Ya Pre Lom “Filiyuki Oanu Me Kise Keng”?
“Lela pre luk in filiyuki ye mutom oanu me kise keng.”—SAM 141:2.
JEOVA GOD el sapkin nu sel met palu Moses in akola me keng su elos ku in orekmakin ke loom alu lun God fwin an Israel. Me keng se inge su God el sap pa, toeni lun me keng akosr. (Exodus 30:34-38) El arulanu keng na paye.
2 Ma Sap lun Mwoleung su mutanfwal Israel el eis sapkinyuk nu selos in esukak me keng len nu kemwa. (Exodus 30:7, 8) Ya me keng inge su elos orekmakin oasr kalme yok? Aok, meyen met sim lun Sam el on: “Lela pre luk in filiyuki ye mutom [Jeova God] oanu me kise keng, a kolak pouk oanu me kise in eku.” (Sam 141:2) In buk lun Fwakyuk, met sap Jon el akkalemyelos su muta raunela tron lun God in kosrao su oasr alu gold sesesla ke me keng in paolos. “A” me sramsram inge su etuku ke ngun el fwak, “me keng, su pre lun met mwo.” (Fwakyuk 5:8) Ke ma inge, esukak me keng ku in pupulyukin nu ke pre mwo su met kulansap lun Jeova elos oru len a fong.—1 Tessalonika 3:10; Hibru 5:7.
3 Kut fwin lungse pre lasr in mwo ye mutun God, kut enenu in pre sel in en Jisus Kraist. (Jon 16:23, 24) Tusruktu, fuka kut ku in akmwoye inkanek lasr in pre? Kut fwin tuni kutu me srikasrak ke Ma Simusla ma inge ku in kasru kut in akola pre lasr oanu me keng ye mutun Jeova.—Soakas 15:8.
Pre ke Lalalfongi
4 Kut fwin lungse pre lasr in somwak nu in kosrao oanu me keng, na kut enenu in pre ke lalalfongi. (Hibru 11:6) Ke pal se met Kristian elder elos konaok sie met su mas in ngun su lungse in eis me kasru lalos su tuku ke Ma Simusla, na “pre lun lalafongi lalos fwa akkeyela met mas sa.” (Jemes 5:15) Pre nu kemwa su orala ke lalalfongi a pre wikin lutlut ke Kas lun God sie me insemwomwo nu sin Papa tumasr in kosrao. Met sim lun Sam el akkalemye sie oiye mwo ke pal se ma el on: “Nga fwa ouyepa srukak pouk nu ke ma sap lom, su Nga lungsik a Nga fwa nunkauk ke ma sap lom. Luti yu nununku mwo a etauk, tu Nga lalalfongi ma sap lom.” (Sam 119:48, 66) Lela kut in ‘srukak paosr’ ke pre ke inse pusisel a akkalemye lalalfongi ke kut akos ma sap lun God.
5 Ke sie me pupulyuk, lela kut in fwak la wangin etauk lasr su eneneyuk tu kut in osun ke sie me srifwe. Saap kut tia etu la sie kas palu in Baibel el akpayeye ke len lasr. Ma inge nu kemwa kut tia lela in akmunasye ku lasr in ngun, a kut enenu in pre ke etauk. (Galetia 5:7, 8; Jemes 1:5-8) Paye, kut tia enenu in sano God in sang topuk lal ke inkanek sakuruk. Kut enenu in akkalemye oaru lun pre lasr ke kut oru ma nu kemwa su el sapkin nu sin met lal in oru. Arulanu yok sripe nu sesr kemwa in sroang nu ke lutlut ke Ma Simusla ke kasru lun me rid puspis su tuku sin “met kulansap oaru a lalmetmet” su ku in akkeye lalafongi lasr. (Mattu 24:45-47; Josua 1:7, 8) Kut ouyepa enenu in akkapye etauk lasr ke kut wi pal nu kemwa ke toeni lun met lun God.—Hibru 10:24, 25.
6 Ke len inge, kutu sin met Kristian elos kaifweung in suk ma lungse a orekma lalos sifwanu oanu elos mulkunla tari la kut moul misinge ke saflaiyen “pal safla.” (Daniel 12:4) Met lili wien met inge nu kemwa in lalalfongi elos arulanu fwal in pre kelos su ou inge tu elos in sifwil purakak ku akkeye lalalfongi lalos ke me akpayeye ke Ma Simusla su akkalemye la oasr tari lal Kraist el mutamwauk ke 1914 ke pal se ma Jeova el filiyel oanu sie Togusra in kosrao, a el mutamwauk in kol inmaslon met lokwalok lal. (Sam 110:1, 2; Mattu 24:3) Kut nu kemwa enenu in akilen la kas palu nu kemwa, oanu kunanela lun alu kikiap—“Babulon Lulap”—meun koluk lal Gog lun Magog lain met kulansap lun Jeova, a molela lun God Ku Liki Ku nu selos ke pal in meun lun Armagedun el ku in sa na tuku a ma inge nu kemwa ku in sikyuk ke lusen pal na futoto. (Fwakyuk 16:14, 16; 18:1-5; Ezekiel 38:18-23) Ke ma inge, lela kut in pre ke kasru lun God tu kut in akola in ngun pal nu kemwa. Lela kut nu kemwa in sekalani in pre in oru en Jeova in mutal, Togusrai lal in tuku, a ma lungse lal in orek oanu in kosrao ou inge fwin fwalu. Aok, lela kut nu kemwa in akkalemye lalalfongi a sang me akpayeye la pre lasr nu kemwa tuku ke insesr. (Mattu 6:9, 10) Paye, lela met nu kemwa su lungse Jeova elos in suk meet Togusrai a sumwosmwos lal a elos in akesrui yok ke orekma in luti ke peng mwo meet liki safla el tuku.—Mattu 6:33; 24:14.
Kaksakin a Sang Kulo Nu Sin Jeova
7 Sie inkanek mwo in ‘orala pre lasr oanu me keng’ pa, ke kut akkalemye kaksak su tuku ke insiesr a in sang kulo nu sin God. Togusra Devid el oru kain in pre inge ke pal se ma el a met Israel elos sang me kasru lalos ke orekma in musaiyuk tempel lun Jeova. Devid el pre: “Insemwomwo kom, O Jeova, God lal Israel papa tumasr, ma patpat a ma patpat. Ma lom, O Jeova, pengpeng, a ku, a mwolanu, a kutangla, a fulat; tu ma lom nu kemwa in kosrao a fwalu; togusrai ma lom, O Jeova, a kom akfulatyeyuk oanu sifwe fwin ma nu kemwa. Me kasrup a sunak tuku sum me, a kom leum fwin ma nu kemwa; in poum mwal a ku, a in poum me akfulat, a in sang ku nu sin met e nu kemwa. Ke ma inge, God lasr, kut sot kulo nu sum, a kaksakin em mwolanu.”—1 Kronikel 29:10-13.
8 Mwo na paye kas in kaksak a kas in sang kulo inge! Saap kut tianu arle etu in orekmakin kas mwo ke pre lasr, tusruktu ma inge el tuku ke insiesr. Buk lun Sam el nenela ke pre in sang kulo a kaksak. Kas mwo puspis ku in konoiyukyuk ke Sam 148 nu ke 150. Kas in sang kulo nu sin God akkalemyeyuk ke on puspis. “Nga siyuk sie ma sin Jeova,” Devid el on. “Ma se inge Nga a fwa suk, tu Nga fwa ku in muta in loom sin Jeova in len nu kemwa in moul luk, in liye mwoiyen Jeova, a in siyuk in tempel lal.” (Sam 27:4) Lela kut in orekma fwal nu ke pre lal inge ke kut moniyuk ke orekma nu kemwa lun u lun Jeova. (Sam 26:12) In oru ou inge a in kalweni ke nunuk lasr Kas lun God ke len nu kemwa ku in wise nu sesr sripe puspis tu kut in osun nu sin Jeova ke kaksak a sang kulo ke insiesr kemwa.
Inse pusisel in Suk Kasru lun Jeova
9 Kut fwin kulansap nu sin God ke insiesr kemwa oanu sie Met Lo, na kut ku in lalalfongi na paye la el long pre lasr ke kasru. (Isaia 43:10-12) Tuni Togusra Esa lun an Juda. Yiu 10 meet ke kolyuk lal ke lusen yiu 41 (977-937 B.C.E.) arulanu eteyuk ke misla. Na, sie million solse lun an Ethiopia ye koko lal Zerah el illa lain an Juda. Fwinne pus lukelos, Esa a met lal elos illa in osun nu sin met lokwalok lalos inge. Meet liki meun el mutamwauk, Esa el sekalani in pre. El akilen ku lun Jeova in molela. El siyuk ke kasru, Togusra el fwak: “Kut lalalfongi kom, a in em kut tuku in lain u lulap se inge. O Jeova, kom God lasr. Lela met in tia kutangkomla.” Kutangla lulap sikyuk meyen Jeova el molela an Juda in e lulap lal. (2 Kronikel 14:1-15) Wangin alollo God el long me siyuk lasr ke kasru, fwinne el molekutla liki me srifwe ku fwinne el akkeye kut tu kut in ku in muteng ka.
10 Kut fwin tianu etu fuka in osun nu ke sie ma upa, kut ku in lalalfongi la Jeova el long me siyuk lasr nu sel ke kasru. Ma inge akkalemyeyuk in len lal Togusra Jehoshapat lun an Juda, su kolyuk lal ke lusen yiu 25 el mutamwauk in 936 B.C.E. Ke pal se ma toeni lun met solse lun an Moab, Ammon, a an fulat lun Seir el illa in lainul, Jehoshaphat el siyuk: “O God lasr, ya kom fwa tia nununkelos? Tu wangin ku yurosr lain u lulap se inge su tuku in lain kut, a kut tia etu ma kut in oru, a mutasr nget nu sum.” Jeova el topuk ke pre fwokpap inge, el meun kelos a sang me fos lulap inmaslon met lokwalok lalos paenang elos uniye sie sin sie. Ke sripe se inge, mutanfwal nu kemwa su raunela elos arulanu sangeng, a misla el onna fwin an Juda. (2 Kronikel 20:1-30) Fwin wangin etauk lasr in osun ke sie ma upa, oanu Jehoshaphat kut ku in pre: ‘Kut tia etu ma kut in oru, a mutasr nget nu sum.’ Ngun mutal el ku in kasru kut in esam Ma Simusla su eneneyuk in aksumwosye ma upa sa, ku God el ku in kasru kut ke sie inkanek su kut tia nunku.—Rom 8:26, 27.
11 Saap kut enenu in kaifweung in pre ke kasru lun God. Niemaia el tung, a memelil, a lalo, a el pre ke lusen len puspis ke sripen musalla lun pot lun Jerusalem a ke ma upa su met ma muta fwin an Juda elos sun. (Niemaia 1:1-11) Wangin alollo la pre lal el somwak nu in kosrao oanu sie me keng. Sie len Togusra lun an Persia pangpang Artaxerxes el siyuk sel Niemaia su asor: “Mea kom siyuk ka?” “Ou inge,” Niemaia el reporti, “Nga pre nu sin God in kosrao.” Pre futoto lal su el mukena etu eis top sin God, meyen togusra el fulela Niemaia in akpayeye ma oasr ke insiel, in som nu Jerusalem in sifwil musaiyuk pot lal su musalla.—Niemaia 2:1-8.
Lela Jisus In Luti Kom Fuka in Pre
12 Inmaslon pre nu kemwa su akkalemyeyuk in Ma Simusla, su luti kut na paye pa pre su oanu me keng su Jisus Kraist el oru. Gospel lal Luk el fwak: “Sie sin met tumal lutlut el fwak nu sel [Jisus]: ‘Leum, luti nu sesr in pre, oanu Jon el ouyepa luti nu sin met tumal lutlut.’ A el fwak nu selos: ‘Ke komwos pre, fwak, “Papa, em in akmutalyeyuk. Togusrai lom in tuku. Kite kut me mongo pinganu len. A nunuk munas nu sesr ke ma koluk lasr, tu kut ouyepa nunuk munas nu selos nu kemwa su mise sesr; a tia kol kut in mel, a eskutla liki ma koluk.” ’ ” (Luk 11:1-4; Mattu 6:9-13) Lela kut in tuni pre se inge, tia kalme la kut kalweni na pal nu kemwa, a ma inge ku in orekmakin oanu sie me kol.
13 “Papa, em in akmutalyeyuk.” Sie me sang nu sin met kulansap lun Jeova in pangon Jeova Papa tumalos. Oanu sie tulik srisrik su akola in osun nu sin sie papa pakoten ke kutena ma, kut enenu in pakiye pal in pre in oru mutal a akfulat nu sin God. (Sam 103:13, 14) Pre lasr enenu in akkalemye nunuk yok lasr in akmutalye en Jeova meyen kut lungse in liye la kas in akkoluk nu kemwa su elos fwakak ke e se inge in wanginla. Aok, kut lungse en Jeova in srela liki a in oru mutal, ku nasnas.—Sam 5:11; 63:3, 4; 148:12, 13; Ezekiel 38:23.
14 “Togusrai lom in tuku.” Togusrai se inge pa kolyuk lun Jeova su el oru ke inkanek lun guferment lun Messaia in kosrao ke paon Mwen nutul, a “met mutal” su wilul Kraist. (Daniel 7:13, 14, 18, 27; Fwakyuk 20:6) El e fwa sa “tuku” lain met nu kemwa su lain kolyuk lun God, el akwanginyelosla. (Daniel 2:44) A ma lungse lun Jeova e fwa orek, oanu in kosrao, ou inge fwin fwalu. (Mattu 6:10) Ma inge el wise me insemwomwo lulap nu sin ma orekla nu kemwa su oaru in kulansap nu sin El Su Ku Liki Ku in kosrao a fwalu!
15 “Kite kut me mongo pinganu len.” In siyuk sin Jeova ke mongo ke “sie len” el akkalemye la kut tianu siyuk ma pukanten a kut siyuk na ke ma enenu lasr ke sie len. Fwinne kut lalalfongi la God el ku in wise ma enenu lasr, tusruktu kut ouyepa orekma a orekmakin kutena inkanek su oasr yurosr tu kut in eis mongo a kutupa ma kut enenu in moul lasr. (2 Tessalonika 3:7-10) Paye, kut enenu in sang kulo nu sin Met Kite kut in kosrao meyen lungse lal, lalmetmet, a ku ku in liyeyuk ke me sang inge nu kemwa.—Orekma 14:15-17.
16 “A nunuk munas nu sesr ke ma kulok lasr, tu kut ouyepa nunuk munas nu selos nu kemwa su mise nu sesr.” Ke sripen kut sesumwos a oru ma koluk pal nu kemwa, paenang kut tia ku in sun mwolanu a akmwuk sumwosmwos lun Jeova. Ke ma inge, kut enenu in pre ke nunuk munas lal ke kasru lun me kise lal Kraist oanu lango. Tusruktu, kut fwin lungse “Met Su Long Pre” in orekmakin ma lane su tuku ke lango nu ke ma koluk lasr, kut enenu in akkalemye la kut auliyuk na paye a kut insemwomwo in eis kutena kai su el ase nu sesr. (Sam 65:2; Rom 5:8; 6:23; Hibru 12:4-11) Sayen ma inge, kut ku in lalalfongi la God el nunuk munas nu sesr fwin kut “nunuk munas nu selos nu kemwa su mise nu sesr,” elos nu kemwa su oru ma koluk nu sesr.—Mattu 6:12, 14, 15.
17 “A tia kol kut in mel a eskutla liki ma koluk.” Kutupal Baibel el fwak la Jeova el oru ma se, tusruktu ke ma paye el lela na ma inge in sikyuk. (Rut 1:20, 21) God el tia srifwe kut in oru ma koluk. (Jemes 1:13) Me srifwe in oru ma koluk tuku sin Devil, ke ikwe koluk lasr su lungse in oru ma koluk, a ke fwalu se inge. Setan pa Met Srifwe su kaifweung pal nu kemwa in mokle kut in oru ma koluk lain God. (Mattu 4:3; 1 Tessalonika 3:5) Ke pal se kut siyuk, “tia kol kut in mel,” kut siyuk sin God in tia lela kut in putatla fwin srifweyuk in seakos nu sel. El ku in kol kut tu kut in tia ikori a tia sremla ke me sruf lal Setan, el su “koluk.”—Mattu 6:13; 1 Korint 10:13.
Orekma Fwal nu ke Pre Lom
18 Pre lal Jisus su oanu me srikasrak sesr el sramsram ke ma yok puspis, tusruktu kut ku in pre a siyuk pa ke ma puspis. Ke sie me pupulyuk, kut ku in pre ke kena lasr in oasr sie moul payuk mwo. Tu in muta na nasnas nu ke pal in payuk, kut ku in siyuk ke sifwanu leumi. Tusruktu, lela kut in orekma fwal nu ke ma kut siyuk ke pre lasr ke kut fwasr liki me rid a me akengun koluk a fokfok. Ouyepa, lela kut in kaifweung in ‘mari in Leum” mukena.’ (1 Korint 7:39; Duteronomi 7:3, 4) Tokin kut payuk, kut enenu in orekma fwal nu ke pre lasr ke insemwomwo ke kut orekmakin kai lun God. A fwin oasr tulik nutusr, kut tia siyuk na nu sin God in kasrelos in ekla met kulansap oaru lal. A kut enenu in oru ma nu kemwa in filiye ke insielos a nunuk lalos ma paye ke God ke inkanek in lutlut Baibel nu selos a in wilulos pal nu kemwa ke toeni nu kemwa lun met Kristian.—Duteronomi 6:5-9; 31:12; Soakas 22:6.
19 Ya kut pre ke me insemwomwo ke orekma lun forfor lasr? Ke ma inge lela kut in orekma fwal nu ke pre lasr ke kut wi akesrui mwo ke orekma in luti ke Togusrai. Kut fwin pre ke pal mwo in sang kasru nu sin kutu met tu elos in fwasr ke inkanek lun moul ma patpat, na kut enenu in orala record mwo ke met nu kemwa su insemwomwo in long a kut insemwomwo in ekulla schedule lasr tu kut in ku in filiye ka akmwuk in oru Baibel study. Fuka fwin kut lungse in oru orekma lun forfor pal nu kemwa oanu sie pioneer? Na lela kut in orekma fwal nu ke pre lasr ke kut akkapye orekma lun forfor lasr a ke kut wi ke pioneer ke orekma lun forfor. Kut fwin oru ou inge, kut akkalemye la kut orekma fwal nu ke ma kut siyuk ke pre.
20 Kut fwin kulansap nu sin Jeova ke oaru, kut ku in lalalfongi la el topuk ke pre lasr nu kemwa su fwal nu ke ma lungse lal. (1 Jon 5:14, 15) Paye, ma lane puspis kut konaok a eis ke pal se kut tuni pre puspis su akkalemyeyuk in Baibel. Me lutlut lasr toko el akola in sramsram ke kutu me kasru ke Ma Simusla nu selos nu kemwa su lungse ‘pre lalos in oanu me keng ye mutun Jeova.’
Fuka Kom Topuk?
◻ Efu kut enenu in pre ke lalalfongi?
◻ Mea ipen orekma lun kas in kaksak a kas in kulo ke pre lasr?
◻ Efu kut ku in siyuk ke lalalfongi ke kasru lun Jeova ke pre
◻ Mea kutu nu ke me lutlut yok su tuku ke pre su oanu me srikasrak nu sesr?
◻ Fuka kut ku in orekma fwal nu ke pre lasr?
[Study Questions]
1, 2. Esukak ke me keng el lumeyuk nu ke mea?
3. Mea ma inge su ku in kasru kut in ‘akola pre lasr oanu me keng ye mutun God’?
4. Fuka lalalfongi el kapsreni nu ke pre mwo?
5. Mea kut enenu in oru fwin wangin etauk lasr?
6. (a) Kut nu kemwa enenu in akilen mea ke len lasr a ke akpayeyen kas palu lun Baibel? (b) Sayen pre lasr in akmutalaye en Jeova, mea kut enenu in oru?
7. Mea ma su purakak insiom ke pre lal Devid su kutu ip ka simusyukla ke 1 Kronikel 29:10-13?
8. (a) Kain in kas in kaksak fuka in Sam 148 nu ke 150 arulanu purakak insiom? (b) Kut fwin wi ke pulakin su akkalemyeyuk in Sam 27:4, mea kut enenu in oru?
9. Fuka Togusra Esa el pre, a mea fwokin ma inge?
10. Kut fwin tianu etu fuka in osun ke sie ma upa, fuka pre lal Togusra Jehoshaphat sie me kasru na paye?
11. Mea kut ku in lotela ke pre fwin ke orekma lal Niemaia su kapsreni ke pot lun Jerusalem?
12. Ke kas lom sifwanu, fuka kom ku in aketeye ke kas futoto ma yok ke pre lal Jisus su el ase nu sesr oanu me srikasrak?
13. Fuka kom ku in aketeye ma saok su tuku ke kas inge, “Papa, em in akmutalyeyuk”?
14. Mea kalmen kut pre ke, “Togusrai lom in tuku”?
15. In siyuk sin Jeova ke “mongo ke sie len” el akkalemye mea?
16. Fuka kut ku in eis nunuk munas lun God?
17. Mea kalmen kas se inge, “tia kol kut in mel”?
18. Fuka kut ku in orekma fwal nu ke pre lasr fwin ke sie moul payuk su oasr insemwomwo a ke sie moul in sou?
19. Mea kut enenu in oru kut fwin pre ke orekma lun forfor lasr?
20. Me lutlut toko el sramsram ke mea?
[Picture on page 10]
Oanu Togusra Jehoshaphat, saap kut enenu in pre ou inge: ‘Kut tia etu ma kut in oru, a mutasr nget nu sum, Jeova’
[Picture on page 11]
Ya kom pre fwal nu ke me srikasrak ke pre su Jisus el wise nu sesr?