Nununku Orekla Ke Infwalfwal Lun Sulela
“Lela mutanfwal . . . utyuk nu in infwalfwal Jihosefat; tu Nga fwa muta we in nununku mutanfwal nu kemwa raunela.”—JOEL 3:12.
“MET PUSPIS, met puspis in infwalfwal lun sulela”! Kut ku in rid kas in purakak inge in Joel 3:14. Efu un met puspis inge elos tukeni nu sie? Joel el sang topuk: “Tu len lun Jeova apkurun me.” Pa inge len lulap lun Jeova in akkalemye sumwos lal in kol—Pa inge len in oru nununku lal lain met puspis su srunga in pusisel ke Togusrai lun God ye koko lal Kraist. Ke saflaiye, “lipufon akosr” in Fwakyuk sapter 7 elos ku in fulela srukye ku lalos ke “eng akosr lun fwalu,” su ku in kol nu ke “ongoiye lulap oanu tia liyeyuk ke mutamweyen, fwalu nu inge, mo a fwa tia nu tok.”—Fwakyuk 7:1; Mattu 24:21.
2 In Joel 3:12, an in nununku inge pangonyuk “infwalfwal lun Jihosefat.” Arulanu fwal pa inge, meyen ke lusen pal in ma upa ke me sramsram lun an Juda, Jeova el oru nununku lal we tu lan kasru Togusra mwo inge Jihosefat, su kalmen el pa “Jeova el Met Nununku.” Sie lutlut ke ma sikyuk ke pal ingo ku in kasru kut in engunkin ma se su akola in sikyuk in len lasr. Me sramsram ke ma inge kut ku in konaok in 2 Kronikel sapter 20. In fus 1 ke sapter se inge, kut ku in rid la “tulik nutul Moab, a tulik nutul Amon, a kutu sin met Amon oelulos, elos tuku in meun lainul Jihosefat.” Mea pulakin lal Jihosefat? El oru ma met kulansap oaru lun Jeova elos oru ke pal in ma upa. El ngetuk nu sin Jeova ke kol, a el sekalani in pre: “O God lasr, ya kom fwa tia nununkelos? Tu wangin ku yurosr lain u lulap se inge su tuku in lain kut; a kut tia etu ma kut in oru, a mutasr nget nu sum.”—2 Kronikel 20:12.
Jeova El Top Ke Sie Pre
3 A ke pal se ma “met Juda nu kemwa tu ye mutun Jeova, wi tulik srisrik nutulos, mutan kielos, a tulik nutulos,” Jeova el sang topuk lal. (2 Kronikel 20:13) Oanu ma el oru misinge ke inkanek lun “met kulansap oaru a lalmetmet lal,” Jeova su long pre el oru sie met Livai su sie sin met palu pangpang Jahaziel in sang topuk Lal nu selos su tukeni nu sie inge. (Mattu 24:45) Kut ku in rid: “Jeova el fwak ou inge nu sumwos, ‘Nik komwos sangeng, ku toninfong meyen u lulap se inge; tu meun se inge tia ma lomwos, a ma lun God. . . . Nikmet sangeng ku toninfong. Lutu illa lainelos, tu Jeova el muta yurumwos.” ’ ”—2 Kronikel 20:15-17.
4 Oasr ma Jeova el siyuk nu sel Togusra Jihosefat a met lal nu kemwa a el tia lela eltal in muta na sano ke molela sakuruk. Elos enenu in orekmakin lalmetmet tu elos in ku in lain met lokwalok lalos. Togusra a ‘elos nu kemwa su muta fwin an Juda, wekunang tulik srisrik, mutan kielos a mwen nutulos,’ elos akkalemye lalalfongi fukoko ke pal se ma elos toang tukakek ke lututeng a illa in osun nu sin met lokwalok yok lalos. Ke elos fwasr ke inkanek, Togusra el tafwela in sang kas in luti su tuku sin God a kas in akkeye, el kaifwe nu selos: “Lalalfongi Jeova God lomwos, ou inge komwos fwa oakiyuki, lalfongi met palu lal, ou inge komwos fwa kapkapek.” (2 Kronikel 20:20) Lalalfongi nu sin Jeova! Lalalfongi nu sin met palu lal! Pa inge key ke molela. Oupanu ke len lasr, ke kut tafwela in moniyuk ke orekma lun Jeova, lela kut in tia alollo meyen el oru na paye lalalfongi lasr in kutangla!
5 Oanu met Judea in len lal Jihosefat, kut enenu in “sang kulo nu sin Jeova, tu lungkulang lal on ma patpat.” Fuka kut ku in sang kaksak ou inge? Ke inkanek in luti lasr ke Togusrai ke moniyuk! Oanu met Judea “su mutamwauk in on a in kaksak,’ ke ma inge, kut enenu in toeni orekma ke lalalfongi lasr. (2 Kronikel 20:21, 22) Aok, lela kut in akkalemye kain in lalalfongi mwo inge, ke kut liye la Jeova el akola in oru orekma lain met lokwalok lal! Fwinne kut liye la luman pat ma inge in orek, tusruktu lela kut in muteng, fukoko in lalalfongi, oanu met kulansap lal su kutangla tari elos oru ke an puspis lun fwalu misinge su oasr ma upa. In kutu an oasr ma upa yok su tuku ke kolyai, orekma silolel, sral, a moul sikasrup, tusruktu met kulansap oaru lun God elos pulakin kapkapek, oanu 1998 Yearbook of Jehovah’s Witnesses el reporti.
Jeova El Molela Met Lal
6 Mutanfwal puspis su tia alu nu sin God a raunella an Juda elos srike in kunausla met lun God, tusruktu ke lalalfongi yok elos on in kaksak. Kut ku in ouyepa akkalemye kain in lalalfongi ou inge ke len lasr. Ke kut oru moul lasr in kafofo ke orekma in sang kaksak nu sin Jeova, na kut akkeye me meun in ngun su kut nukom, a wangin pal mwo lun orekma kutusrik lal Setan in sun kut. (Efesus 6:11) Lalalfongi fukoko el ku in kutangla liki me srifwe in filiye nunuk lasr ke me akengun koluk, ma lun fwalu, a oiye srunga su arulanu pengpeng fwin fwalu se inge su raunekutla a apkurun in musalla. Kain in lalalfongi se inge su tia ku in liyeyuk, el kasru kut in tafwela ke kulansap lasr ke oaru wikin “met kulansap oaru a lalmetmet” su tafwela in ase nu sesr me mongo in ngun “ke pal fwal.”—Mattu 24:45.
7 Lalalfongi lasr su tuku ke Baibel el akkeye kut tu kut in tu ku lain me purakak koluk a kas in akkulok, su akkalemyeyuk sin “met kulansap koluk” in Mattu 24:48-51. In akpayeye kas palu se inge ke sie inkanek sakuruk, met luti kikiap elos arulanu moniyuk in fwakak kas kikiap a me purakak koluk in an puspis misinge, a elos akesrui nu sin met kol lun guferment lun mutanfwal puspis meyen elos lungse in oru orekma koluk lalos. Fwin oasr pal mwo lalos, Met Lo lun Jeova elos topuk fwal nu ke ma akkalemyeyuk in Filippai 1:7, ke ‘aksumwosye a in akkeye mwosasu.’ Ke sie me pupulyuk, ke September 26, 1996, ke sie case su tuku fwin an Greece, met nununku eu lun European Court of Human Rights, fwin an Strasbourg, elos insese ke sulela lalos in akkeye la “Met Lo lun Jeova el sie u su tuku ke kalmeyen kas se inge ‘alu su eteyuk,’ ” a oasr sumwos lalos in engunkin sukosok in nunuk, sukosok lun ela, a lalalfongi, a oasr sumwos lalos in akkalemye lalalfongi nu sin kutu met. Fwin ke met luti kikiap, nununku lun God el fwak: “Tu sikyuk nu selos oanu kas su paye: ‘Kosro ngalngal el sifwil pa folokla nu ke mwut el mwutela, a pik su owola tari sifwil folokla a ipippip yen furarrar.’ ”—2 Piter 2:22.
8 Kut fwin folokla na in len lal Jihosefat, kut ku in liye la Jeova el oru nununku lal lain met nu kemwa su lungse in akkeokye met kulansap lal. Kut ku in rid: “Jeova el filiye met srumsruwanma lain tulik nutul Amon, Moab, a eol Sier, su tuku lain Juda; a elos anwuki! A ke elos uniye tari met Sier, kais sie selos kasru in kunausla siepa.” (2 Kronikel 20:22, 23) Met Judea elos pangon an inge infwalfwal lun Beraka, kalmen Beraka pa “Me Insemwomwo.” Ouyepa, ke len lasr misinge, nununku lun Jeova lain met lokwalok lal e fwa kol nu ke me insemwomwo lulap nu sin met kulansap lal.
9 Saap kut ku in siyuk, su ke len lasr akola in eis nununku upa lun Jeova? Kut fwin lungse in etu topuk nu ke kusensiyuk inge, kut enenu in folokla nu ke kas palu lal Joel. Joel 3:3 el sramsram ke met lokwalok lun met lal su “sang sie tulik mokul ke sie mutan kosro a sie tulik mutan ke wain.” Aok, elos nunku met kulansap lun God oanu ma munas lukelos, molin tulik nutulos tia ku in yok liki molin mutan kosro ku molin sufa in wain. Elos enenu in tu ye mutun nununku lun God ke ma elos oru inge.
10 Fwal pa in eis nununku met nu kemwa su oru orekma lun kosro in ngun. (Fwakyuk 17:3-6) Yokna oasr meta lun met nu kemwa su purakak met kol lun politic in akkeokye ku sang kolyai nu sin Met Lo lun Jeova a kutongye orekma lalos, oanu met kol lun alu su lungse in purakak ma koluk elos oru fwin an Eastern Europe ke pal futoto somla. Jeova el akkalemye kaifweung lal in oru orekma lain kain in met orekma koluk inge nu kemwa.—Joel 3:4-8.
“Akfulatye Meun!”
11 Tok, Jeova el sapkin nu sin met lal in sulkakin sie kas in lain inmaslon mutanfwal nu kemwa: “Ako nu ke meun! Purakak met ku! Lela met nu kemwa in kaluku! Lela elos in utyuk!” (Joel 3:9) Siena kain in meun pa inge—meun sumwosmos. Met Lo oaru lun Jeova elos orekmakin meun in ngun, elos lain kas kikiap lainelos ke ma paye. (2 Korint 10:4; Efesus 6:17) Tia pat toko, God el akmutalye “meun lun len lulap lun God, Ku Liki Ku.” (Fwakyuk 16:14) El aknasnasye fwalu ke met nu kemwa su srunga in pusisel nu ke kolyuk lun God. Met lal fwin fwalu elos tia wi ke kain in meun inge. Ke kas pupulyuk a ke kas paye elos ‘tukye tari kutlas nutulos nu ke plau, a mwusra nutulos nu ke me pakpuk lesak. (Isaia 2:4) Tia ou inge, siena ma Jeova el siyuk nu sin met in mutanfwal nu kemwa su lainul: “Tuktukye mwusin plau lomwos tu in kutlas, a mitmit in pakpuk lesak nutumwos nu in mwusra.” (Joel 3:10) El suleltal in orekmakin nu fon kofwen me meun nu kemwa lalos ke meun. Tusruktu elos tia kutangla, meyen meun se inge a kutangla ma lun Jeova!
12 Ke mutamweyen 1990 kutu, mutanfwal nu kemwa elos fwak la meun se su tia orekmakin kofwen me meun pangpang Cold War aksafyeyukla tari. In nunku nu ke ma inge, ya nien sun na paye lun United Nation ke misla a wangin sangeng akpayeyuk tari? Mo na mo! Mea ma sikyuk fwin an Burundi, Democratic Republic of Congo, Iraq, Liberia, Rwanda, Somalia, a an inge su pangpang meet Yugoslavia el luti nu sesr? Fwal nu ke kas lal Jeremaia 6:14, oanu elos fwak: “ ‘Misla! Misla!’ Ke wangin misla.”
13 Fwinne meun na paye el tui tari in an saye, tusruktu mutanfwal puspis su wi ke UN elos srakna akutun ke orekma in orala kofwen me meun fukoko. Kutu selos elos tafwela na in srukye kofwen me meun lalos pangpang nuklear. Kutu selos elos orala kofwen me meun su orek ke poison pangpang chemical ku bacteriological su ku in uniye met puspis. Ke pal se mutanfwal inge nu kemwa elos tukeni nu sie ke sie an su ke kas pupulyuk an inge pangonyuk Armagedun, el siyuk nu selos ou inge: “Lela met munas in fwak: ‘Nga ku.’ Silaklak, a tuku, komwos mutanfwal nu kemwa raunela, a tukeni nu sie.” Oasr pa ma Joel el sifwanu siyuk: “Oru met ku lom in oatui we, O Jeova.”—Joel 3:10, 11.
Jeova El Kurunganang Ma Lal
14 Su met ku inge lun Jeova? Pal 280 kutu in Baibel, God paye el pangpang “Jeova lun un met meun.” (2 Togusra 3:14) Un met meun inge pa lipufon in kosrao su akola in oru kutena ma Jeova el sapkin nu selos in oru. Ke pal se ma met Syria akola in esel Elaisa ke ku, Jeova el ikasla mutun met kulansap lal tu lan ku in liye efu met Asyria elos e tia kutangla ke ma elos akola in oru: “A Liye! eola sesesla ke ors a sariot e apnulla Elaisa.” (2 Togusra 6:17) Jisus el fwak la el ku in siyuk nu sin Papa tumal in supamu pus liki siengoul luo lijion lun lipufon.” (Mattu 26:53) In akkalemye kasrusr lal Jisus ke ors in oru nununku lal ke Armagedun, Fwakyuk el fwak: “A un met meun in kosrao elos fwasr tukol fwin ors fwosrfwosr, nuknukyung ke linen srik eou, fwosrfwosr a nasnas. A sie kutlas kosra tula liki oalu, tu Lan uni mutanfwal ka, a el fwa Leum fwelos ke soko sikal mwusra. A el longye nien fut wain in koskosrok lun mulat lun God, Ku Liki Ku.” (Fwakyuk 19:14, 15) Nien fut wain inge orekmakinyuk ke kas pupulyuk oanu “nien futfut wain lulap in mulat lun God.”—Fwakyuk 14:17-20.
15 Ke ma inge, fuka Jeova el topuk nu ke me siyuk lal Joel nu Sel in oru met ku lun God in oatui nu we? Ke inkanek lun kas pupulyuk inge: “Lela mutanfwalu in ngutalik, a utyuk nu infwalfwal Jihosefat, tu Nga fwa muta we in nununku mutanfwal nu kemwa raunella. Komwos sang mitmit in pakpuk wit, tu kosrani mesla. Fwasru, futongye, tu nien fut wain sesesla, a nien wain kakakla, tu ma koluk lalos yok. Met puspis, met puspis in infwalfwal in sulela, tu len lun Jeova apkurun me in infwalfwal in sulela. Fwatu a malem losrla, a itue tia saromrom. A Jeova el fwa ngutngut Saion me, a fwakak pusral Jerusalem me. A kosrao a fwalu fwa kusrusr.”—Joel 3:12-16.
16 Paye, oanu kalmen e se inge Jihosefat, Jeova El Met Nununku,” Jeova su God paye, el akfulatye sumwos lal na paye in kol ke pal se ma el oru nununku lal. Kas palu el akkalemye elos nu kemwa su akola in eis nununku upa oanu ‘met puspis, met puspis in infwalfwal in sulela.” Kutena ma lula ke alu kikiap pa wikin un met puspis inge. Toeni nu ke ma inge pa elos nu kemwa su akkalemyeyuk in Sam akluo—mutanfwal nu kemwa, metu, togusra lun fwalu, a met leum—su sulela in kulansap nu ke akmwuk koluk lun fwalu se inge liki na in ‘kulansap Jeova wi sangeng.’ Elos inge srunga in “ngok mutan mwen.” (Sam 2:1, 2, 11, 12) Elos srunga in akilen Jisus oanu sie Togusra su welul Jeova. Sayen ma inge, wikin un met nu kemwa su oasr akul tu in mise pa met nu kemwa su nununkeyuk sin Togusra mwolanu oanu “goat.” (Mattu 25:33, 41) Fwin pal lun Jeova tuku tu lan ngutngut Jerusalem in kosrao me, Togusra lun togusra su el pakiyuki el kasrusr in oru nununku lal. Kosra a fwalu fwa kusrusr na paye! Tusruktu, kut nu kemwa akkeyeyuk ke kas inge: “Jeova el fwa sie nien molela nu sin met sral, a sie nien ku nu sin tulik nutul Israel.”—Joel 3:16.
17 Fwakyuk 7:9-17 el akilen elos nu kemwa su e fwa moula liki ongoiye lulap oanu “u lulap” su orekla sin met nu kemwa su akkalemye lalalfongi ke ku lun molela lun sran Jisus. Elos inge nu kemwa fwa moleyukla in len lun Jeova, a in pal se na met puspis ke kas palu lal Joel elos sun nununku upa. Joel el fwak ou inge nu selos nu kemwa su moul: “Ou inge komwos fwa etu tu Nga Jeova God lomwos, su muta fwin Saion eol mutal sik,” an in muta lun Jeova in kosrao.—Joel 3:17a.
18 Kas palu se inge el ouyepa akkalemye nu sesr la an in muta lun Togusrai lun God in kosrao fwa “ekla mutal, a wangin met sa fwa sifwil alukela, meyen met nu kemwa elos fwa inse siefwunnu ke alu paye.
19 Fwinne ke len inge, misla su yokyokelik arulanu sesesla inmaslon met lun Jeova fwin fwalu. Ke inse siefwunnu, elos sulkakin nununku lal ke an 230 kutu a ke kain in kas 300 kutu. Kapkapek lalos akkalemyeyuk ke kas palu mwomwo lal Joel: “A a fwa te oru in len sa eola fwa tultul ke wain emem, a toktoku fwa suror ke milk, a infwal lun Juda nu kemwa fwa suror ke kof.” (Joel 3:18) Aok, Jeova el tafwela in oekla nu sin met kaksak lal fwin fwalu me insemwomwo lulap su wangin ma oanu a me kasrup a kapkapek lun ma paye saok. Sumwos lun Jeova in kol e fwa akfulatyeyuk na paye in infwalfwal lun sulela, a insemwomwo fwa yokyokelik ke el muta yurin met lal su el molela.—Fwakyuk 21:3, 4.
Ya Kom Esam?
◻ Fuka Jeova el molela met lal in len lal Jihosefat?
◻ Su met inge su Jeova el nununkeyuk oanu fwal nu ke mise ke “infwalfwal lun sulela”?
◻ Su met ku lun God a kain in orekma fuka elos akola in oru ke meun safla?
◻ Kain in me insemwomwo fuka met kulansap oaru elos engunkin?
[Study Questions]
1. Efu Joel el liye un met puspis elos tukeni nu sie in “infwalfwal lun sulela”?
2. (a) Efu ku fwal in pangonyuk “infwalfwal lal Jihosefat” an se ma Jeova el oru nununku lal? (b) Fuka Jihosefat el oru orekma sumwos ke pal se ma el muta ye me srifwe?
3. Kain in kas in kai fuka Jeova el sang nu ke an Juda ke pal se ma elos sun me lain lun mutanfwal puspis su raunelosla?
4. Ke inkanek fuka Jeova el siyuk sin met lal in moniyuk, a orekma, ke pal se ma elos sun me lain lun met lokwalok lalos?
5. Fuka Met Lo lun Jeova ke len inge elos kafofo ke elos sang kaksak nu sin Jeova?
6. Fuka lalalfongi fukoko el kasru kut in oaru misinge?
7. Fuka topuk lun Met Lo lun Jeova ke kain in orekma koluk puspis su lainelos?
8. In len lal Jihosefat, fuka Jeova el oru nununku lal lain met lokwalok lun met kulansap Lal?
9, 10. Su met inge su akkalemyelos sifwanu in fwal nu ke nununku upa lun Jeova?
11. Fuka Jeova el mokle met lokwalok lal in sroang nu ke meun?
12, 13. (a) Fwinne meun se inge pangpang Cold War el tari, tusruktu fuka mutanfwal puspis elos akkalemye la elos srakna lungse meun? (b) Mutanfwal nu kemwa elos tia akola nu ke mea?
14. Su met ku lun Jeova?
15. Fuka Joel el akkalemye meun lun Jeova lain mutanfwal puspis?
16. Mea ma inge su ku in toeni nu ke met nu kemwa su akola in eis nununku lun Jeova?
17, 18. Su met inge su akilenyuk oanu met su ku in moul liki ongoiye lulap, a kain in luma mwomwo fuka elos fwa engunkin?
19. Fuka Joel el akkalemye luman paredais su met kulansap lun God elos engunkinyuk?
[Picture on page 27]
Sapkinyuk nu sin met Juda: ‘Komwos tia sangeng meyen meun se inge tia ma lom a ma lun God’
[Picture on page 29]
Jeova el lain met lokwalok lal a siyuk selos in tukye plau lalos nu ke kutlas’
[Picture on page 30]
Baibel el akkalemye sie u lulap lun met su ku in moula liki ongoiye lulap