Lela Liyaten In Kurungin Kom
“Liyaten fwa liyekomyung, etauk fwa sroukkomi.”—SOAKAS 2:11.
JEOVA el lungse kom in orekmakin liyaten. Efu? Meyen el etu la ma inge fwa liyekomyung liki me sensen nu kemwa. Soakas 2:10-19 el ikasla ke el mutamwauk: “Tu lalmetmet fwa ilyuk nu insiom, a etauk fwa me insemwomwo nu ke ngunum. Liyaten fwa liyekomyung, etauk fwa sroukkomi.” Liyekomyung ke mea? Ke ma puspis oanu “inkanek koluk,” elos nu kemwa su fwasr liki inkanek sumwos, a met puspis su koluk oiyen moul lalos.
2 Saap kom esam la liyaten pa sie orekma lun nunuk su orekmakinyuk in akilen siena liki ma se. Sie met liyaten el akilen ma tia oanu sie ke kutena ma paenang el ku in oru sulela mwo. Oanu met Kristian, kut arulanu lungse etauk sumwos ke Kas lun God. Ke pal se ma kut lutlut ke Ma Simusla, kut oanu oreni block ke loom su ma inge lumeyuk nu ke liyaten in ngun. Me lutlut su kut eis ku in kasru kut in oru sulela su akinsemwomwoye Jeova.
3 Ke pal se ma God el siyuk nu sel Togusra Solomon ke me insemwomwo su el lungse, met kol fwusr inge el fwak: “Ke ma inge ase nu sin met kulansap lom inse etauk in nununku met sram, tu Nga fwa ku in akilen inmaslon ma mwo a ma koluk.” Solomon el siyuk ke liyaten, a Jeova el sang ma inge nu sel ke inkanek yok. (1 Togusra 3:9; 4:30) In eis liyaten, kut enenu in pre, a kut enenu in lutlut ke Kas lun God ke kasru lun me rid su sang kalem nu sesr su etuku sin “met kulansap oaru a lalmetmet.” (Mattu 24:45-47) Ma inge ku in kasru kut in akkapye liyaten lasr ke ma lun ngun nu ke na kut ekla “met matu in nunuk,” a ku in akilen ma mwo a ma koluk.”—1 Korint 14:20; Hibru 5:14.
Ma Enenu Liyaten
4 Fwin oasr liyaten yok lasr, kut ku in orekma fwal nu ke kas lal Jisus Kraist: “A komwos suk meet Togusrai lal [God], a ma sumwosmwos lal, a ma inge nu kemwa [ma enenu lun ikwe] fwa etukot pa nu sumwos.” (Mattu 6:33) Jisus el ouyepa fwak: “Lam lun monum motum, ke motum mwo, monum na fon ouyepa tingtingi ke kalem.” (Luk 11:34) Mutusr oanu lam ke kas pupulyuk. Sie “muta “sumwos” arulanu oaru, el tia ngetnget ke an nu kemwa. Ke kain in muta inge, kut ku in akkalemye liyaten a kut ku in fwasr a tia tukulkul in ngun.
5 Kutu met elos tia orala mutalos in sumwos, paenang elos oru ma upa ke moul lalos a ke moul lun met saye ke inkanek lun business. Aok kut enenu in esam la congregation lun met Kristian pa “sru a pelung nu ke ma paye.” (1 Timote 3:15) Oanu sru lun loom se, congregation nu kemwa elos srukye ma paye lun God, a tia business lun kutena met. Congregation nu kemwa lun Met Lo lun Jeova tia oakiyuki oanu sie an in orek business, in kuka, ku kutena oiyen kulansap in eis mani. Kut enenu in fwasr liki kutena orekma su purakak business ke Kingdom Hall. Liyaten kasru kut in liye la Kingdom Hall, Buk Study lun Congregation, a an toeni lulap nu kemwa lun Met Lo lun Jeova, an inge nu kemwa sie an in asrouki inmaslon met Kristian a an in sramsram ke ma lun ngun. Kut fwin orekmakin futoto lasr ke ma lun ngun in orala kutena business, ya ma inge tia akkalemye la kut tia engunkin ma saok lun ngun? Lela kut in tia orekmakin futoto lasr nu sin met lili in congregation ke inkanek in orek mani.
6 Kutu met elos orekmakin futoto lalos nu sin met lili in kukakin ono in akkeye mano, ono in akkatoye met, vitamin, telecommunication services, kofwen musa, inkanek in fwafwasyesr, program a kofwen orekma ke computer, a ma puspis. Tusruktu, meeting lun congregation nu kemwa tia pa inge an in kukakin me kuka ku an in orekma in eis mani. Kut ku in etu akmwuk ke ma se inge kut fwin esam ma Jisus el oru meet “el sisilosla nu kemwa liki in tempelu, a sip pa a kao, a el okoila mani lun met ayaol mani, a topkakunla tebu lalos. A nu selos su kukakunla mwulioa el fwak: ‘Wisla ma inge! Nik komwos oru loom sin Papa tumuk tu in loom kuka!’ ”—Jon 2:15, 16.
Fuka Mani Su Filiyuki ke Business?
7 Liyaten a taran eneneyuk fwin sie met el nunku in filiye mani lal ke sie business. Ke sie me pupulyuk, fuka fwin sie met el oru mwolela nu sum oanu: “Nga ku in fwak sumwos nu sum la kom ku in orala mani na paye.” “Kom tia ku in los. Paye na paye pa inge.” Taran fwin sie met el fwak kas inge nu sum. Saap el nukin na paye ku el suoaru, meyen in sang mani ke business pal nu kemwa kom tia etu kom fwin kapkapek ku tia a wangin met ku in etu. Ke ma paye, kutu sin met koluk su sumat in sramsram elos keapela kutu sin met in congregation. Ma inge akismakinye kut ke “met koluk” su kasrik ilyuk nu ke congregation ke century se meet a ‘ekulla kulang lun God nu ke lung in ikwe.’ Elos inge oanu eot in kofwo su ku in unilye met kofkof. (Jud 4, 12) Paye, nien sun lun met kutusrik inge siena liki, tusruktu elos suk pa ma elos ku in keapela inmaslon met in congregation.
8 Fwinne met Kristian su tia oru kutusrik elos sramsram pa ke sie business su arulanu mwo, tusruktu tukun kitin pal na elos sifwanu a met ma wilultal elos konaok la mani lalos su orekmakinyuk ke business sa tula. Fwokin ma inge pa, pise yok lun met lili Kristian elos tula kunokon lalos in congregation. Fwin ke saflaiye business se inge pangpang get-rich-quick tia paye, na el mukena su oakiye ma inge pa eis ma lane, el su tula pal nu kemwa fwin ma upa sikyuk. Fuka liyaten lun sie met ku in orekmakinyuk tu lan tia putatla ke oiye se inge?
9 Kalmen liyaten pa ku lun sie met in kalem ke ma se, ku in akilen ma tia arulanu kalem. Ku inge eneneyuk in tuni kutena akmwuk in filiye mani ke business. Met Kristian elos lalalfongi sie sin sie, a saap kutu sin met lili elos fwak la met lili wielos tia ku in sroang nu ke kutena business su ku in filiye ke me sensen mani lun met lili wielos. Tusruktu tia kalme la meyen sie met el Kristian paenang el arulanu mwo ke business a el kutangla na paye.
10 Kutu sin met Kristian elos orala loan sin met lili wielos in lalalfongi meyen ofus puspis su sang loan nu sin met tia fulelosla in oru ou inge meyen business su elos akola in sroang nu ka arulanu sensen in tia kutangla. Met puspis elos keapeyukla ke sripen elos lalalfongi la elos fwin filiye mani lalos ke business, elos ku in eis mani yok fwinne elos tia oru orekma yok ku tia orekma. Kutu met elos mokleyuk in filiye mani lalos ke business se ke sripen mwolanu su tuku ka, tok elos tula mani lalos su elos sifi ke lusen moul lalos nu fon! Sie met Kristian el filiye mani lal ke sie business meyen el lalalfongi la el ku in eis kapek ke percent 25 ke lusen wik luo na. El tula mani lal inge nu fon ke pal se ma bankruptcy orekla. Ke siepa business, sie met kuka a akkatoye an el oru mise lulap ke mani ke sie met in congregation. El mwolela in folokonma mani wikin kapek yok tusruktu el bankrupt a tula nu fon mani su el sowemol.
Fwin Business El Tia Kutangla
11 Business su tia kutangla ku in kol nu ke asor yok a munas ke ma lun ngun lun kutu met Kristian su sroang nu ka. Ngal a me asor yok pa inge fwako fwin tia orekmakin liyaten oanu me kurungin. Rapku el sremla met puspis. “Rapku . . . in tia sikme elos yurumwos, oanu fwal yurin met mwo,” met sap Poul el simusla. (Efesus 5:3) A ouyepa sang kas in sensen: “A elos su lungse tu elos in kasrup, elos putatyung nu in me sruf a me kaisrip a lung in ikwe puspis su lalfon a me fosrnga, su akmwalomye met in kunausten a nien tula. Tu lungse mani okan kain in kulok nu kemwa, a kutu, ke elos suk ma inge, elos tafongla liki lalalfongi, a sifwanu fwaksilosi ke me asor puspis.”—1 Timote 6:9, 10.
12 Fwin sie met Kristian el akkapye lungse lal ke mani, el sifwanu akkeokyel. Met Farisi elos lungse mani, a pa inge oiyen met puspis ke len safla se inge. (Luk 16:14; 2 Timote 3:1, 2) Tia oanu elos, met Kristian enenu in “tia lungse mani.” (Hibru 13:5) Paye, met Kristian ku in sroang nu ke business ku elos ku in tukeni orek business. Tusruktu elos fwin oru ou inge, na sramsram lalos ka enenu in tia orek ku toeni nu ke ma lun congregation. A Esam: Fwinne inmaslon met lili in ngun, simusla pal nu kemwa ke pepu kutena akmwuk ku papu lun met luo ke business. Sie me kasru in oru ou inge ku in liyeyuk ke me lutlut inge “Simusla Ma Inge ke Pepu!” akkalemyeyuk ke Awake! ke February 8, 1983, sra 13-15.
13 Soakas 22:7 el fwakak nu sesr: “Met mise met kulansap nu sin met sangwun.” Pal nu kemwa tia mwo kut fwin filikutla sifwanu ku oru met lili wiesr in ekla met kulansap. Fwin sie met el siyuk sesr ke mani oanu sowemol lal tu lan ku in orekmakin ke business arulanu mwo kut fwin tuni meet el fwin ku in molela. Ya el sie met eteyuk ke oaru? Paye, kut enenu in etu la in sang mani ke inkanek lun sowemol ku in kalmekin tula lun mani lasr meyen business pukanten misinge tia kapkapek. Tia kalme la sie business el kutangla na paye meyen oasr contract se. A paye tia inkanek lalmetmet nu sin kutena met in sroang ke sie business su yok mani el ku in sisla liki mani lal na paye.
14 Kut enenu in akkalemye liyaten ke pal se ma kut sang mani nu sin sie met Kristian oanu sowemol lal nu sesr tu lan ku in orek business a mani se inge tula, fwinne wangin kutena suoaru sikyuk. Fwin wangin meta lun met lili wiesr ke putatla lun sie business ya kut ku in fwak la el keapekutla? Mo, meyen kut sang loan lal ke insiesr kemwa, saap oasr kapek ke mani lasr su kut eisla ka, a wangin kutena orekma kutusrik su sikyuk. Meyen wangin orekma kutusrik sikyuk paenang wangin sumwos lasr in orala meeting lain met su sowemol nu sesr. Ma mwo fuka el ku in oru kut fwin orek meeting lain met lili oaru Kristian wiesr su orala file ke bankcruptcy ke sripen business lal su wangin kutusrik tianu kapkapek?—1 Korint 6:1.
15 Elos nu kemwa su oasr business su tia kapkapek kutupal elos suk in sisla me toasr lalos ke inkanek in akkalemye bankruptcy. Meyen met Kristian elos tia mulkunla sowemol lalos, paenang fwinne tukun elos aksukosokyeyuk liki mise lalos fwal nu ke ma sap, kutu selos pulakin in molela sowemol lalos fwin met sangwun el insese ke ma se inge. Fuka fwin sie met su sowemol nu sin sie met lili wiel el tula mani ke business tusruktu el moul ke oiyen moul kasrup? Ku fuka fwin met su sowemol el eis mani lulap tu lan ku in molela mise lal tusruktu el tia oru ou inge nu sin met lili wiel su el orekmakin mani? Ke ma inge oasr alollo ke ku lun met lili se inge in kulansap ku eis kunokon in congregation.—1 Timote 3:3, 8; srike liye The Watchtower, September 15, 1994, sra 30-1.
Fuka Fwin Orekma Kutusrik Sikyuk?
16 Liyaten kasru kut in akilen la kapek ke mani tia sikyuk pal nu kemwa ke business. Fwinne ou inge, fuka fwin orekma kutusrik sikyuk? Kalmen orekma kutusrik pa, “lungse in keapela kutu met, kutusrik, ku sie met el ekulla ma paye tu lan ku in purakak kutu met in sang ma lal ku sumwos lal ke ma se.” Jisus Kraist el akkalemye inkanek su ku in orek fwin sie met el pulakin la met lili wiel el keapella. Fwal nu ke Mattu 18:15-17, Jisus el fwak: “A met lim fwin orek ma koluk lain kom, fwala fwakak nu sel ma koluk lal in maslom a el mukena. El fwin long kom, kom eis met lim. A el fwin tia long kom, es sie ku luo pa met in wi kom, tu ke oalin met luo ku tulo kas nu kemwa fwa oakiyuki. A el fwin srungesr longolos, fwakak nu ke surs. A el fwin srungesr long surs pa, lela lan oanu sie met Pegan a met roso nu sum.” Me pupulyuk inge su Jisus el sang akkalemye la oasr ke nunuk lal kain in ma koluk inge su sikyuk ke business, kutusrik.—Mattu 18:23-35.
17 Paye, Ma Simusla in Mattu 18:15-17 tia ku in orekmakinyuk fwin wangin orekma kutusrik su sikyuk ke business. Tusruktu, fuka fwin sie met Kristian el keapekutla na paye. Liyaten ku in kurungin kut tu kut in tia oru kutena orekma su ku in filiye congregation ke mwekin lulap. Poul el kai met lili Kristian in eis ma koluk lun met lili wielos liki in wisla met lili wielos ke ofus in nununku.—1 Korint 6:7.
18 Met lili wiesr na paye tia ‘tingtinginu ke sito nu kemwa a silolel nu kemwa,’ tia oanu met susfwe inge Barjisus. (Orekma 13:6-12) Ke ma inge lela kut in orekmakin liyaten fwin mani lasr tula ke business su met lili wiesr el wi kut. Kut fwin nunku in suk kasru lun met nununku, na kut enenu meet in tuni ma e fwa sikyuk toko nu sesr sifwanu a nu sin met, nu sin met lili wiesr, ke congregation, a ke met su muta likin congregation. In orekmakinyuk ma sap tu kom in sifwil eis mani su kom tula pal nu kemwa sisla pal yok, ku, a mani. Oiye se inge akkasrupye mukena met orekma ke ma sap. Sie me asor, meyen kutu sin met Kristian elos sisla kunokon lalos ke ma lun ngun a sremla nu ke ma se inge. Kut fwin sremla pa ke oiye se inge kut e oru Setan in arulanu engun, tusruktu kut lungse in akinsemwomwoye insien Jeova. (Soakas 27:11) Ke inkanek saye, kut fwin eis ma koluk saap ma inge ku in kasru kut tu kut in tia insefngal a tia orekmakin pal yok lun met elder. Ma inge ku in kasru congregation in oasr misla a kasru kut in suk meet Togusrai lun God.
Liyaten a Orekma in Oru Sulela
19 In oru sulela fwin ke akmwuk lun mani ku business pal nu kemwa tia fwusesr. Tusruktu liyaten ke ma lun ngun ku in kasru kut in srikeye ma puspis a oru sulela ke inkanek lalmetmet. Yok liki nu kemwa, pre in lalalfongi Jeova ku in wise nu sesr “misla lun God.” (Filippai 4:6, 7) Pa inge inse misla su tuku nu ke futoto lasr nu sin Jeova. Paye, kain in misla se inge ku in kasru kut in srukye nunuk sumwos lasr kut fwin sun sie sulela upa.
20 Lela kut in kaifweung in tia lela akukuin ke business in kunausla misla lasr ku misla lun congregation. Kut enenu in esam la congregation lun met Kristian el orekma in kasru kut ke ma lun ngun, a tia pa inge center lun me kuka. Me sramsram ke business tia enenu in toeni nu ke orekma lun congregation. Kut enenu in orekmakin liyaten a taran kut fwin sroang nu ke business. A lela kut in srukye nunuk sumwos pal nu kemwa ke ma se inge, suk meet Togusrai lun God. Fwin met lili wiesr el wi kut ke sie business a business inge tia kutangla, lela kut in suk inkanek mwo ma fwal nu sin met nu kemwa.
21 Lela kut nu kemwa in sang insiesr ke liyaten, a tia fosrnga yok ke oiyen mani a kutu ma su tia arulanu yok sripe, pre ke kasru lun God, a suk meet orekma lun Togusrai. In fwal nu ke pre lal Poul, ‘lela lung lasr fwa yokyokelik in lalmetmet a liyaten nu kemwa tu ou inge kut fwa ku in akilen ma mwo a mutal a tia aktukulkulye kutu met’ ku kut sifwanu. Meyen Kraist su Togusra el muta tari ke tron lal in kosrao, lela kut in akkalemye liyaten in ngun ke oiyen moul lasr nu kemwa. A ‘lela kut in tingtinginu ke fwokin sumwosmwos ma sin Jisus Kraist, nu ke ma mwolanu a kaksak lun God,’ el su Leum in Kosrao a Fwalu Jeova.—Filippai 1:9-11.
Fuka Kom Topuk?
◻ Mea kalmen liyaten?
◻ Efu oasr enenu yok in akkalemye liyaten fwin ke business su orekla inmaslon met Kristian?
◻ Fuka liyaten ku in kasru kut fwin kut pulakin la met lili wiesr in lalalfongi el keapekutla?
◻ Mea orekma lun liyaten fwin ke ku lun sie met in oru sulela?
[Study Questions]
1. Liyaten el kurungin kut ke mea?
2. Mea kalmen liyaten, a kain in liyaten fuka met Kristian elos lungse na paye?
3. Fuka kut ku in eis liyaten in ngun?
4. Mea kalmen kut srukye sie muta “sumwos,” a fuka ma inge wise nu sesr ma lane?
5. Fwin ke oiyen business mea kut enenu in srukye ke nunuk lasr fwin ke sripen orekma lun congregation lun met Kristian?
6. Efu ku kutena me kuka a oiyen sie orekma tia enenu in kukakin ku kaifwe nu sin met lili ke pal in meeting lun congregation?
7. Efu ku liyaten a taran eneneyuk fwin ke orekmakinyen mani ke business?
8. Mea sikyuk ke kutu business su luman el kapek na paye?
9. Efu ku liyaten eneneyuk in tuni kutena akmwuk lun business?
10. Efu kutu sin met Kristian elos orala loan nu sin met lili wielos in lalalfongi, a mea sikyuk kutupal ke mani se inge su filiyuki nu ke business?
11. Kai fuka Poul el sang fwin ke oiyen rapku a lungse mani?
12. Fwin met Kristian elos akesrui ke business, mea elos nu kemwa enenu in esam yokna?
13. Fuka kom ku in orekmakin Soakas 22:7 ke oiyen business?
14. Efu kut enenu in akkalemye liyaten fwin mani su kut sang nu sin met lili wiesr oanu sowemol tu lan ku in orala business tula?
15. Mea ma puspis su enenu kut in tuni fwin bankcruptcy orekla?
16. Step fuka kut enenu in oru kut fwin pulakin la sie met el keapekutla ke business?
17, 18. Fwin sie met Kristian el keapekutla, fuka liyaten ku in kurungin kut?
19. Mea liyaten ke ma lun ngun a pre el ku in oru nu sesr kut fwin oru sie sulela upa?
20. Mea kut nu kemwa kaifweung in oru fwin ke oiyen business su oasr a ke congregation?
21. Fuka kut ku in orekmakin liyaten a oru orekma fwal nu ke ma simusla in Filippai 1:9-11?
[Picture on page 26]
Liyaten ku in kasru kut in orekmakin kai lal Jisus ke oiyen suk meet Togusrai
[Pictures on page 28]
Papu nu kemwa ke business enenu in simusla ke pepu