Silarsuaq qimerloorparput
Asanninneq pakatsisitsinavianngilaq
„Inuusuttuaqqat angajoqqaaminnut ilinniartitsisuminnullu attaveqarluartut ikiaroornartunik imigassamillu atornerlueqqajaannginnerusarput, imminoqqajaannginnerullutik, nakuuseqqajaannginnerullutik kinguaassiuutitigullu atoqateqajaannginnerusarlutik,“ The Washington Post taama paasissutissiivoq. Misissueqqissaartut University of Minnesotameersut aamma University of North Carolinameersut Chapel Hillimiittumi isummersimapput tamanna atuuttoq meeqqat kisimiillutik pilersuisunik imaluunniit inooqatigiittunik angajoqqaaqaraluaraangata. Meeqqap asaneqartutut pingaartinneqartutut paasineqartutullu misiginera aalajangiisuuvoq. Aviisimi oqaatigineqarpoq misissuinermi aammattaaq erseqqissarneqartoq ’pingaartuusoq angajoqqaat inuusuttuaraatiminnut attaveqarluinnarnissaat, aamma misigigaluarunillunniit meeraq imminnik pisariaqartitsivallaarunnaartoq’.
Meeqqat sinnattupiluttartut
Meeqqat tamangajammik sinnattupilunnikuupput. Tysklandimi Sianissutsikkut Peqqissuunissamik Ilisimatusarfiup Mannheimimiittup misissuisimanera naapertussagaanni meeqqat quliugaangata qulingiluat tatamillutik iternikuupput. Sinnattorinerusarsimavaat malersorneqarlutik, qutsissorujussuarmit nakkarlutik, sorsuuttut akornanniillutik imaluunniit pinngortitami ajunaarnersuarmik misigisaqarlutik. Sinnattupiluit amerlanersaat takorluukkanit piviusunillu katitigaapput. Nukappiaqqat amerlanertigut sinnattutik puiortarpaat, niviarsiaqqalli sinnattutik oqallisigiumasarpaat allaaseriumasarlugilluunniit. Immikkut ilisimasallit siunnersuipput meeqqat ersinertik qaangerniartassagaat sinnattutik oqaluttuarisarlugit, titartartarlugit imaluunniit ’isiginnaartitsissutigisarlugit’, aviisimi Berliner Zeitung-imi allassimavoq. Siunnersuutit tamakku malinnerisigut sapaatit-akunnialuinnannguisa ingerlaneranni sinnattupiluttarnerit akuttortinneqarsinnaapput tatamissutaajunnaariartorlutillu.
Nunarsuarmi nujakkaajunerpaaq
Hoo Sateowip, angutip 85-inik ukiullip naggueqatigiinnit hmongikkunneersup Thailandip avannaani najugallip, nutsani ukiuni 70-ingajanni kipisimanngilai. „18-inik ukioqarlunga kipigakkit napparsimarujussuarpunga,“ angut oqarpoq. Nujai Guinness Rekordbogimit piginnaaneqartitaasup qanittukkut uuttormagit 523 centimeteriupput, nunarsuarmilu nutsat tannersaattut pisortatigoortumik akuerisaapput, Associated Press nalunaarpoq. Hoop nutsani ukiumut ataasiarluni qulittarpai manisivimmullu iteqqillugit panersertarlugit. Unammillertaa tassaavoq qatanngutaa 87-inik ukiulik Yi, kingullermik 1957-imi kipisimasoq. Aammattaaq Yi maannamut nujakkaajunerpaasimasup, arnap Indiamiup 417 centimeterisut takitigisunik nujallip, nujaanit tannernik nujaqarpoq. Hoo isumaqarpoq taama takitigisunik nujaqarneq iluaqutaasoq, ingammik Thailandip qaqqaani nillertuniilluni, tassamigooq oqorsaataasarmata.
Brasiliami karnevaalertarneq
„Rio de Janeirop karnevaalerfiusarnini tusaamasaalissutigisimagunarpaa, Brasiliamiulli amerliartuinnartut karnevaalertarnermik soqutigisaqanngilluinnarput,“ aviisimi Internetikkoortumi Nando.net-imi taama allassimasoqarpoq. Nunami allamiorpassuit isumaqarput Brasiliamiut karnevaalertarnermik ukiumoortumik tamatuminnga pingaartitsilluinnartuusut, Brasilialli Innuttaaqatigiinnik Ilisimatusarfianit pisartoq tamanna allaalluinnartumik saqqummiunneqarpoq. Misissuinermi paasineqarpoq Brasiliamiut 63 procentii karnevaaleqataaneq ajortut, 44 procentit oqarput karnevaalertarneq „soqutiginngilluinnarlugu“ 19 procentillu oqarput ’karnevaalertarneq iluarinngilluinnarlugu’. Atuagassiami ullormut saqqummersartumi Jornal do Brasil-imi oqaatigineqarpoq ukioq manna sambamik qitilluni ingerlaarneq TV-qarfiit annersaannit malinnaaffigineqarsimanngitsoq. Takornarialli tuusintilikkuutaat nuannateqataajorlutik Brasiliamukaasarput. Brasilialu AIDS-ertoqarfiunerpaat ilagimmassuk peqqissaaveqarnermut qullersaqarfiup usuup poorpassui karnevaaleqarnerup nalaani agguaassimavai.
Utoqqaat nerrikitsut
„Utoqqaat amerlasuutigut naammattumik nerineq ajorput tamatumalu kingunerisaanik napparsimalernissaat ilimanaateqarnerulluni,“ Frankfurtimi aviisi Nassauische Neue Presse taama allappoq. Taamatut isummertoqarsimavoq Europami nunani qulini angutit arnallu 70-it sinnerlugit ukiullit 2500-nit amerlanerusut misissorneqareersullu. Inuppassuit isumaqarput utoqqaat nerivallaartanngikkaluarunik ajunngitsoq. Kaloriakippallaanilli nerisarneq timip akiuussutissaanut sanngiillissutaasarpoq. Utoqqaallu nerisartagaat amerlasuutigut inuussutissartakitsuusarput nerinissanut arlalinnut naammattumik ataatsikkut nerisassiortaramik nerisassiatillu sivisuumik toqqortarisarlugit. Aammattaaq amerlanerit naatitartunngippallaartarput. Misissuinermik nalunaarusiami nakorsat kajumissaarneqarput nakorsiartartutik peqqinnartunik aalajangersimasumillu nerisarnissaannik eqqaasittassagaat. Siunnersuutigineqarportaaq utoqqaat eqaarsaarnerunissaannik neqeroorfigineqartassasut, eqaarsaartarneq nererusussutsimik sakkortusaasarmat.
Biibili maanna oqaatsini 2197-ini
„Siorna Biibilip ilaa oqaatsinut suli 30-nut nutserneqarpoq, taamaalilluni maanna oqaatsini 2197-ini nassaassaalerpoq,“ upperisarsioqatigiit assigiinngitsut atuagassiaat Genèvemi saqqummersartoq, ENI Bulletin, taama nalunaarpoq. Biibili tamarmi maanna oqaatsini 363-ini pissarsiarineqarsinnaavoq, ilaatigut oqaasiliani inuiannit oqaaserineqanngitsuni soorlu esperantoni. Biibililiorniaqatigiiffiup Biibilip atuagartaasa minnerpaamik ataatsip oqaatsinut qassinut nutserneqarsimaneri nalunaarsortarpai. Peqatigiiffiup generalsekretæria, Fergus Macdonald, nalunaarpoq anguniagarineqartoq „Guutip oqaasiata inuit namminneq oqaasiinik pissarsiarineqarsinnaalersinnissaa“.
„Biibili Guuteqanngitsoq“
Nakorsap qallunaap Svend Lingsip Testamentitoqaq allaqqissimavaa Guutimik eqqartuineri tamaasa peerlugit, isumaqarami oqaatsit Guuti aamma Guutimut upperneq tassaasut „itsarnitsat amiakkui inunnik pituttuisut“, Kristeligt Dagblad taamatut paasissutissiivoq. Lingsip maluginiarsimavaa inuppassuit pilluaallutillu kiserliortuusut, isumaqarlunilu juutit kristumiullu kulturianni inuugatta tamanna inuit pilluaannerannut pisuusimassasoq. Aviisi naapertussagaanni Lingsip neriuutigaa biibilimik nutsikkanimik nutaamik „kulturip tunngavii aalassatsissallugit“. Biibili Guuteqanngitsoq-mi Mosesimik allakkat siulliit 3:12 ima allaqqinneqarsimavoq: „Adam eqqarsarpoq: ’Arnap saninniittup orpimmeersumik tunivaanga, taavalu nerivunga.’ “ Kristeligt Dagblad-imit apeqqutigineqarpoq pitsaanerussannginnersoq atuakkiaq assersuukkaanni „suna sinnerutissanersoq paasiniarlugu aputip imertaanik piiaanermut“.
Qiteruserit — aamma silaannarmi
Soorlu timmisartumut ilaakulasut nalunngikkaat siumut ilimasaarutigineqarsinnaanngitsumik timmisartoq aalarujussualeriataarsinnaasarpoq, ajornerpaajugaangami aqqunartoqarneranik allaallu toqusoqarneranik kinguneqarsinnaasumik. Immikkut ilisimasallit naapertussagaanni sillimassutaasinnaasutuaq tassaavoq issiatilluni tamatigut isumannaallisaammik qiterusersimaneq. Allaaqqissumi silaannaat timmisartumik aalatitserujussuartartut siumut ilisimajuminaatsorujussuullutillu, takujuminaatsorujussuullutillu ingalakkuminaatsorujussuusarput,“ U.S.News & World Report taama paasissutissiivoq. Atortorissaarummik silaannarnik taama ittunik sumiissusersiisinnaasumik siumullu ilimasaarisinnaasumik ineriartortitsisoqarsinnaaneranik ilisimatuut paasiniaaleruttorput, maannamulli timmisartut amerlanersaasa timmisartunit allanit siunerminniittunit ilisimatinneqartarnertik kisiat isumalluutigisariaqarpaat. Timmisartup aalarujussuarnerani ajoqusersimasut tamangajammik qiterusersimasimanngillat. „Timmisartuutileqatigiiffiilli suli paasisimanngilaat qanoq iliorlutik ilaasut qiterusernissaannik pinngitsaalisinnaanerlugit,“ nangilluni allassimavoq.
Nunarsuarmi nappaalanersuaq
„1900-kkut naaqqajaalerneranni maani nappaatit tunillaassuuttut nunarsuarmi toqusut tamarmik 33 procentiinit suli toqussutaasarput,“ dr. David Heymann WHO-meersoq oqarpoq. JAMA (Amerikami nakorsat peqatigiiffiata atuagassiaa) naapertussagaanni tamatumunnga pissutaapput nunat ilarpassuini inuit amerliartupiloornerat, akiuussutissalersuiniarnerigaluit iluatsitsinngitsoorfiusarnerat, inissaaleqineq, avatangiisini allanngornerit peqqinnissamillu nakkutiginninnerlunneq. Aammattaaq allatut ajornartumik inuppassuit ataatsikkut nutsertarnerat, qimaasunik ajornartorsiut nunarsuarmilu tamarmi angallannerup annertusiartuinnarnera nappaatit tunillaatiasut siuaruaannerannik kinguneqartarput. Dr. Heymann nalunaarpoq: „Taamaattariaqanngikkaluarpoq. Nappaatit tamakku akiornissaannut imaluunniit nungutinnissaannut atortussaqaraluarpugut.“
Computerikkut pinnguaatit ajoqutaasut
„Computerikkut pinnguaammik biilinik tillikkaanni politiinillu toqutsigaanni pointinnaffiusartumik oqallisaaqisumik tuniniaaneq“ Brasiliami inatsisinik atortitsinermut ministereqarfiup inerteqqutaalersissimavaa, taama nalunaarpoq Reuterip nutaarsiassaqartitsivia. Pinnguaat navianartutut isigineqarpoq „tillinniarnermik inuarnermillu ajortuunngitsutut isiginnilissutaasarmat tamatuminngalu pinnguaateqartartunik ukiukinnernik nakuuseqqajaalersitsisinnaalluni“. 1997-imi ministereqarfiup tamatuma computerikkut pinnguaat „aqqusinikkut ingerlasunik, ilaatigut arnanik naartusunik utoqqarnillu, toqutsinermut pinnguartunik akissarsisitsisartoq“ inerteqqutaalersissimavaat. Atuisartut kattuffiata Proconip oqaaseqartitaa arnaq ima oqarpoq: „Pinnguaatit taama ittut navianarlutillu ajoqutaapput nakuuserusulersitsisaramik. Nakuusertarneq meeqqat pissusissamisoortutut isigilersarpaat.“