Sadila Minsiku ya Biblia Sambu na Kulonga Kansansa na Nge

1-2. (a) Inki dikabu ya kitoko Yehowa pesaka Adami ti Eva? (b) Inki mutindu Adami ti Eva zolaka kumonisa ntonda sambu na dikabu yango?

BAMBISI ke salaka mambu kukonda kuyindula. Bantu me salaka barobo ti programe yina ke sadisaka yo na kusala mambu na mutindu mosi buna. Kansi Nzambi me salaka ve bantu mutindu yina. Yandi me pesaka beto dikabu ya mfunu mingi yina beto Bakristu ya kieleka ke bakaka na valere mingi. Dikabu yango kele kimpwanza ya kupona mambu yina beto ke zola. Biblia ke monisaka beto nde Nzambi salaka Adami, muntu ya ntete na kifwani na yandi. (Kuy. 1:26, 27) Nzambi pesaka Adami ti Eva dikabu ya kusala mambu yina bo me zola.

² Yehowa pesaka ve Adami ti Eva liste ya bansiku yina bo fwete zitisa. Yandi songaka bo kaka na kukeba ntoto mpi na kubuta bana yina ta fulusa ntoto. Yo lombaka mpi nde bo ndima nde Nzambi mpamba muntu ke vandaka ti kiyeka ya kutula bansiku na mambu yina bo fwete sala ti yina bo fwete sala ve. (Kuy. 1:28; 2:16, 17) Inki mutindu Adami ti Eva zolaka kumonisa ntonda na muntu yina pesaka bo dikabu yai ya kupona kusala mambu yina bo me zola? Na kutadila mambu yonso yina Yehowa salaka sambu na bo, kana bo vandaka ti mpusa ya kusepedisa yandi mpi kuzola yandi, bo zolaka kulemfuka na mambu yina yandi songaka bo.​—Bing. 23:15.

3. Inki mutindu Adami ti Eva sadilaka dikabu na bo ya kusala mambu yina bo me zola?

³ Biblia ke tuba nde Nzambi pesaka Adami ti Eva dikabu ya kusala mambu yina bo ke zola kansi bo sadilaka yo ve mbote. Bo lemfukilaka ve Yehowa sambu bo vandaka kusosa mambote na bo mosi na kisika ya kuzola Yehowa. (Kuy. 3:1-7) Lukanu na bo ya mbi me natilaka beto bampasi bubu yai.​—Bar. 5:12.

4. (a) Mutindu Bagalatia 6:5 ke monisa yo, nki beto yonso fwete sala? (b) Inki dikabu ya nkaka beto ta tubila na disolo yai?

⁴ Bubu yai, luzingu me fulaka na mambu mingi ya mpasi yo yina konso kilumbu beto yonso me kumaka na balukanu mingi ya kubaka. (Tanga Bagalatia 6:5.) Balukanu ya nkaka kele pete mpi ya nkaka kele mpasi mingi. Kansi nki mutindu beto lenda baka balukanu yina ke sepedisa Yehowa? Beto fwete zaba ntete nde, beto kele na mfunu ya lusadisu ya Nzambi. (Bing. 16:3; Yer. 10:23) Ata Yezu vandaka muntu ya kukuka, yandi vandaka mpi na mfunu ya lusadisu ya Nzambi. (Baeb. 5:7) Mutindu beto kele bantu ya kukonda kukuka, beto kele na mfunu ya lusadisu mingi ya Nzambi kuluta Yezu. Beto tubila ntangu yai dikabu ya nkaka yina Nzambi me pesaka beto yina ke sadisaka beto na kubaka balukanu ya mbote. Dikabu yango kele: Kansansa.

KANSANSA KELE NKI?

5. (a) Kansansa kele nki? (b) Inki mutindu yo lenda sadisa beto? (Baroma 2:14, 15)

⁵ Nzambi me gangaka beto ti kansansa yina ke sadisaka beto na kuzaba mambu ya mbote mpi ya mbi. Ata bantu yina ke sambilaka ve Nzambi ke vandaka mpi ti kansansa. (2 Bak. 4:2) Kansansa kele bonso zuzi yina kele na kati na beto mpi yina ke songaka beto kana bangindu to mambu ya beto ke sala kele mbote to mbi. (Tanga Baroma 2:14, 15.) Kansansa lenda songa beto na ntwala nde mambu yina beto ke sosa kusala kele mbi. (1 Sam. 26:8-11) To mpi yo lenda pusa beto na kusala mambu ya mbote. Dikabu ya kupona mambu yina beto ke zola, ke sadisaka beto ve ntangu yonso na kubaka balukanu yina ke sepedisaka Yehowa. Kansi, kansansa ke sadisaka beto na kuzaba balukanu ya mbote to ya mbi.

6. Sambu na nki kansansa na beto ke bakaka ve ntangu yonso balukanu ya mbote?

⁶ Diambu ya mawa kele nde kansansa na beto ke salaka ve mbote ntangu yonso. Mutindu beto kele bantu ya kukonda kukuka, kansansa na beto mpi kele ya kukonda kukuka. Mabuta ya beto me katuka, bisika yina beto me yelaka mpi banzala na beto ya mbi, lenda pusa kansansa na beto na kubaka balukanu ya mbi. Biblia ke tuba nde kansansa lenda ‘lemba,’ lenda kukuma “mvindu,” lenda zika bonso “kibende ya bo me zikisaka na tiya” to nkutu kukuma kibeni “mbi.” (1 Bak. 8:12; Tito 1:15; 1 Tim. 4:2; Baeb. 10:22) Kansansa ya mutindu yai lenda sadisa beto ve na kubaka balukanu ya mbote. Yo kele bonso kitesilu yina ke sala mbote ve. Yo yina, beto fwete sala ngolo na kulonga kansansa na beto sambu yo kuma kusala mbote. (1 Pie. 3:16) Inki mutindu beto lenda longa yo?

MUTINDU BETO LENDA LONGA KANSANSA NA BETO

7-8. (a) Inki lenda sadisa beto na kulonga kansansa na beto? (b) Inki mutindu minsiku ya Biblia ke twadisaka beto? Pesa mbandu. (Tala mpi kifwanisu.)

⁷ Inki mutindu beto lenda longa kansansa na beto? Beto fwete longuka Biblia mbala na mbala sambu na kusosa kuzaba mambu yina Yehowa ke zolaka mpi yina yandi ke zolaka ve. Kutanga Biblia ta sadisa beto na kubakisa mutindu Yehowa ke tadilaka diambu mosi buna. Mutindu beto monaka yo na disolo ya me luta, beto lenda sadila nsiku sambu na ntangu mosi to sambu na kima mosi buna. Yo yina, beto fwete sadila minsiku ya Biblia sambu na kubakisa ngindu ya Yehowa sambu na diambu mosi mpi mutindu yandi ke tadilaka diambu yango.​—Yez. 55:9.

⁸ Luzingu na beto lenda vanda bonso muntu ya ke tambula na ntoto ya zelo na zelo, kisika yina nzila kele ve mpi ata kidimbu mosi kele ve. Yandi lenda tala ntangu sambu na kuzaba kisika yina yandi ke kwenda. Kansi kana yandi kele ti karte, yo ta sadisa yandi na kutambula mbote. Karti ta sadisa yandi na kubakisa nde yandi kele na nzila ya mbote mpi yo ta sadisa yandi na kuzaba kana yandi me vila nzila to ve. Lukanu na beto kele ya kusepedisa Yehowa. Biblia kele bonso karti yina ke sadisaka beto na kubaka balukanu ya mbote. Minsiku ya Biblia kele bonso bidimbu yina bo ke tulaka na nzila. Kana beto ke sadila minsiku ya Biblia, yo ta sadisa beto na kubakisa nde balukanu na beto kele ya mbote.

9. Inki kima ya nkaka lenda sadisa beto na kulonga kansansa na beto? (Baroma 9:1)

⁹ Mpeve santu lenda sadisa beto na kulonga kansansa na beto mbote. (Tanga Baroma 9:1.) Mpeve santu lenda sadisa beto na kubakisa mambu yina Yehowa ke yindula sambu na diambu mosi. Yo lenda sadisa beto mpi na kulanda kusala mambu yina Yehowa ke zolaka. (Bafil. 2:13) Inki mutindu beto lenda baka lusadisu ya mpeve santu?

10. Inki mutindu beto lenda baka lusadisu ya mpeve santu? (Luka 11:10, 13)

¹⁰ Lomba Yehowa mpeve santu na kisambu. (Tanga Luka 11:10, 13.) Yehowa kele ti nzala ya ngolo ya kupesa beto mpeve santu. (Yoa. 3:34) Kansi yandi ke pesaka yo kaka na bantu yina ke lemfukilaka yandi na ntima ya nvimba. (Bing. 1:23; Yak. 1:5) Inki lenda sadisa beto na kulonga diaka kansansa na beto?

11. (a) Inki fwete vanda lukanu ya kuluta mfunu na luzingu na beto? (b) Sambu na nki beto fwete vanda ti kansansa ya mbote?

¹¹ Landa kusepedisa Yehowa konso ntangu. (Bing. 8:34, 35) Yai fwete vanda lukanu ya kuluta mfunu na luzingu na beto. Kana beto ke yibuka nde konso ntangu beto fwete sala mambu yina ke sepedisaka Yehowa, yo ta sadisa beto na kulonga mbote kansansa na beto. Sambu kansansa na beto kulanda kusala mbote, beto fwete yindula bonso Yehowa mpi kubakisa mutindu yandi ke tadilaka diambu mosi. Mutindu luzingu ke landa kukuma mpasi bubu yai, beto kele mpi ti mfunu ya kansansa ya mbote sambu na kubaka balukanu ya mbote. Mbala mingi yo ke lombaka nde beto baka balukanu na mambu yina Biblia ke tubilaka mpenza ve. Mu mbandu: Bansaka ya kulutisila ntangu, bisalu, banzo-nkanda to kinduku. Inki mutindu beto lenda zaba kana Yehowa ke sepelaka ti balukanu ya beto ke bakaka na mambu yai?​—2 Bak. 1:12.

12. Inki lenda sadisa beto na kuzaba nde kansansa na beto ke pusa beto na kusala mambu ya mbote? (Baefezo 5:10)

¹² Yindula mingi mambu ya nge ke tanga na Ndinga ya Nzambi. (Nk. 49:3) Ntangu nge ke tanga Biblia, sosa kubakisa minsiku yina ta sadisa nge na kubakisa bangindu ya Yehowa. (Tanga Baefezo 5:10.) Ntangu beto ke kutana ti bampasi, beto fwete tanga Biblia sambu na kuzwa minsiku yina ta sadisa beto na kulonga kansansa na beto mpi na kubaka balukanu ya mbote. (Bing. 2:4-9, 11-13) Minsiku yango lenda sadisa beto na kulonga kansansa na beto mpi na kusala mambu yina ke sepedisaka Yehowa.​—Baeb. 5:14.

13. Inki beto fwete sosa ntete na ntwala kubaka lukanu? Pesa mbandu.

¹³ Sosa kuzaba ntete minsiku na ntwala ya kubaka lukanu mosi. Beto fwete vanda ve bonso bantu ya Izraele yina landaka kaka kuzinga na ntoto ya Yuda ata ntangu bo fwaka Yeruzalemi na mvula 607 na ntwala ntangu na beto. Bo songaka Yeremia nde: “Bika Yehowa Nzambi na nge kusonga beto nzila yina beto fwete tambula mpi mambu yina beto fwete sala.” (Yer. 42:3-6) Bo zabaka dezia mambu yina bo zolaka kusala. Ntangu Yehowa songaka bo mambu yina sepedisaka bo ve, bo vutukilaka mambu yina bo kanaka kusala dezia. Mambu yango natilaka bo bampasi mingi. (Yer. 42:19-22; 43:1, 2, 4) Yo yina na ntwala ya kubaka lukanu, beto fwete sosa minsiku ya Biblia ya ke wakana ti luzolo ya Yehowa mpi kusala mambu ya ke wakana ti yo.

14. Sambu nki beto fwete sadila minsiku ya Biblia ntangu beto ke baka balukanu?

¹⁴ Baka balukanu ya ke wakana ti minsiku ya Biblia. (Mat. 7:24-29; Yak. 1:23-25) Ntangu beto ke bakaka balukanu ya ke wakana ti minsiku ya Biblia, beto ke bikaka nde mpeve santu kutwadisa beto. Yo ke salaka nde Yehowa kulanda kupesa beto mpeve santu. (Bis. 5:32) Kana beto ke bika ve nde Yehowa kutwadisa beto, beto ta pesa mpeve santu “mawa,” to nkutu kutelemina yo. (Baef. 4:30; Yez. 63:10; Bis. 7:51) Yo lenda sala nde Yehowa kupesa beto diaka ve mpeve santu. (Nk. 51:11; 1 Bate. 5:19) Yo ta vanda mpasi mingi kana Yehowa kupesa beto diaka ve mpeve santu, sambu beto ke vandaka na mfunu ya ngolo mpi kikesa yina mpeve santu ke pesaka beto.​—Baef. 3:16.

MUTINDU BETO LENDA ZWA MINSIKU YA BIBLIA YINA LENDA SADISA BETO

15-16. (a) Inki mutindu beto lenda zwa minsiku yina lenda sadisa beto? (b) Inki minsiku ya Biblia lenda sadisa longoki ya Biblia na kubika kunwa makaya?

¹⁵ Sadila mbote bisadilu ya kulongukila. Na ntwala ya kusadila minsiku ya Biblia, beto fwete sosa kuzaba kisika yo kele na Biblia. Mu mbandu, nki nge ta sala kana longoki ya Biblia ke zola ve kubika kunwa makaya? Yandi lenda songa nge nde: ‘Kele ve ti kisika na Biblia ya bo me buyisaka kunwa makaya. Inki mutindu beto ke zabaka nde yo kele mbi?’ Inki mutindu nge lenda sadisa yandi na kuzwa minsiku ya Biblia yina ta sadisa yandi na kubakisa nde kunwa makaya kele mbi? Kisadilu mosi ya mbote ya lenda sadisa nge kele Mukanda ya Bansosa ya Bambangi ya Yehowa. Nge lenda songa yandi ntu-diambu “Makaya mpi Kunwa Yo.” Na nsi ya ntu-diambu yai kele na disolo “Inki Mutindu Nzambi Ke Tadilaka Kunwa Makaya?” (Tala Nzozulu ya Nkengi ya 1^er juin 2014.) Inki minsiku ya Biblia mpi baverse yandi lenda zwa ntangu yandi ke tanga disolo yai?

¹⁶ Beto tadila minsiku 5 yina disolo yango ke tubila. (1) Beto fwete kuma ve bampika ya bima yina ke nataka na lufwa. (Bar. 6:16) (2) Beto fwete sadila ve bima yina ke bebisaka nitu. (2 Bak. 7:1) (3) Yehowa ke zolaka nde beto sadila yandi na moyo na beto ya mvimba. (Mat. 22:37) (4) Beto fwete sala ve mambu yina lenda kota bantu ya nkaka nsoki. (Mat. 22:39; 1 Bak. 10:24) (5) Yehowa lenda sadisa beto na kusala mambu ya mbote. (Bafil. 4:13) Ata Biblia ke tubila mpenza ve kunwa makaya, minsiku na yo lenda sadisa longoki ya Biblia na kubakisa mutindu Yehowa ke tadilaka kunwa makaya.

17. Inki mutindu bampangi yina ke yidika makwela lenda zwa minsiku ya Biblia yina lenda sadisa bo na kubaka balukanu ya mbote?

¹⁷ Inki mutindu bampangi yina ke yidika makwela, lenda zwa minsiku ya Biblia yina lenda sadisa bo na kubaka balukanu ya mbote? Mukanda ya Bansosa lenda sadisa bo. Na nsi ya ntu-diambu “Makwela mpi Bafeti,” kele ti liste ya masolo ya kele ti minsiku ya Biblia ya ke tubila mambu yai. Beto tadila minsiku 6 yina lenda sadisa bampangi yina ke zola kukwela. (1) Mambu yonso ya beto ke sala fwete pesa Yehowa lukumu. (1 Bak. 10:31, 32) (2) Mutindu na beto ya kulwata fwete vanda mbote mpi beto fwete lutisa ve ndilu. (1 Tim. 2:9; 1 Pie. 3:3, 4) (3) Beto fwete kudisonga ve na lulendo bonso bantu ya nsi-ntoto. (Yoa. 17:14; Yak. 1:27; 1 Yoa. 2:15, 16) (4) Beto fwete yidika mambu yonso mbote. (1 Bak. 14:40) (5) Bantu fwete sala ve mambu ya kisaka-saka na feti yango mpi kulawuka malafu. (Bag. 5:21) (6) Beto fwete baka mpangi ya mbote sambu na kutwadisa fete na beto.​—Yoa. 2:8, 9.

18-19. (a) Inki kisadilu ya nkaka lenda sadisa beto na kubaka balukanu ya mbote? (b) Inki mutindu nge lenda sadila kisadilu yango sambu na kuzwa minsiku ya Biblia yina lenda sadisa nge na kubaka balukanu ya mbote sambu na bafeti? (Tala lupangu “Keti Nge Ke Zaba Minsiku Yina Lenda Sadisa Nge na Kubakisa Bangindu ya Yehowa Sambu na Mambu Yai?”)

¹⁸ Kisadilu ya nkaka ya lenda sadisa beto kele mukanda Malongi ya Biblia Sambu na Bansadi ya Nzambi. Mukanda yango kele ti baverse ya ke tubila masolo mingi ya kuswaswana. Kana nge me pona disolo mosi, nge ta mona bangiufula ti baverse ya lenda sadisa nge na kubakisa minsiku ya Biblia. Mu mbandu, mpangi mosi lenda kudiyula kana yandi lenda kwenda na feti mosi to ve. Sambu na kuzwa minsiku yina lenda sadisa yandi, yandi fwete kwenda na ntu-diambu “Bankinsi” mpi kutala kantu-diambu “Bankinsi yina bansadi ya Nzambi ke salaka ve.”

¹⁹ Beto tala mambu ya kele na nsi ya kantu-diambu yai: “Sambu na nki kusala bankinsi yina ke wakana ti dibundu ya luvunu kele mbi? (1Bak. 10:21; 2Bak. 6:14-18; Baef. 5:10, 11).” Na disolo yango bo ke tubila mwa bafeti yina beto fwete sala ve. Na nsi ya kantu-diambu “Bankinsi ya insi yina bantu ke salaka,” kele ti baverse ya lenda sadisa beto na kubaka lukanu ya mbote ntangu bo me lomba beto na kukwenda na feti mosi. Mu mbandu feti ya dipanda, feti ya bo ke yibukaka bantu ya me fwaka na bitumba to bafeti yina bo ke pesaka bamfumu lukumu ya me fwana kaka na Yehowa. Beto kele na kiese mingi mutindu organizasio ya Yehowa ke pesaka beto bisadilu ya ke sadisaka beto na kulonga mbote kansansa na beto.

SALA MAMBU YINA TA SADISA NGE NA KUVANDA TI KANSANSA YA MBOTE

20. Inki mambu beto lenda sala sambu na kuvanda ti kansansa ya mbote?

²⁰ Beto kele na kiese mingi mutindu Yehowa me pesaka beto dikabu yai ya mbote ya kubaka balukanu beto mosi. Kansi beto me bakisa mpi nde beto fwete longa kansansa na beto sambu na kubaka balukanu ya mbote. Kana beto me longa kansansa na beto, yo ta sadisa beto na kubaka balukanu ya ke sepedisaka Yehowa. Sambu na kusala mambu yai, beto kele ti mfunu ya lusadisu ya mpeve santu. Yo yina, beto fwete landa kulomba mpeve santu mpi kubika nde yo twadisa beto. Minsiku ya Biblia lenda sadisa beto na kulonga kansansa na beto. Kana beto ke sadila mbote makabu yai, beto ta mona mutindu Ndinga ya Nzambi ke sadisaka beto.​—2 Tim. 3:16, 17; Baeb. 4:12.