Landa Kukumisa Ngolo Kinduku na Nge ti Nkwelani na Nge

1. Sambu na nki banduku ya mbote kele kado ya Yehowa?

BANDUKU ya mbote kele kado ya Yehowa. (Yak. 1:17) Bo ke zolaka Nzambi mpi beto. Bo ke zolaka nde beto vanda na kiese, bo ke sadisaka beto ntangu beto me lemba nitu mpi bo ke pesaka beto bandongisila ya mbote yina beto ke vandaka ti yo mfunu. Bo ke sadisaka beto ntangu yonso mpi beto ke tudilaka bo ntima. Banduku ya mutindu yai ‘ke pesaka kibeni ntima kiese.’​—Bing. 27:9.

2. Sambu na nki yo kele mfunu nde bakala ti nkento yina me kwelanaka kukumisa ngolo kinduku na bo? (Matayo 19:6)

² Yo kele mfunu nde bakala ti nkento yina me kwelanaka kuvanda banduku ya ngolo kibeni. Bo fwete zaba nde sambu kinduku na bo kukuma ngolo, bo fwete landa kusala bikesa. Kana bo ke sala ve bikesa sambu na kukumisa ngolo kinduku na bo, yo lenda sala nde bo kuma kudiwa bo mosi, bo vanda ve na kiese to nkutu bo kuma makasi-makasi. Kansi kana bo ke landa kukumisa kinduku na bo ngolo, yo ta sala nde kinduku yango kukuma ngolo kuluta kinduku yina banduku zole lenda vanda ti yo. (Tanga Matayo 19:6.) Na disolo yai, beto ta mona mutindu bakala ti nkento yina me kwelanaka lenda landa kukumisa ngolo kinduku na bo. Kansi beto tubila ntete mutindu mpangi yina me kwelaka ntete ve lenda pona nkwelani yina ta vanda nduku ya kuluta mbote ya luzingu na yandi.

INKI MUTINDU NGE LENDA PONA NKWELANI YINA TA VANDA NDUKU YA KULUTA MBOTE YA LUZINGU NA NGE?

3-4. Inki lenda sadisa mpangi mosi na kuzwa bakala to nkento ya mbote ya kubala? (Bingana 18:22)

³ Na ntwala ya kubaka lukanu mosi ya mfunu, beto fwete tadila mambote to bampasi yina lukanu yango lenda natila beto na nima. Balukanu ya nene lenda natila beto bampasi to mambote luzingu na beto ya mvimba. Yo yina beto fwete tadila yo ntete mbote-mbote.

⁴ Ntangu nge me baka lukanu ya kupona muntu yina nge fwete kwelana ti yandi, kuvila ve nde yo kele na kati ya balukanu ya kuluta mfunu mpi bo ke bakaka yo mbala mosi mpamba na luzingu. Yehowa muntu me salaka makwela, yo yina yo kele mfunu na kusosa lutwadisu na yandi ntangu nge ke pona bakala to nkento yina nge ke zola kukwelana ti yandi. Yandi ke zolaka nde bakala kuzwa nkento ya mbote mpi nkento kuzwa bakala ya mbote ya kubala. Nkutu, yandi ke zodilaka beto ntangu yonso mambu ya mbote. (Tanga Bingana 18:22; Yez. 48:17, 18) Mambu yina kele na Ndinga ya Nzambi lenda sadisa mpangi mosi na kuzwa bakala to nkento yina me fwana sambu na yandi.

5. Sambu na nki yo kele mfunu na kukwelana ti muntu yina me bakaka mbotika?

⁵ Ntangu beto ke bakaka mbotika, beto ke kumaka banduku ya Nzambi. (Nk. 25:14) Yo yina kana nge zola kubala, nge fwete bala mpi muntu yina kele Mbangi ya Yehowa. (1 Bak. 7:39) Kana nge sala mpidina, nge ta monisa nde nge ke zitisaka bansiku ya Yehowa mpi yo ta sadisa nge na kubakisa nde muntu yina nge ke kwela kele kado ya me katuka na Yehowa. (Bin. 19:14) Yo ta tanina nge mpi na bampasi yina bampangi yina ke balaka ve Bambangi ya Yehowa ke kutanaka ti yo. (2 Bak. 6:14) Ata nge me zwa ntete ve Mbangi mosi ya Yehowa ya kukwela bubu yai, kumeka ve kukwela muntu yina kele ve Mbangi ya Yehowa. Diaka, kudikusa ve ata fioti nde yandi ta longuka Biblia mpi ta kuma Mbangi ya Yehowa.

6-7. Inki bangiufula nge fwete kudiyula ntangu nge ke talana ti muntu sambu na makwela?

⁶ Ya kieleka, Mbangi yonso ve ya Yehowa me fwana sambu na nge. Yo yina ntangu nge me sepela ti muntu mosi, nge fwete kudiyula mwa bangiufula.a Mu mbandu: ‘Inki mutindu yandi ke sadilaka bantu ya dibuta na bo mambu? Keti yandi ke tudilaka bantu ya nkaka dikebi mpi ke vandaka luzitu? Banani kele banduku na yandi? Inki yandi ke salaka kana bantu ya nkaka me ndima ve bangindu na yandi? Keti yandi ke ndimaka bangindu ya bantu ya nkaka kana yo ke fwa ve minsiku ya Biblia? Inki mutindu yandi ke tadilaka mbongo?’

⁷ Nge lenda kudiyula mpi nde: ‘Keti muntu ya mono ke zola kukwela ke zolaka mpenza Yehowa? Keti yandi me lwataka “kimuntu ya mpa”? Keti yandi ta landa kusadisa mono na kusadila Yehowa mingi? Keti beto kele ti balukanu ya kimpeve ya kiteso mosi? Keti beto ta vanda kibeni banduku ya kuluta ngolo?’ (Bakol. 3:9, 10) Kana nge kele mpangi-nkento kudiyula nde: Keti mpangi-bakala yina ke zola kubala mono, ta vanda nduku ya mbote mpi mfumu ya dibuta ya mbote? (1 Bak. 11:3) Kana nge kele mpangi-bakala kudiyula nde: Keti mpangi-nkento yina mono ke zola kubala ta zitisaka mono mpi balukanu ya mono me baka ata me sala kifu? Yo ke lombaka ntangu sambu na kupesa bamvutu na bangiufula yai. Yo yina, nge fwete baka mpi ntangu sambu na kusosa kuzaba mbote muntu yina nge ke talana ti yandi sambu na makwela.

8-9. Inki lenda sadisa bampangi yina ke talana sambu na makwela na kubaka lukanu ya mbote? (Tala mpi kifwanisu.)

⁸ Ntangu nge talana ti muntu mosi sambu na makwela, nge fwete zaba yandi mbote-mbote sambu nge baka lukanu ya mbote. Sosa kuzaba mutindu bantu ya nkaka ke tadilaka muntu yango. Nge lenda yula bantu ya nkaka bikalulu na yandi. Mu mbandu, keti yandi ke vandaka muntu ya kudikulumusa, mawete mpi makambu ngolo ve? Mpangi Sarah, nkento ya mpangi Daniel na Guyane Française ke tuba nde: “Mono bakaka bansangu ya mpangi Daniel ntangu mono solulaka ti mpangi bakala yina yandi vandaka kuzinga ti yandi mpi kusala kisalu ya kimupasudi-nzila ti yandi, na nkuluntu mosi ya dibundu na bo mpi na banduku yina vandaka kuzaba beto mbote.” Nge lenda yula mpi muntu yina nge ke talana ti yandi sambu na makwela mambu ya luzingu na yandi ya ntama mpi ya bubu yai yina kele mfunu nde nge zaba, sambu kana nge me zaba yo ve yo lenda natila beno mavwanga ya ngolo na makwela.

⁹ Bampangi ya kuyela na kimpeve lenda songa nge mwa bikalulu ya mbi yina muntu ya nge ke zola kubala kele ti yo. Yo yina kumona ve mpamba mambu yina bo ke songa nge. Mambu yai lenda sadisa nge na kubaka lukanu ya kukwelana ti yandi to ve.b Beto tubila ntangu yai, bampangi yina me kwelaka dezia.

LUTISAKA NTANGU MINGI TI NKWELANI NA NGE SAMBU NA KUKUMISA KINDUKU NA BENO NGOLO

10. Sambu na nki yo kele mfunu nde bakala ti nkento kulutisa ntangu bo zole mpi kutudilana dikebi?

¹⁰ Bakala ti nkento ta kumisa kinduku mpi makwela na bo ngolo kana bo ke lutisa ntangu mingi bo zole ata bo kele ti bisalu mingi. Yo ta sadisa bo na kusolula mutindu kilumbu me luta, na kutubila mambu ya bo ke yindula mpi mutindu bo ke kudiwa. Yo ta sadisa bo diaka na kuzolana mingi mpi kusakana mwa fioti.

11. Inki lenda tula kinduku ya bakala ti nkento yina me kwelaka na kigonsa?

¹¹ Bakala ti nkento yina kele banduku ya ngolo ke zolaka kuvanda bo zole, na kisika ya kudivandila. Yo kele mbi ve nde bantangu ya nkaka bo kudivandila. Kansi, yo kele kigonsa ya kulutisa ntangu mingi ntama ti nkwelani na nge. Mu mbandu, bankwelani ya nkaka ke kwendaka kusala bisalu na bisika ya nkaka mpi bisalu yango ke salaka nde bo lutisa ntangu mingi ntama ti mabuta na bo. Bisalu yango lenda sala nde bo kuma ti mbongo mingi, kansi bo fwete vila ve nde kusala mpidina lenda natila bo bampasi mingi na dibuta.

12-13. (a) Inki bankwelani ya nkaka ke salaka sambu na kulutisa ntangu kisika mosi? (Tala mpi kifwanisu.) (b) Kinduku na nge ti nkwelani na nge fwete baka nki kisika? (Tala lupangu “Nkwelani na Nge Fwete Baka Nki Kisika na Luzingu na Nge?”)

¹² Beto tubila mambu yina bankwelani ya nkaka ke salaka mbala na mbala sambu na kulutisa ntangu kisika mosi. Mpangi Lea na Guam, ke tuba nde: “Mono ke salaka mambu mingi na kimvuka ti bakala na mono mpi beto ke ndimaka ve konso kima yina kana beto me wakana ntete ve beto zole.” Mpangi Roxanne, na États-Unis, ke tuba mpi nde: “Sambu beto ke vandaka ti mambu mingi ya kusala, beto ke salaka programe sambu na kuzwa ntangu ya kuvanda beto zole kaka mutindu beto ke lungisaka ba programe ya nkaka.” (Fwanisa ti Amosi 3:3.) Mpangi Damien na France ke tuba nde: “Kulutisa ntangu kisika mosi me sadisaka mono na kubakisa mambu yina nkwelani na mono ke zolaka mpi yina yandi ke zabaka kusala mbote mpi na nima beto ke salaka yo beto zole.” (Mat. 7:12) Mpangi Katie, yina ke zingaka mpi na États-Unis ke tuba nde: “Bantangu ya nkaka, beto ke bikaka kusadila batelefone na beto sambu yo katula beto ve dikebi na mambu ya mfunu ya beto ke tubila.”

¹³ Diambu ya kuluta mfunu sambu na bankwelani kele kusala mambu ya kimpeve kisika mosi. Mpangi Myriam na France, ke tuba nde: “Konso suka, muntu na muntu ke kuditangilaka Biblia mpi na nima beto ke tubilaka mambu yina beto me katuka kutanga mpi mutindu beto lenda sadila mambu yango. Mono ke zolaka mingi bantangu yai.” Yandi ke tuba diaka nde: “Mono ke zolaka ntangu beto ke sambaka beto zole mpi mono ke waka kiese mingi ntangu bakala na mono ke monisaka na kisambu nde yandi ke zolaka Yehowa.” Mpangi Katie ya beto me tubila, ke tuba diaka nde: “Ntangu ya beto ke zolaka kibeni ke vandaka ntangu yina beto ke kwendaka kulonga nsangu ya mbote. Yo ke vandaka mbote na kuwa mutindu konso muntu na kati na beto ke longa nsangu ya mbote, yo ke salaka mpi nde kinduku na beto kukuma diaka ngolo.”​—Bing. 27:17.

BENO KANGAMA NGOLO ATA NA BANTANGU YA MPASI

14-15. Sambu na nki bankwelani fwete sala yonso sambu na kumanisa mavwanga yina lenda basika na makwela na bo? Pesa mbandu.

¹⁴ Bantu yina me kwelaka ke kutanaka ti bampasi na makwela na bo, sambu bo kele bantu ya kukonda kukuka. Biblia ke monisa nde bantu yina me kwelaka ta “kutana ti bampasi,” na luzingu na bo. (1 Bak. 7:28) Mambu ya verse yai ke tuba ke monisa nde bantu yonso ya me kwelaka ke kutanaka ti bampasi. Kana mambu ya mpasi me basika, sambu na nki bo fwete sala bikesa ya kuyidika yo nswalu mpi ya kulanda kukumisa ngolo kinduku na bo?

¹⁵ Beto baka mbandu mosi. Kana nzo mosi ya kitoko to kima mosi ya valere me beba, bankwa na yo ke salaka yonso sambu na kuyidika yo. Bo ke basisaka mbongo mingi sambu na kuyidika yo mpi bo ke yambulaka ve ata yo ke lomba nde bo sala yo bamvula mingi. Sambu na nki bo ke yambulaka ve? Sambu nzo yina to kima ya bo ke sosa kuyidika kele mfunu mingi sambu na bo. Mutindu mosi mpi, makwela kele kima mosi ya mfunu mingi. Bampasi to mavwanga lenda basika bantangu ya nkaka na kati ya bankwelani yina ke vandaka ti kinduku ya mbote. Kaka mutindu yo ke lombaka ntangu sambu na kuyidika nzo to kima mosi ya valere yina bebaka, yo lenda lomba ntangu mpi bikesa sambu na kuvutula kinduku yina bebaka na kati ya bankwelani. Yo yina, Yehowa ke vandaka na kiese kana bankwelani ke sala bikesa ya kukumisa kinduku na bo ngolo mpi ke zinga na bumosi. (Mal. 2:16) Na mutindu yina, bo ke monisaka nde bo ke zolanaka mpi ke zitisanaka. Diaka, bo ke monisaka nde bo ke zolaka Yehowa, Munkwa ya makwela mpi ke zitisaka yandi.

16. Mutindu 1 Bakorinto 13:4-8a ke monisa yo, nki lenda sadisa bankwelani yina ke kutana ti mavwanga na makwela na bo? (Tala kifwanisu mpi lupangu “Mambu Yina Lenda Sadisa Beno Sambu na Kukumisa Ngolo Kinduku na Beno.”)

¹⁶ Kana mavwanga me basika na makwela na beno, beno nwanina ve na kukabwana. (1 Bak. 7:10, 11) Kudiyula nde, ‘Keti mono lenda sala diaka bikesa sambu na kukumisa ngolo kinduku na beto?’ Longuka mambu yina Biblia ke tubaka sambu na kumonisilana zola mpi tadila mutindu nge lenda monisa zola ya mingi mutindu 1 Bakorinto 13:4-8a ke monisa yo. (Tanga.) Kusosa ve kukabwana ti nkwelani na nge kansi sala yonso sambu na kukumisa diaka kinduku na beno ngolo. Tula dikebi ya mingi na mambu yina nge lenda sala mpenza sambu na kuvutula kiese na makwela na beno. Lomba Yehowa na kusadisa nge. Sala bansosa na mikanda mpi na bavideo na beto to mpi nkutu lomba lusadisu na nkuluntu to mpangi mosi ya kuyela na kimpeve. Biblia ke tubaka nde makwela kele bonso “nsinga ya bo me sala na bansinga tatu” mpi Yehowa kele nsinga ya kuluta ngolo mpi ya kuluta mfunu na makwela na beno. Yo yina kana beno ke sala luzolo na yandi, makwela na beno ta landa kuvanda ngolo.​—Lon. 4:12.

17. Inki bantu yina ke zola kubala to bayina me balaka dezia fwete sala sambu na kuzinga na kiese?

¹⁷ Yehowa ke zolaka nde bansadi na yandi yonso kuvanda na kiese, yo vanda bayina ke zola kukwela to bayina me kwelaka dezia. Kana nge me balaka ntete ve to nge ke zola kubala, pona mbote muntu yina ta kuma nduku na nge ya luzingu ya mvimba. Diaka kana nge me kwelaka, landa kukumisa ngolo kinduku na nge ti nkwelani na nge. Beno sala bikesa ya kuyidika mavwanga yina lenda basika na makwela na beno mpi beno sosa lusadisu ya Yehowa sambu na kuyidika yo. Mpidina, nge ta zinga na “kiese” ya mingi ti nkwelani na nge ya nge ke zolaka mingi.​—Lon. 9:9.