Kubika Ve nde Ata Kima Mosi Kukatula Nge Dikebi

1-2. Inki mutindu kima mosi ya mfunu lenda katula beto dikebi?

YINDULA nde nge ke pusa kamio mpi bo me binga nge na telefone, mbala ya nkaka sambu na kusonga nge kima mosi ya mfunu. Kansi kana nge ndima, yo lenda katula dikebi na nge na nzila mpi nge pusa diaka ve mbote. Mbala mingi na luzingu, yo ke lombaka nde beto pona nki kele kima ya kuluta mfunu ya kusala.

² Beto ke vandaka ti mambu mingi ya mfunu ya kusala. Kansi beto ke zabaka nde kudipesa na mambu ya kimpevea kele kima ya kuluta mfunu. (Mat. 6:33) Yo yina, bonso bashofere yina ke pusaka ti dikebi, bansadi ya Yehowa ke sosaka kuzaba mambu yina lenda katula bo dikebi na mambu ya kuluta mfunu.​—Bing. 4:25; Mat. 6:22.

3. Inki disolo yai ta tubila?

³ Ata nsadi ya Yehowa mosi ve lenda zola nde kima mosi kukatula dikebi na yandi na mambu ya kimpeve. Ata mpidina, mambu mingi lenda katula beto dikebi kukonda mpasi. (Luka 21:34-36) Yo yina, disolo yai ta tubila mambu tatu: (1) Mambu yina lenda katula dikebi na beto, (2) mutindu Yezu bikaka ve nde ata kima mosi kukatula dikebi na yandi mpi (3) mutindu beto mpi lenda bika ve nde ata kima mosi kukatula dikebi na beto.

MAMBU YINA LENDA KATULA DIKEBI NA BETO

4-6. Inki mambu lenda katula dikebi na beto kukonda mpasi?

⁴ Beto yonso ke vandaka ti mambu yina ke lombaka nde beto tudila dikebi mingi. Mu mbandu, beto lenda vanda ti maladi mosi ya ke yangisa beto to beto lenda vanda ti mambu ya mfunu yina beto fwete sala sambu na dibuta to sambu na beto mosi. Ya kieleka, mambu yai kele mfunu mpi beto fwete tudila yo dikebi. Kansi yo lenda katula dikebi na beto kana beto me kuma kuyindula yo ntangu yonso mpi kana yo me kuma kubaka beto ntangu mingi mpi ngolo mingi.

⁵ Diaka, bantu mingi ke niokwama sambu na mavwanga yina bantu ke basisa sambu na kutelemina baluyalu, mpasi ya mbongo, bipupa mpi mavwanga yina ke mana ve na nsi-ntoto yai. (2 Tim. 3:1) Mambu yai lenda sala nde beto kuma kudiyangisa mingi mpi kukuma kuyindula yo konso ntangu.

⁶ Mbala ya nkaka, beto ke zaba bantu yina luzingu na bo me sobaka kibeni sambu na mambu yai ya mpasi. Bo me kumaka ti basusi mingi sambu na mambu yina bo me kutanaka ti yo. Beto ke bakisa bo sambu Yehowa me salaka ve bantu sambu bo niokwama. Nkutu, bantu ya nkaka ke vandaka diaka ve na nzala ya luzingu sambu na bampasi yina bo ke kutana ti yo. Yo yina, bankaka ke kudipesaka mingi na bansaka sambu na kukatula basusi na bo. Inki beto lenda sala kana beto ke kutana ti mambu ya mutindu yai? Beto tala malongi yina beto lenda baka na mbandu ya Yezu yina ta sadisa beto na kubika ve nde ata kima mosi kukatula dikebi na beto na lusambu ya Yehowa.

YEZU BIKAKA VE NDE ATA KIMA MOSI KUKATULA DIKEBI NA YANDI

7. Inki lendaka kukatula dikebi ya Yezu?

⁷ Mambu mingi lendaka kukatula dikebi ya Yezu, mu mbandu mambu ya luzingu ya bantu mpi ya politiki. Na bilumbu ya Yezu, bantu mingi vandaka bansukami mpi vandaka kubela. (Mat. 14:14; Mar. 14:7) Diaka, luyalu ya Roma mpi Bayuda ya nkaka vandaka kuniokula bantu mingi. Ntangu bantu bakisaka nde Yezu vandaka ti ngolo ya kusala mambu ya kuyituka, bo zolaka nde yandi kuma ntotila na bo. (Yoa. 6:14, 15) Diaka, Satana vandaka kumeka Yezu mpi sosaka kupesa yandi kimfumu ya nsi-ntoto yai. Yezu lendaka kuyantika kuyindula nde yo ta vanda mbote kana yandi me kuma ntotila nswalu. (Mat. 4:8, 9) Ntumwa Piere yina vandaka mpi nduku ya ngolo ya Yezu, songaka yandi na kundima ve kumona mpasi. Yandi songaka Yezu nde: “Mfumu, kutuba ve diambu ya mutindu yina.”​—Mat. 16:21, 22.

8. Inki Yezu salaka sambu ata kima mosi ve kukatula dikebi na yandi?

⁸ Inki Yezu salaka sambu ata kima mosi ve kukatula yandi dikebi na mambu ya kuluta mfunu? Yandi salaka mambu yai tatu. Ya ntete, yandi vandaka kuyindula bonso Yehowa. (Yoa. 8:28; 14:9) Ya zole, yandi landaka kudipesa na mambu ya kimpeve. (Mat. 9:35) Ya tatu, yandi zabaka mbote mambu ya kuluta mfunu. (Yoa. 4:34) Mu mbandu, yandi bwaka ve na mitambu ya Satana. Diaka, yandi zabaka nde ata Piere vandaka kuzola kusadisa yandi, ndongisila yina yandi pesaka yandi wakanaka ve ti luzolo ya Yehowa. (Mat. 4:10; 16:23) Yezu vandaka kubika ve nde mambu yina bantu vandaka kuyindula, kutuba to kusala kukatula dikebi na yandi na kusala luzolo ya Nzambi. Ya kieleka, mambu yina lenda katula dikebi na beto bubu yai lenda swaswana ti yina lendaka kukatula dikebi ya Yezu. Kansi mbandu ya Yezu lenda sadisa beto na kubika ve nde ata kima mosi kukatula dikebi na beto na mambu ya kuluta mfunu.

INKI MUTINDU BETO LENDA BIKA VE NDE ATA KIMA MOSI KUKATULA DIKEBI NA BETO?

9. Bangogo ‘kulanda kubakisa kana luzolo ya Yehowa kele nki’ ke tendula nki? (Baefezo 5:17)

⁹ Yindula bonso Yehowa. Kana nge ke sala mpidina, yo ta sadisa nge na ‘kulanda kubakisa kana luzolo ya Yehowa kele nki.’ (Tanga Baefezo 5:17.) Kana nge ke tanga Biblia mpi nge ke yindula mambu yina nge ke tanga, yo ta sadisa nge na kuzaba mambu yina ke sepedisaka Yehowa. Ata Biblia ke tubila ve nsiku ya pwelele na diambu mosi, nge lenda zaba kaka mambu yina Yehowa ke zola nde nge sala. Inki ta sadisa nge? Kana nge ke longuka Biblia, nge ta zaba mbote bangindu ya Yehowa mpi nge ta sadila kukonda mpasi mambu yina nge ke longuka.

10. Inki mutindu beto lenda kuma kuyindula bonso Yehowa?

¹⁰ Beto ta kuma kuyindula bonso Yehowa kana beto ke longuka Biblia mpi ke yindula mutindu yandi ke sadisaka bantu. (Yer. 45:5) Ntangu beto ke tanga disolo mosi na Biblia, beto lenda kudiyula nde: ‘Inki yo ke longa mono sambu na Yehowa? Inki mutindu yo lenda sadisa mono na kukuma kuyindula bonso Yehowa?’ Ya kieleka, mutindu Yehowa ke yindulaka me luta ntama kibeni mutindu na beto ya kuyindula. (Yez. 55:9) Yo yina, beto fwete lomba yandi na kulonga beto mutindu ya kusala luzolo na yandi. (Nk. 143:10) Diaka, beto fwete samba yandi na ntima ya mvimba sambu yandi sadisa beto na kubakisa mutindu na yandi ya kuyindula mpi na kukuma kuyindula bonso yandi.​—1 Yoa. 5:14.

11. Inki Yehowa ke zola sambu na beto?

¹¹ Kana beto ke longuka mutindu Yehowa ke yindulaka, beto ta bakisa nde yandi ke zola ve nde ata kima mosi kukatula dikebi na beto sambu beto vanda ya kuyilama sambu na nsuka ya nsi-ntoto yai. (Mat. 24:44) Yehowa ke zola ve nde basusi ya luzingu kulutila beto. (Mat. 6:31, 32) Yo yina, yandi ke songa beto mambu yina beto fwete sala kana beto ke kudiyangisa sambu na sante na beto, kisalu, nzo, dibuta na beto to mambu ya nkaka. Kana beto lomba yandi mayele mpi ngolo sambu na kukanga ntima na bampasi, yandi ta pesa beto yo.​—Nk. 55:22; Bing. 3:5-7.

12. Inki ta sadisa beto na kulanda kuvanda na kiese ata ntangu mambu ya mbi ke salama na ntoto? (Matayo 5:3)

¹² Landa kudipesa na mambu ya kimpeve. Beto yonso ke kudiyangisaka sambu na mambu ya mbi yina ke salama, kansi beto ta kuka ve kukanga yo nzila. Yo yina, na kisika ya kubika nde mambu yina beto lenda soba ve kukatula dikebi na beto, beto fwete kudipesa na mambu ya kimpeve. Beto ta vanda na kiese kana beto ke sala yonso sambu na kulungisa nzala ya kimpeve yina Yehowa me salaka beto ti yo. (Tanga Matayo 5:3.) Beto ta lungisa nzala yango kana beto ke longuka Biblia, Ndinga ya Yehowa, sambu na kuzaba yandi mbote mpi kana beto ke sala yonso yina beto lenda sala sambu na kusadila yandi. Kana beto ke sala mpidina, beto ta sepedisa Yehowa sambu yo kele mutindu ya mbote ya kusadila ntangu na beto.​—Bing. 23:15.

13. Inki mutindu beto lenda ‘sadila ntangu na beto mbote kibeni’?

¹³ Beto fwete ‘sadila ntangu na beto mbote kibeni.’ (Baef. 5:15, 16) Biblia ke tubila mutindu ya kusadila mbote ntangu na beto na mambu ya beto ke salaka konso kilumbu. Yo ke lomba beto mpi na kutadila mbote-mbote mutindu beto ke sadila ntangu na beto na ntwala nde Yehowa kufwa nsi-ntoto yai. Inki mutindu beto lenda sadila mbote kibeni ntangu na beto? Kana beto ke lutisa ntangu mingi na kutanga mpi kutala bansangu ya ke tubila mambu ya mbi ya ke salama na ntoto, yo lenda katula dikebi na beto, kulembisa beto nitu mpi kusala nde beto sadila diaka ve Yehowa na kikesa yonso. Yo yina, beto fwete lutisa ve ntangu mingi na kutala, kutanga to kulanda bansangu yina. Yo ta sala nde beto fulusa ve mabanza na beto ti bansangu yango mpi beto landa kudipesa na mambu ya kimpeve. Beto fwete yindula mpi mambu yina beto fwete sala sambu na kulonga mingi nsangu ya mbote, mu mbandu kuvutukila mbala na mbala bantu yina beto solulaka ti bo. Yo kele mfunu mingi na kusadila konso dibaku yina beto ke zwa sambu na kusadisa bantu na “kuguluka mpi kubaka nzayilu ya sikisiki ya kieleka.”​—1 Tim. 2:4.

14. Inki mutindu kudipesa na mambu ya kimpeve ta sadisa beto? (Tala mpi kifwanisu.)

¹⁴ Kana beto ke landa kudipesa na mambu ya kimpeve, beto ta kudiyangisa ve mingi sambu na mambu ya mbi ya ke salama na ntoto. Mavwanga yina bantu ke basisa sambu na kutelemina baluyalu, mpasi ya mbongo, bipupa mpi mavwanga yina ke mana ve na nsi-ntoto, ta pesa beto ve boma mpi yo ta katula ve dikebi na beto na mambu ya mfunu. Sambu beto ke zaba nde yo kele mambu yina Biblia tubaka na ntwala. Beto ke ndima mpenza nde Yehowa ta katula mambu yonso ya mbi mpi yandi ta kumisa ntoto Paladisu. Yo yina, beto fwete kudiyangisa ve sambu beto ke zaba nde Yehowa ta sadisa beto na kukanga ntima.​—Nk. 16:8; 112:1, 6-8.

15. “Mabanza ya mbote” ta sadisa beto na kusala nki? (1 Piere 4:7)

¹⁵ Kuvila ve mambu ya kuluta mfunu. Bantu mingi bubu yai ke kudipesaka na mambu ya ke pesa bo kiese mpi bo ke tulaka ve dikebi na nsuka ya nsi-ntoto yai. Yo kele ve mbi na kusala mambu yina ke sepedisaka beto, kansi beto fwete vanda ti “mabanza ya mbote” sambu na kukuma ve kutadila mambu bonso bantu ya nsi-ntoto. (Tanga 1 Piere 4:7.) Yo ke tendula nki? Yo ke tendula nde mambu yina ke sepedisaka beto fwete baka ve kisika ya ntete na luzingu na beto mpi beto fwete baka balukanu ya mbote yina ke wakana ti bangindu ya Yehowa. Yo ta monisa nde beto ke vila ve mambu ya kuluta mfunu.​—2 Tim. 1:7.

16. Inki Yezu salaka na bantangu na yandi ya nsuka awa na ntoto?

¹⁶ Yezu zabaka mbote-mbote mambu ya kuluta mfunu. Na bantangu na yandi ya nsuka awa na ntoto, yandi tulaka dikebi ya mingi na mambu yina yandi fwete sala sambu na kukangama kaka na Yehowa mpi na kusala luzolo na yandi. Yo yina, yandi sambaka ngolo. Kansi balongoki na yandi lalaka sambu ‘mawa lembisaka bo.’​—Luka 22:39-46; Yoa. 19:30.

17. Sambu na nki bantu mingi ke sadilaka Internet mpi nki lenda kumina bo? (Tala mpi kifwanisu.)

¹⁷ Bonso balongoki ya Yezu, beto mpi lenda lemba kibeni mpi kudiyangisa bantangu ya nkaka. Mambu yina ke salama na bilumbu yai ya nsuka lenda sala nde beto kuma ti basusi. Yo yina bantu mingi bubu yai ke sadilaka Internet (réseaux sociaux) sambu na kukatula basusi. Bo ke sadilaka yo sambu na kusolula ti banduku, bantu ya mabuta, kukabisa bansangu, bafoto mpi mambu ya nkaka. Bo ke sadilaka yo mpi sambu na kutala bavideo, bafilme mpi kubula bansaka. Kansi, kele ti mambu mingi ya mpa yina bo ke tangaka mpi ke talaka mpi yo ke salaka nde bo lutisa ntangu mingi konso kilumbu na Internet. Sambu na kuzaba kana beto ke sadilaka Internet na mutindu ya mbote, beto lenda kudiyula nde: ‘Keti Internet ke sadisaka mono kibeni na luzingu to yo ke katulaka dikebi na mono na mambu ya kuluta mfunu?’

18. Sambu na nki beto fwete keba mpi kuvanda mayele ntangu beto ke lutisa ntangu?

¹⁸ Beto fwete keba mpi kuvanda mayele ntangu beto ke tala bafilme, bavideo ya nda to ya nkufi na Internet to na televizio mpi ke bula bansaka na Internet. Mambu yai lenda pesa beto kiese mpi yo lenda sadisa beto na kudiwa mbote. Ata mpidina, beto fwete keba mpi kuvanda mayele ntangu beto ke pona bavideo ya kutala, bansaka ya kubula mpi bantangu ikwa beto fwete lutisa na kusala yo. Mu mbandu kana beto me manisa kutala video mosi, Internet lenda basisila beto bavideo ya nkaka mpi beto lenda wa nzala ya kutala yo mpi. Bavideo yango lenda songa mubulu to mansoni. Yo kuminaka mpangi-bakala mosi na Asie. Yandi yantikaka ntete kutala bavideo ya nkufi na site mosi ya Internet. Na nima, yandi landaka kutala bavideo yina Internet vandaka kubasisila yandi mpi bavideo yango vandaka ya mansoni. Nsuka-nsuka, yandi kumaka kutala pornografi. Kansi diambu ya kiese kele nde bankuluntu mpi banduku na yandi sadisaka yandi. Yandi yambulaka kutala yo. Yandi panzaka ba-aplikasio ya nkaka na telefone na yandi mpi yandi tulaka bantangu yina yandi ta sadilaka telefone. Mbandu yai ke monisa sambu na nki yo kele mfunu na kukeba mpi kuvanda mayele na mambu ya beto ke sala ntangu beto ke lutisa ntangu.

19. Inki lenda kumina beto kana beto ke lutisa bantangu mingi na kubaka mupepe?

¹⁹ Beto fwete baka mpi balukanu ya mbote na yina me tala bakonzie mpi kulutisa ntangu. Beto yonso ke vandaka ti mfunu ya kubaka mupepe mpi ya kupema na nima ya kusala kisalu. Yo kele mbote mpi yo ke sadisaka beto na kuvanda ti sante ya mbote. Kansi kana mambu yai ke baka beto ntangu mingi, yo ta katula dikebi na beto na mambu ya kuluta mfunu. (Bafil. 1:10) Beto mosi fwete baka lukanu ya mambu yina beto fwete sala mpi ntangu yina beto fwete lutisa na kusala yo. Yo yina ntangu beto ke baka balukanu yango, beto fwete kudiyula nde: “Keti ntangu yina mono ke lutisaka na kubaka mupepe mpi na bakonzie ke monisaka nde mono kele ti mabanza ya mbote? Keti mono ke salaka yonso sambu na kutula mambu ya kuluta mfunu na kisika ya ntete mpi kuyilama sambu na ‘nsuka ya nsi-ntoto’?”

20. Inki mambote beto ta baka kana beto ke bika ve nde ata kima mosi kukatula dikebi na beto?

²⁰ Beto ta baka mambote mingi kana beto ke bika ve nde ata kima mosi kukatula beto dikebi na mambu ya kimpeve sambu yo kele mambu ya kuluta mfunu. (Yez. 48:17) Yehowa ta sadisa beto na kukanga ntima na konso mpasi yina beto lenda kutana ti yo. Beto ta kudiyangisa ve mingi sambu na mambu ya ke salama na nsi-ntoto. Diaka, mambu ya ke pesaka beto kiese ta baka ve kisika ya ntete na luzingu na beto. Yo yina, beto fwete sala yonso sambu na kulanda kuyindula bonso Yehowa, kudipesa na mambu ya kimpeve mpi kuvila ve mambu ya kuluta mfunu. Kana beto sala mpidina, ata kima mosi ve ta katula dikebi na beto na mambu ya kuluta mfunu mpi beto ta “simba ngolo luzingu ya kieleka.”​—1 Tim. 6:19.