23-29 MARS 2026
NKUNGA 18 Ntonda Sambu na Nkudulu
Inki Mutindu Nge Lenda Monisa Ntonda Sambu na Kimenga ya Yezu?
“Zola yina Kristu kele na yo ke yalaka beto.”—2 BAK. 5:14.
NA BUNKUFI
Mutindu beto yonso lenda monisa ntonda sambu na kimenga ya Yezu.
1-2. Kimenga ya Yezu fwete pusa beto na kusala nki mpi sambu na nki? (2 Bakorinto 5:14, 15) (Tala mpi kifwanisu.)
KANA nge me kangama na bitini ya babriki ya nzo mosi yina me bwa mpi muntu mosi me gulusa nge, nki nge ta sala sambu na yandi? Ntembe kele ve nde nge ta vanda na kiese mingi ya kumonisila yandi ntonda mpi nge ta sala yonso sambu na kusonga yandi nde nge ta vila ve ata fioti mambu yina yandi me sadila nge.
2 Mutindu beto monaka yo na disolo ya me luta, beto lenda kudigulusa ve na bampasi yina disumu ya Adami me natilaka beto. Kansi, kimenga ya Yezu lenda gulusa beto sambu yo ke salaka nde (1) Yehowa kulolula masumu na beto, (2) beto vanda ti kivuvu ya kukuma bantu ya kukuka mpi (3) beto vanda ti kinduku ya mbote ti Nzambi. Yo yina, beto ke vandaka ti kivuvu ya kuzinga mvula na mvula na nsi-ntoto ya mpa. Ya kieleka, kimenga ya Yezu ke monisaka pwelele nde Yezu ke zolaka bantu mingi kibeni, nkutu banda ntama na ntwala nde yandi kwisa na ntoto. (Bing. 8:30, 31) Ntumwa Polo sonikaka nde “zola yina Kristu kele na yo ke yalaka beto.” (Tanga 2 Bakorinto 5:14, 15.) Yo ke tendula nde beto fwete monisila Yezu ntonda sambu na zola na yandi mpi kumona ve mpamba kimenga na yandi.
Kana muntu mosi me gulusa luzingu na nge, nge ta monisila yandi ntonda. Yo yina, beto fwete monisila Yehowa ti Yezu ntonda mingi sambu bo me gulusaka beto na disumu mpi lufwa (Tala baparagrafe 1-2)
3. Sambu na nki mutindu na nge ya kumonisa ntonda sambu na kimenga ya Yezu lenda swaswana ti ya bantu ya nkaka?
3 Inki nge lenda sala sambu na kumonisa ntonda sambu na kimenga ya Yezu? Mvutu na nge lenda vanda ve mutindu mosi ti ya bantu ya nkaka. Beto tubila mbandu yai sambu na kubakisa yo mbote: Yindula nde bantu tatu ke zola kusala voyage sambu na kukwenda na bwala mosi mpi bo ke zingaka ve kisika mosi. Bo yonso tatu ta kwenda na banzila ya kuswaswana kansi bo ta kuma kaka na bwala yango. Mutindu mosi mpi, “nzila” yina nge ke kwenda to mambu yina nge ke sala sambu na kumonisa ntonda sambu na kimenga ya Yezu lenda vanda ve mutindu mosi ti ya bantu ya nkaka. Yo yina, disolo yai ta tubila mutindu: (1) Balongoki ya Biblia, (2) Bakristu yina me bakaka mbotika mpi (3) bampangi yina ke vukanaka diaka ve ti beto lenda monisa ntonda sambu na kimenga ya Yezu.
BALONGOKI YA BIBLIA
4. Inki Yehowa ke monaka na balongoki ya Biblia?
4 Kana nge kele longoki ya Biblia, kuvila ve diambu yai: Mutindu nge ke sepela kulonguka Biblia ke monisa nde Yehowa ke zola nde nge kuma nduku na yandi mpi yandi ke sadisa nge na kusala yo. (Yoa. 6:44; Bis. 13:48) Biblia ke tuba nde ‘Yehowa ke talaka bantima.’ Yo ke tendula nde Yehowa ke monaka mpi bikesa ya nge ke salaka sambu na kulonguka Biblia mpi yandi ke sepelaka mingi ntangu nge ke salaka bansoba sambu na kulemfukila yandi. (Bing. 17:3; 27:11) Kimenga ya Yezu ke salaka nde nge vanda ti kinduku ya mbote ti Yehowa. (Bar. 5:10, 11) Yo yina, nge fwete mona yo ve mpamba.
5. Inki mutindu longoki ya Biblia lenda sadila mambu yina kele na Bafilipi 3:16?
5 Kana nge kele longoki ya Biblia, nki nge lenda sala sambu na kumonisa ntonda sambu na kimenga ya Yezu? Nge lenda sadila mambu yai ya ntumwa Polo songaka Bakristu ya Filipi: “Na kiteso yina beto me yela, beto landa kutambula na mutindu yina me fwana na nzila yai mosi.” (Bafil. 3:16) Bo me balulaka verse yai na Biblia mosi nde: “Beto fwete landa kutambula na nzila yina beto ke kwenda.” Yo yina, kubika ve nde ata kima mosi to muntu mosi kukanga nge nzila ya kulanda kutambula na nzila ya luzingu.—Mat. 7:14; Luka 9:62.
6. Inki longoki ya Biblia lenda sala kana yandi ke kuka ve kundima dilongi mosi to kuyambula kima mosi ya mbi? (Kulonga 30:11-14) (Tala mpi kifwanisu.)
6 Inki nge lenda sala kana yo kele mpasi sambu na nge na kundima dilongi mosi ya Biblia ya nge me katuka kulonguka? Sala bansosa sambu na yo mpi samba Yehowa na kusadisa nge na kubakisa yo mbote. (Nk. 86:11) Kana nge ke bakisa yo kaka ve, bika ntete kuyindula yo sambu na mwa ntangu. Kansi kuyambula ve ata fioti kulonguka Biblia mpi ntembe kele ve nde nge ta bakisa yo na nima. Ebuna nki nge lenda sala kana nge ke kuka ve kuyambula kima mosi yina Biblia ke buyisaka? Kuvila ve nde Yehowa ke lombaka beto bantu ya kukonda kukuka na kusala kaka mambu yina beto lenda kuka kusala. Yo ke tendula nde nge lenda kuka kuzitisa bansiku na yandi. (Tanga Kulonga 30:11-14.) Diaka, Yehowa ke tuba nde yandi ta sadisa nge. (Yez. 41:10, 13; 1 Bak. 10:13) Yo yina, kuyambula ve ata fioti kusala bikesa ya kulemfukila Yehowa. Yindula mambu mingi ya mbote yina Yehowa me sadilaka nge, mu mbandu kimenga ya Yezu, na kisika ya kuyindula mingi kima ya mbi yina nge ke kuka ve kuyambula. Kana zola na nge sambu na Yehowa ke kuma mingi, nge ta bakisa nde “bansiku na yandi kele kilo ve.”—1 Yoa. 5:3.a
Yehowa ke lombaka beto kaka mambu yina beto lenda kuka kusala. Yo yina yandi ta sadisa beto na kuzitisa bansiku na yandi (Tala paragrafe 6)
7. Inki baleke yina ke yela na mabuta ya Bambangi ya Yehowa lenda yindula?
7 Ebuna nki beto lenda tuba sambu na beno baleke yina ke yela na mabuta ya Bambangi ya Yehowa? Beno kele mpi balongoki ya Biblia. Nkutu, beno kele balongoki ya Biblia ya kuluta mfunu sambu na bibuti na beno. Biblia ke tuba nde: “Beno kwenda pene-pene na Nzambi, ebuna yandi ta kwisa pene-pene na beno.” (Yak. 4:8; 1 Bans. 28:9) Kana nge ke sala bikesa sambu na kukuma nduku ya ngolo ya Yehowa, yandi mpi ta sala mutindu mosi. Yehowa ke tudila nge dikebi sambu yandi ke zola nde nge kuma nduku na yandi, kansi ve sambu nge kele na dibuta ya Bambangi ya Yehowa. Inki Yehowa me salaka sambu na kusadisa nge na kuta kinduku ya mbote ti yandi? Yandi me pesaka kimenga ya Yezu mpi nge fwete mona yo ve mpamba ata fioti. (Bar. 5:1, 2) Na ntwala ya kusala Nkinsi ya Kuyibuka Lufwa ya Yezu, yindula mingi mambu yina Yehowa ti Yezu me salaka sambu na nge. Na nima, yindula mambu yina nge lenda sala mpi balukanu ya kimpeve yina nge lenda kuditudila sambu na kumonisila Yehowa ntonda sambu na kimenga ya Yezu.b
BAKRISTU YINA ME BAKAKA MBOTIKA
8. Inki mutindu Bakristu yina me bakaka mbotika me monisaka ntonda sambu na kimenga ya Yezu?
8 Kana nge me bakaka mbotika, yo ke tendula nde nge me salaka dezia mambu mingi sambu na kumonisa ntonda sambu na kimenga ya Yezu. Mu mbandu, nge salaka bansoba na luzingu na nge sambu na kuta kinduku ya ngolo ti Yehowa mpi kulemfukila yandi. Nge ke lemfukilaka mpi Yezu mutindu nge ke longaka nsangu ya mbote. Diaka, nge me kudipesaka na Yehowa mpi nge me bakaka mbotika. Mbala ya nkaka, bantu ya nkaka teleminaka nge ntangu nge bakaka lukanu ya kukuma Mbangi ya Yehowa. (2 Tim. 3:12) Kansi kukanga ntima na nge ke monisaka nde nge ke zolaka Yehowa mpi nde nge ke vandaka ti ntonda sambu na kimenga ya Yezu yina yandi pesaka.—Baeb. 12:2, 3.
9. Inki Bakristu yina me bakaka mbotika fwete vila ve?
9 Ata beto me bakaka dezia mbotika, beto fwete vila ve kima yai: Na nima ya bantangu, beto lenda kuma kumona mpamba kimenga ya Yezu. Inki mutindu? Beto baka mbandu ya Bakristu ya Efezo. Yezu sikisaka bo sambu bo kangaka ntima mingi. Kansi, yandi songaka bo nde: “Mono ke mona nge mbi na diambu yai: Nge me bikisaka zola yina nge vandaka na yo ntete.” (Kus. 2:3, 4) Mambu yai ya Yezu tubaka ke monisa nde malembe-malembe, Mukristu mosi lenda kuma kusala mambu ya kimpeve kaka bika nde yandi sala, na kisika ya kusala yo sambu na zola ya Yehowa. Yandi lenda samba, kukwenda na balukutakanu mpi kulonga nsangu ya mbote kaka sambu yo ke lomba nde yandi sala yo mpi sambu yo me kumaka kikalulu na yandi, kansi ve sambu na zola ya Yehowa. Ebuna, nki nge lenda sala kana nge me bakisa nde zola na nge sambu na Yehowa me bwa madidi?
10. Inki mutindu nge lenda sadila mambu yina Polo songaka Timoteo? (1 Timoteo 4:13, 15)
10 Ntumwa Polo songaka Timoteo na ‘kuyindula mingi’ mambu yina yo lombaka nde yandi sala sambu na Yehowa mpi na “kudipesa ya mvimba” na mambu yango. (Tanga 1 Timoteo 4:13, 15.) Na kuwakana ti ndongisila yai, nge lenda yindula mpi mambu ya nge lenda sala sambu na kulanda ‘kupela ngolo na mpeve.’ (Bar. 12:11) Mu mbandu, nge lenda baka ntangu ya kuyidika mbote-mbote balukutakanu, mpidina yo ta sadisa nge na kulanda yo na dikebi mingi. Diaka, nge lenda longuka Biblia na kisika ya pima sambu yo sadisa nge na kuyindula mingi mambu yina nge ke tanga mpi na kubakila yo mambote. Kaka mutindu nge ke yikaka bankuni na tiya sambu yo landa kupela ngolo, nge fwete landa mpi kusala mambu yai sambu nge landa kumonisila Yehowa ntonda sambu na kimenga ya Yezu mpi sambu na mambu yonso yina yandi me sadilaka nge. Diaka, mwa bamposo na ntwala ya Nkinsi ya Kuyibuka Lufwa ya Yezu, nge lenda baka ntangu ya kuyindula mambote mingi yina nge ke bakaka sambu nge kele Mbangi ya Yehowa. Ntembe kele ve nde yo ta sadisa nge na kumonisa ntonda mingi sambu na kimenga ya Yezu sambu yo kele kima yina ke salaka nde nge vanda ti kinduku ya mbote ti Yehowa.
11-12. Kana nge ke sadila diaka ve Yehowa ti kikesa sambu na mwa ntangu, keti yo ke tendula nde nge kele diaka ve ti mpeve na yandi? Tendula. (Tala mpi kifwanisu.)
11 Kana sambu na mwa ntangu nge ke sadila diaka ve Yehowa ti kikesa mutindu nge vandaka kusala yo ntete, kulemba ve nitu mpi kuyindula ve nde nge kele diaka ve ti mpeve ya Nzambi. Yibuka mambu yai ya ntumwa Polo sonikilaka Bakristu ya Korinto sambu na kisalu na yandi ya kulonga nsangu ya mbote: “Ata mono sala yo ve na luzolo na mono, mono kele kaka ti kisalu ya kikapita yina bo me pesaka mono.” (1 Bak. 9:17) Inki yo ke tendula?
12 Bantangu ya nkaka Polo vandaka ve kuwa nzala ya kulonga nsangu ya mbote. Ata mpidina, yandi vandaka kaka kusala yo sambu yandi zabaka nde yo kele mukumba na yandi. Nge lenda sala mpi mutindu mosi. Landa kusala mambu ya mbote ata nge ke wa mpenza ve nzala ya kusala yo. Yo yina, samba Yehowa sambu yandi pesa nge “nzala ti ngolo ya kusala mambu” ya mbote. (Bafil. 2:13) Landa kusala mambu ya kimpeve mpi tula ntima nde na nima ya bantangu, zola na nge sambu na Yehowa ta kuma diaka ngolo mpi nde nge ta kuma kusadila yandi diaka ti kikesa mpenza.
Landa kaka kusala mambu ya kimpeve ata ntangu nge ke wa diaka ve nzala ya kusala yo (Tala baparagrafe 11-12)
13. Inki mutindu beto lenda landa kudimeka sambu na kuzaba kana “kele na lukwikilu”?
13 Beto fwete kuditadila mbala na mbala mutindu Polo tubaka na 2 Bakorinto 13:5 nde: “Beno landa kudimeka sambu na kuzaba kana beno kele na lukwikilu; beno landa kuditala kana beno kele nki mutindu.” Mu mbandu, bantangu ya nkaka beto lenda kudiyula nde: ‘Keti mono ke tulaka mambote ya Kimfumu ya Nzambi na kisika ya ntete na luzingu na mono?’ (Mat. 6:33) ‘Keti bansaka ya kulutisila ntangu yina mono ke talaka mpi ke salaka ke monisaka nde mono ke mengaka mambu ya mbi?’ (Nk. 97:10) ‘Keti mono ke tubaka mpi ke salaka mambu yina ke sadisaka dibundu na kuvanda na ngemba mpi na bumosi?’ (Baef. 4:2, 3) Nkinsi ya Kuyibuka Lufwa ya Yezu ke pesaka beto dibaku ya mbote ya kuyindula mambu yina Yehowa ti Yezu me salaka sambu na beto mpi ya kuditadila mbote-mbote sambu na kuzaba kana beto ke zinga sambu na Kristu to sambu na beto mosi.c
BAMPANGI YINA KE VUKANAKA DIAKA VE TI BETO
14. Inki lenda sala nde bampangi ya nkaka kuyambula kuvukana ti beto na dibundu?
14 Bampangi ya nkaka me yambulaka kuvukana ti beto na dibundu ata bo vandaka nkutu kusadila Yehowa na ntima ya mvimba banda ntama. Sambu na nki? Bankaka sambu “basusi ya luzingu” me lutila bo. (Luka 21:34) Bankaka diaka me waka makasi sambu na kima yina mpangi mosi tubaka to salaka. (Yak. 3:2) Kansi bankaka salaka disumu mosi ya nene mpi bo ke waka nsoni ya kulomba lusadisu na bankuluntu. Kana nge mpi ke vukanaka diaka ve ti Bambangi ya Yehowa sambu na mosi ya bikuma yai to sambu na kikuma ya nkaka, nki nge lenda sala? Kimenga ya Yezu mpi zola yina Yehowa ti Yezu kele ti yo sambu na nge fwete pusa nge na kusala nki?
15. Inki mutindu Yehowa ke tadilaka bampangi yina me yambulaka kuvukana ti beto na dibundu? (Ezekiele 34:11, 12, 16)
15 Yindula mutindu Yehowa ke tadilaka bampangi yina ke vukanaka diaka ve ti beto. Yandi ke yambulaka bo ve, kansi yandi ke sosaka nde bo vutukila yandi. Ebuna kana yandi me sadisa bo na kuvutukila yandi, yandi ke disaka bo na kimpeve. (Tanga Ezekiele 34:11, 12, 16.) Keti Yehowa lenda sala mpi mutindu mosi sambu na nge? Ee. Mutindu nge ke tanga disolo yai, yo ke monisa nde nge ke zola kusepedisa yandi. Yehowa monaka mambu ya mbote na ntima na nge, yo yina yandi bendaka nge na dibundu na yandi. Mutindu mosi mpi, yandi ke zola nde nge vutukila yandi sambu yandi ke landa kumona mambu ya mbote na ntima na nge.
16. Inki lenda sadisa bampangi yina me yambulaka kuvukana ti beto na kuvutukila Yehowa? (Tala mpi kifwanisu.)
16 Kamukanda Vutuka na Yehowa ke tuba mambu yai ya ke pesa kikesa: ‘Ndima nde Yehowa ta vanda pana sambu na nge kana nge vutukila yandi. Yandi ta sadisa nge na kukatula basusi mpi na kukanga ntima na mambu ya mbi yina mpangi mosi na dibundu sadilaka nge. Diaka, yandi ta sadisa nge na kuvanda na ngemba mpi na kukuma diaka ti kansansa ya bunkete. Mpidina, nge lenda kuma diaka ti nzala ya ngolo ya kusadila Yehowa ti bampangi.’ Kuvila ve nde bankuluntu mpi kele ti nzala ya ngolo ya kusadisa nge. Bo kele “bonso kisika ya kubumbana mupepe, kisika ya kubumbana mvula ya mupepe ya ngolo.” (Yez. 32:2) Ntembe kele ve nde nge ke zola kumonisa ntonda sambu na kimenga ya Yezu. Yo yina kudiyula nde: ‘Inki mono lenda sala banda bubu yai sambu na kuvutukila Yehowa?’ (Yez. 1:18; 1 Pie. 2:25) Mu mbandu, keti nge lenda kwenda na lukutakanu mosi na Nzo ya Kimfumu? Keti nge lenda solula ti nkuluntu mosi mpi kusonga yandi nde nge ke zola kuvutukila Yehowa? Yandi lenda sadisa nge sambu nge banda kulonguka Biblia ti mpangi mosi sambu na mwa ntangu. Ya kieleka, tula ntima nde Yehowa ta sakumuna bikesa ya nge ke sala sambu na kuvutukila yandi mpi kumonisa ntonda sambu na kimenga ya Mwana na yandi.
Kudiyula nde: ‘Inki mono lenda sala banda bubu yai sambu na kuvutukila Yehowa?’ (Tala paragrafe 16)
INKI NGE TA SALA?
17-18. Beto fwete baka ntangu ya kusala nki na ntangu beto ke vingila Nkinsi ya Kuyibuka Lufwa ya Yezu?
17 Yezu tubaka nde Yehowa tindaka yandi sambu na kupesa luzingu na yandi “sambu konso muntu yina ke monisa lukwikilu na Mwana kufwa ve kansi kubaka luzingu ya mvula na mvula.” (Yoa. 3:16) Yehowa me pesaka kimenga ya Yezu sambu na kukatula beto na kimpika ya disumu mpi ya lufwa. Yo yina, beto fwete vila ve ata fioti kumonisa ntonda sambu na kimenga yango. (Bar. 3:23, 24; 2 Bak. 6:1) Ntangu beto ke vingila Nkinsi ya Kuyibuka Lufwa ya Yezu, beto fwete baka ntangu ya kuyindula mingi zola yina Yehowa ti Yezu me monisilaka beto. Diaka, zola yango fwete pusa beto na kumonisila bo ntonda.
18 Inki mutindu nge lenda monisa ntonda sambu na kimenga ya Yezu? Mvutu na nge lenda swaswana ti ya bantu ya nkaka. Kansi nge fwete ndima kibeni nde Yehowa ta sakumuna bikesa yina nge ke sala sambu na kuvukana ti bansadi na yandi yonso na ntoto ya mvimba, bayina ‘ke zingaka diaka ve sambu na bo mosi, kansi sambu na muntu yina fwaka sambu na bo.’—2 Bak. 5:15.
NKUNGA 14 Beto Kumisa Ntotila ya Mpa ya Ntoto
a Sambu na kusadila mambu yina nge ke longuka na Biblia, sadila kitini “Mambu ya Kusala” ya kele na kitini ya nsuka ya konso dilongi ya mukanda Zinga Mvula na Mvula!
b Sambu na kuzaba mwa mambu yina lenda sadisa nge na kuyela na kimpeve, tanga disolo “Baleke—‘Beno Landa Kusala Ngolo Sambu na Luguluku na Beno Mosi’” na Nzozulu ya Nkengi ya décembre 2017.
c Sambu na kuzaba mambu yina lenda sadisa nge na kulanda kumonisila Yehowa ntonda, tanga disolo “Inki Ke Pusaka Nge na Kusadila Nzambi?” na Nzozulu ya Nkengi ya 1er juillet 1995.