Nge Lenda Nunga Bangindu ya Mbi

1-2. Inki mutindu ntumwa Polo vandaka kudiwa bantangu ya nkaka mpi sambu na nki mambu yina yandi sonikaka ke tadila beto mpi? (Baroma 7:21-24)

INKI ke kwisilaka nge na ntu ntangu nge ke yindulaka ntumwa Polo? Keti yo ke yibusaka nge misionere mosi ya kikesa, longi mosi ya mbote to muntu mosi ya sonikaka mikanda mingi ya Biblia? Mambu yai ya nge me yindula sambu na Polo kele mpenza mutindu yina. Yandi vandaka muntu ya kikesa mpi ti lukwikilu ya ngolo. Ata mpidina, bantangu ya nkaka mpi Polo vandaka mawa-mawa, kulemba nitu mpi kudiyangisa. Nkutu bonso bantu mingi na kati na beto, bantangu ya nkaka yandi vandaka kunwana mpi ti bangindu ya mbi.

² Tanga Baroma 7:21-24. Na mukanda yina Polo sonikilaka Bakristu ya Roma, yandi monisaka nde bantangu ya nkaka yandi vandaka kudiwa mpi bonso beto yonso. Mu mbandu, ata Polo vandaka kusadila Yehowa na ntima ya mvimba, bantangu ya nkaka yo vandilaka yandi mpasi na kusala ntangu yonso mambu ya mbote sambu yandi vandaka kunwana ti banzala ya mbi. Diaka, yandi vandaka kudiyangisa bantangu ya nkaka sambu na mambu ya mbi yina yandi salaka na ntwala ya kukuma Mukristu mpi sambu na mpasi mosi na luzingu na yandi yina vandaka kumana ve.

3. Inki beto ta tubila na disolo yai? (Tala mpi “Ntendula ya Bangogo.”)

³ Ata Polo vandaka kunwana ngolo sambu na kusala mambu ya mbote, yandi bikaka ve nde bangindu ya mbia kuyala yandi. Na disolo yai, beto ta tadila bangiufula yai: Inki pusaka Polo bantangu ya nkaka na kutuba nde yandi kele “muntu ya mawa kibeni”? Inki sadisaka yandi na kununga bangindu ya mbi? Mpi nki lenda sadisa beto na kununga bangindu ya mbi?

INKI PUSAKA POLO NA KUKUMA TI BANGINDU YA MBI?

4. Inki pusaka Polo na kudiyangisa?

⁴ Mambu ya mbi yina yandi salaka na ntwala ya kukuma Mukristu. Na ntwala nde Polo, yina bo vandaka kubinga ntete nde Saule, kukuma Mukristu, yandi salaka mambu mingi ya mbi yina kumaka kuyangisa yandi na nima. Mu mbandu, yandi vandaka na kati ya bantu yina ndimaka nde bo fwa Etiene mpi yandi vandaka pana ntangu bo taka yandi matadi mpi fwaka yandi. (Bis. 7:58; 8:1) Diaka, Saule niokulaka ngolo Bakristu.​—Bis. 8:3; 26:9-11.

5. Inki mutindu Polo vandaka kudiwa sambu na mambu ya mbi yina yandi salaka?

⁵ Ntumwa Polo vandaka kudiyangisa bantangu ya nkaka sambu na mambu ya mbi yina yandi salaka na ntwala ya kukuma Mukristu. Ata bamvula mingi lutaka, yandi vandaka kaka kudiyangisa mingi sambu yandi niokulaka ngolo Bakristu. Mu mbandu, ntangu yandi sonikilaka Bakristu ya Korinto mukanda pene-pene ya mvula 55 ya ntangu na beto, yandi tubaka nde: “Yo me fwana ve nde bo binga mono ntumwa, sambu mono monisaka dibundu ya Nzambi mpasi.” (1 Bak. 15:9) Ntangu yandi sonikilaka Bakristu ya Efezo bamvula kiteso ya 5 na nima, yandi tubaka nde yandi kele “muntu ya fioti” kibeni na kati ya bampangi na yandi yonso. (Baef. 3:8) Ntangu yandi sonikila Timoteo, yandi tubaka nde yandi vandaka ntete “muntu ya ke vwezaka, ya ke monisaka bantu mpasi mpi ya kukonda luzitu.” (1 Tim. 1:13) Yindula mutindu Polo vandaka kudiwa kana yandi me kwenda kutala dibundu mosi mpi yandi me mona bantu yina yandi niokulaka to bantu ya mabuta ya bantu yango.

6. Inki kele kima ya nkaka yina vandaka kupesa Polo mpasi mingi? (Tala mpi noti na nsi ya lutiti.)

⁶ Nsende na nsuni. Polo tubaka nde kima mosi yina vandaka kupesa yandi mpasi mingi vandaka bonso “nsende na nsuni.” (2 Bak. 12:7) Polo tangaka ve zina ya kima yango, kansi mbandu yina yandi sadilaka ke monisa nde mbala ya nkaka kima yango vandaka maladi, basusi to kima ya nkaka yina vandaka kupesa yandi mpasi mingi.b

7. Sambu na nki yo vandilaka Polo mpasi na kusala mambu ya mbote ntangu yonso? (Baroma 7:18, 19)

⁷ Polo salaka bifu. Polo vandaka kunwana ti banzala ya kusala mambu ya mbi. (Tanga Baroma 7:18, 19.) Ata yandi vandaka ti nzala ya kusala mambu ya mbote, bantangu ya nkaka yandi vandaka kusala yo ve. Diaka, yandi vandaka mpi kusala mambu yina yandi vandaka kuzola ve kusala. Yandi tubaka nkutu nde yandi vandaka kunwanisa ngolo banzala ya mbi yina vandaka kukwisila yandi mpi kusala yonso sambu na kusala mambu ya mbote. Ya kieleka, Polo salaka bikesa mingi mpenza sambu na kusala mambu ya mbote. (1 Bak. 9:27) Ata mpidina, yandi vandaka kaka kusala mpi bifu. Yindula mutindu yandi vandaka kulemba kibeni nitu kana yandi me sala diaka kifu mosi yina yandi salaka dezia ngolo sambu na kuyambula.

INKI SADISAKA POLO NA KUNUNGA BANGINDU YA MBI?

8. Tubila mwa mambu yina Polo salaka sambu na kunwanisa banzala ya mbi mpi kusoba bikalulu na yandi.

⁸ Mikanda yina Polo sonikaka ke monisa nde yandi vandaka kuyindula mingi mutindu mpeve ya Nzambi lenda sadisa yandi ti bampangi ya nkaka na kunwanisa banzala ya mbi mpi na kununga yo. (Bar. 8:13; Bag. 5:16, 17) Polo tubilaka mbala mingi bikalulu mpi banzala ya mbi yina Bakristu fwete nwanisa. (Bag. 5:19-21, 26) Yo ke monisa nde Polo vandaka kuyindula mingi mambu yina vandaka kukwendila mbote ve na bikalulu na yandi sambu na kusoba. Yandi vandaka mpi kulonguka Ndinga ya Nzambi sambu na kusosa bandongisila yina lendaka kusadisa yandi na kuzaba bisika yina yo lombaka nde yandi soba mpi mutindu ya kusala yo. Beto ke ndima kibeni nde yandi mosi vandaka kusadila mpi bandongisila yina yandi pesaka bantu ya nkaka.

9-10. Inki sadisaka Polo na kununga bangindu ya mbi? (Baefezo 1:7) (Tala mpi kifwanisu.)

⁹ Bantangu ya nkaka, Polo vandaka kulemba nitu. Ata mpidina, yandi vandaka kaka kutadila mambu na mutindu ya mbote. Mu mbandu, yandi vandaka na kiese ntangu yandi vandaka kubaka bansangu ya mbote na banduku na yandi sambu na mabundu. (2 Bak. 7:6, 7) Kinduku na yandi ti bampangi vandaka kupesa yandi kiese mingi. (2 Tim. 1:4) Diaka, yandi vandaka na kiese sambu yandi vandaka kuzaba nde Yehowa vandaka kusepela ti yandi. Ntembe kele ve nde Polo vandaka na kiese sambu yandi vandaka kusadila Nzambi “ti kansansa ya bunkete.” (2 Tim. 1:3) Ntangu Polo vandaka na boloko na Roma, yandi lombaka nkutu bampangi na yandi Bakristu na ‘kuvanda na kiese na Mfumu.’ (Bafil. 4:4) Mambu yina Polo sonikaka ke monisa kibeni nde yandi vandaka ve kuyindula ntangu yonso bampasi na yandi mpi bifu na yandi. Yo kele pwelele nde ntangu bangindu ya mbi vandaka kukwisila Polo, yandi vandaka kuyindula mbala mosi mambu yina lendaka kupesa yandi kiese.

¹⁰ Polo vandaka mpi kununga bangindu ya mbi sambu yandi vandaka kundima mpenza nde kimenga ya Yezu kele kado yina Yehowa pesaka sambu na yandi mpi. (Bag. 2:20; tanga Baefezo 1:7.) Yo yina, yandi vandaka kutula ntima nde Yehowa lolulaka yandi mpi ta landa kulolula yandi sambu na kimenga ya Yezu. (Bar. 7:24, 25) Ata Polo salaka mambu mingi ya mbi na ntwala ya kukuma Mukristu mpi ata yandi vandaka muntu ya kukonda kukuka, yandi vandaka ‘kusadila Nzambi kisalu ya santu’ na kiese mpenza.​—Baeb. 9:12-14.

11. Sambu na nki yo kele mfunu na kuyindula mbandu ya Polo?

¹¹ Bonso Polo, beto lenda mona nde yo kele mpasi na kusala ntangu yonso bikesa ya kusala mambu ya mbote. Yo vanda na mambu yina beto ke yindula, ke tuba to ke sala. Beto lenda lemba kibeni nitu mpi kuyindula nde ‘beto kele bantu ya mawa kibeni.’ Mpangi-nkento Elizac yina kele ti bamvula 26 ke tuba mambu yai sambu na bikesa yina yandi ke salaka sambu na kusala mambu ya mbote: “Kuyindula mbandu ya Polo ke pesaka mono mpenza kikesa. Yo ke sadisaka mono na kubakisa nde Polo mpi vandaka ti bansoba ya kusala kaka bonso mono. Yo ke yibusaka mono mpi nde Yehowa ke zabaka mbote-mbote mambu yina bansadi na yandi ke kutanaka ti yo.” Bonso Polo, nki beto lenda sala sambu na kuvanda ti kansansa ya mbote mpi kulanda kuvanda na kiese ata beto me lemba nitu?

INKI NGE LENDA SALA SAMBU NA KUNUNGA BANGINDU YA MBI?

12. Inki mutindu kulanda kusala mbote mambu ya kimpeve ke sadisaka beto na kununga bangindu ya mbi?

¹² Landa kusala mbote mambu ya kimpeve. Kusala mbote mambu ya kimpeve ke sadisaka beto mpenza na kulanda kuvanda na kiese. Kusala mutindu yai kele bonso kusala mbala na mbala mambu yina ke sadisaka beto na kuvanda na sante ya mbote. Mu mbandu, beto ke kudiwaka mbote kana beto ke dia mbote, ke sala bafizik mpi ke lala mingi. Mutindu mosi mpi, beto ke kudiwaka mbote kana beto ke tanga mbala na mbala Ndinga ya Nzambi, ke longa nsangu ya mbote, ke yidika mbote balukutakanu, ke kwenda na balukutakanu yango mpi ke pesa bamvutu. Mambu yai yonso ke sadisaka beto na kubaka kikesa kana bangindu ya mbi me lembisa beto nitu.​—Bar. 12:11, 12.

13-14. Inki mutindu kusala mambu ya kimpeve me sadisaka bampangi mingi?

¹³ Beto tubila mbandu ya mpangi John. Bo kangaka yandi ti kansere mosi ya ngolo ntangu yandi vandaka ti bamvula 39. Na luyantiku, yandi vandaka kuwa boma mpi kudiyangisa mingi. Yandi vandaka kutuba nde: ‘Sambu na nki mono me bela maladi ya mutindu yai na kileke?’ Na ntangu yina, mwana na yandi ya bakala vandaka kaka ti bamvula tatu. Inki sadisaka mpangi John na kununga bangindu ya mbi? Yandi ke tuba nde: “Ata mono vandaka kuwa kulemba ya mingi, mono vandaka kusadisa dibuta na mono na kulanda kusala mbote mambu ya kimpeve. Beto vandaka kukwenda na balukutakanu yonso, beto vandaka kulonga nsangu ya mbote konso mposo mpi kusala lusambu ya dibuta mbala na mbala. Beto vandaka kusala mambu yai ata ntangu yo vandaka mpasi mingi na kusala yo.” Mpangi John ke yika nde: “Kana diambu mosi ya mpasi me bwila nge, nge lenda kuma ntete mawa-mawa. Kansi, Yehowa ta pesa nge ngolo mpi yandi ta sadisa nge na kubakisa nde yandi ke zolaka nge. Ya kieleka, Yehowa ta sadisa nge kaka mutindu yandi me sadisaka mono.”

¹⁴ Mpangi-nkento Eliza yina beto me tubila dezia ke tuba nde: “Konso ntangu yina mono ke kwendaka na balukutakanu mpi ke longukaka Biblia, mono ke bakisaka nde Yehowa ke waka bisambu na mono mpi ke zolaka mono. Yo ke pesaka mono mpenza kiese.” Mpangi Nolan yina kele nkengi ya nziunga na Afrika ke tubila mambu yina sadisaka yandi ti nkento na yandi Diane: “Beto ke salaka mambu ya kimpeve ata ntangu beto me lemba nitu. Yo ke monisa pwelele nde Yehowa ke sadisaka beto na kuvanda ntangu yonso na kiese. Beto ke vilaka ve ata fioti nde Yehowa ta sadisa beto mpi ta sakumuna beto ata beto ke zaba ve nki ntangu to nki mutindu yandi ta sala yo.”

15. Inki diaka lenda sadisa beto ntangu beto me lemba nitu mpi ntangu bangindu ya mbi me kwisila beto? Pesa mbandu.

¹⁵ Kele ti mambu mingi ya nkaka yina beto fwete sala kana beto me lemba nitu to beto ke zola kukatula bangindu ya mbi. Mu mbandu, yindula nde nge ke bela mukongo. Yo lenda lomba nde nge tambula mbala na mbala konso kilumbu sambu na kuwa mbote. Kansi nge fwete suka ve kaka pana. Nge lenda sala bansosa to nkutu kusolula ti munganga mosi sambu na kuzaba maladi ya ke bedisa nge mukongo yango. Mutindu mosi mpi, beto lenda sala bansosa na Biblia ti na mikanda na beto mpi nkutu kusolula na mpangi mosi ya kuyela na kimpeve sambu na kuzaba mambu ya beto fwete sala ntangu beto me lemba nitu mpi ntangu bangindu ya mbi me kwisila beto. Yai mwa mambu ya lenda sadisa beto.

16. Inki nge lenda sala sambu na kubakisa bikuma yina ke sala nde nge kudiyangisa to nge lemba nitu? (Nkunga 139:1-4, 23, 24)

¹⁶ Lomba Yehowa na kusadisa nge na kubakisa bikuma yina ke sala nde nge kudiyangisa to nge lemba nitu. Ntotila Davidi zabaka nde Yehowa vandaka kuzaba yandi mbote mpenza. Yo yina yandi lombaka Yehowa na kusadisa yandi na kubakisa bikuma yina vandaka kusala nde yandi kuma ti ‘bangindu yina vandaka kuyangisa yandi.’ (Tanga Nkunga 139:1-4, 23, 24.) Nge mpi lenda lomba Yehowa na kusadisa nge na kubakisa bikuma yina ke sala nde nge kudiyangisa to nge lemba nitu mpi mambu yina nge lenda sala sambu na kukuma diaka na kiese. Nge lenda kudiyula mpi mwa bangiufula yai: ‘Inki ke sala kibeni nde mono kudiyangisa mingi? Keti kele ti kima mosi yina ke yangisa mono ntangu yonso? Keti mono kele ti kifu ya kulanda kutula dikebi na mambu ya ke yangisa mono na kisika ya kuyambula kuyindula yo?’

17. Inki mambu nge lenda longuka yina lenda sadisa nge na kuyindula mambu ya ke pesa kikesa? (Tala mpi kifwanisu.)

¹⁷ Longuka mambu yina ta sadisa nge. Bantangu ya nkaka, nge lenda longuka kikalulu mosi ya Yehowa yina lenda pesa nge kikesa. Mu mbandu, ntumwa Polo bakaka mambote mingi sambu yandi vandaka kuyindula mingi kimenga ya Yezu mpi kikalulu ya kulolula ya Yehowa. Nge lenda sala mpi mutindu mosi. Sadila Mukanda ya Bansosa Sambu na Bambangi ya Yehowa, Index des publications des Témoins de Jéhovah, Malongi ya Biblia Sambu na Bansadi ya Nzambi to mikanda ti bavideo ya kele na ndinga na beno sambu na kulonguka mbote-mbote bikalulu ya Yehowa, mu mbandu mawa na yandi, kikalulu na yandi ya kulolula mpi zola ya kwikama. Ntangu nge ke tanga baverse ya Biblia ya bo me tubila pana, yindula mingi mutindu yo lenda sadisa nge na kulanda mbandu ya Yehowa mpi na kukuma diaka na kiese. Kana nge me zwa masolo yina lenda sadisa nge, nge lenda sala liste ya masolo yango mpi kutula yo na kisika yina nge lenda mona yo kukonda mpasi. Ebuna, longuka masolo yina kele na kati kana nge me banda diaka kudiyangisa mpi sadila mambu ya nge ke tanga.​—Bafil. 4:8.

18. Inki mambu bampangi ya nkaka ke longukaka?

¹⁸ Mpangi-nkento Eliza, yina beto me tubila dezia, vandaka kulonguka disolo ya Yobi. Yandi ke tuba nde: “Mambu mingi ya luzingu na mono ke wakana mingi ti ya Yobi. Yobi kutanaka ti bampasi mingi na mbala mosi kaka bonso mono. Ata bampasi yango lembisaka yandi kibeni nitu, yandi yambulaka ve ata fioti kutudila Yehowa ntima ata yandi zabaka ve kikuma ya bampasi na yandi.” (Yobi 42:1-6) Mpangi Diane, yina beto me tubila dezia, ke tuba nde: “Mono ti bakala na mono, beto me bakaka lukanu ya kulonguka mukanda Kwenda Pene-Pene na Yehowa. Beto ke sepelaka nde Yehowa kuyidika beto kaka mutindu muntu ya ke salaka bima ti ntoto ya tuma ke yidikaka ntoto kitoko sambu na kusala bima yango. Yo yina, na kisika ya kutula dikebi ya mingi na mambu ya ke lembisa beto nitu to na bifu na beto, beto ke yindulaka mutindu Yehowa ke yidikaka beto mbote mpi ke sadisaka beto na kukuma ti bikalulu ya mbote kibeni. Kusala mambu yai ke kumisaka ngolo kinduku na beto ti yandi.”​—Yez. 64:8.

TULA NTIMA NDE YEHOWA TA SADISA NGE MPI TA SAKUMUNA NGE

19. Inki beto fwete yindula ve mpi beto ke tulaka ntima nde bilumbu mingi beto ta vanda nki mpila?

¹⁹ Ata beto ke salaka mbote mambu ya kimpeve mbala na mbala mpi beto ke longukaka mbote na Ndinga ya Nzambi mambu ya ke wakana ti bampusa na beto, beto fwete yindula ve nde bangindu ya mbi mpi basusi ta kwisila beto diaka ve ata fioti. Nkutu bilumbu ya nkaka beto lenda lemba kibeni nitu. Kansi Yehowa ta sadisa beto na kuvanda na ngemba mpi na kuyindula mambu ya ke pesa kikesa na ntangu beto me lemba nitu. Yo yina, beto ke tulaka ntima nde bilumbu mingi beto ta vanda na kiese sambu beto kele na kinduku ya mbote ti Yehowa mpi sambu beto ke zabaka nde yandi ke sepelaka ti kisalu yina beto ke sadilaka yandi.

20. Beto fwete landa kusala nki?

²⁰ Beto fwete landa kusala yonso sambu bampasi ya luzingu, mambu ya mbi yina beto salaka ntama mpi bifu na beto kukanga beto ve nzila ya kuzinga na kiese. Yehowa ta sadisa beto na kuvanda na ngemba kana bangindu ya mbi me kwisila beto. (Nk. 143:10) Beto ke vingila ti nzala ya ngolo ntangu yina bangindu ya mbi mpi basusi ta kwisilaka beto diaka ve ata fioti. Konso kilumbu, beto ta yindulaka kaka mambu ya ke pesa kiese mpi beto ta sadilaka Yehowa Nzambi na kiese.