21 СТАТЬЯР
21 УЭРЭДЫР Алыхьым и Пащтыхьыгъуэр адэкІи япэ ивгъэщ
«МыкІуэдыжын къалэм» фыпэплъэ
«Сыт щхьэкІэ жыпІэмэ мыбдежым мыкІуэдыжын къалэ щыдиІэкъым, ауэ къэунэхуну къалэм дыпоплъэ» (ЕВР. 13:14).
ДЭ ДЫТЕПСЭЛЪЫХЬЫНУЩ
Еврейхэм 13 псалъащхьэм ит гупсысэхэр иджыпстуи къэкІуэну зэманми сэбэп къызэрытхуэхъуфынум.
1. Хьисэ зэрыжиІамкІэ Ерусалим къалэм сытыт къыщыщІын хуейр?
ХЬИСЭ лІэным махуэ зыбжанэ иІэу, мыхьэнэшхуэ зиІэ къэхъун хуей псалъэхэр жиІат. Абы и лъэужь ирикІуэхэм жриІащ зэман къызэрыкІуэнур Ерусалим къалэр «дзэхэм къаувыхьыу» езыхэми Иудэ хэкур къагъанэу, щІэпхъуэн зэрыхуеинур (Лк. 21:20—22).
2. Апостол Паул Иудэмрэ Ерусалимрэ щыпсэу къуэш, шыпхъухэр къэхъуну Іуэхугъуэхэм дапхуэдэу зэрыхуигъэхьэзырар?
2 Рим дзэхэм Ерусалим къалэр къаувыхьыным илъэс зыбжанэ иІэу, апостол Паул Иудэмрэ Ерусалимрэ щыпсэу къуэш, шыпхъухэм письмо яхуитхащ. Ар — Еврейхэм тхылъыращ. А письмомкІэ Паул къуэш, шыпхъухэм я гъащІэр къезыгъэлыфын чэнджэщхэр яритри, къэхъуну Іуэхугъуэхэм ахэр хуигъэхьэзыращ. Ахэр сыт хуэдэ Іуэхугъуэхэрат? Куэд мыщІэу Ерусалим къалэр бийхэм зэтракъутэнут. Абы и гъусэу хэмыкІуэдэн щхьэкІэ къуэш, шыпхъухэр щІэпхъуэн хуейт. Абыхэм я гъащІэр кърагъэлын щхьэкІэ я унэхэри я мылъкури къагъэнэн хуей хъунут. Паул Ерусалим теухуауэ мыпхуэдэу итхат: «Мыбдежым мыкІуэдыжын къалэ щыдиІэкъым». ИужькІэ пищащ: «Ауэ къэунэхуну къалэм дыпоплъэ» (Евр. 13:14).
3. «Къалэшхуэу... мыкІуэдыжын лъабжьэхэр зиІэр» зищІысыр сыт икІи абы дэ дыщІыпэплъэр сыт?
3 Ерусалимрэ Иудэмрэ къыдэкІ къуэш, шыпхъухэм цІыхухэр къыщыдыхьэшхыу, ауан къащІу къыщІэкІынт. Ауэ абыхэм къащта унафэм я гъащІэр къригъэлащ. Нобэ дэри апхуэдэ Іуэхугъуэ диту жыпІэ хъунущ. Дэ ди гъащІэр зэретхьэкІым акъыл хэмылъу цІыхухэм къалъытэ, сыт щхьэкІэ жыпІэмэ ахъшэм дыщыгугъкъым икІи тепщэныгъэ зиІэхэм дунейм щыІэ гугъуехьхэм кІэ иратыфыну ди фІэщ хъукъым. Сыт-тІэ дэ дызыщыгугъыр? Дэ дощІэ куэд дэмыкІыу мы дунеижьым кІэ къызэрыхуэкІуэнур. Абы къыхэкІкІэ дэ дызыпэплъэр «мыкІуэдыжын лъабжьэхэр зиІэ», «къэунэхуну къалэращ», нэгъуэщІу жыпІэмэ, Алыхьым и Пащтыхьыгъуэращa (Евр. 11:10; Мт. 6:33, ДЩІ). КъыкІэлъыкІуэ псалъащхьэхэм дэ дыщытепсэлъыхьынущ япэ лІэщІыгъуэм псэуа къуэш, шыпхъухэр «къэунэхуну къалэм» пэплъэну Паул и письмор къазэрыдэІэпыкъуам. Дапхуэдэу Паул ахэр къэхъуну Іуэхугъуэхэм зэрыхуигъэхьэзырар икІи абы и чэнджэщхэр сыткІэ дэ сэбэп къытхуэхъуфыну?
ИЕГОВЭ ФЫЩЫГУГЪ — АБЫ ЗЭИ ФЫКЪИГЪЭНЭНУКЪЫМ
4. Хьисэ и лъэужь ирикІуэхэм дежкІэ Ерусалим къалэм мыхьэнэшхуэ щІиІэр сытыт?
4 Хьисэ и лъэужь ирикІуэхэм дежкІэ Ерусалим къалэм мыхьэнэшхуэ иІэт. Ди эрэм 33 гъэм а къалэм зэхуэсыр къыщыунэхуащ, унафэщІ гупри здэщыІэр арат. Абы нэмыщІ къуэш, шыпхъу куэдым я унэхэри я мылъкури абы щыІэт. Ауэ Хьисэ и лъэужь ирикІуэхэм яжриІащ Ерусалим дэнэ къэна, Иудэ хэкуми ахэр икІын зэрыхуеинур (Мт. 24:16).
5. Ерусалим къыпэщылъым Паул къуэш, шыпхъухэр дауэ хуигъэхьэзыра?
5 Паул хуейт къуэш, шыпхъухэр Ерусалим къызэрыдэкІыным хуэхьэзыру щытыну. Аращ Паул абыхэм къащІыгуригъэІуар дапхуэдэу Иеговэ а къалэм хущытми. Абы къуэш, шыпхъухэм ягу къигъэкІыжащ Иеговэ и еплъыкІэкІэ Ерусалим щыІэ Алыхьым и унэшхуэри, абы къыщахь къурмэнхэри, дин пашэхэри лъапІэу зэрыщымытыжыр (Евр. 8:13). Абы дэс и нэхъыбэ цІыхухэм Мэссихь ІэщІыб ящІащ. Абы нэмыщІ цІыхухэр Иеговэ хуэлэжьэн щхьэкІэ афІэкІа Ерусалим кІуэн хуейтэкъым икІи а къалэр зэтракъутэн хуейуэ къыпэщылът (Лк. 13:34, 35).
6. Еврейхэм 13:5, 6, итыр игъуэу Паул къуэш, шыпхъухэм ягу къигъэкІыжауэ жыпІэ щІэхъуныр сытыт?
6 Паул журтхэм письмо щахуитхам, Ерусалим ущыпсэун щхьэкІэ зыхуей хуэза къалэу щытт. А зэманым псэуа Рим къэралым щыщ, тхыдэм елэжьу щыта гуэрым жиІэжащ «Ерусалим къалэр Иудэ хэкум нэмыщІ КъуэкІыпІэ псом щыІэ къалэхэми къахэщу зэрыщытар». ЩІыпІэ куэдым къикІыу журтхэр гъэ къэс екІуэкІ махуэшхуэхэм Ерусалим къекІуалІэт икІи абы и фІыгъэкІэ а къалэм дэсхэр хуэщІауэ псэут. Абы къыхэкІкІэ Алыхьым и лэжьакІуэхэми ахъшэфІ къалэжьыну Іэмал яІэт. Арауэ къыщІэкІынщ Паул мы псалъэхэр щІыжиІар: «Ахъшэм фыхуэмынэпсей, фиІэм арэзы фытехъуэ». ИужькІэ абы Иеговэ и лэжьакІуэхэр къызэригъэгугъэ мы псалъэхэр жиІащ: «ИгъащІэкІэ ухыфІэздзэжынукъым, уи закъуэу укъэзгъэнэнукъым»(къеджэ Еврейхэм 13:5, 6; Втор. 31:6; Пс. 118:6). Ерусалимрэ Иудэмрэ щыпсэу Хьисэ и лъэужь ирикІуэхэм Паул а псалъэхэр игъуэу ягу къигъэкІыжащ. Сыт щхьэкІэ жыпІэмэ куэд мыщІэу абыхэм я унэри, я лэжьапІэфІри, я мылъку псори къагъэнэн хуей хъуащ. Абыхэм ямыцІыху щІыпІэм я гъащІэр щІэрыщІэу щызэтраухуэжын хуейт.
7. Иджыпсту щыщІэдзауэ Иеговэ нэхъыбэу дзыхь хуэтщІу зедгъэсэн щІыхуейр сыт?
7 Сыт хуэдэ дерс абы хэтхыфынур? Дэ къытпэщылъщ «гузэвэгъуэшхуэмрэ» ШейтІаным и ІэмыщІэ илъ дунейр Алыхьым щигъэкІуэдыжыну зэманымрэ дыпхыкІын хуейуэ (Мт. 24:21). Аращи, мыхьэнэшхуэ иІэщ къэхъуну Іуэхугъуэхэм дыхуэхьэзыру дыщытыным икІи дымыбэлэрыгъыным (Лк. 21:34—36). Гузэвэгъуэшхуэ зэманым дэ ди мылъкур къэдгъэнэн хуеинкІэ хъунущ. Псом хуэмыдэу а зэманым Иеговэ дыкъызэримыгъэнэныр быдэу ди фІэщ хъун хуейщ. Ауэ иджыпстуи Иеговэ дыщыгугъыу зедгъэсэным мыхьэнэшхуэ иІэщ. УзэупщІыж хъунущ: «Иджыпсту къасщтэ унафэхэмрэ, мурад сщІыхэмрэ сыт къагъэлъагъуэр? Ахъшэм сыщымыгугъыу, Иеговэ сызэрыщыгугъыр абыхэм къыхэщрэ?» (1 Тим. 6:17). ДауикІ, дэ япэ лІэщІыгъуэм псэуа къуэш, шыпхъухэм я щапхъэхэр диІэщ. Зэман гугъухэм Алыхьым хуэпэжу дыкъызэрынэным теухуауэ абыхэм я деж зыщедгъэсэфынущ. Ауэ иджы къэхъуну гузэвэгъуэшхуэм хуэдэ зэи щыІакъым. А зэман гугъум щІидза иужь сыт тщІэнуми дэнэ къыщытщІэфынур?
«УНАФЭЩІ КЪУЭШХЭМ КЪЫЖАІЭМ ФЕДАІУЭ»
8. Хьисэ и лъэужь ирикІуэхэм сыт хуэдэ унафэт яритар?
8 Къуэш, шыпхъухэм Паул и письмор къаІэрыхьа иужь илъэс зыбжанэ дэкІри, абыхэм къалъэгъуащ рим дзэхэм Ерусалим къызэраувыхьар. Абыхэм, дауикІ, къагурыІуащ куэд дэмыкІыу къалэр зэрызэтракъутэнур икІи замыІэжьэу абы къыдэкІын зэрыхуейр (Мт. 24:3; Лк. 21:20, 24). Ауэ дэнэт ахэр здыщІэпхъуэн хуейр? Хьисэ мыпхуэдэу жиІа къудейуэ арат: «Иудей хэкум ис цІыхухэр Іуащхьэхэм ирекІуэлІэж» (Лк. 21:21). А щІыпІэм ихъуреягъкІэ Іуащхьэ куэд щыІэт. Ауэ дэтхэнэрат абыхэм хъумапІэ яхуэхъуныр?
9. Здэжэн хуей бгым теухуауэ къуэш, шыпхъухэм упщІэ сытыт щІаІэфынур? (Картэми феплъ.)
9 Къуэш, шыпхъухэм Іэмал яІэт мы щІыпІэхэм щІэпхъуэну: Самарие бгыхэм, Галилей бгыхэм, Ермон бгым икІи Ливан бгыхэм, абы нэмыщІ Иордан псым и адрей лъэныкъуэмкІэ щыІэ бгыхэм. (Картэм феплъ.) А бгыхэм щыІэ языныкъуэ къалэхэм шынагъуэ лъэпкъ къащылъэмыІэсыну цІыхухэм къалъытэт. Псалъэм папщІэ, Га́млэ къалэр бгы лъагэм и джабэ нэкІум кІэрытт икІи абы удэкІуеину тынштэкъым. Зыгуэрым ар гъэпщкІупІэфІ дыдэу къыщыхъуфынут. Ауэ иужькІэ а къалэм зауэшхуэ къыщыхъейри рим зауэлІхэмрэ журтхэмрэ хуабжьу зэзэуащ икІи а къалэм щыщ куэд абы хэкІуэдащb.
Хьисэ и лъэужь ирикІуэхэр здыщІэпхъуэн бгы куэд щыІами, ахэр псори хъумапІэфІу щыту жыпІэ хъунутэкъым (9 абзацым феплъ.)
10, 11. 1) Иеговэ и лэжьакІуэхэм зыхуэныкъуэ унафэхэр дапхуэдэу Іэригъэхьауэ къыщІэкІыну? (Еврейхэм 13:7, 17). 2) Къуэш, шыпхъухэр зэхуэсым и нэхъыжьхэм едэІуэным мыхьэнэшхуэ щІиІэр сытыт? (Сурэтми феплъ.)
10 Хьисэ и лъэужь ирикІуэхэм зыхуэныкъуэ унафэхэр дапхуэдэу къазэрыІэрыхьар? Иеговэ абы щхьэкІэ зэхуэсым и нэхъыжьхэр къигъэсэбэпауэ къыщІэкІынущ. Тхыдэм елэжь Евсе́вий Памфи́л мыпхуэдэу итхат: «Зауэм ипэ къихуэу, Алыхьым зэхуэсым и нэхъыжьхэм къазэрыхузэІуихам тету, Ерусалим щыІэ къуэш, шыпхъухэм а къалэр ябгынэри, Перее щІыпІэм, Пеллэc къалэм Іэпхъуащ». А къалэр къуэш, шыпхъухэм я Іуэхум фІы дыдэу хуэкІуэу жыпІэ хъунут, сыт щхьэкІэ жыпІэмэ ар Ерусалим пэжыжьэтэкъым, укІуэну апхуэдэуи гугъутэкъым. Пеллэ къалэм дэс и нэхъыбэр нэгъуэщІ лъэпкъхэм щыщт икІи хуитыныгъэм щІэбэну, рим цІыхухэм пэщІэувэхэр абы щыІэтэкъым. (Картэм феплъ.)
11 Паул мыпхуэдэ чэнджэщ итат: «Фи унафэщІ къуэшхэм къыжаІэм федаІуэ». (Къеджэ Еврейхэм 13:7, 17.) А чэнджэщым мыхьэнэ езыта къуэш, шыпхъухэр бгымкІэ щІэпхъуащ икІи абы и фІыгъэкІэ ахэр псэууэ къэнащ. А къуэш, шыпхъухэр «къалэшхуэу... мыкІуэдыжын лъабжьэхэр зиІэм» — Алыхьым и Пащтыхьыгъуэм пэплъэу щытащ икІи Иеговэ ахэр къигъэнакъым (Евр. 11:10).
Къуэш, шыпхъухэр Пеллэ къалэм зэрыщІэпхъуамкІэ я гъащІэр кърагъэлащ (10, 11 абзацхэм феплъ.)
12, 13. Зэман гугъухэм Иеговэ и лъэпкъыр зэриунэтІым теухуа щапхъэхэр къэфхь.
12 Сыт хуэдэ дерс абы хэтхыфынур? Иеговэ зэхуэсым и нэхъыжьхэр къигъэсэбэпурэ унафэ пыухыкІахэр и лъэпкъым ирет. Абы зэман гугъухэм къыхуэпэж цІыхухъухэмкІэ, и лъэпкъыр иунэтІу зэрыщытам теухуауэ Библием щапхъэ куэд итщ (Втор. 31:23; Пс. 77:20). Ноби Иеговэ апхуэдэ дыдэу зэрищІэм щыхьэт техъуэ Іуэхугъуэ куэд щыІэщ.
13 Псалъэм папщІэ, COVID-19 пандемиер щыщІидзам щыгъуэ «унафэщІ къуэшхэм» дызыхуэныкъуэ унафэхэр къыдатащ. Іуэхум зэрызихъуэжам къыхэкІкІэ, хъыбарыфІ гъэІуным дызэрыхэтын, зэІущІэхэри зэредгъэкІуэкІын хуейм теухуауэ зэхуэсым и нэхъыжьхэм унафэхэр къаІэрыхьат. Пандемиер зэрыщІидзэрэ мазэ зыбжанэ фІэкІ дэмыкІыу, дэ бзэ 500-кІэ конгресс едгъэкІуэкІащ. Къуэш, шыпхъухэр абы интернеткІэ, телевизоркІэ еплъащ икІи радиокІэ едэІуащ. Абы ипэкІэ апхуэдэ конгресс дэ зэи диІакъым! Иеговэ теухуа щІэныгъэр зэпымыууэ къытІэрыхьэт икІи абы и фІыгъэкІэ дэ зэкъуэту дыкъэнащ. Дэ шэч лъэпкъ къытетхьэкъым къэкІуэну зэманым сыт хуэдэ гугъуехьхэм дыпэщІэмыхуами, Иеговэ зэхуэсым и нэхъыжьхэм Іущагъ зыхэлъ унафэхэр къащтэну зэрадэІэпыкъуным. Аращи, мы дунейм икІэм дыпхыкІын щхьэкІэ, дэ Иеговэ дзыхь хуэтщІын икІи дедэІуэн хуейщ. Гузэвэгъуэшхуэм зыхуэдгъэхьэзырын щхьэкІэ сыт хуэдэ хьэл-щэнхэр иджыри зыхэтлъхьэн хуей?
ФІЫУЭ ФЫЗЭРЫЛЪАГЪУ, ХЬЭЩІАГЪИ ЗЫХЭВГЪЭЛЪ
14. Еврейхэм 13:1—3 зэритымкІэ, Ерусалим зэтракъутэным ипэ къихуэу, къуэш, шыпхъухэм сыт хуэдэ хьэл-щэнхэр ягъэлъэгъуэн хуейт?
14 Гузэвэгъуэшхуэр щІидза иужь дэ псом хуэмыдэу лъагъуныгъэ дгъэлъэгъуэн хуеинущ. Ерусалимрэ Иудэмрэ щыпсэуа къуэш, шыпхъухэр сыт щыгъуи фІыуэ зэрылъагъуу зэрыщытам дэ щапхъэ тетх хъунущ (Евр. 10:32—34). Ауэ Ерусалим зэтракъутэным ипэ къихуэ илъэсхэм абыхэм лъагъуныгъэрэ хьэщІагъэрэ нэхъыбэжу ягъэлъэгъуэн хуейт. (Къеджэ Еврейхэм 13:1—3.)d А хьэл-щэнхэр дэри дгъэлъэгъуэн хуейщ, сыт щхьэкІэ жыпІэмэ мы дунейм и кІэр къэсыпащ.
15. Ерусалим къыдэкІа къуэш, шыпхъухэм лъагъуныгъэрэ хьэщІагъэрэ я зэхуаку дагъэлъын щІыхуейр сытыт?
15 Ерусалим къэзыувыхьа рим дзэхэр зыми ямыгугъэххауэ щыІукІуэтыжам щыгъуэ къуэш, шыпхъухэм къалэм къыдэкІыну Іэмал яІэ хъуащ. Абыхэм заІэжьэ хъунутэкъыми, хьэпшып куэд къыздащтэфынутэкъым (Мт. 24:17, 18). Абы къыхэкІкІэ ахэр Пеллэ щыкІуэми абы щынэсами зыр зым и дэІэпыкъуэгъум хуэныкъуэт. «ЩыщІагъэшхуэ зиІэхэр» куэд хъууэ къыщІэкІынт (Тит 3:14). Къуэш, шыпхъухэр ерыскъым, щыгъыным, зыщІэсын унэм хуэныкъуэт. Иеговэ и лэжьакІуэхэр зыр зым зэрыдэІэпыкъумкІэ фІыщэу зэрызэрылъагъур къагъэлъэгъуэфынут.
16. ДэІэпыкъуэгъу хуэныкъуэ къуэшым е шыпхъум дапхуэдэу лъагъуныгъэ хэлъу дызэрыхущытыфынур? (Сурэтми феплъ.)
16 Сыт хуэдэ дерс абы хэтхыфынур? Дэ ди къуэш, ди шыпхъухэр фІыуэ долъагъури, ахэр зыгуэр щыхуэныкъуэм деж абыхэм дадэІэпыкъуну дыхущІокъу. Псалъэм папщІэ, иужьрей зэманхэм зауэхэм е гузэвэгъуэшхуэхэм къыхэкІкІэ къуэш, шыпхъу куэдым я унэхэр къагъэнэн хуей хъуащ. Дэ ахэр зыхуэныкъуэр псынщІэу зэреттыным иужь дитщ икІи Иеговэ адэкІи хуэлэжьэну абыхэм дадоІэпыкъу. Зауэм щхьэкІэ зи унэр къэзыгъэна, Украинэм щыщ ди шыпхъур къыддогуашэ: «Дэ зыхэтщІэт Иеговэ дызэриунэтІыр икІи къуэш, шыпхъухэр къигъэсэбэпу къызэрыддэІэпыкъур. Дэнэ дымыкІуами, къуэш, шыпхъухэм дыкърагъэблагъэт икІи дызыхуей дыхуагъазэт: ди къэралми, Венгриеми, иджы Германиеми». ХьэщІагъэ дгъэлъагъуэу къуэш, шыпхъухэм дащыдэІэпыкъум деж дэ Иеговэ дыдэлажьэу жыпІэ хъунущ (Прит. 19:17; 2 Кор. 1:3, 4).
Зи унэ къэзыгъэнэн хуей хъуа къуэш, шыпхъухэр ди дэІэпыкъуэгъум хуэныкъуэщ (16 абзацым феплъ.)
17. Иджыпсту щыщІэдзауэ лъагъуныгъэрэ хьэщІагъэрэ зыр зым хуэдгъэлъагъуэу зедгъэсэным мыхьэнэшхуэ щІиІэр сыт?
17 Зыр зым и дэІэпыкъуэгъум иджыпсту нэхърэ гузэвэгъуэшхуэ зэманым куэдкІэ нэхъыбэу дыхуэныкъуэнущ (Авв. 3:16—18). Абы къыхэкІкІэ лъагъуныгъэрэ хьэщІагъэрэ ди зэхуаку дэдгъэлъыну Иеговэ дегъасэ. А зэман гугъум а хьэл-щэнхэм хуабжьу дыхуэныкъуэнущ.
СЫТ ДЭ КЪЫТПЭЩЫЛЪЫР?
18. Япэ лІэщІыгъуэм Ерусалимрэ Иудэмрэ щыпсэуа къуэш, шыпхъухэм сыткІэ щапхъэ ятетхыфыну?
18 Ерусалим къыдэкІыу, бгым щІэпхъуа къуэш, шыпхъухэм я гъащІэр кърагъэлащ. Абыхэм я къалэр къагъэнэн хуей хъуами, Иеговэ ахэр къигъэнакъым. Сыт хуэдэ дерс абы хэтхыфынур? КъэкІуэну зэманым Іуэхур зэрекІуэкІыну псор дэ тщІэкъым. Ауэ дэ дощІэж Хьисэ жиІа мы псалъэхэр: «Фэри фыхьэзырын хуейщ» (Лк. 12:40). Иджыри Еврейхэм тхылъым дегупсыс хъунущ. Паул а зэманым псэуа къуэш, шыпхъухэм ярита чэнджэщхэр ноби ди дежкІэ щхьэпэщ. Абы нэмыщІ Иеговэ зэи дыкъызэримыгъэнэнымкІэ дыкъегъэгугъэ (Евр. 13:5, 6). Аращи, «мыкІуэдыжын къалэм» — Алыхьым и Пащтыхьыгъуэм дыпэвгъаплъэ. Апхуэдэу тщІэмэ, абы къытхуихьыну фІыгъуэхэм игъащІэкІэ дыщыгуфІыкІынущ (Мт. 25:34).
157 УЭРЭДЫР Дуней псор мамыр хъужащ!
a Пасэрей зэманым къалэ куэдым я пащтыхь яІэжт. Апхуэдэ къалэм пащтыхьыгъуэкІэ уеджэ хъунут (ЩІэдз. 14:2).
b Ар къыщыхъуар ди эрэм 67 гъэращ, къуэш, шыпхъухэр Иудэмрэ Ерусалимрэ къызэрыдэкІрэ куэд дэмыкІыу.
c Евсевий Памфил. Церковная история. Книга 3. Глава 5. Параграф 3. СПб., 2005. С. 96.
d «Зэшхэм хуэдэу, зэпымыууэ фІыуэ фызэрылъагъуу щрет», жиІэу Паул къуэш, шыпхъухэм щахуитхам щыгъуэ, ахэр хуигъэушащ Іыхьлыхэм я зэхущытыкІэм хуэдэ я зэхуаку дагъэлъыну.