MATUKŨ 30, MWEI WA 3–MATUKŨ 5, MWEI WA 4, 2026
WATHI 76 Wĩwʼaa Ata Ĩla Ũũtavanyʼa?
Tũmĩa Ũneeni Mũseo Yĩla Ũũmanyĩsya Ũwʼo
“ We Yeova, Ngai wa ũwʼo.”—SAV. 31:5, NWT.
KĨLA KĨNEENEWE
Ũndũ ũtonya kũtũmĩa ũneeni mũseo yĩla ũũmanyĩsya ũwʼo ũla wĩ Mbivilianĩ nĩ kana ũtethye angĩ.
1. No nginya twĩke ata nĩ kana twĩthĩwe twĩ amwe ma mũsyĩ wa Yeova?
YĨLA twakomana ya mbee na mũthaithi ũngĩ wa Yeova, ĩkũlyo yĩmwe tũkothaa kũkũlanyʼa nĩ, “Wakwatie ũwʼo ata?” Amwe masũngĩaa ĩkũlyo yĩu makasya kana “masyaĩwe ũwʼonĩ.” Angĩ namo no masũngĩe makasya kana no ĩndĩ “manakwatie ũwʼo.” Tũsũngĩaa kwa nzĩa isu nũndũ ũwʼo ũla wĩ Ndetonĩ ya Ngai nĩwʼo ũtũtongoeasya maũndũnĩ onthe thayũnĩ witũ. Nĩkĩ tũkwasya ũu? Nũndũ nĩtwĩsĩ kana no nginya tũĩkĩĩthye kana nĩtwendete ũwʼo na nĩtũũatĩĩaa thayũnĩ witũ ethĩwa nĩtũkwenda kwĩthĩwa twĩ amwe ma mũsyĩ wa Yeova. Na ũu ũkonetye kwĩthĩwa twĩ aĩkĩĩku maũndũnĩ onthe ala tũũneena na kwĩka.—Sav. 15:1-3.
2. (a) Yesũ eesĩkĩe ta mũndũ ũilye ata? (b) Ũwʼo ũla Yesũ wamanyĩasya waĩ ũtume andũ meka ata?
2 Mavinda onthe Yesũ aneenaa ũwʼo. O na amaitha make nĩmeetĩkĩlile kana aneenaa ũwʼo, o na kau mavinda onthe mayeetĩkĩlanaa na maũndũ ala wamanyĩasya. (Mt. 22:16) Yesũ nĩwatavisye amanyĩwʼa make ũndũ andũ maĩ meke meewʼa ũwʼo ũla wamanyĩasya. Ameie atĩĩ: “Nookie kũete mũaanĩko: mũndũ akookĩlĩla ĩthe, mwĩĩtu akookĩlĩla inyia, na kĩveti kĩkookĩlĩla inyia wa mũũme.” (Mt. 10:35) Yesũ ndendaa andũ maleane na ũvoo ũla we na aatĩĩi make mamanyĩasya, ĩndĩ nĩweesĩ no vathi ũu. (Mt. 23:37) Nĩweesĩ kana ũvoo ũla wamanyĩasya waĩ ũaanyʼe andũ ikundinĩ ilĩ; kĩkundi kĩmwe kya ala mendete ũwʼo na kĩngĩ kya ala maũmenete.—2 Ath. 2:9-11.
3. Twĩneenea kyaũ ĩsomonĩ yĩĩ?
3 O ta Yesũ, nĩtũtataa kũneena ũla wʼo mavinda onthe, o na kau kwĩka ũu no kũtume tũmenwa. Na nĩtũtavanasya na tũkamanyĩsya ũwʼo ũla wĩ Mbivilianĩ, o na kau amwe no mathatwʼe nĩ kĩla tũũmatavya. Ĩndĩ ũu nĩ kwasya kana tũyĩthĩawa na vata wa kũsũanĩa ũndũ tũũmanyĩsya angĩ ũwʼo na twĩĩka ũu ĩndĩĩ? Ti wʼo o na vanini! Ĩsomonĩ yĩĩ, twĩamba kũsũngĩa ĩkũlyo yĩĩ yĩ laisi: Nĩ va tũtonya kũkwata ũwʼo? Na ĩndĩ nĩtũũsyoka twone: Nĩkĩ twaĩle kũneenaa ũwʼo? Ĩtina wa ũu, nĩtũkwona ũndũ tũtonya kũmanyĩsya ũwʼo na nĩ ĩndĩĩ tũtonya kwĩka ũu? Mosũngĩo ma makũlyo asu nĩmeũtũtetheesya twaĩlangye ũtũĩka witũ wa kũmanyĩsya ũwʼo tũtũmĩĩte ũneeni mũseo, na ũu nĩ kwasya, kwa ũĩ, na tũyĩka ũu ĩvindanĩ yĩla yaĩle.
NĨ VA TŨTONYA KŨKWATA ŨWʼO?
4. Nĩkĩ tũtonya kwasya kana Yeova nĩwe Mwambĩlĩĩlya wa ũwʼo?
4 Yeova nĩwe Mwambĩlĩĩlya wa ũwʼo. Maũndũ onthe ala ũwetaa methĩawa me ma wʼo. Kwa ngelekanyʼo, maũndũ ala ũwetete ĩũlũ wa ũla ũseo na ũla ũthũku nĩ ma wʼo. (Sav. 19:9; 119:142, 151) O na ĩngĩ, maũndũ onthe ala ũwetete ĩũlũ wa ĩvinda yũkĩte nĩmeanĩaa. (Isa. 55:10, 11) Eka ũu, ndaleaa kwĩanĩsya watho wake. (Mot. 23:19) Na vate nzika, Yeova ndesa kũkengana! (Evl. 6:18) Nĩkyo kĩtumi wĩsĩkĩe ta “Ngai wa ũwʼo.”—Sav. 31:5, NWT.
5. Nĩkĩ ti ũndũ wĩ vinya kũmũmantha “Ngai wa ũwʼo”? Elesya. (Meko ma Atũmwa 17:27)
5 O na kau andũ amwe maasya kana nĩ ũndũ wĩ vinya kũmũmantha Yeova, ‘Ngai wa ũwʼo,’ ũu ti wʼo vailye. Ve maũndũ maingĩ matũthyũlũlũkĩte matũĩkĩĩthasya kana e kwʼo. (Alo. 1:20) Yĩla mũtũmwa Vaũlo waneenaa na kĩkundi kya asomi Akiliki ndũanĩ ya Athene, ameie kana Ngai endaa ‘tũmũmanthe’ na kana we “nde vaasa na kĩla ũmwe witũ.” (Soma Meko ma Atũmwa 17:27.) Na ũwʼo nĩ kana Yeova nũkusasya kwake andũ me wĩnyivyo ala maendeee kũmantha ũwʼo.—Yoa. 6:44.
6. Nĩ ũwʼo wĩva wĩ Mbivilianĩ, na nĩkĩ ũtũngaa mũvea nũndũ wa kũũmanya?
6 Ũndũ ũmwe tũtonya kwĩka tũkamũmanya Yeova nĩ kwĩmanyĩsya Mbivilia. Aũme ala mamĩandĩkie matongoewʼe nĩ veva wake mũtheu. (2 Vet. 1:20, 21) Kwoou maũndũ onthe ala me Mbivilianĩ nĩ ma wʼo na no tũmaĩkĩĩe. Kwa ngelekanyʼo, no tũĩkĩĩe kĩla ĩwetete ĩũlũ wa vala matu na nthĩ syaumie, na vala syĩndũ ila syĩ thayũ ĩũlũ wa nthĩ syaumie. (Mwa. 1:1, 26) Na no tũĩkĩĩe kĩla ĩwetete ĩũlũ wa nĩkĩ ithyonthe tũvĩtasya, nĩkĩ kwĩ mathĩna maingĩ, na nĩkĩ tũkusaa. (Alo. 5:12; 6:23) O na ĩngĩ, no tũĩkĩĩe vyũ kĩla ĩwetete ĩũlũ wa ũndũ Yeova ũkatũmĩa Mwana wake kũvetanga vyũ maũndũ mathũku ala Satani, ũla nĩwe “ĩthe wa ũvũngũ,” waetie. (Yoa. 8:44; Alo. 16:20) Eka ũu, no tũĩkĩĩe vyũ ũndũ ĩtwathĩte kana Yesũ akananga andũ ala athũku, athayũũkye akwʼũ, atwʼĩkĩthye nthĩ nzaũ, na aitũtetheesya twĩthĩwe twĩ eanĩu. (Yoa. 11:25, 26; 1 Yoa. 3:8) Yeova nũtũmanyĩĩtye ũwʼo na akatũnenga kĩanda kya kũũmanyĩsya angĩ. Mwa kĩu nĩ kĩanda kya mwanya ta kĩ!—Mt. 28:19, 20.
NĨKĨ TWAĨLE KŨNEENAA ŨWʼO?
7-8. Kyo kĩeleelo kitũ kya kũneena ũwʼo nĩkĩthĩawa kĩ kya vata? Nengane ngelekanyʼo. (Maliko 3:11, 12) (O na ĩngĩ, sisya visa.)
7 O tondũ twoona, no nginya tũneenae ũwʼo ethĩwa nĩtũkwenda kwĩthĩwa twĩ amwe ma mũsyĩ wa Yeova. Ĩndĩ o na vailye ũu, nĩ kana tũmwendeesye, kũneena ũwʼo kwĩ kwʼoka kũitoetye. Yeova nĩwonaa kĩeleelo kitũ kya kũneena ũwʼo kĩ kya vata. Kwasũanĩa kĩla kyeekĩkie ĩvindanĩ ya ũtavanyʼa wa Yesũ vaa ĩũlũ wa nthĩ. (Soma Maliko 3:11, 12.) Yĩla watavanasya vakuvĩ na Ũkanga wa Kalilii, ĩkomano ĩnene nĩyoombanie yĩmũthyũlũlũkĩte. Ĩkomanonĩ yĩu, ve amwe malikĩtwe nĩ ndaimoni ala mavalũkaa mbee wake na mayasya ũũ na wasya mũnene: “We nue Mwana wa Ngai.” Nĩkĩ ndaimoni isu syaneenie ũwʼo ĩũlũ wa Yesũ? Nĩvatonyeka kĩeleelo kyasyo kĩkethĩwa kyaĩ kũtuma andũ masyĩkĩĩa na ĩndĩ ĩtina iimelelũkya maikamũthũkũme Yeova. O na kau ndaimoni isu syaneenie ũwʼo, kĩeleelo kyasyo kĩyaĩ kĩseo. Yesũ nĩwamanyie kĩu na kĩyaamũtanĩthya. Eka ũu, nĩwaikanisye iikatavanyʼe ĩũlũ wake.
8 Ngewa ĩno yĩtũmanyĩsya kyaũ? Yeova nĩwonaa kĩeleelo kitũ kya kũneena ũwʼo kĩ kya vata. Kwoou nĩ ũndũ wa vata ta kĩ tũkeethĩawa na kĩeleelo kĩseo yĩla tũũmanyĩsya ũwʼo, na vandũ va kwĩtĩkĩla kũkumwʼa, tũkaekaa Yeova akumwʼe newe!—Mt. 5:16; sianĩsya na Meko 14:12-15.
Yĩla ũũmanyĩsya ũwʼo, ũekaa ũũ akumwʼe? (Sisya kalungu ka 7-8)
9. Nĩ kyaũ twaĩle kwĩvathana nakyo, na nĩkĩ?
9 Kwasũanĩa ũndũnĩ ũngĩ twaĩle kwĩsũvĩa tũikemanthĩe nguma. Twasye mwana-a-asa wĩ na kĩanda kĩna nĩwatũtavya ũvoo mũna wa kĩmbithĩ na ĩndĩ naitũ tũithi tũitavya angĩ. Yĩla ala twamatavya mesa kũmanya kana maũndũ asu nĩ ma wʼo, nĩvatonyeka kĩu kĩkamendeesya mũno na mayĩyusũĩsya kana twĩthĩawa twĩsĩ maũndũ maingĩ mũno ma kĩmbithĩ. Kĩu no kĩtume mambĩĩa kũsũanĩa ũndũ twĩ ma vata mũno wĩana, ĩndĩ mwa kĩu kĩyĩsa kũtuma Ngai atwona twĩ ma vata mũnango. (Nth. 11:13) Nĩkĩ? Nũndũ tũineeĩka o kũvuanyʼa maũndũ ma kĩmbithĩ, ĩndĩ tũnamawetie twĩ na kĩeleelo kĩthũku.
ŨNDŨ TŨTONYA KŨMANYĨSYA ŨWʼO
10. Ũtonya kwasya ũneeni ‘mũseo’ nĩ wĩva? (Akolosai 4:6)
10 Soma Akolosai 4:6. Mũtũmwa Vaũlo alilikanilye Aklĩsto ala mekalaa Kolosai kana ũneeni woo waaĩle ‘kwĩthĩwa wĩ mũseo’ mavinda onthe. Kĩu kyonanasya ata? Ndeto ya tene ĩla ĩtũmĩĩtwe yonanasya kana ũneeni witũ ũyaĩle kwĩthĩwa wĩ o wa kwendeesya tũ, ĩndĩ nĩwaĩle kũtethya angĩ.
11-12. Nĩkĩ twaĩle kũmanyĩsya ũwʼo twĩ na ũtũĩka? Nengane ngelekanyʼo. (O na ĩngĩ, sisya visa.)
11 Nĩtwaĩle kũatĩĩa ũtao wa Vaũlo wa kũtũmĩa ũneeni mũseo yĩla tũũmanyĩsya angĩ ũwʼo. Mbivilia ĩelekanĩtye ũwʼo ũla wĩ nthĩnĩ wayo na ũvyũ mũĩ ũla ũtonya kũaanyʼa thayũ na veva. Kwa ndeto ingĩ, no ũvuanyʼe ũndũ tũkwĩwʼa ngoonĩ na ieleelo sitũ. (Evl. 4:12) Ĩndĩ tũkaema kũtũmĩa Mbivilia na ũtũĩka, no tũũmĩsye angĩ kana tũkaumĩlya ngananĩo. Ũu ũtonya kwĩkĩka ata?
12 Kwakũna visa ũndũ ũũ. Twasye twĩ ũtavanyʼanĩ nĩtweethĩa mũndũũme wĩ na ngoo nzeo ũvoyaa mĩvwʼanano, na ũtanĩaa sikũkũ ya Kĩlisimasi na Isita vamwe na mũsyĩ wake. No tũtũmĩe Mbivilia kũmwonyʼa ũndũ ne ũndũ wa ũtumanu kũvoya mĩvwʼanano ĩte thayũ na kũmũĩkĩĩthya kana sikũkũ ya Kĩlisimasi na ya Isita syumanĩte na andũ matamwĩsĩ Ngai. (Isa. 44:14-20; 2 Ako. 6:14-17) Ĩndĩ tũkeka ũu ĩvinda ya mbee yĩla twamũthokea, tũyĩthĩwa tũitũmĩa na ũtũĩka Ndeto ya Ngai o na kau twĩthĩwa tũimũtavya ũwʼo.
Ũtonya kũmanyĩsya ũwʼo ata wĩ na ũtũĩka? (Sisya kalungu ka 11-12)a
13. Tũtonya kwĩka ata tũĩkĩĩthye kana ndeto sitũ syĩ na mũnyũ?
13 O na ĩngĩ, Vaũlo aisye kana ndeto sitũ syaĩle kwĩthĩwa syĩ na mũnyũ. We ndoonanasya kana twaĩle kũtata kũthyoekya ũwʼo kana kũũvitha. Vandũ va ũu, atwĩkĩaa vinya tũtũmĩe ũneeni ‘wĩ na mũnyũ’ nĩ kana twĩthĩwe tũtonya kũmanyĩsya ũwʼo kwa nzĩa ĩkwendeesya ala tũũmamanyĩsya. (Yovu 12:11, BK) Kwĩka ũu no kwĩthĩwe kũte laisi. Kwa ngelekanyʼo, yĩla twaua lĩu, nĩ laisi tũkasũanĩa kana ala angĩ nĩmekwĩwʼa wĩ mũyo kwosana na ũndũ ithyĩ ene tũkwĩwʼa ũisama. O ta ũu, no tũsũanĩe kana nzĩa yitũ ya kũneena nĩkwendeesya kĩla mũndũ. Ĩndĩ ũu ti wʼo. Kwa ngelekanyʼo, andũ ma syĩthĩo imwe no methĩwe na mũtuo wa kũelesya woni woo ĩmwe kwa ĩmwe, o na yĩla meũneena na andũ akũũ kwĩ mo. Ĩndĩ andũ ma syĩthĩo ingĩ no mone nzĩa ĩsu ya kũneena ĩtaĩle, kana o na ĩte na ndaĩa. Vaũlo aisye kana no nginya twĩthĩwe twĩsĩ ‘ũndũ tũtonya kũsũngĩa kĩla mũndũ.’ Kĩu kĩonanyʼa kana twaĩle kũthima kĩla tũũneena kwosana na ala tũũmatavya, ĩndĩ ti kwosana na ũndũ ithyĩ ene tũkwĩwʼa kĩilye.
TWAĨLE KŨMANYĨSYA ŨWʼO ĨNDĨĨ?
14. Yĩla Yesũ waĩ vaa ĩũlũ wa nthĩ, we amanyĩisye amanyĩwʼa make maũndũ onthe ala weesĩ? Elesya.
14 Mavinda onthe Yesũ aneenasya aatĩĩi make nesa, na nĩwamamanyĩisye maũndũ maingĩ. (Mlko. 6:34) Ĩndĩ vaĩ maũndũ angĩ maingĩ waaĩle kũmamanyĩsya. Na we ndaatata kũmamanyĩsya maũndũ onthe ala weesĩ. Nĩweesĩ nesa ũtonyi woo. O na nĩweesĩ kana yĩu ti yo ĩvinda yĩla yaaĩle ya kwĩmanyĩsya maũndũ amwe. Eka ũu, aisye kana o na mayaĩ matonya kũmĩĩsya maũndũ asu. (Yoa. 16:12) Kĩu kĩtũmanyĩsya kyaũ?
15. No nginya tũmanyĩsye amanyĩwʼa maitũ ma Mbivilia maũndũ onthe ala twĩsĩ savalĩ ũmwe? Elesya. (Nthimo 25:11) (O na ĩngĩ, sisya visa.)
15 Ngelekanyʼo ya Yesũ ĩtũmanyĩasya kana kwĩthĩwa twĩsĩ ũwʼo kũyonanasya kana twaĩle kũmanyĩsya angĩ maũndũ onthe ala twĩsĩ savalĩ ũmwe. Tũtonya kũatĩĩa ngelekanyʼo ya Yesũ ata? Nĩtwaĩle kũsũanĩaa ĩũlũ wa ala tũũneena namo. Kwasũanĩa ĩngĩ ĩũlũ wa ũla mũndũũme ũtanĩaa sikũkũ ya Kĩlisimasi na Isita vamwe na mũsyĩ wake. Nĩtwĩsĩ kana sikũkũ isu iimwendeeasya Ngai na syumanĩte na andũ matamwĩsĩ. Ĩndĩ twasye wambĩĩa kwĩmanyĩsya Mbivilia na mũndũũme ũsu vatielye kyumwa kĩmwe kana ilĩ sikũkũ ya Kĩlisimasi ĩvike. Yo kwa wʼo wĩthĩwa ũitũmĩa ũneeni mũseo ũkamwonyʼa kĩla Mbivilia ĩwetete ĩũlũ wa sikũkũ ila syumanĩte na andũ matamwĩsĩ Ngai na ũyĩkwatya aeke kũtanĩa sikũkũ ya Kĩlisimasi vau kwa vau? Ũwʼo nĩ kana amanyĩwʼa amwe ma Mbivilia no maatĩĩe na mĩtũkĩ maũndũ onthe ala meemanyĩsya Mbivilianĩ. Ĩndĩ angĩ nĩmakuaa ĩvinda yingangĩ mayĩsa kũtwʼĩka nĩmavĩndũa mosũanĩo na meko moo. No tũtetheesye amanyĩwʼa maitũ ma Mbivilia makeka maendeeo twamamanyĩsya maũndũ ala maĩle kwĩwʼa ĩvindanĩ yĩla yaĩle, na ũu nĩ kwasya, ĩvindanĩ yĩla matonya kũmomĩĩsya.—Soma Nthimo 25:11.
Atĩĩa ngelekanyʼo ya Yesũ yĩla ũũtwʼa wĩmanyĩsya ũwʼo ĩndĩĩ na wĩweta maũndũ meana ata (Sisya kalungu ka 15)
16. Tũtonya kũtetheesya amanyĩwʼa maitũ ma Mbivilia ata maendae “nthĩnĩ wa ũla wʼo”?
16 Nĩ maũndũ manini mũno matumaa tũkwata ũtanu ta ũla tũkwataa twatetheesya andũ kũmanya ũwʼo ĩũlũ wa Yeova. No tũmatetheesye makaendaa “nthĩnĩ wa ũla wʼo” tweeka maũndũ aa maatĩĩe: Endeea kũmaiĩa ngelekanyʼo nzeo. (3 Yoa. 3, 4) Ĩkĩĩthya kana mwĩkalĩle waku nũkwonanyʼa kana nũĩkĩĩaa vyũ mawatho ala me Ndetonĩ ya Ngai. O na ĩngĩ, neena ũwʼo wĩ na kĩeleelo kĩseo. Eka ũu, tũmĩa ũneeni mũseo ĩvindanĩ yĩla yaĩle ũimanyĩsya ũwʼo. Na vandũ va kwĩmanthĩa nguma, eka Yeova akumwʼe newe. Weeka ũu, ũkaĩkĩĩthasya kana wĩ mũthaithi wa Yeova, Ngai wa ũwʼo.
WATHI 160 “Ũvoo Mũseo”!
a MAELESYO MA VISA Ĩthangũnĩ ya 29: Visanĩ wa mbee, mwana-a-asa woona mũtĩ wa kwanakavya nyũmba ĩvindanĩ ya sikũkũ ya Kĩlisimasi ũendeee kwonyʼa mwene nyũmba kĩlungu kĩeleetye kana sikũkũ ĩsu yumanĩte na andũ matamwĩsĩ Ngai. Visanĩ wa kelĩ, mwana-a-asa ũsu eonyʼa mwene nyũmba kĩlungu kĩeleetye maũndũ matonya kũtetheesya aũme ala me na syana. Nĩ nzĩa yĩva katĩ wa isu ilĩ ĩtonya kwĩthĩwa na mosyao maseo?