ASOI 18-24, 2026
OLE AVỌ 35 “Vuhu Eware nọ E Mae Roja”
Whọ Kuvẹ re Oware Ovo U Si Iroro Ra No Egagọ Jihova Ha
“Wha gbẹ hae daoma wo otoriẹ oware nọ oreva Jihova o rrọ.”—ẸF. 5:17.
OWARE NỌ A JARIẸ TA KPAHE
Epanọ ma sai gbe ro se egagọ Jihova gboja o tẹ make rọnọ eware jọ e gwọlọ si iroro mai noi.
1-2. Ẹvẹ oware nọ u wuzou o sai ro si iroro ra no oware nọ o mai wuzou?
ẸSEJỌ nọ ma te bi ru oware jọ, ma je ti rri hi iroro mai i kpohọ oware ofa no. Ma vẹ be gwọlọ si iroro mai no obei ze keme ma riẹ nọ oware nọ ma bi ru na o mai wuzou. Kọ oware utioye o via kẹ owhẹ no? Ma rehọ iẹe nọ whọ be dhẹ omoto hayo emẹshini. Ẹsiẹvo na, ifonu ra o te ringi. Ẹsejọhọ whọ riẹ nọ oware nọ a be rọ fiki riẹ se owhẹ na u wuzou. Rekọ oware nọ o mai wuzou họ epanọ who re ro fi iroro ra họ edhadhẹ na. Whọ riẹ nọ whọ tẹ tọlọ ifonu na, u ti si iroro ra no edhadhẹ na.
2 Eware e vọ omai abọ nọ ma bi ru, yọ i wuzou gaga. Rekọ eware nọ e mai wuzou họ eware nọ i re si omai kẹle Jihova.a (Mat. 6:33) Wọhọ epanọ ohwo nọ ọ be dhẹ omoto hayo emẹshini ọ rẹ riẹ oware nọ o sai si iroro riẹ no edhadhẹ na, ere u fo nọ mai idibo Jihova ma rẹ riẹ eware nọ e rẹ sai si iroro mai no egagọ Jihova.—Itẹ 4:25; Mat. 6:22.
3. Fikieme u je fo re ma ta ẹme kpahe eware nọ i re si iroro mai no egagọ Jihova?
3 Ohwo ọvo ọ riẹ hẹ nọ ọ gwọlọ nọ oware jọ u re si iroro riẹ no egagọ Jihova. Rekọ ma gbẹ yọroma ha, eware jọ e rẹ sai si iroro mai no egagọ Jihova. (Luk 21:34-36) Ma te kẹ iyo enọ esa jọ nọ i ti fiobọhọ kẹ omai nọ oware ovo u gbe si iroro mai no egagọ Jihova ha. Orọ ọsosuọ họ, eware vẹ e rẹ sai si iroro mai no egagọ Jihova? Orọ avọ ivẹ, eme Jesu o ru re iroro riẹ i gbe no egagọ Jihova ha? Orọ avọ esa, eme ma re ru re oware ovo u gbe si iroro mai no egagọ Jihova ha?
EWARE VẸ E RẸ SAI SI IRORO MAI NO EGAGỌ JIHOVA?
4-6. Eware vẹ e sai si iroro mai no egagọ Jihova?
4 Ohwo kpobi o wo ọvuọ oware riẹ nọ o be kẹe uye. Ẹyao ọ be kẹ ahwo jọ uye. Efa jọ a wo ebẹbẹ jọ evaọ uviuwou rai hayo ebẹbẹ efa jọ nọ a bi roro kpahe. Eware nana kpobi ginọ eware nọ u fo nọ ma re ru oware jọ kpahe. Rekọ ma gbe rri omamai mu hu, ẹmẹrera na, kọ eware yena ọvo ma te hai roro kpahe oke kpobi, jẹ dhẹ họ. Oma o vẹ te rrọ omai no, ma gbe ti wo uvẹ kẹ oware ofa ha.
5 Ebẹbẹ efa jọ nọ i re te omai họ, ozighi nọ a re ru fiki eware nọ egọmeti a bi ru, akpọ nọ ọ rrọ gaga, gbe oghoghẹrẹ eyao nọ i bi kie ze. Ma riẹ nọ eware nana kpobi i dhesẹ nọ edẹ urere na ma rrọ na. (2 Tim. 3:1) Eware nana kpobi e rẹ sae lẹliẹ ohwo jọ awawa. Ma gbẹ yọroma ha, kọ eye ọvo ma te hai roro kpahe.
6 Ẹsejọhọ ma riẹ ahwo jọ nọ eware nọ ma ta ẹme te no na e via kẹ no, u te ru nọ eware e rọ rrọ kekeke kẹ ae. Ma riẹ nọ eware e tẹ rrọ ere kẹ ohwo, akpọ ọ rẹ vẹso ohwo no. Kọ ẹvẹ o gbẹ jọ ere he? Ọghẹnẹ ọ ma omai re ma ruẹ uye he. Oyejabọ ahwo jọ a re ro roro nọ akpọ rai o kie gale uzou vi no nọ ebẹbẹ i te bi te ae gaga. Nọ u te keke no, ahwo jọ a vẹ be rọ oke rai kpobi rri ifimu, je ru eware nọ i re ru oma rai jaja re a rọ kpairoro. Kọ eware e tẹ rrọ gaga kẹ omai, eme u fo nọ ma re ru? Ma ti wuhrẹ eware jọ mi Jesu nọ i ti fiobọhọ kẹ omai gbe se egagọ Jihova gboja, nọ eware jọ e tẹ be make gwọlọ si iroro mai no egagọ Jihova.
EME JESU O RU RE IRORO RIẸ I GBE NO EGAGỌ JIHOVA HA?
7. Eware vẹ e hai ti si iroro Jesu no iruo Ọghẹnẹ?
7 Eware buobu e riẹ nọ e hai ti si iroro Jesu no iruo Ọghẹnẹ nọ o je ru. Ebẹbẹ e jọ otọ oke yena fiki ahwo nọ a je su gbe eware efa nọ e jẹ via. Akpọ ọ jẹ bẹ ahwo buobu, yọ ahwo buobu a jẹ mọ. (Mat. 14:14; Mak 14:7) Ahwo Rom nọ a je su oke yena a je kienyẹ ahwo gaga. Yọ ahwo Ju na omarai a je kienyẹ omomarai. Nọ ahwo a ruẹ iruo igbunu nọ Jesu o je ru, a tẹ jẹ gwọlọ rehọ iẹe mu ovie. (Jọn 6:14, 15) U te no oyena no, Setan ọ jẹ gwọlọ rehọ isuẹsu akpọ na kẹ Jesu re o si iroro riẹ no oreva Jihova nọ o re ru. (Mat. 4:8, 9) Yọ Pita omariẹ nọ ọ make kẹle Jesu na dede, ọ ta ẹme nọ ọ hae lẹliẹ Jesu siọ oware nọ o rẹ were Jihova ba eru. Ọ ta kẹ Jesu nọ: “Whọ rọ uye bẹ omara ha Olori.”—Mat. 16:21, 22.
8. Eme o fiobọhọ kẹ Jesu nọ iroro riẹ i gbe no iruo Jihova ha?
8 Eme o fiobọhọ kẹ Jesu nọ iroro riẹ i gbe no iruo Jihova ha? Eware esa. Ọrọ ọsosuọ họ, o je rri eware epanọ Jihova o re rri eware. (Jọn 8:28; 14:9) Ọrọ avọ ivẹ, o duomahọ iruo Ọghẹnẹ. (Mat. 9:35) Ọrọ avọ esa họ, ọ riẹ oware nọ o ginẹ mai wuzou nọ o re ru. (Jọn 4:34) Nọ Ẹdhọ ọ make dawo iẹe, o kie kẹe he. Yọ ẹme nọ Pita ọ ta kẹ Jesu na, Jesu ọ riẹ nọ emamọ eva ọ rọ tae, rekọ ọ rehọ ẹme na ha keme oware nọ Jihova ọ gwọlọ oye he. (Mat. 4:10; 16:23) Ghelọ eme nọ ahwo a jẹ ta, eware nọ a je roro, gbe eware kpobi nọ a je ru, Jesu ọ kuvẹ re i si iroro riẹ no oreva Jihova nọ o re ru hu. Ẹsejọhọ eware nọ e jẹ gwọlọ si iroro Jesu no iruo Jihova na, eye e te gwọlọ si iroro mai no egagọ Jihova ha. Rekọ eware esa nọ i fiobọhọ kẹ Jesu na e sai fiobọhọ kẹ omai re.
EME MA RE RU RE IRORO MAI I GBE NO EGAGỌ JIHOVA HA?
9. Ẹvẹ ma sae rọ “daoma wo otoriẹ oware nọ oreva Jihova o rrọ”? (Ahwo Ẹfisọs 5:17)
9 Daoma rri eware epanọ Jihova o re rri rai. Nọ who te ru ere, u ti ru nọ whọ te hae rọ “daoma wo otoriẹ oware nọ oreva Jihova o rrọ.” (Se Ahwo Ẹfisọs 5:17.) Ebaibol na nọ ma re se je roro didi kpahe u re fiobọhọ kẹ omai riẹ oware nọ o rẹ were Jihova. Ebaibol ọ gbẹ make ta ẹme te ẹbẹbẹ nọ ma wo ho, ma sae riẹ oware nọ o rẹ were Ọghẹnẹ ghele. Ẹvẹ ma rọ ta ere? Keme nọ ma bi wuhrẹ Ebaibol na ma te riẹ oghẹrẹ nọ Jihova o bi rri eware. Fikiere ma te riẹ oware nọ o rẹ were iẹe. Yọ o rẹ jọ omai oja inọ ma re ru ei.
10. Ẹvẹ ma sae rọ riẹ oghẹrẹ nọ Jihova o re rri eware?
10 Eme nọ Ebaibol ọ ta kpahe Jihova gbe oghẹrẹ nọ o bi ro yerikugbe ahwo-akpọ o rẹ lẹliẹ omai riẹ oghẹrẹ nọ Jihova o re rri eware. (Jeri. 45:5) Ma te se iku jọ evaọ Ebaibol no, joma nọ omamai nọ: ‘Eme iku nana i wuhrẹ omẹ kpahe Jihova? Kọ ẹvẹ mẹ sae rọ rehọ aro kele iei?’ Ma riẹ nọ obonọ Jihova o re roro te, ma sai roro kaka obei he. (Aiz. 55:9) Fikiere, ma rẹ romakpotọ re o wuhrẹ omai oreva riẹ. (Ol. 143:10) Nọ oware jọ o tẹ via, ma vẹ jẹ lẹ sei inọ o fiobọhọ kẹ omai riẹ oghẹrẹ nọ o rri oware na. Nọ ma jẹ riẹ oghẹrẹ nọ o rri oware na no, ma vẹ jẹ daoma rri rie ere.—1 Jọn 5:14.
11. Eme Jihova ọ gwọlọ?
11 Ma tẹ be daoma re ma rri eware oghẹrẹ nọ Jihova o re rri eware, ma te riẹ nọ Jihova ọ gwọlọ nọ oware ovo u si iroro mai no egagọ riẹ hẹ. Keme ere ma sae rọ ruẹrẹ oma kpahe kẹ ekuhọ akpọ na. (Mat. 24:44) Ọ gwọlọ nọ ma roro iroro ga hrọ họ keme o rẹ lẹliẹ ohwo reghe no. (Mat. 6:31, 32) Fikiere nọ ma tẹ be ruawa kpahe ẹyao nọ ọ rrọ omai oma, hayo nọ okọ mai, uwou nọ ma be rria, gbe ebẹbẹ nọ ma wo evaọ uviuwou mai e tẹ be lẹliẹ omai ruawa, Jihova o re ru oware jọ ro fiobọhọ kẹ omai. Ọ ta nọ ma lẹ sei re ọ kẹ omai ereghẹ nọ ma re ro yeri akpọ gbe ẹgba nọ ma sai ro thihakọ.—Ol. 55:22; Itẹ 3:5-7.
12. Eme ma re ru re eware nọ e rrọ akpọ via e gbẹ lẹliẹ omai ruawa ha? (Matiu 5:3)
12 Romakẹ egagọ Ọghẹnẹ ziezi. Eware nọ e rrọ akpọ via e rẹ lẹliẹ omai ruawa ẹsejọ. Rekọ u wo oware ovo nọ ma rẹ sai ru kpahe ae he. Fikiere joma jọ ebẹbẹ nọ e rrọ akpọ na e lẹliẹ omai si ovao no egagọ Ọghẹnẹ hẹ. Ma te bi ru eware nọ e rẹ lẹliẹ omai riẹ Ọghẹnẹ jẹ kẹle iẹe, eva e rẹ were omai, keme yọ oware jọ nọ Ọghẹnẹ ọ ma fihọ omai iroro inọ ma hai ru. (Se Matiu 5:3.) Oware nọ u re fiobọhọ kẹ omai riẹ Jihova jẹ kẹle iẹe họ nọ ma te bi wuhrẹ Ebaibol na. Yọ ma tẹ be daoma gọ Ọghẹnẹ ziezi, bi ru iruo kpobi nọ ma rẹ sai ru evaọ ukoko riẹ, o rẹ lẹliẹ omai kẹle iẹe ziezi. U re ru eva were Jihova re keme o ti rri omai nọ ma wo areghẹ, ma be raha oke mai kufiẹ hẹ.—Itẹ 23:15.
13. Ẹvẹ ma sae rọ rehọ oke mai “ruiruo evaọ edhere nọ ọ mai woma”?
13 Mai Ileleikristi ma gwọlọ “rehọ oke [mai] ruiruo evaọ edhere nọ ọ mai woma.” (Ẹf. 5:15, 16) Orọnikọ Ebaibol ọ be vuẹ omai nọ ma thakpe daoma rọ oke mai ru eware nọ i fo kẹdẹ kẹdẹ ọvo ho. Rekọ ọ be vuẹ omai nọ ma muẹrohotọ gaga kpahe eware nọ ma be rọ oke mai ru keme oke nọ Jihova ọ te rọ raha akpọ omuomu nana o kẹle no. Kọ ẹvẹ ma sae rọ rehọ oke mai ruiruo evaọ edhere nọ ọ mai woma? Ma tẹ be rọ oke mai kpobi gaviezọ kẹ usi eware iyoma nọ e be via, o sai si iroro mai no eware nọ e mai wuzou no. O sae lẹliẹ omai jọ awawa, yọ o sai tube ru nọ ma gbe ro kru egagọ Jihova ga tere he. Oye u ro fo re ma gbẹ rọ oke mai kpobi gaviezọ kẹ usi eware nọ e be via ha. Ma te ru ere, ma gbẹ te jọ awawa ha, ma vẹ te sai ru eware nọ i re si omai kẹle Jihova ziezi. Ma re je roro kpahe epanọ ma sae gbẹ rọ daoma viere evaọ iruo usi uwoma na, nọ o tẹ lọhọ. Ma sae daoma zihe bru ahwo nọ ma ta usi uwoma kẹ vi epanọ ma jẹ hai ru vẹre. Ma riẹ nọ o roja gaga re ma rọ uvẹ kpobi wuhrẹ ahwo re “a wo esiwo je wo eriariẹ egbagba uzẹme na.”—1 Tim. 2:4.
14. Ma te bi ru eware buobu kẹ Jihova evaọ ukoko na, ẹvẹ u re ro fiobọhọ kẹ omai? (Rri uwoho na re.)
14 Ma te bi ru eware buobu kẹ Jihova evaọ ukoko na, ma gbẹ te ruawa ga hrọ họ fiki eware nọ e rrọ akpọ via. Udu u ti nuhu omai hi o tẹ make rọnọ ozighi ọ rrọ otọ fiki ẹme isuẹsu, hayo eware e rrọ gaga, hayo oghẹrẹ eyao nọ i re vo gaga e roma lahwe. Keme ma riẹ nọ eruẹaruẹ Ebaibol eye i bi rugba na. Ma ti nuhu waha waha ha fiki eware nọ e be via rekọ udu o te jọ omai awọ keme ma fievahọ Jihova inọ o ti ku ebẹbẹ na kpobi họ. Taure oke yena u te ti te, udu o te jọ omai rirẹ fikinọ ma rẹroso Jihova inọ ọ te kẹ omai ẹgba thihakọ.—Ol. 16:8; 112:1, 6-8.
Eware nọ e rẹ lẹliẹ udu bru ohwo e tẹ be make via, romakẹ egagọ Jihova (Rri edhe-ẹme avọ 14)b
15. Ma te wo “iroro nọ e gba,” ẹvẹ ma ti rri akpọriọ gbe arozaha? (1 Pita 4:7)
15 Riẹ eware nọ e ginẹ mae roja. Oware nọ o rrọ ahwo buobu oja họ epanọ a rẹ rọ reakpọ kuoma. A be tubẹ daezọ họ sọ ekuhọ akpọ na ọ kẹle no. Ma riẹ nọ o thọ họ re ohwo ọ reakpọ kuoma ẹsejọ. Rekọ ma rẹ sẹro omamai re ma gbe rri akpọriọ oghẹrẹ nọ ahwo nọ a be gọ Ọghẹnẹ hẹ a bi rri rie he. Re o gbẹ jọ ere he, ma re wo “iroro nọ e gba.” (Se 1 Pita 4:7.) Kọ eme u re dhesẹ nọ ma wo iroro nọ e gba? Oware jọ họ, ma re roro te ziezi je rri otọ mu. U ve ti ru nọ ma te rọ ruẹ nọ akpọriọ gbe arozaha họ eware nọ e mai wuzou ho. Ma vẹ te sai ru oware nọ u dhesẹ nọ ma bi rri eware epanọ Jihova o re rri eware yọ ma riẹ oware nọ o ginẹ mae roja.—2 Tim. 1:7.
16. Nọ okenọ Jesu o ti ro whu o muhọ ẹkẹle no, eme o mae jariẹ oja?
16 Jesu ọ riẹ oware nọ o ginẹ mai wuzou. Fikiere makọ nọ okenọ o ti ro whu o be kẹle no, oware nọ o mae jariẹ oja họ, epanọ o re ro ru oware nọ Jihova ọ gwọlọ. Oye o wha riẹ ze nọ ọ jẹ rọ lẹ gaga na. Rekọ nọ Jesu ọ be lẹ na, yọ ilele riẹ a be wezẹ. A jaja aro vi hi. Kọ eme o wha riẹ ze na? “Oma o rrọ rai no fiki uweri.”—Luk 22:39-46; Jọn 19:30.
17. Eme ahwo buobu a rẹ jọ itanẹte ru, kọ ẹvẹ eware yena e sai ro si iroro mai no eware nọ e mae roja? (Rri uwoho na re.)
17 Epanọ oma o rrọ ilele Jesu na, ere oma o rẹ rrọ omai ẹsejọ re fiki uye nọ o rrọ akpọ, eva e rẹ gbẹ were omai hi. Uzẹme riẹ họ, eware iyoma nọ e be via e sai ru nọ udu u gbe ro te omai otọ họ. Fikiere ahwo buobu a re kpohọ itanẹte nyai rri eware sa-sa re eva e sae were ae. A rẹ jọ itanẹte lele egbẹnyusu rai gbe ahwo uviuwou rai nọ e rrọ eria avọ eria ta ẹme. A rẹ jọ etẹe ta ẹme kpahe eware nọ e be via, je vi iwoho gbe eware efa se ohwohwo. A rẹ jẹ jọ etẹe rri ividio sa-sa jẹ jariẹ ru eware efa. Ohwo o te mu eware yena họ erri no, ẹsejọ o je ti rri hi, yọ oke o dhẹ no keme ọ te gwọlọ rri eware ekpokpọ nọ a fihọ iẹe. Re oware utioye na u gbe ru omai hi, ma sae nọ omamai nọ, ‘Kọ eware nọ mẹ be jọ itanẹte rri na e be ginẹ lẹliẹ eva were omẹ, binikọ i bi ru nọ me gbe bi muẹrohọ eware nọ e mae roja ha?’
Ma te rri otọ mu, ma te kuvẹ re itanẹte gbe eware omaweromẹ avọ arozaha i si iroro mai no egagọ Jihova ha (Rri edhe-ẹme avọ 17)
18. Ma tẹ gwọlọ rri ifimu hayo ru eware efa nọ e rẹ lẹliẹ oma sasa omai, fikieme ma jẹ yọroma?
18 Ẹsejọhọ ma be hae jọ itanẹte rri ifimu hayo ividio ekpẹkpẹe, hayo ma be hae fa igemu. Ma riẹ nọ eware nana e rẹ sai ru oma sasa omai. Rekọ u fo re ma rri otọ mu kpahe eware nana, re ma muẹrohọ oghẹrẹ enọ ma re rri gbe oke nọ ma rẹ raha fihọ ae. Ẹsejọ who te bi rri ividio gbe ifimu itieye na, epanọ whọ be rọ nwani rri ọjọ re no na, yọ ọfa ọ roma lahwe no. Whọ gbẹ riẹ ru hu, o sae lẹliẹ owhẹ rri ifimu ozighi hayo ọfariẹ-ogbe. Oware utioye na o via kẹ oniọvo-ọmọzae jọ evaọ obọ Asia. Evaọ oke ọsosuọ, ọ jẹ hai rri ividio ekpẹkpẹe evaọ oria itanẹte jọ. Nọ ọjọ o ri re he na, ọfa ọ rọ kpẹ no, yọ o bi rri vrẹ ọvo. O je ti rri hi, o mu ividio ọfariẹ-ogbe họ erri no. Ere o ro mu iwoho ẹbẹba họ erri. Rekọ ma yere Ọghẹnẹ inọ ekpako na gbe egbẹnyusu ekpekpe riẹ a fiobọhọ kẹe. O te si eria nọ ọ jẹ hai jo rri eware yena no ifonu riẹ no. O te je fi oke họ kẹ omariẹ nọ ọ rẹ rọ siọ ifonu ba ẹnẹ. Iku oniọvo na i dhesẹ nọ o roja gaga re ma rri otọ mu kpahe oghẹrẹ ifimu nọ ma re rri.
19. Ma tẹ be romakẹ eware omaweromẹ gbe akpọriọ gaga, eme ọ te via?
19 O sae jọ nọ ma rẹ gwọlọ kpohọ erẹ gaga re ma serihọ hayo ma rẹ gwọlọ ru eware nọ ma rẹ rọ reakpọ kuoma. U fo nọ ma re muẹrohotọ kpahe eware nana. Ma riẹ nọ ẹsejọ u fo re ma kpohọ eria nọ ma re jo serihọ. U re ru oma mai ga. Rekọ otẹrọnọ eware yena ọvo ma re roro kpahe, kiyọ eware i muhọ ekie jẹlẹ no. Ma gbe ti wo uvẹ ru eware nọ e mae roja ha. (Fil. 1:10) Ma riẹ nọ ohwo kpobi ọ rẹ jiroro oware nọ ọ gwọlọ ru kẹ omariẹ gbe epanọ ọ rẹ raha oke fihọ iẹe te. Rekọ whọ tẹ be jiroro yena, nọ omara nọ: ‘Kọ oke nọ mẹ be raha fihọ eware omaweromẹ gbe erẹ nọ mẹ rẹ nya i dhesẹ nọ me bi rri otọ mu? Kọ eware nọ me bi ru i dhesẹ nọ mẹ ginẹ riẹ eware nọ e mae roja? Kọ mẹ be ruẹrẹ oma kpahe kẹ “urere eware kpobi”?’
20. Nọ ma gbẹ kuvẹ re oware ovo u si iroro mai no egagọ Jihova ha, irere vẹ i ti te omai?
20 Nọ ma gbẹ kuvẹ re oware jọ u si iroro mai no egagọ Jihova ha, ma re wo irere buobu. (Aiz. 48:17) Jihova o ti fiobọhọ kẹ omai nọ ma te sai ro kru udu ga nọ ebẹbẹ i te bi te omai. Ma te jọ awawa ha fiki eware nọ e rrọ akpọ via. Yọ orọnikọ eware omaweromẹ gbe arozaha e te mae jọ omai oja ha. Nọ ma riẹ ere no na, jọ o jọ omai oja inọ ma re rri eware epanọ Jihova o re rri eware. Joma hai gbe ru eware buobu nọ i re si omai kẹle Jihova. Ma vẹ jẹ hae kareghẹhọ eware nọ e ginẹ mae roja. Ma te ru ere, oware ovo u ti si iroro mai no egagọ Jihova ha. Yọ ma te “dadabọ mu uvi uzuazọ na.”—1 Tim. 6:19.
OLE AVỌ 129 Ma rẹ Ruabọhọ Akothiho
a ẸME NỌ A RU VẸ: A tẹ ta nọ ohwo o bi ru eware nọ i re si ei kẹle Jihova, u dhesẹ nọ ohwo na o bi ru eware nọ ma re ru evaọ egagọ Ọghẹnẹ. Ejọ họ, o re wuhrẹ Ebaibol kẹ omariẹ, o re kpohọ ewuhrẹ, o re ru egagọ uviuwou, ọ vẹ jẹ hai kpohọ usi uwoma. Eware itieye efa họ, ma rẹ bọ eria nọ ma re kokohọ jọ gọ Ọghẹnẹ jẹ rẹrote ai, ma rẹ dhogbo bru inievo nọ eware okpẹtu e via kẹ, ma ve je ru iruo okokohọ, hayo jọ Ebẹtẹle ru iruo.
b UWOHO NA: Oniọvo na avọ aye riẹ a be ta usi uwoma ziezi dede nọ eware nọ e rẹ kẹ ohwo uye e rrọ akpọ via.