Daoma Wo “Onaa Ewuhrẹ” Ziezi

1. Eme u fo nọ Oleleikristi kpobi ọ rẹ daoma wo, kọ fikieme? (2 Timoti 4:2) (Rri uwoho na re.)

JESU ọ vuẹ ilele riẹ nọ: “Wha ru ahwo zihe ruọ ilele . . . , wha wuhrẹ ae re a ru eware kpobi nọ me jie uzi rai kẹ owhai.” (Mat. 28:19, 20) Ẹme yena o dhesẹ nọ Oleleikristi kpobi o re wuhrẹ ahwo. Ma riẹ nọ Jihova họ ọnọ o bi ru nọ ahwo nọ “a wo emamọ eva” a bi ro kurẹriẹ ze. Yọ ikọ-odhiwu na ọ be rọ kpọ omai bru ahwo otiọye na. (Iruẹru 13:48; Jọn 6:44; Evia. 14:6) O make rrọ ere na, ma re ru ẹkabọ mai. Pọl ukọ na avọ Banabas yọ ahwo jọ nọ a riẹ epanọ a re wuhrẹ ahwo gaga. Ẹdẹ jọ ọ jariẹ nọ aimava a rọ ta ẹme Ọghẹnẹ kẹ ahwo evaọ isinagọgo evaọ ẹwho nọ a re se Aikoniọm. A “ta ẹme ziezi te epanọ ogbotu obuobu ahwo Ju gbe ahwo Griki a ro kurẹriẹ.” (Iruẹru 14:1) Kọ whọ gbẹ ruẹ nọ Pọl avọ Banabas a gine wo “onaa ewuhrẹ” ziezi? (Se 2 Timoti 4:2.) Ere u fo nọ Oleleikristi kpobi ọ rẹ daoma wo onaa ewuhrẹ ziezi re.

2. Fikieme inievo jọ a re ro roro nọ a sai wuhrẹ ahwo ziezi hi?

² Fikinọ ahwo jọ a kpohọ isukulu tere he hayo a wo onaa ẹme tere he, a re roro nọ a sai ti wuhrẹ ahwo ziezi hi. Makọ ahwo jọ evaọ Ebaibol a je rri omarai nọ a sae te vuẹ ahwo ẹme nọ Ọghẹnẹ ọ ta ha. (Ọny. 4:10; Jeri. 1:6) Ahwo jọ a re rri omarai nọ a riẹ ahwo ewuhrẹ hẹ keme a ri wuhrẹ ohwo ọvo nọ o kurẹriẹ hẹ wọhọ epanọ ahwo nọ i kiọkọ a bi ru. Ma rẹ kareghẹhọ nọ orọnọ ohwo kpobi nọ ma ta ẹme Ọghẹnẹ kẹ o ti kurẹriẹ hẹ. Yọ orọnikọ epanọ ma riẹ ohwo wuhrẹ te ọvo o re ro kurẹriẹ hẹ. Ma ta no ẹsejọ inọ Jihova ọye o bi ru nọ ahwo nọ a wo emamọ eva a bi ro kurẹriẹ, yọ ikọ-odhiwu na a bi fiobọhọ kẹ omai nyaku ahwo otiọye na. O make rrọ ere na, ma rẹ daoma wuhrẹ ahwo evaọ oghẹrẹ nọ eme na i re ro te ae udu. Fikiere, evaọ uzoẹme nana, ma te ta ẹme te eware esa nọ e sai fiobọhọ kẹ omai rọ onaa wuhrẹ ahwo ziezi nọ ma te kpohọ usi uwoma.

HAI RORO KPAHE OHWO NỌ WHO BI WUHRẸ NA

3. Fikieme eme nọ Jesu ọ jẹ ta i je ro te ahwo udu gaga?

³ Ebaibol ọ ta nọ Jesu “ọ riẹ oware nọ o rrọ eva ohwo-akpọ.” (Jọn 2:25) Ẹme yena o dhesẹ nọ Jesu ọ riẹ oware nọ ahwo a je roro, yọ ọ riẹ oware nọ o jẹ lẹliẹ ahwo ru eware nọ a je ru. Jesu ọ riẹ oware nọ o jẹ kẹ ahwo uye evaọ udu rai. Fikiere ọ jẹ ta eme nọ i je te ahwo udu gaga. Ọ riẹ nọ a je wuhrẹ ahwo na eware nọ i re fiobọhọ kẹ ae he. Ukpoye kọ izi ibuobu isu egagọ na a je fihọ kẹ ae. (Mat. 9:36; 23:4) Jesu ọ ta ẹme kpahe eware yena nọ e jẹ kẹ ahwo uye na okenọ ọ jẹ kẹ ovuẹ obọ ugbehru na. Ahwo a jẹ hai no abotọ Jesu hu keme nwanọ eware nọ e jẹ kẹ ae uye, Jesu ọ jẹ ta kpahe.

4. Eme ma re ru nọ u re dhesẹ nọ ma bi roro kpahe ahwo? (Rri iwoho na re.)

⁴ Oware jọ nọ u re dhesẹ nọ ma bi roro kpahe ahwo họ, ma rẹ daoma roro kpahe eware nọ e be kẹ ae uye. Ohwo kpobi nọ ma nyaku evaọ usi uwoma, u ti wo oware jọ nọ o be kẹe uye keme akpọ Ẹdhọ ma rrọ. Ma tẹ be kareghẹhọ oware yena, ma te gwọlọ oghẹrẹ nọ ma rẹ rọ ta ẹme nọ o re fiobọhọ kẹ ahwo. Whọ sai roro kpahe enọ nana: Kọ oware jọ o via kẹle na nọ ahwo nọ wha gbẹ rrọ oria a bi roro kpahe? Kọ esẹgbini a bi bru udu fiki emọ rai nọ e rrọ obọ isukulu fiki eware nọ e be via? Kọ iruo e be bẹ ẹgwọlọ evaọ ẹwho na? Ẹme na họ, daoma roro kpahe epanọ eware e rrọ kẹ ahwo evaọ “oke obẹbẹ” nana. Whọ vẹ jẹ kareghẹhọ nọ ahwo nana a riẹ kpahe ẹruore nọ Ebaibol ọ ta ẹme te na ha inọ eware i ti woma.—2 Tim. 3:1; Aiz. 65:13, 14.

5. Fikieme oghẹrẹ nọ Jesu o je ro wuhrẹ ahwo u ro wo ohẹriẹ no orọ ahwo Farisi? (Matiu 11:28-30)

⁵ Jesu o you ahwo nọ o je wuhrẹ. Yọ ahwo na omarai a riẹ nọ Jesu o you rai fiki oghẹrẹ nọ o je ru ai. Ahwo Farisi a jẹ hai rri ahwo nyenyenye, yọ a je ru ahwo epanọ u je rai. (Mat. 23:13; Jọn 7:49) Rekọ Jesu ọ jọ ere he. Ọ jẹ hai tete ahwo, yọ ọ jẹ kẹ ahwo adhẹẹ. Ọ jọ “wowolẹ je wo omaurokpotọ.” Oye o soriẹ ze nọ eware nọ o je wuhrẹ ahwo i je ro te ahwo udu gaga na. (Se Matiu 11:28-30.) U fo nọ mai omamai ma rẹ kẹ ahwo nọ ma bi wuhrẹ adhẹẹ re, jẹ riẹ ae ru.

6. Eme ma re ru nọ ahwo a gbẹ rọwo yo usi uwoma ha hayo a tẹ be wọso omai?

⁶ Ahwo jọ a rẹ rọwo yo usi uwoma ha, yọ ejọ e rẹ wọso omai. Kọ eme u fo nọ ma re ru? Jesu ọ vuẹ omai nọ ma mu ofu kẹ ahwo otiọye na ha. Ọ tẹ jẹ vuẹ omai nọ ma “hai ru ewoma kẹ enọ i bi mukpahe [omai],” ma “hae lẹ ẹro eghale kẹ enọ e bọwo [omai] ehao,” re ma hae jẹ “lẹ roro enọ e be la [omai] eka.” (Luk 6:27, 28) Re ma sai ru oware nọ Jesu ọ ta na ziezi, ma rẹ kareghẹhọ nọ ẹsejọhọ ojọ gbe ojọ o be whae ze nọ a be rọ wọso omai na. Ma riẹ nọ ahwo jọ a be gwọlọ epa kpobi nọ ma rẹ rọ siọ usi uwoma ba ẹta. Rekọ ahwo jọ nọ a re le omai na, ẹsejọhọ a wo ẹbẹbẹ jọ evaọ uwou rai hayo u wo oware ofa jọ nọ o be kẹ ae uye, kọ ofu yena a bi ro rri omai na. Efa jọ a re mu ofu kẹ omai fikinọ oke nọ ma ro kporo ae ẹthẹ na u kiehọ ae oma ha. Oghẹrẹ nọ a ru kpobi kẹhẹ, joma kareghẹhọ ẹme nọ Ebaibol ọ vuẹ omai inọ: “Jọ eme rai e hae jọ wowou ẹsikpobi, wọhọ ẹsenọ a fi uwhei họ ae, re wha riẹ epanọ wha rẹ rọ kẹ ohwo kpobi uyo.” (Kọl. 4:6) Ma tẹ be daoma riẹ oware nọ o be kẹ ahwo uye jẹ re ohrọ rai, ma te nwani mu ofu kẹ ai hi. Yọ ẹsiẹe ma te sai ro gine wuhrẹ ae ziezi.

REHỌ EBAIBOL NA WUHRẸ AHWO

7. Eme Jesu o je ro wuhrẹ ahwo? (Jọn 7:14-16)

⁷ Nọ Jesu o je wuhrẹ ahwo, orọnikọ eriariẹ obọriẹ o je ro wuhrẹ ahwo ho, rekọ Ẹme Ọghẹnẹ. O je wuhrẹ ahwo evaọ oghẹrẹ nọ eware na e sai ro vẹ ae ẹro, a vẹ jẹ sae kareghẹhọ oware nọ o wuhrẹ i rai. Ebaibol ọ ta nọ Jesu “o je wuhrẹ [ahwo] wọhọ ohwo nọ o wo udu, orọnikọ wọhọ epaọ otu ikere-obe na ha.” Yọ oghẹrẹ nọ o je ro wuhrẹ u “gbe rai unu.” (Mak 1:22) Eme nọ ahwo ologbo nọ a jẹ hai wuhrẹ ahwo, nọ a jẹ kẹ adhẹẹ gaga a ta, eye ikere-obe na a jẹ hai ro wuhrẹ ahwo. Rekọ Ikereakere na Jesu ọ jẹ hai ro wuhrẹ ahwo ẹsikpobi. Jesu ọ riẹ eware buobu evaọ obọ odhiwu taure ọ tẹ te ziọ otọakpọ. Ọ rrọ ohwo jọ, ọ hae te jẹ ahwo yo ẹme he fiki eware ibuobu nọ ọ riẹ, ahwo na a ve kpe enu fihọ ọvo. Yọ ọ hae te kwa ahwo uzou vọ. Rekọ o ru ere he. Oware nọ Ọghẹnẹ ọ gwọlọ o je wuhrẹ ahwo, yọ Ikereakere na ọ jẹ rehọ eme riẹ no ze. (Se Jọn 7:14-16.) Obọdẹ oriruo gaga Jesu o fihotọ kẹ omai ilele riẹ na.

8. Ẹvẹ Pita ukọ na ọ rọ rehọ aro kele Jesu okenọ ọ jẹ ta ẹme kẹ ahwo?

⁸ Ẹme Ọghẹnẹ ilele Jesu a jẹ hai ro wuhrẹ ahwo. Nọ Pita ukọ na ọ jẹ ta ẹme kẹ ahwo evaọ Pẹntikọst 33 C.E., ọ ta ẹme no Ikereakere na ze. Yọ o dhesẹ oghẹrẹ nọ eruẹaruẹ nọ a ruẹ kpahe Jesu i ro rugba. Pita o kpohọ isukulu te ahwo ho. Rekọ ẹme nọ ọ ta o te ahwo na udu gaga. (Iruẹru 2:14-37) Kọ eme ahwo na a ru? “Enọ e rehọ evawere dede eme riẹ rehọ a tẹ họ-ame, yọ evaọ ẹdẹ ọyena ahwo nọ a bu te oware wọhọ idu esa (3,000) a kuomagbe ai.”—Iruẹru 2:41.

9. Eme u je fo re ma rọ Ẹme Ọghẹnẹ wuhrẹ ahwo?

⁹ Ẹme Ọghẹnẹ họ oware nọ o rẹ sai gine duobọte ahwo udu. (Hib. 4:12) Fikiere jọ oware kpobi nọ ma bi wuhrẹ ahwo u no Ebaibol ze. Ebaibol ọ ta nọ ma “vuẹ ẹme na,” koyehọ ẹme Ọghẹnẹ, orọnọ ẹme obọmai hi. (2 Tim. 4:2) Obe Itẹ 2:6 o ta nọ: “Jihova họ ọnọ ọ rẹ kẹ areghẹ; unu riẹ eriariẹ gbe orimuo i re no ze.” Ẹme yena o dhesẹ nọ ma tẹ be rọ Ebaibol wuhrẹ ohwo, kiyọ ma be kẹ Jihova uvẹ re ọ ta ẹme kẹ ohwo na. (Mal. 2:7) Ma gwọlọ nọ ahwo a riẹ nọ ehrẹ nọ e rrọ Ebaibol na i re fiobọhọ kẹ omai vi ẹme kpobi nọ ohwo-akpọ ọ ta ze. Eme nọ e rrọ eva riẹ yọ eme Ọghẹnẹ. Yọ e rẹ lẹliẹ omai riẹ oware nọ ma re ru nọ o rẹ were Ọghẹnẹ nọ ọ ma omai na. Yọ ma te bi ru eware nọ ma wuhrẹ, eva e rẹ were omai.—2 Tim. 3:16, 17.

10. Ẹvẹ ma sai ro fiobọhọ kẹ ohwo nọ ma bi wuhrẹ re o roro kpahe ẹme Ebaibol?

¹⁰ Nọ whọ tẹ be ruẹrẹ oma kpahe re who wuhrẹ ohwo Ebaibol, roro epanọ who ti ro fiobọhọ kẹ ohwo na re o muẹrohọ oware nọ Ebaibol ọ ta. U fo re ohwo nọ who bi wuhrẹ na ọ riẹ nọ wha be maki rri iwoho gbe ividio na, Ebaibol eware na kpobi i bi no ze. Fikiere wha rovie eria Ebaibol nọ e ta ẹme kpahe igogo eware jọ re wha se ae jẹ ta ẹme kpahe ae. Nọ who te bi dhesẹ uwoho jọ kẹe hayo nọ wha te rri ividio jọ no, ru re ọ riẹ oware nọ Ebaibol ọ ta nọ a be rọ fiki riẹ dhesẹ uwoho hayo ividio yena kẹe na. Whọ rẹ ta eme buobu hayo se eria Ebaibol buobu re ọ tẹ te riẹ oyena ha. Wha te se oria Ebaibol jọ no, fiobọhọ kẹ ohwo na re o roro didi kpahe iẹe jẹ riẹ otọ riẹ ziezi re wha te ti kpohọ ọfa. Wha sae wariẹ se oria Ebaibol na dede. Who te bi ru enẹ, o te gbẹ jọnọ obe who bi wuhrẹ ohwo na ha, hayo iwoho who bi wuhrẹ iẹe he, hayo kọ ividio who bi wuhrẹ iẹe he, rekọ Ebaibol who bi wuhrẹ iẹe.—1 Kọr. 2:13.

11-12. (a) Ẹvẹ ma sai ro dhesẹ nọ ma bi thihakọ kẹ ahwo nọ ma bi wuhrẹ Ebaibol? (Iruẹru Ikọ 17:1-4) (Rri uwoho na re.) (b) Ẹvẹ ma sai ro fiobọhọ kẹ ahwo nọ a riẹ oware ovo kpahe Ebaibol ho?

¹¹ Nọ ohwo nọ who bi wuhrẹ Ebaibol ọ gbẹ be kake riẹ otọ oware jọ họ, daoma thihakọ kẹe keme Ebaibol ọ ta nọ ma “vuẹ ẹme na . . . avọ odiri ọgaga.” (2 Tim. 4:2) Ahwo jọ a re kri oware ẹriẹ hẹ, rekọ o rrọ ere kẹ ahwo jọ họ. Eware jọ nọ ma roro nọ e rrọ lọlọhọ na, e rẹ kaki vẹ ahwo jọ nọ ma bi wuhrẹ Ebaibol ẹro ho. Ahwo Ju jọ nọ Pọl ọ jẹ ta usi uwoma kẹ evaọ Tẹsalonika, ọ rọ Ikereakere na lele ae jiroro te ibrẹse re a tẹ te riẹ otọ eware na.—Se Iruẹru Ikọ 17:1-4.

¹² Oware ofa nọ u re dhesẹ nọ ma wo odiri nọ ma te bi wuhrẹ ohwo họ, ma rẹ nọe enọ. Yọ ma rẹ gba omamai re ma gbẹ ta ẹme bu hrọ họ. Ma rẹ daoma gaviezọ kẹ ohwo na ziezi re ma riẹ oghẹrẹ nọ o rri ẹme na. Ma ve se eria Ebaibol jọ nọ i dhesẹ oghẹrẹ nọ Jihova o rri oware na. Nọ ma je sei no, ma ve lele iei ta ẹme kpahe iẹe. Ma rẹ jẹ kareghẹhọ nọ ahwo jọ a riẹ oware ovo kpahe Ebaibol ho. Ma sai dhesẹ Ebaibol nọ a printi kẹ ohwo otiọye na re ọ ruẹ epanọ Ebaibol ọ rẹ jọ. Yọ whọ sai dhesẹ oria “Eware nọ Ma Sai Wuhrẹ Evaọ Ebaibol Na” kẹe. Whọ rẹ ruẹ oria yena evaọ obọ emuhọ Ebaibol Efafa Akpọ Ọkpokpọ na. U re fiobọhọ kẹ ohwo na riẹ eware nọ a ta ẹme kpahe evaọ Ebaibol. Whọ sai rovie kpohọ onọ avọ 15 nọ ọ rrọ obọ emuhọ Ebaibol na. Whọ vẹ ta ẹme te oria Ebaibol ọvo hayo ivẹ jọ evaọ etẹe nọ i dhesẹ oware nọ ma re ru re eva e sae were omai. Who te bi fiobọhọ kẹ ahwo nọ who bi wuhrẹ re a ruẹ epanọ Ẹme Ọghẹnẹ o wo ẹgba te, ẹsiẹe eware nọ who bi wuhrẹ ae e te mai ro te ae udu.

RU RE AHWO A RIẸ JIHOVA

13. Ma te bi wuhrẹ ohwo, ono ma re fiobọhọ kẹ ohwo na riẹ? Kẹ oriruo jọ.

¹³ Oware nọ o rrọ omai oja họ, epanọ ma re ro fiobọhọ kẹ ahwo riẹ Jihova jẹ kẹle iẹe. (Jem. 4:8) Ma wọhọ ohwo nọ ọ be nẹ etọche rri oware jọ kẹ ohwo evaọ oria nọ u muebi. Orọnikọ omobọ riẹ ohwo na ọ rẹ nẹ etọche na fihọ họ, rekọ oware na. Ere ọvona re, ma te bi wuhrẹ ohwo, ma re ru re ohwo na ọ riẹ Jihova, orọnikọ ma re ru re o rri omai nọ ma riẹ gaga ha.

14. Ẹvẹ ma sai ro fiobọhọ kẹ ohwo nọ ma bi wuhrẹ re o you Jihova?

¹⁴ Ma te bi wuhrẹ ohwo, ma re fiobọhọ kẹ ohwo na re o you Jihova, u ve ti noi eva ze inọ o re ru eva were Jihova. (Itẹ 27:11) Ma rẹ kareghẹhọ nọ orọnikọ thakpinọ ma wuhrẹ ohwo na oware nọ o re ru re ọ sae jọ Osẹri Jihova ọvo ho. Rekọ ma re fiobọhọ kẹe re uruemu kpobi nọ o ti siobọno, o siobọnoi fikinọ ọ gwọlọ nọ eva riẹ e rẹ were Jihova. Otẹrọnọ o wo ekpehre uruemu jọ nọ ọ be sae seba ha, whọ sae nọe enọ wọhọ: “Fikieme uruemu nana o rẹ rọ dha Jihova eva? Fikieme Jihova ọ rọ gwọlọ nọ whọ se iẹe ba dede nọ o rẹ were owhẹ oma? Kọ ẹvẹ oware nana nọ Jihova ọ ta nọ whọ seba na u ro dhesẹ nọ o you owhẹ?” Whọ tẹ be nọ ohwo na enọ itiena nọ i re fiobọhọ kẹe roro kpahe Jihova, ẹsiẹe ọ te rọ ruẹ nọ Jihova ginọ emamọ Ọsẹ gaga. Ọ vẹ te gwọlọ nọ o re ru oware nọ o rẹ were Jihova.

GBE WO ONAA NỌ A RE RO WUHRẸ AHWO

15. Eme who re ru re who gbe wo onaa nọ who re ro wuhrẹ ahwo ziezi?

¹⁵ U fo re whọ lẹ se Jihova re o fiobọhọ kẹ owhẹ riẹ oware nọ who re gbe ru re whọ riẹ ahwo wuhrẹ ziezi. (1 Jọn 5:14) Yọ whọ be lẹ na, whọ rẹ hae jẹ gaviezọ ziezi kẹ eware nọ a be hae vuẹ omai nọ ma te kpohọ ewuhrẹ. Eware yena i re fiobọhọ kẹ omai wuhrẹ ahwo ziezi. Whọ sae jẹ vuẹ inievo nọ i wo onaa ewuhrẹ ziezi re wha gbẹ nyai wuhrẹ ohwo ra jọ. U je ru no, whọ vẹ nọ ae eware nọ a muẹrohọ. Whọ rẹ jẹ kareghẹhọ nọ epanọ eware na e lọhọ kẹ owhẹ te na, ere e lọhọ kẹ ohwo nọ who bi wuhrẹ na ha. Fikiere who re roro kpahe oghẹrẹ nọ o hae te jọ kẹ owhẹ o hae jọ nọ whẹ họ ohwo na. Ru re ohwo na ọ riẹ nọ eware nọ o bi wuhrẹ na emamọ eware gaga. Eware na e sae lẹliẹe jọ ogbẹnyusu ọkpekpe Jihova jẹ lẹliẹ eva were iẹe.—Ol. 1:1-3.

16. Ma tẹ be gbẹ daoma wo onaa ewuhrẹ ziezi, ẹvẹ u ti ro fiobọhọ kẹ omai evaọ obaro?

¹⁶ Re ma wuhrẹ ohwo kpahe Jihova, u re ru eva were omai gaga. Evaọ akpọ ọkpokpọ na, a ti wuhrẹ ahwo buobu, yọ u ti ru eva were omai gaga. Fikiere joma hai roro kpahe ahwo nọ ma be ta usi uwoma kẹ je wuhrẹ, ma hae rọ Ebaibol wuhrẹ ae, ma ve je fiobọhọ kẹ ae riẹ Jihova. Ma te ru ere, ma ti wo onaa nọ ma re ro wuhrẹ ahwo ziezi nọ ma te kpohọ usi uwoma.