Asoi

Nọ Jihova o si ahwo Izrẹl no igbo Ijipti no, ọ tẹ rọ izerẹ mu kẹ ae nọ i je ru iruo evaọ uwou-udhu egagọ na. A tẹ jẹ rọ ahwo Livae efa mu nọ i re fiobọhọ kẹ izerẹ na ru iruo efa evaọ uwou-udhu na. Kọ ahwo nọ i je ru iruo evaọ uwou-udhu egagọ na gbe ahwo nọ uwou-udhu rai o kẹle uwou-udhu egagọ na, ae Jihova ọ jẹ mae riẹ ru? Ijo! Jihova o re ru ọriẹwẹ hẹ. Ohwo kpobi nọ ọ jọ evuẹ ahwo Izrẹl na ọ sae kẹle Jihova. O tẹ make rọnọ uwou-udhu riẹ u thabọ no uwou-udhu egagọ na, ọ sae kẹle Jihova ghele. Oware jọ nọ u dhesẹ nọ Jihova ọ jẹ riẹ ohwo kpobi ru họ, o ru nọ ohwo kpobi evaọ evuẹ na ọ jẹ rọ ruẹ ukulu ẹgho gbe ukulu erae nọ ọ jọ ehru uwou-udhu egagọ na. (Ọny. 40:38) Nọ ẹgho na ọ tẹ wọ no ehru uwou-udhu egagọ na no bi ti kpohọ ofẹ ọfa, koyehọ okenọ ohwo kpobi ọ rẹ rọ wọ no etẹe u te no. Yọ makọ ahwo nọ uwou-udhu rai o mai thabọ no uwou-udhu egagọ na a rẹ ruẹ e riẹ. A vẹ kwa eware rai, a vẹ rra uwou-udhu rai no, a ve lele ahwo nọ i kiọkọ wọ onya. (Ik. 9:15-23) Nẹnẹ na re, oria kpobi nọ ma rrọ kẹhẹ, Jihova o re you omai, ọ rẹ sẹro mai jẹ thọ omai. w24.06 4 ¶10-12

Ọmọ Devidi nọ a re se Absalọm ọ jẹ gwọlọ nọ o re kpe Devidi no re ọ jọ ovie. (2 Sam. 15:12, 13) Fikiere Devidi ọ tẹ jẹ gwọlọ epanọ ọ rẹ rọ dhẹ no Jerusalẹm no ababọ oke oraha. Rekọ nọ a muhọ ẹnyavrẹ no, Devidi ọ tẹ ruẹ nọ u fo re ohwo jọ evaọ usu rai ọ yagha Jerusalẹm re ọ hae vuẹ ae omaa nọ Absalọm ọ be ma. Fikiere Devidi ọ tẹ ta kẹ Zedọk avọ izerẹ efa jọ nọ jọ a zihe kpobọ Jerusalẹm re a hae vuẹe oware nọ Absalọm ọ gwọlọ ru. (2 Sam. 15:27-29) U fo nọ amọ Zedọk a rẹ yọroma gaga evaọ oware nọ a bi ti ru na. Devidi ọ vuẹ Zedọk avọ Hushae oware nọ a ti ru okenọ a te jọ Jerusalẹm na. Hushae yọ ogbẹnyusu Devidi jọ nọ o dikihẹ kẹe okenọ uye u tei oma. (2 Sam. 15:32-37) Hushae o te ru nọ Absalọm o ro roro nọ ọyomariẹ ọ ginẹ rrọ abọ riẹ. Ọ tẹ vuẹ Absalọm avọ ahwo riẹ nọ jọ a du nwane nyae họre Devidi okioke yena ha. Ọ ta ere, re Devidi avọ ahwo riẹ a wo uvẹ nọ a rẹ rọ ruẹrẹ oma kpahe kẹ ẹmo. Hushae ọ tẹ vuẹ Zedọk avọ Abayata oware nọ ọ vuẹ Absalọm inọ o ru. (2 Sam. 17:8-16) Zedọk avọ Abayata a tẹ vuẹ Devidi oware nọ Absalọm avọ ahwo riẹ a bi ti ru, onọ u fiobọhọ siwi uzuazọ Devidi.—2 Sam. 17:21, 22. w24.07 4-5 ¶9-10

Udu u re gbe brukpe idibo Jihova jọ gaga fiki izi nọ a raha oke jọ. Ẹsejọhọ izi yena yọ enọ a raha taure a tẹ te họ-ame hayo nọ a họ-ame no. Ma rẹ kareghẹhọ nọ fikinọ Jihova o you omai gaga jabọ o ro vi Ọmọ riẹ ze te ta omai no igbo. Yọ okẹ nọ ọ kẹ omai. Ma riẹ nọ ọ gwọlọ nọ ma rehọ okẹ na. Jihova ọ vuẹ omai nọ ma tẹ raha uzi, nọ ma jẹ daoma “kpọ eware vi” no, ọ rẹ rọvrẹ omai. Jihova o re gbe roro kpahe uzi nọ ma raha na ha fikinọ o you omai gaga. Rekọ o re gbe roro kpahe eware iwoma nọ ma ru no. E rẹ thọrọ iẹe ẹro vievie he. (Ol. 103:9, 12; Hib. 6:10) Udu u te bi brukpe owhẹ fiki eware nọ who ru oke jọ, daoma roro kpahe eware iwoma nọ who bi ru enẹna gbe enọ who ti ru evaọ obaro. Oware nọ o via o via no. Whẹ omara, kareghẹhọ ere re. Riẹ nọ whọ sai ru eware nọ a re ro jiri Jihova enẹna, whọ vẹ jẹ hai roro kpahe eware iwoma nọ Jihova o ti ru kẹ owhẹ evaọ obaro. w24.10 8 ¶8-9

Nọ who te bi se Ebaibol, nọ whọ jẹ ruẹ nọ eware e vọ riẹ nọ whọ te daoma ru, ẹsejọ whọ sae ta nọ, kinọ eweware nọ me ti ru? Ma rehọ iẹe nọ nẹnẹ who se Ebaibol, who te wuhrẹ nọ o thọ re ma hai rri ahwo ovao ru eware iwoma kẹ. (Jem. 2:1-8) Whọ tẹ ruẹ nọ whọ te gbẹ daoma re whọ hai ru eware iwoma kẹ ahwo kpobi, orọnọ ahwo jọ ọvo ho. Odẹnotha u je te, who te se oria Ebaibol ọfa nọ o ta nọ u fo re ma hae ma ẹme mai te. (Jem. 3:1-12) Who muẹrohọ nọ ẹsejọ eme nọ i re no owhẹ unu ze, i re kiehọ tere he. Fikiere whọ tẹ ta nọ whọ te daoma re ẹmeunu ra o jọ ziezi, o vẹ jẹ tuduhọ ahwo awọ. Okiokiọ riẹ nọ who je se Ebaibol, who te wuhrẹ nọ u fo re odibo Jihova ọ jọ ogbẹnyusu akpọ na ha. (Jem. 4:4-12) Whọ ruẹ nọ ifimu, ile, igemu, gbe ebe nọ e rẹ were owhẹ e nwani kiehọ tere he, fikiere whọ te daoma fihọ ofẹ yena re. Okiokiọ riẹ nọ who te rorote eware nọ who wuhrẹ inọ who ti ru na kpobi, whọ sae ta nọ, ‘Kọ ẹvẹ mẹ te sai ro ru eware nana kpobi?’ Whọ jọ udu u whrehe owhẹ hẹ. Kareghẹhọ nọ re a “whẹ uruemu okpokpọ na họ oma” yọ oware nọ ohwo o re ru ẹsikpobi. w24.09 5-6 ¶11-12

Jesu ọ riẹ nọ oghẹrẹ nọ Jihova o rri oware na họ oware nọ o mai wuzou. Jesu ọ riẹ nọ, ẹdẹ jọ Jihova o ti ru oware jọ kpahe okienyẹ, yọ oke Ọghẹnẹ o mai woma. Nọ ma gbe bi mu ta ẹme fikinọ a kienyẹ omai hi, u dhesẹ nọ ma be rọ aro kele Jesu. Eware jọ nọ ahwo a re ru nọ e rẹ kẹ omai uye na, yọ eware nọ ma rẹ sae kpairoro vrẹ. Ma sai fibo dede re ẹme na o no ere kuhọ ukpenọ ma rẹ ta ẹme re ẹme na ọ jẹ ga viere. (Ọtausi. 3:7; Jem. 1:19, 20) Rekọ ẹsejọ o rẹ gwọlọ nọ ma ta ẹme nọ a te ru omai thọ. Yọ ma rẹ ta ẹme re, nọ o tẹ gwọlọ nọ ma ta oware nọ o via hayo ta oware nọ Ebaibol o ta. (Iruẹru 6:1, 2) Rekọ ma tẹ be ta ẹme, ma rẹ ta ẹme na ededo ho. Ma rẹ rọ unu kpotọ tae. Oware jọ nọ u re dhesẹ nọ ma be rọ aro kele Jesu họ, ma re fievahọ “Ọnọ o re bruoziẹ okiẹrẹe na.”—1 Pita 2:23. w24.11 5-6 ¶10-12

Nọ ohwo nọ ọ raha uzi o te kurẹriẹ, eva e rẹ were omai gaga. (Luk 15:7) Kọ ekpako na a re jiri inọ ae a ru nọ ohwo na o ro kurẹriẹ na? Ijo. Kareghẹhọ ẹme nọ Pọl ukọ na o kere kpahe erahaizi. O kere nọ: “Ẹsejọhọ Ọghẹnẹ o ti ru ai kurẹriẹ.” (2 Tim. 2:25) Jihova họ ọnọ ma re jiri. Ọye họ ọnọ o fiobọhọ kẹ Oleleikristi nọ o bi veghe uzou na nwene. Pọl ọ tẹ jẹ fodẹ emamọ eware jọ nọ i re no ekurẹriẹ na ze. Ọ ta nọ u re fiobọhọ kẹ ọrahauzi na wo eriariẹ egbagba uzẹme na. U re ru nọ ọ rẹ rọ ruẹ nọ oware nọ o bi ru na o ginẹ thọ. Ọ vẹ te dhẹ vabọ no agbefẹ Ẹdhọ. Nọ ohwo nọ ọ raha uzi o te kurẹriẹ no, ogbẹgwae ekpako na a re ru epanọ a rẹ hae rọ nyae tuduhọ iẹe awọ re ọ gbẹ wariẹ kie kẹ Ẹdhọ họ, rekọ ọ vẹ hai ru oware nọ o rẹ were Ọghẹnẹ.—Hib. 12:12, 13. w24.08 23 ¶14-15

Ogbotu ahwo nọ Jesu ọ rọ ebrẹdi ko na, oware nọ o jarai oja kpobi họ epanọ eva rai e rẹ rọ vọ. Eme o lẹliẹ omai ta ere? Okiokiọ riẹ, nọ a ruẹ nọ Jesu avọ ikọ riẹ a no oyena no, a te mu ei họ ẹgwọlọ. Nọ a ruẹ ekọ nọ i no obọ Taibirias ze, a tẹ ruọ ekọ na re a kpobọ Kapaniọm nyae gwọlọ iẹe. (Jọn 6:22-24) Kọ a jẹ gwọlọ Jesu re o wuhrẹ ai eware efa kpahe Uvie Ọghẹnẹ? Bovẹ? Oware nọ a jẹ mae rọ fiki riẹ gwọlọ iẹe họ re ọ kẹ ae ebrẹdi efa. Eme o lẹliẹ omai ta ere? Joma ta oware nọ o via nọ ahwo na a ruẹ Jesu no, evaọ oria jọ kẹle Kapaniọm. Nọ a ruẹ Jesu no, Jesu ọ tẹ jẹ ae riẹ nọ, oware nọ a re ru kẹ ae nẹnẹ ọvo a be gwọlọ. Ọ vuẹ rai oware nọ o wọ rai ze vevẹ, inọ: “Fiki ebrẹdi nọ wha re, eva e tẹ vọ owhai.” Kẹsena ọ tẹ ta kẹ ae nọ: “Wha ru iruo kẹ emu nọ ọ rẹ wha uzuazọ ebẹdẹ bẹdẹ ze.” (Jọn 6:26, 27) Jesu ọ ta nọ Ọsẹ riẹ ọ rẹ kẹ ohwo oghẹrẹ emu otiọye na. w24.12 5 ¶8-9

Oware jọ nọ u re fiobọhọ kẹ owhẹ wuhrẹ ahwo ziezi nọ who te bi ru ẹme hayo kẹ ohwo ohrẹ họ, ta oware nọ o rrọ Ebaibol. Hae romatotọ se Ebaibol gbe ebe ukoko na kẹse kẹse. (Itẹ 15:28) Nọ who te bi se oria jọ, muẹrohọ oghẹrẹ nọ a fa otọ ikereakere na. Who te bi wuhrẹ ahwo, daoma ta ẹme na oghẹrẹ nọ o re ro te ahwo udu. Nọ who te ru ẹme no, nọ ekpako ukoko nọ e riẹ ẹme eru ziezi re a vuẹ owhẹ oware nọ whọ sai ru ẹdẹfa re ẹme ra o woma viere. Who ve je ru oware nọ a ta kẹ owhẹ. (1 Tim. 5:17) Ẹsibuobu ekpako a rẹ tuduhọ ahwo awọ. Rekọ ẹsejọ a rẹ whọku inievo jọ. Te a be tuduhọ oniọvo rai awọ, te a be whọku ei, a rẹ rọ unu kpotọ ta ẹme na. Whọ tẹ be rọ unu kpotọ ta ẹme kẹ ohwo, jẹ be tae evaọ oghẹrẹ nọ ohwo na ọ rẹ rọ riẹ nọ who you rie, yọ Ebaibol whọ be rọ ẹme na no ze, ẹme na o re tei udu. Fikieme o te rọ jọ ere na? Keme Jesu Owuhrẹ Ologbo na whọ be rọ aro kele na.—Mat. 11:28-30; 2 Tim. 2:24. w24.11 24 ¶16

Nọ ma tẹ be ta emamọ ẹme kpahe Jihova o rẹ wha orro sei. A jọ oria Ebaibol yena ta kẹ idibo Jihova nọ jọ a “so ile kẹ Jihova,” jọ a “jiri odẹ riẹ,” jọ a “whowho emamọ usi esiwo riẹ” re a je “whowho oruaro riẹ evaọ udevie erẹwho na.” (Ol. 96:1-3) Ma te bi ru ere, yọ ma be kẹ Ọsẹ obọ odhiwu mai na oruaro. (Iruẹru 4:29) Ma sae rehọ eware nọ ma wo kẹ Jihova orro. No anwae ze idibo Jihova a be hae rọ eware nọ a wo kẹe orro. (Itẹ 3:9) Ahwo Izrẹl a rọ eware ze nọ a rọ bọ etẹmpol na. Yọ a jẹ hae rọ igho ze nọ a rẹ rọ rẹrotei. (2 Iv. 12:4, 5; 1 Irv. 29:3-9) Ilele Jesu jọ a jẹ “rehọ eyero obọrai” gbodibo kẹ Jesu gbe ikọ riẹ. (Luk 8:1-3) Ileleikristi ọsosuọ a vi eware se inievo nọ ẹbẹbẹ ọ jọ oma. (Iruẹru 11:27-29) Epọvo na nẹnẹ re, ma sai ru unevaze nọ o rẹ wha orro se Jihova. w25.01 4 ¶8; 5 ¶11

Eme o fiobọhọ kẹ Kọniliọs nọ ọ sae rọ họ-ame? Ebaibol ọ ta nọ ọ jẹ “dhozọ Ọghẹnẹ, ere ahwo uwou riẹ kpobi re.” Kọniliọs ọ jẹ hae lẹ olẹ ayare ọgaga se Ọghẹnẹ ẹsikpobi. (Iruẹru 10:2) Nọ Pita ọ ta usi uwoma kẹe no, ọye avọ uviuwou riẹ a te fi ẹrọwọ họ Jesu, a tẹ nwane họ-ame. (Iruẹru 10:47, 48) Onana u dhesẹ nọ Kọniliọs ọ rọwo nọ o re ru oware kpobi nọ u fo nọ o re ru re avọ uviuwou riẹ a sae gọ Jihova. (Jos. 24:15; Iruẹru 10:24, 33) Kọniliọs ọ rọwo nọ ọ rẹ jọ Oleleikristi ghelọ epanọ a riẹ riẹ te vẹre na. Kọ eware jọ e riẹ nọ u fo nọ whọ rẹ seba re whọ sae họ-ame? Ẹsejọhọ o lọhọ tere he re whọ se eware yena ba. O tẹ rrọ ere, riẹ nọ Jihova o ti fiobọhọ kẹ owhẹ. O tẹ rrọ owhẹ oja inọ who re ru oware nọ Ebaibol ọ ta re whọ sae gọ Jihova, riẹ nọ Jihova ọ te ghale owhẹ. w25.03 5 ¶12-13

Who te yo ikpehre eme jọ nọ ahwo a be ta kpahe ukoko na hayo inievo jọ, kareghẹhọ nọ ere ọvona ewegrẹ Ọghẹnẹ a gu erue kpahe Jesu gbe ikọ riẹ. Ebaibol ọ ta nọ a ti kpokpo ahwo Jihova je gu erue fihọ ae uzou. (Mat. 5:11, 12) Nwanọ oye o be via na. Ma tẹ kareghẹhọ nọ ahwo nọ a be lalọ ọrue na kpobi, Ẹdhọ ọye ọ be rehọ ai ru iruo, ma ti ru oware jọ vẹrẹ vẹrẹ. Eme ma ti ru? Whọ gaviezọ kẹ iku erue he. Ohwo jọ o te bi gbiku erue, Pọl ukọ na ọ vuẹ omai oware nọ ma re ru. Ọ ta kẹ Timoti nọ jọ ọ “vẹvẹ otujọ unu inọ” jọ a “gaviezọ kẹ iku erue” he. A vẹ jẹ “siọ iku erue nọ e rẹ wha ọghọ se Ọghẹnẹ hẹ.” (1 Tim. 1:3, 4) Ma rẹ siọ iku erue thahe thahe keme ma riẹ obonọ i bi no ze. “Emamọ eme” gbe iku uzẹme ọvo ma rẹ raha oke mai gaviezọ kẹ.—2 Tim. 1:13. w24.04 11 ¶16; 13 ¶17

Whọ nyasiọ ahwo nọ e be gọ Jihova ba re whọ jọ ora sa ha. Ọghẹnẹ ọ gwọlọ nọ mai kpobi ma gọe kugbe. Nọ mai kpobi ma te bi ru eware nọ a bi wuhrẹ omai, okugbe ọ rẹ jọ udevie mai. Ohwo kpobi nọ ọ nyasiọ oware nọ ukoko na o ta ba, ọ jẹ be ta ofa, o re fi ohẹriẹ họ ukoko na. Yọ Ọghẹnẹ ọ vuẹ omai nọ ma “kẹnoma” kẹ ohwo otiọye na. O gbẹ rrọ ere he a ve ti si omai lele oma no ukoko na no. (Rom. 16:17) Nọ ma tẹ riẹ uzẹme na no, joma kru rie kekereke. Keme nọ ma te ru ere, o rẹ whae ze nọ ma sae rọ gọ Ọghẹnẹ ziezi, je ru oware nọ ọ gwọlọ ẹsikpobi. (Ẹf. 4:15, 16) Yọ o te jẹ whae ze nọ Setan ọ gbẹ te rehọ erue nọ o bi gu viẹ omai họ họ. U ve ti ru nọ Jihova ọ te rọ thọ omai evaọ oke uye ulogbo na. Fikiere, kru uzẹme na gaga koi. Keme nọ who te ru ere, ‘Ọghẹnẹ udhedhẹ na ọ te jọ kugbe owhẹ.’—Fil. 4:8, 9. w24.07 13 ¶16-17

Ahwo nọ o jẹ kẹ uye inọ erahaizi a rrọ, Jesu ọ jẹ hai muẹrohọ ae gaga. Yọ o se rai re a jọ ilele riẹ. Ọ riẹ nọ uzioraha họ oware nọ o wha uye nọ o rrọ akpọ na kpobi ze. Fikiere ọ jẹ hai se ahwo nọ ahwo a rri nọ erahaizi gboma. Jesu ọ kẹ oriruo jọ. Ọ ta nọ: “Ahwo nọ oma rai o ga a gwọlọ ọbo-imu hu, rekọ enọ e be mọ e gwọlọ ọbo-imu.” Nọ ọ ta ere no, ọ tẹ ta nọ: “Erahaizi mẹ nyaze ti se, orọnikọ ahwo okiẹrẹe he.” (Mat. 9:12, 13) Jesu o gine ru epanọ ọ ta na. Oke jọ, aye jọ ọ nyaze te viẹ fihọ awọ Jesu jẹ rọ irui-oviẹ riẹ ririe awọ Jesu. Ọ rọ izieraha aye na vrẹ riẹ. (Luk 7:37-50) U no ere no, Jesu o wuhrẹ aye Sameria nọ avọ iẹe a jẹ ta ẹme evaọ akotọ oza na eware jọ nọ i wuzou gaga. Jesu o wuhrẹ i riẹ dede nọ ọ riẹ nọ aye na o je gbe-ọfariẹ. (Jọn 4:7, 17-19, 25, 26) Ere ọvo ho, uwhu nọ u re no uzioraha ze na, Ọghẹnẹ ọ kẹ Jesu ogaga nọ o ro fi ei kparobọ. Ọ kpare ahwo nọ i whu no ze, te ezae te eyae, te emaha te ekpako.—Mat. 11:5. w24.08 4 ¶9-10

Ẹvẹ Jihova ọ te rọ kẹ odẹ riẹ oruaro kẹle na? O ti bruoziẹ ahwo kpobi. Kẹle na, ọ te raha Babilọn Ologbo na nọ ọ be raha odẹ riẹ na. (Evia. 17:5, 16; 19:1, 2) Ẹsejọhọ oke yena, nọ ahwo jọ a tẹ ruẹ nọ obọ u te Babilọn Ologbo na no, a vẹ te nyaze ti lele omai gọ Ọghẹnẹ. Kẹsena evaọ ẹmo Amagidọn, Jihova ọ vẹ te raha akpọ Setan muotọ. O ti kpe ahwo nọ a be wọso ẹe jẹ raha odẹ riẹ no, rekọ ọ te rọ obọ te ahwo nọ a you rie je bi yoẹme kẹe he, keme ae họ enọ e be kẹ odẹ riẹ orro. (Mak 8:38; 2 Tẹs. 1:6-10) Nọ Jesu o te su odu-ikpe no, nọ odawọ urere na o jẹ vrẹ no, yọ a ru odẹ Jihova fo no tẹtẹtẹ. (Evia. 20:7-10) Oke yena, “eriariẹ kpahe oruaro Jihova e te vọ otọakpọ na wọhọ epanọ ame ọ vọ abade na.” (Hab. 2:14) Oware riẹ u ti woma kẹhẹ nọ ohwo kpobi ọ te kẹ Jihova orro nọ u fo nọ a rẹ kẹe! w25.01 7 ¶15-16

Kọ ẹvẹ Ileleikristi nọ e jọ ahwo Hibru na a sai ro thihakọ ọwọsuọ na? Pọl ukọ na ọ riẹ nọ u fo re a rri edawọ nọ i bi te ai na epanọ Ọghẹnẹ ọ gwọlọ nọ a rri rai. Ọ vuẹ rai nọ Ọghẹnẹ ọ sae kuvẹ re edawọ jọ i te Oleleikristi. Nọ o je thihakọ edawọ itieye na, u ve ru ẹrọwọ riẹ jọ gaga. Edawọ nọ i re te Oleleikristi na, o rẹ lẹliẹe wo emamọ uruemu jọ nọ u fo nọ Oleleikristi o re wo nọ u re fiobọhọ kẹe ẹdẹfa. Nọ Ileleikristi obọ Hibru na a tẹ kareghẹhọ nọ erere o re no edawọ nọ i re te ohwo ze, u re ru nọ a sai ro thihakọ. (Hib. 12:11) Pọl ọ tuduhọ Ileleikristi obọ Hibru na awọ inọ a kru udu ga re a thihakọ ọwọsuọ nọ o bi te ai. Pọl ọ sae ginẹ ta ẹme yena keme ọyomariẹ ọ jẹ wọso Ileleikristi oke jọ. Fikiere ọ riẹ oghẹrẹ nọ o rẹ jọ nọ a tẹ be wọso ohwo. Yọ o thihakọ ebẹbẹ buobu no. A kpokpo i rie gaga okenọ o kurẹriẹ obọ.—2 Kọr. 11:23-25. w24.09 12-13 ¶16-17

U fo re ma se usi uwoma ota gboja gaga. Keme nọ ma bi kiẹzẹ jẹ rọwo ze kẹdẹ kẹdẹ na, yọ edẹ urere na e be dhẹ vrẹ ọvo. Joma rri epanọ Jesu ọ ta nọ ilele riẹ a ti se usi uwoma ota gboja te evaọ edẹ urere na, wọhọ epanọ o rrọ obe Mak 13:10. Ma rẹ ruẹ ẹme nọ Jesu ọ ta na evaọ obe Matiu re. Jesu ọ ta nọ a te ta usi uwoma Uvie na evaọ akpọ na soso, kẹsena “urere na” o vẹ te ze. (Mat. 24:14) Urere nọ Jesu ọ ta ẹme te na họ uzedhe okenọ Ọghẹnẹ ọ te rọ raha akpọ nana nọ Ẹdhọ o bi su na. Jihova o fi “ẹdẹ gbe auwa” na họ no nọ eware nọ e te via evaọ oke yena e te rọ via. (Mat. 24:36; Iruẹru 1:7) Kẹdẹ kẹdẹ nọ oke u bi kpo jẹ ke na, yọ ẹdẹ na ọ be kẹle. (Rom 13:11) Re ẹdẹ na o te ti te, joma ta usi uwoma na ziezi. Oke kpobi nọ a tẹ ta ẹme te usi uwoma, u fo re ma nọ omamai nọ: Fikieme ma be rọ ta usi uwoma na? Uyoyou nọ ma wo họ oware nọ o be wọ omai ta usi uwoma. Ma be ta usi uwoma je wuhrẹ ahwo fikinọ eware nọ ma bi wuhrẹ ahwo na e were omai. Yọ ma you ahwo nọ ma be ta usi uwoma na kẹ re. Onọ o mae rro kpobi họ, ma you Jihova, yọ ma gwọlọ nọ ohwo ọvo ọ raha odẹ riẹ hẹ. w24.05 14-15 ¶2-3

Ta kẹ ọmọ ra re ọ hai roro kpahe eware nọ Ọghẹnẹ ọ ma. Otẹrọnọ whẹ avọ ọmọ ra wha be nya akotọ itẹwọ vrẹ hayo wha be gbẹ ẹbe fihọ eware nọ wha kọ, whọ sai dhesẹ eware jọ nọ Ọghẹnẹ ọ ma kẹe. Dhesẹ eware jọ nọ a ru onaa ovona fihọ kẹe. Fikieme u ro fo re who ru ere? Keme o te lẹliẹe riẹ nọ ohwo jọ nọ o wo areghẹ gaga ọye o ru onaa họ eware nana. Oriruo jọ họ, who te rri eware jọ nọ Ọghẹnẹ ọ ma, whọ rẹ ruẹ isi nọ a si fihọ oma rai wariẹ họ. Yọ oghẹrẹ nọ a rọ ruẹrẹ eware jọ họ, e wọhọ eware nọ i dhe uhie họ gheghelie. U te ikpe buobu no nọ ahwo jọ a bi ro wuhrẹ kpahe oware nana. Ọgba-eriariẹ jọ nọ a re se Nicola Fameli ọ ta nọ who te kele isi nọ e rrọ eware jọ gbe oghẹrẹ nọ a si rai, whọ rẹ ruẹ nọ oghẹrẹ ovona a ro si isi itieye na fihọ eware efa re. E wọhọ eware nọ a romatotọ kele jẹ ruẹrẹ họ inọ enẹ ọnana o re ro thabọ no ọnana. A re se onaa nana Fibonacci sequence. Whọ rẹ ruẹ onaa utiona nọ a ru fihọ eware buobu. Eko-isi jọ nọ e rrọ obehru lo na, e wọhọ eware nọ i dhe uhie họ gheghelie. Itolo jọ e riẹ nọ a si isi fihọ oma rai gheghelie, yọ a si isi itieye na fihọ ebe ire gbe idodo jọ re. w24.12 16 ¶7

Epanọ eware e jọ okenọ Mosis, Devidi, gbe Jọn a rọ jọ akpọ, ere eware e rrọ kẹ omai nẹnẹ hẹ. Rekọ eware buobu e riẹ nọ a je ru nọ ma bi ru nẹnẹ re. Epanọ a jẹ gọ Ọghẹnẹ uzẹme ọvo na, ere ma be gọe re. A jẹ hae lẹ se Jihova, a rẹroso ẹe, yọ oware nọ Jihova ọ gwọlọ, a jẹ hai ru. Ere ma bi ru nẹnẹ re. Yọ epọvo na nọ u mu rai ẹro inọ Jihova ọ rẹ ghale ahwo nọ i yoẹme kẹe gaga na, ere u mu omai ẹro re. Whaọ ma dhunu te eme nọ ezae esa yena a ta no. Kọ eme ma ti ru na? Joma hai ru eware nọ ma wuhrẹ na. Joma hai koko izi Jihova. Ma te ru ere, ẹsiẹe eware e te rọ ginẹ riẹ nya kẹ omai evaọ oware kpobi nọ ma bi ru. Ma ti wo uzuazọ, ma vẹ te “rria oke krẹkri.” Ma te rria bẹdẹ bẹdẹ. Ere ọvo ho, eva e te were omai keme ma riẹ nọ ma bi ru oware nọ o rẹ were Ọsẹ obọ odhiwu mai nọ o you omai gaga na. Oghẹrẹ nọ Ọsẹ mai na o re ro ru eyaa kpobi nọ ọ ya gba u re gbe omai unu ọvo.—Ẹf. 3:20. w24.11 13 ¶20-21

Evaọ ukoko Ileleikristi ọsosuọ na, a rọ inievo-emezae jọ mu idibo iruiruo. (1 Tim. 3:8) O wọhọ nọ ae a je ru “iruo obufihọ” nọ Pọl ukọ na ọ ta ẹme te na. Idibo iruiruo na a je ru eware jọ nọ e roja, o tẹ lẹliẹ ekpako na wo uvẹ nọ a re ro wuhrẹ inievo na jẹ tuduhọ ae awọ. Ẹsejọhọ idibo iruiruo a jẹ hai kere eme nọ e rrọ Ikereakere na fihọ iko-ebe efa, hayo dẹ eware nọ a re ro kere ze. Roro kpahe iruo jọ nọ idibo iruiruo nọ e rrọ ukoko rai a bi ru. (1 Pita 4:10) Ejọ e rẹ rẹrote igho ukoko, efa a re kere epanọ ukoko na u ru ẹkwotọ usi uwoma rai te. Idibo iruiruo jọ a rẹ rẹrote ofẹ ikporakporo gbe ividio. Ejọ e rẹ rẹrote ahwo nọ a ziọ ewuhrẹ, je kele ai, efa kọ enọ i re ru epanọ a re ro ru Ọgwa Uvie na fo. A gbe ru eware nana ha, eware e sae nya kpatiẹ evaọ ukoko na ha.—1 Kọr. 14:40. w24.10 19 ¶4-5

Ma tẹ be kareghẹhọ nọ Jihova ọ rrọ uzuazọ yọ o ti fiobọhọ kẹ omai, ma ti wo ẹgba nọ ma re ro thihakọ odawọ kpobi nọ u te omai, te o kawo te o rro. Ọye họ Erumeru na, yọ ọ rẹ sae kẹ omai ẹgba nọ ma re ro thihakọ riẹ. Nọ Jihova ọ rrọ omai emu na, udu u re kpoho omai hi nọ ẹbẹbẹ o te te omai. Ma te rri oghẹrẹ nọ o ro fiobọhọ kẹ omai oke jọ nọ ma wo ẹbẹbẹ, o rẹ lẹliẹ omai riẹ nọ o ti fiobọhọ kẹ omai nọ ebẹbẹ nọ e rro vi eyena e tẹ maki te omai. Obọnana joma dhunu te eware ivẹ jọ nọ e via nọ e lẹliẹ Devidi ovie na fievahọ Jihova gaga. Okenọ ọ jọ ọmaha nọ o je su igodẹ ọsẹ riẹ, ẹdẹ jọ adaka ọ tẹ nyaze, ọ tẹ be wọ ogodẹ jọ vrẹ. Rekọ Devidi o te lei mu, o te mi ei ogodẹ na. Ẹdẹfa, okpohrokpo ọ tẹ jẹ nyaze te wọ ogodẹ. Ozọ u mu Devidi hi, ere o ro lei o te je mi ei ogodẹ na. Rekọ ọ ta nọ ẹgba obọriẹ o ro ru ei hi. Ọ riẹ nọ Jihova ọye o fiobọhọ kẹe. (1 Sam. 17:34-37) Eware nana nọ Devidi ọ jẹ hae kareghẹhọ u ru nọ o ro fievahọ Ọghẹnẹ nọ ọ rrọ uzuazọ na inọ ọ te kẹe ẹgba nọ o ti ro ru eware efa. w24.06 21 ¶5-6

Dae rehọ iẹe nọ a zizie owhẹ kpohọ epati jọ. Kinọ a nwani zizie owhẹ na, ẹnyavrẹ ye? Nọ whọ gbẹ riẹ ohwo nọ o wo epati na ha, whọ te nọ inọ: “Oria vẹ a ti jo ru epati na? Kọ epati na e te rro gaga? Kọ ono o wuzou epati na? Kọ amono a te ziọ epati na? Eme a ti ru? Kọ idi egaga e te jariẹ?” Uyo nọ ohwo na ọ kẹ owhẹ u ti ru nọ whọ te rọ riẹ sọ whọ te nya hayo whọ te nya ha. Nọ whọ tẹ nọ enọ no re whọ riẹ oghẹrẹ nọ eware e te jọ no, whọ vẹ romatotọ roro epanọ eware na e te jọ. Wọhọ oriruo, kọ nọ whọ tẹ riẹ nọ ahwo nọ a zizie kpohọ ehaa na a re koko uzi Ọghẹnẹ hẹ, hayo inọ a ti mu ghale idi nọ i re mu evaọ ehaa na fikinọ a riẹ izi Ọghẹnẹ hẹ, oyena u gbe dhesẹ kẹ owhẹ nọ a te da idi vrẹta evaọ epati na? (1 Pita 4:3) Obọnana nọ whọ riẹ epanọ eware e rrọ no na, whọ te sae jẹ emamọ iroro. w25.01 15 ¶4-5

Jihova ọ kẹ oriruo nọ u ru nọ ma rọ riẹ oware nọ o re ru nọ ọrahauzi o te kurẹriẹ, yọ o re ru ere fikinọ Jesu o whu kẹ omai. Oye họ, Jihova o re voro izieraha ohwo na no. Nọ oware nọ ọ rrọ wawae gaga o te mu ewu hayo ohọ, o lọhọ họ re a fọrọ iẹe te epanọ oka na o re ro noi no riẹriẹriẹ. Rekọ Jihova ọ be rọ oriruo yena vuẹ omai nọ ọ rẹ wozẹ uzioraha mai no omai oma te epanọ a gbẹ rọ ruẹ oka uzioraha na ha evaọ oma mai. Ohwo ọ tẹ raha uzi Ọghẹnẹ, o wọhọ ẹsenọ ọ “reosa” Ọghẹnẹ. (Mat. 6:12; Luk 11:4) Oke kpobi nọ ma raha uzi Ọghẹnẹ, o wọhọ ẹsenọ ma be jẹ re esa efa fihọ ehru enọ ma re no vẹre na. Osa nọ ma re Jihova u bu wo umuo ho! Rekọ nọ Jihova ọ tẹ rọvrẹ omai no, o wọhọ ẹsenọ o si usi fihọ osa na, ọ tẹ vuẹ omai nọ ma gbẹ hwa ha, ma kpairoro vrẹ. Nọ ọ kpairoro vrẹ riẹ no na, ọ rẹ jẹ wariẹ ye omai osa na ẹdẹfa ha. Oriruo yena nọ a ro dhesẹ oghẹrẹ nọ Jihova ọ rẹ rọvrẹ omai na, o lẹliẹ udu te omai otọ. w25.02 9-10 ¶9-10

Ma riẹ nọ esẹgbini a tẹ who no, o te gwọlọ nọ emọ na a rẹ hai vi omoware se ae jẹ rẹrote ae. Yọ ere emọ buobu a re gine ru. (1 Tim. 5:4) Rekọ ezae-avọ-eyae nọ e rrọ Ileleikristi a re yẹ emọ fikinọ a rẹroso ugho nọ u ti no etẹe ze nọ a tẹ who no ho. A rẹ kareghẹhọ nọ a tẹ sai wuhrẹ emọ na re a jọ ahwo nọ a rẹ gọ Jihova odẹnotha, oware nọ o mai woma oye. Oware nọ o te mae lẹliẹ eva were ọsẹgboni na oye. (3 Jọn 4) Whai esẹgbini, wha rọ eware nọ wha bi ru dhesẹ kẹ emọ rai nọ wha rẹroso Jihova. Wha wuhrẹ ae epanọ a sae rọ rẹrote omarai ẹdẹfa. Wuhrẹ ae notọ ze inọ u fo re a rọ obọ rai ru iruo ziezi. (Itẹ 29:21; Ẹf. 4:28) Nọ a be rro ze na, wuhrẹ ae re a fiẹrohotọ evaọ obọ isukulu. Esẹgbini a sae kiẹ ebe ukoko na re a ruẹ ehrẹ Ebaibol nọ a re ro fiobọhọ kẹ emọ rai. Emọ na a vẹ rọ ehrẹ yena jẹ emamọ iroro kpahe epanọ u fo nọ a re kpohọ isukulu te. Esẹgbini na a re ru ere re emọ na a sai ru omoware jọ nọ a rẹ rọ rẹrote omarai ẹdẹfa je ru iruo kẹ Jihova ziezi evaọ ukoko na. w25.03 30-31 ¶15-16

Jihova ọ jọ Aizaya uzou avọ 65 vuẹ omai oghẹrẹ nọ egagọ Ọghẹnẹ e te jọ. Eruẹaruẹ yena e kaki rugba evaọ 537 B.C.E. Oke yena ahwo Ju nọ a kurẹriẹ a ro no igbo Babilọn kpo. Yọ Jihova ọ ghale rai keme o ru nọ a rọ wariẹ bọ Jerusalẹm gbe etẹmpol na fihọ wowoma. Ahwo Izrẹl a te mu ei họ ẹgọ evaọ etẹe. (Aiz. 51:11; Zẹk. 8:3) Eruẹaruẹ yena e wariẹ rugba evaọ 1919 C.E. Oke yena ahwo nọ e be gọ Jihova a ro no igbo Babilọn Ologbo na. A tẹ wariẹ mu Ọghẹnẹ họ ẹgọ ziezi je mu usi uwoma họ ẹta evaọ akpọ na soso. A to ikoko sa-sa họ je mu oware nọ o rẹ were Ọghẹnẹ họ eru. Ezae gbe eyae nọ e jẹ hai ru ozighi vẹre, je mu ru wọhọ erao, a gbe je ru ozighi hi. Rekọ a tẹ “whẹ uruemu okpokpọ na họ oma, onọ a ma lele oreva Ọghẹnẹ.” w24.04 20-21 ¶3-4

Evaọ erẹwho jọ, a rẹ gwọlọ nọ ọsẹgboni ohwo hayo imoni riẹ nọ e dina kpako no ae a rẹ vuẹe ohwo nọ ọ rẹ rehọ. Yọ evaọ eria efa, ohwo uviuwou ohwo na hayo egbẹnyusu riẹ a rẹ gwọlọ ohwo ze. A ve ru epanọ aimava a sae rọ ruẹ ẹro sọ a sai mu usu họ ẹnya. Otẹrọnọ ohwo jọ ọ tẹ vuẹ owhẹ nọ who lele iei gwọlọ ohwo, daoma riẹ oghẹrẹ ohwo nọ ọ gwọlọ. Yọ whọ tẹ ruẹ ohwo no, daoma riẹ eware nọ ọ gwọlọ re. Daoma riẹ uruemu ohwo na gbe epanọ o you Jihova te, keme oye o mae rro. Ohwo nọ usu riẹ avọ Jihova o rrọ kpekpekpe ọye ọ mai woma, orọnọ ohwo nọ o fe, nọ o kpohọ isukulu gaga, hayo nọ a riẹ gaga ha. Kareghẹhọ nọ obọ ọmọzae na gbe ọmọtẹ na ẹme na ọ rrọ sọ a rẹ rehọ ohwohwo hayo a rẹ rehọ họ. w24.05 23 ¶11

Edhere jọ nọ ma sai ro fiobọhọ kẹ ọmọtẹ avọ ọmọzae nọ a be nya usu nọ a rẹ rọ riẹ ohwohwo họ, ma rẹ yọroma kpahe oghẹrẹ eme nọ ma rẹ ta. (Itẹ 12:18) Ẹsejọhọ whọ gwọlọ vuẹ ahwo inọ oniọvo-ọmọtẹ avọ oniọvo-ọmọzae jọ a mu usu họ ẹnya no. Rekọ a gwọlọ nọ ae ọvo a rẹ rọ unu rai vuẹ ahwo orọnikọ mai hi. Ma rẹ vuẹ ahwo inọ inievo ivẹ na a gwọlọ rehọ ohwohwo ho. Yọ u fo ho re ma gu ai ẹdhọ fiki eware jọ nọ i te omai hi. (Itẹ 20:19; Rom 14:10; 1 Tẹs. 4:11) Ẹsejọ ahwo jọ a rẹ vuẹ inievo nọ e be nya usu inọ a fo ohwohwo gaga. Ejọ a rẹ nọ ae sọ a te rehọ ohwohwo. Eme itieye na e sae dha oniọvo-ọmọzae avọ oniọvo-ọmọtẹ na eva. Kọ eme ma re ru otẹrọnọ inievo nọ e be nya usu re a riẹ ohwohwo a fa usu na? Ma du nọ oware nọ o wha riẹ ze he, yọ ma thọ othọ ọvo ho. (1 Pita 4:15) Orọnikọ nọ oniọvo-ọmọtẹ avọ oniọvo-ọmọzae a tẹ fa usu, u dhesẹ nọ a riẹ usu na nya ha ha. Rekọ u dhesẹ nọ usu na o lẹliẹ e rai riẹ nọ a fo ohwohwo ho. Yọ oware nọ a rọ fiki riẹ mu usu na, usu na u fiobọhọ kẹ ae riẹ no na. O make rrọ ere na, usu na nọ o fa na o sae kẹ ae uye. Fikiere oware nọ ma re ru họ ma rẹ daoma tuduhọ ae awọ. w24.05 31 ¶15-16

Ohwo uviuwou mai jọ hayo ogbẹnyusu ọkpekpe mai jọ o te no ukoko Jihova, o rẹ da omai te onwa. (Ol. 78:40) Ohwo na ọ tẹ ginẹ kẹle omai gaga, ẹsiẹe o rẹ mae da omai dede. Otẹrọnọ oware utioye na o via kẹ owhẹ, kareghẹhọ nọ oware utioye o via kẹ Zedọk re, yọ ẹrọwọ riẹ o sae lẹliẹ owhẹ kru udu ga. Oke jọ o jariẹ nọ ogbẹnyusu ọkpekpe Zedọk nọ a re se Abayata o ro ru oware nọ Jihova ọ gwọlọ họ. Rekọ Zedọk o gbe je ru oware nọ o rẹ were Jihova. Nọ Devidi ovie na ọ kẹle uwhu no, ọmọzae riẹ jọ nọ a re se Adonaejah ọ tẹ jẹ gwọlọ nọ ọye ọ rẹ jọ ovie. Rekọ Jihova ọ ta nọ Solomọn ọye ọ te jọ ovie. (1 Irv. 22:9, 10) Abayata ọ tẹ jọ abọ Adonaejah. (1 Iv. 1:5-8) Oware nọ Abayata o ru na u dhesẹ nọ ọ gbẹ rrọ abọ Devidi gbe Zedọk ho yọ ọ gbẹ rrọ abọ Jihova gbe he keme ohwo nọ Jihova ọ gwọlọ ọye ọ jọ abọ riẹ na ha. O vrẹ ikpe udhuvẹ soso no nọ Zedọk avọ Abayata nọ a rrọ izerẹ na a bi ro ru eware kugbe.—2 Sam. 8:17; 15:29; 19:11-14. w24.07 6 ¶14-15

Ma tẹ be sẹro omamai ẹsikpobi re ma siọ odawọ ba ekie ruọ, eghale i re te omai. Omaweromẹ nọ uzioraha o rẹ wha ze, yọ “omaweromẹ ubroke.” Ma te bi koko izi Ọghẹnẹ ẹsiẹe eva e rẹ mae were omai. (Hib. 11:25; Ol. 19:8) Eva e rẹ siọ omai ba ẹwere he, keme Ọghẹnẹ ọ ma omai re ma yeri uzuazọ nọ o rẹ were iẹe. (Emu. 1:27) Fikiere nọ ma te bi koko izi Ọghẹnẹ, udu u ti brukpe omai hi. Yọ o te whae ze nọ ma ti ro wo uzuazọ ebẹdẹ bẹdẹ. (1 Tim. 6:12; 2 Tim. 1:3; Jud 20, 21) Ginọ uzẹme inọ “uwo na o ga ha.” (Mat. 26:41) Rekọ nọ Ebaibol ọ nwane ta ere na, u dhesẹ nọ ma rẹ sai koko izi Ọghẹnẹ hẹ hẹ. Jihova ọ te kẹ omai ẹgba nọ ma re ro ru oware nọ o rẹ were iẹe. (2 Kọr. 4:7) Ogaga nọ u vi ogaga oye Ebaibol ọ ta nọ Ọghẹnẹ ọ te kẹ omai na. Koyehọ ma wo ogaga jọ no vẹre. Ma rẹ rehọ ogaga yena dikihẹ ga kẹdẹ kẹdẹ re ma siọ odawọ ba ekie ruọ. Ọghẹnẹ o re ru oyena kẹ omai hi. Jihova ọ te kẹ omai ẹgba, o ti yo olẹ na, ọ vẹ te kẹ omai ogaga kugbe. (1 Kọr. 10:13) Joma riẹ nọ evaọ ogaga Ọghẹnẹ, ma sae sẹro omamai re ma siọ odawọ ba ekie ruọ. w24.07 19 ¶19-21

Pọl ukọ na o kere ẹme oria ikere inẹnẹ na se Timoti nọ ọ jọ ọkpako ukoko. Ọ vuẹ Timoti oghẹrẹ nọ o re ru “ahwo nọ a be raha uzi.” Ọ ta kẹe nọ jọ ọ whọku ahwo otiọye na evaọ “iraro ahwo kpobi.” Kọ Pọl ọ be ta kẹ Timoti nọ iraro ukoko na soso ọ rẹ jọ whọku ahwo otiọye na? Nwanọ ere he. Nọ ọ ta nọ “iraro ahwo kpobi” na, ahwo nọ ọ jẹ ta na họ, ahwo jọ nọ a riẹ kpahe uzi nọ ohwo na ọ raha na. Ẹsejọhọ iraro rai ohwo na ọ jọ raha uzi na hayo ohwo na ọ lẹlẹ vuẹ ae kpahe uzi nọ ọ raha na. Ekpako na a rẹ rọ areghẹ vuẹ ahwo otiọye na inọ a lele ohwo na ta ẹme no yọ a kpọ riẹ họ no. Ẹsejọhọ inievo buobu evaọ ukoko na a riẹ kpahe oware uyoma nọ ohwo na o ru na no. Hayo o sae jọ nọ oke o be nya na, a te riẹ kpahe iẹe. O tẹ rrọ ere, koyehọ “iraro ahwo kpobi” nọ Ebaibol ọ ta na u te ukoko na soso no, orọnọ imibi ahwo jọ ọvo ho. Fikiere ọkpako ukoko jọ o re woro kẹ ukoko na soso inọ, oniọvo otiọnana, a whọku ei. Kọ fikieme a re ro whowho iei kẹ ukoko na? Pọl ọ ta nọ: “Re o jọ unuovẹvẹ kẹ enọ i kiọkọ,” re a gbẹ nyae raha uzi hi. w24.08 23-24 ¶16-17

Ma re kru obọ ga evaọ iruo Jihova bẹsenọ ọ rẹ raha akpọ na. Enọ a rọ ẹzi wholo na a rẹ jaja aro vi ẹsikpobi re Jesu ọ sae “rehọ” ae vrẹ kpobọ odhiwu. (Mat. 24:40) Ileleikristi nọ a rọ ẹzi wholo na a bi rẹro okenọ Jesu o ti ro ‘koko ae họ’ kpobọ odhiwu. Nọ a te fi ẹmo Amagidọn no, a vẹ te wọhọ ọmọtibobo kẹ Jesu. Oye Ebaibol o se orọo Omogodẹ na. (2 Tẹs. 2:1) Dede nọ oke ẹdhoguo na o te otọ gaga no, ozọ u re mu omai hi. Ma tẹ gọ Jihova Ọsẹ obọ odhiwu mai nọ o you omai na te urere, ọ te kẹ omai “ogaga nọ u vi ogaga” re ma “sai dikihẹ aro Ọmọ ohwo.” (2 Kọr. 4:7; Luk 21:36) Te ma wo ẹruore inọ ma ti kpobọ odhiwu, hayo otọakpọ na ma te rria, joma lele unuovẹvẹ nọ Jesu ọ rọ etadhesẹ na vẹvẹ omai na. Ma te ru ere, eva mai e te were Ọsẹ mai na. Jihova o wou gaga, fikiere o ti rri omai aro, o ve ti “kere odẹ [mai] fihọ obe” uzuazọ na.—Dan. 12:1; Evia. 3:5. w24.09 24-25 ¶19-20

Whọ tẹ romatotọ roro kpahe Ẹme Ọghẹnẹ, who ti gbe wo avro evaọ udu ra ha. Eme ma rọ ta ere? Romatotọ roro kpahe eware iwoma nọ Jihova o bi ru kẹ owhẹ jẹ kareghẹhọ nọ eva ra e be were iẹe. Rekọ rri ahwo nọ who bi roro nọ akpọ o woma kẹ na. Akpọ nana ọvo orai o nyaba. Ibuobu rai, okọ rai hayo efe rai ọvo họ oria nọ a rẹroso keme a wo ẹruore inọ emamọ akpọ ọ rrọ obaro tha ha. Rekọ eware nọ Jihova ọ ya eyaa inọ o ti ru kẹ owhẹ evaọ obaro, a sae ruẹ unu gbiku rai dede he. (Ol. 145:16) Whaọ oware ofa ona: Kọ whọ ginẹ riẹ epanọ akpọ ra ọ hae te jọ o hae jọ nọ whọ ta nọ eware akpọ na who re le? Oware jọ nọ ma rẹ kareghẹhọ na di: Ohwo nọ ọ jiroro jọ kpobi fikinọ o you Jihova gbe amọfa, o re wo eware nọ e ginẹ roja evaọ uzuazọ nọ e rẹ lẹliẹ eva were iẹe. w24.10 27 ¶12-13