Ane

Ma tẹ gwọlọ nọ ma re wo eghale nọ i ti te ahwo fiki uwo-oma gbe azẹ Jesu ma re fi ẹrọwọ họ idhe ẹtanigbo na. (Ẹf. 1:7) Ahwo nọ Jesu o se “igodẹ efa” na a rẹ re ebrẹdi jẹ da enwaene na ha nọ a te bi ru Emu Owọwọ Olori na, yọ u fo re a ru ere gbe he. (Jọn 10:16) Rekọ a bi wo eghale fiki uwo-oma Jesu gbe azẹ riẹ nọ o ro dhe idhe na, keme a fi ẹrọwọ họ idhe yena. (Jọn 6:53) Ahwo nọ a rẹ re ebrẹdi na jẹ da enwaene na a bi ru ere ro dhesẹ nọ a re ọvọ ọkpokpọ na kugbe ae no, yọ a wo ẹruore inọ a ti lele Jesu su evaọ obọ odhiwu. Te ma rrọ usu enọ a rọ ẹzi wholo, hayo usu igodẹ efa na ma rrọ, u wuzou gaga re ma fi ẹrọwọ họ Jesu. Ere ma sai ro wo uzuazọ ebẹdẹ bẹdẹ. w24.12 13 ¶14, 16

Nọ Jesu o je ru Emu Owọwọ na kugbe ikọ riẹ, ọ kẹ rai ebrẹdi nọ ọ kare ẹvi. Ọ tẹ ta kẹ ae nọ ebrẹdi na o dikihẹ kẹ ugboma riẹ. Nọ o ru ọyena no, ọ tẹ jẹ kẹ ae enwaene, yọ ọ ta nọ u dikihẹ kẹ “azẹ ọvọ na.” (Mak 14:22-25; Luk 22:20; 1 Kọr. 11:24) “Uwou Izrẹl [Ọghẹnẹ]” koyehọ ahwo nọ a ti lele Jesu su evaọ Uvie Ọghẹnẹ a re ọvọ na kugbe. (Hib. 8:6, 10; 9:15) Okenọ o je ru Emu Owọwọ na, whọ rẹ ruẹ nọ ahwo nọ o se “uthuru okakao” na ọ jẹ ta ẹme kpahe. Ikọ ikpegbọvo riẹ nọ e jọ kugbei nọ a je ru Emu Owọwọ na họ ahwo nọ a kake jọ uthuru okakao na. Ae họ ahwo nọ a ti lele Jesu su evaọ obọ odhiwu. w24.12 11 ¶9-10

A vivie Jesu, a te mu ei, a yẹ ebasẹ kẹe. A gu erue fihọ iẹe uzou. A te je gboja kẹe gaga. Isoja a te su ei vrẹ kpohọ oria nọ a te jọ kare iẹe fihọ ure. A tẹ jọ etẹe tehe ibubẹ fihọ iẹe yawo ure na. O thihakọ edada na kpobi bẹsenọ o ro whu. Rekọ ohwo jọ ọ jariẹ nọ oware na o tubẹ mae da dede. Ọye họ Jihova Ọghẹnẹ. Jihova ọ rọ ogaga ulogbo riẹ ru re ahwo na a siọ Ọmọ riẹ ba ekpe he. Uwhu nọ Jesu o whu na u dhesẹ nọ Jihova o you owhẹ gaga. Oware nọ o ru re whọ sai no igbo uzioraha gbe uwhu, okolo ho. Jihova o thihakọ oware nọ o mae dae kpobi fiki mai. (1 Jọn 4:9, 10) Ọ ginẹ gwọlọ nọ mai kpobi ma hai ru oware nọ o rẹ were iẹe dede nọ mai erahaizi, ma ve no igbo uzioraha. w24.08 6 ¶13-14

Ma te roro te oware nọ Jihova o thihakọ riẹ re ọ sae ta omai no igbo, ma rẹ nwane riẹ nọ o you omai wo umuo ho. Setan ọ ta nọ odibo Ọghẹnẹ ọvuọvo nọ ọ te sai dikihẹ gbẹ gọ Ọghẹnẹ ọ riẹ hẹ nọ edawọ i te tei. Re Jihova ọ sai dhesẹ nọ ọrue Setan ọ ta na, Jihova ọ tẹ kuvẹ re Ọmọ riẹ na ọ ruẹ uye taure o te ti whu. (Job 2:1-5) Isu egagọ nọ e jẹ wọso Jesu na a je sei ẹkoko, isoja a fa riẹ, a tẹ tehe iẹe fihọ ure. Jesu ọ tẹ rrọ ehru ure na reoja bẹsenọ o ti ro whu. Nọ a bi ru Jesu eware nana kpobi na, yọ Jihova o bi rri ọvo. (Mat. 27:28-31, 39) Jihova o wo ogaga nọ ọ sai ro ru re ahwo na a siọ Ọmọ riẹ uye ba ẹkẹ. (Mat. 27:42, 43) Rekọ o hae jọ nọ Jihova o ru ere, koyehọ a kpe omai fihọ akpọ no ye. Keme Jesu ọ gbẹ ta omai no igbo ho, ma hai ti wo ẹruore he. Oyejabọ Jihova ọ rọ kuvẹ re Ọmọ riẹ na ọ ruẹ uye bẹsenọ o ro se ẹwẹ họ. w25.01 22 ¶7

Ilele Jesu a je weri yọ ozọ u je mu ai gaga fiki oware jọ nọ o via. Evaọ Nisan 16 evaọ ukpe 33 C.E., ezae ivẹ jọ nọ e jọ ilele Jesu a tọlọ omarai a tẹ ruọ edhere bi no obọ Jerusalẹm kpohọ iwhre nọ a re se Emeọs. Epanọ a jẹ rọ nyavrẹ na ọzae jọ o te kuomagbe ai. Ilele na a te je gbiku epanọ oware nọ o via kẹ Jesu na o da rai te rọkẹ ọzae na. Ọzae nọ o bi lele ae vrẹ na ọ tẹ ruọ ẹme, ọ tẹ “rehọ eme Mosis muhọ jẹ ruọ eme Eruẹaro na kpobi.” Ọ te wuhrẹ ai oware nọ u ro fo re Mesaya na ọ ruẹ uye je whu. Yọ ẹme nọ ọ ta kẹ ae o te rai udu gaga, o te thọrọ ai ẹro ho. Nọ aimasa a je te Emeọs no, ọzae na o te ru oware jọ nọ u ru nọ a rọ riẹ nọ kpakọ Jesu! (Luk 24:13-35) Nọ a kpare Jesu ze no, ọ romavia kẹ ilele riẹ unuẹse buobu evaọ edẹ udhuvẹ soso taure o te ti kpobọ odhiwu. Jesu ọ rọ uvẹ yena tuduhọ ilele riẹ awọ. U te ru nọ eva e rọ were ilele riẹ nọ ozọ u je mu vẹre na. Ozọ u gbe mu ae hi, a tẹ jẹ ta usi uwoma na ududu je wuhrẹ ahwo. w24.10 12 ¶1-3

Ọmọ o re ru oware jọ taure ọ tẹ te rro te ohwo ho. Rekọ re ohwo ọ tẹ te jọ Oleleikristi nọ ọ kpako o re ru eware jọ. Wọhọ oriruo, nọ Pọl ọ ta usi uwoma kẹ ahwo Kọrint, ejọ a te kurẹriẹ, a tẹ họ-ame. Ẹzi ọfuafo o te te ae obọ. (Iruẹru 18:8-11) Rekọ nọ ikpe buobu e make vrẹ no, yọ ibuobu rai a gbe bi ru wọhọ emaha evaọ ukoko na. (1 Kọr. 3:2) Re ma sae kpako evaọ ukoko na, o rẹ jọ omai oja inọ ma rẹ kpako. Ohwo ọ tẹ rrọ ogbori, yọ “ogbori” nọ ọ rrọ na o were riẹ, ọmọmọ ọvo ọ rẹ jọ evaọ ukoko na, ọ sae nyaharo ho. (Itẹ 1:22) Emọ jọ e riẹ nọ a rro fihọ no, rekọ a riẹ oware ovo ho. Oware kpobi esẹgbini rai a rẹ vuẹ ae taure a tẹ te riẹ onọ a re ru. Joma jọ wọhọ emọ itieye na ha. Joma ru eware nọ e rẹ lẹliẹ omai nyaharo. Ma du rẹroso ohwo ho. Nọ who bi ru epanọ whọ sai ro te ọkpako na, lẹ se Jihova re ọ kẹ owhẹ “isiuru” gbe “ogaga” nọ who re ro ru ei.—Fil. 2:13. w24.04 4 ¶9-10

Nọ Jihova o te bi bruoziẹ ohwo-akpọ, o re bruoziẹ na avọ ohrọ-oriọ. (Izik. 33:11) Jihova ọ rẹ kaki bruoziẹ uwhu ebẹdẹ bẹdẹ kpe ohwo ho. Jihova o wo ohrọ-oriọ wo umuo ho. Ọ rẹ re ohrọ ohwo kpobi nọ u fo nọ a rẹ re ohrọ. Amono ma sae ta nọ a te kpare ze he? Umutho ahwo jọ ọvo Ebaibol ọ ta nọ a te kpare ze he. Jesu ọ ta ẹme jọ nọ o dhesẹ nọ a te kpare Judas Iskariọt ze he. (Mak 14:21; je rri Jọn 17:12.) Judas o kekaro họ wọso Jihova Ọghẹnẹ gbe Ọmọ riẹ. (Rri Mak 3:29.) Jesu ọ tẹ jẹ ta ẹme nọ o dhesẹ nọ isu egagọ jọ nọ e jẹ wọso ẹe, a te whu no, a te kpare ae ze he. (Mat. 23:33; rri Jọn 19:11 re.) Pọl ukọ na ọ vẹvẹ inievo na unu re inọ ahwo nọ a kie no ukoko na no, nọ i bi kekaro fihọ wọso uzẹme na, a gbe kurẹriẹ hẹ, a te kpare ae ze he.—Hib. 6:4-8; 10:29. w24.05 4 ¶10-11

Nọ ma tẹ kẹle Jihova gaga, Setan ọ sai ru omai oware ovo nọ o rẹ wha uye se omai bẹdẹ bẹdẹ hẹ. (1 Jọn 3:8) Evaọ akpọ ọkpokpọ na, Jihova ọ te gbẹ thọ idibo riẹ, re oware ovo o gbẹ fa usu rai avọ iẹe he. Yọ ọ te thọ ae no uwhu dede. (Evia. 21:4) Uwou-udhu Jihova nọ ma nyaze na, yọ uvẹ ulogbo Jihova o rovie kẹ omai na. U ru nọ mai kpobi na omomọvo ọ rọ rrọ ogbẹnyusu ọkpekpe riẹ. Yọ ma sae jọ egbẹnyusu riẹ bẹdẹ bẹdẹ. (Izik. 37:27) Kọ uruemu vẹ ma re wo re ma sae gbẹ jọ uwou-udhu Jihova? Ohwo o te zizie owhẹ kpobọ uwou riẹ, whọ te gwọlọ riẹ oghẹrẹ nọ ohwo na ọ gwọlọ nọ who re ru evaọ uwou na. Ere ọvona re, ma rẹ daoma re ma riẹ oware nọ Jihova ọ gwọlọ nọ ma re ru re ma sae gbẹ jọ uwou-udhu riẹ. Fikinọ ma you Jihova, ma rẹ daoma gaga re ma “ruẹsi ru ei eva were ziezi.” (Kọl. 1:10) Ma rẹ dhozọ Ọghẹnẹ ẹsikpobi keme ma riẹ nọ ọhwa mai ọ rrọ họ. Yọ ma tẹ be ginẹ dhozọ Ọghẹnẹ, ma rẹ kẹnoma kẹ oware nọ o rẹ dhae eva. Ma ginẹ gwọlọ “romakpotọ lele Ọghẹnẹ [mai] nya!”—Mae. 6:8. w24.06 4 ¶8-9

Jihova ọ ta kẹ Abraham nọ jọ ọ rehọ ọmọ riẹ nọ a re se Aiziki dhe idhe kẹe. O te lọhọ kẹ Abraham vievie he re o ru oware yena. Rekọ ghele na, o ru epanọ o re ro ru oware nọ Ọghẹnẹ ọ vuẹ riẹ na. Epanọ o bi ti ro kpe ọmọ na, Ọghẹnẹ ọ tẹ ta kẹe nọ o du kpei hi. Dede nọ Jihova ọ kẹ riẹ uvẹ re o kpe ọmọ riẹ hẹ, ahwo kpobi nọ a wo ẹrọwọ a sai wuhrẹ oware jọ no oware nọ o via na ze. U dhesẹ nọ Jihova ọ gwọlọ nọ o re siobọno Ọmọ riẹ nọ o you gaga na ze re ọ rọ uzuazọ riẹ dhe idhe fiki ahwo-akpọ. Kinọ uyoyou nọ Jihova o wo kẹ ohwo-akpọ! (Emu. 22:1-18) Nọ Abraham o whu no, ikpe buobu nọ i lele i rie, Jihova o te jie izi kẹ ahwo Izrẹl. O jie izi buobu kẹ ae kpahe idhe nọ a re dhe ro voro oma nọ a tẹ raha uzi. (Izerẹ 4:27-29; 17:11) Idhe yena nọ a jẹ hai dhe na, a je dhe ae hẹrẹ uzedhe idhe nọ Ọmọ Ọghẹnẹ o ti dhe nọ o ti ro si ahwo-akpọ no igbo uzioraha. Ọghẹnẹ ọ rọ ẹzi riẹ ru nọ eruẹaro riẹ a ro kere nọ ọmọ nọ a ya eyaa riẹ na ọ te ruẹ uye je whu. Ọmọ yena họ Ọmọ Ọghẹnẹ nọ o you gaga. O siobọno Ọmọ riẹ nọ o you gaga na re a rehọ iẹe dhe idhe fiki ahwo-akpọ, re a sai no igbo uzioraha gbe uwhu. Yọ whẹ omara whọ rrọ usu ahwo nọ o whu kẹ.—Aiz. 53:1-12. w24.08 4 ¶7-8

Oke kpobi nọ who se Ebaibol na, daoma gwọlọ epanọ who re ro ru eware nọ who wuhrẹ. Who te bi se oria jọ Ebaibol, nọ omara nọ, ‘Ẹvẹ mẹ sai ro ru oware nọ mẹ jọ etenẹ na wuhrẹ evaọ enẹna hayo ẹdẹfa?’ Ma rehọ iẹe nọ who se obe 1 Ahwo Tẹsalonika 5:17, 18. Who te se oria Ebaibol yena no, whọ sai dhizu who ve roro kpahe epanọ whọ be hae lẹ kiti te, je roro sọ whọ be hae ginẹ lẹ no eva ra ze. Whọ sai je roro kpahe eware jọ nọ whọ rẹ rọ fiki rai yere Ọghẹnẹ. Ẹsejọhọ whọ vẹ te vuẹ omobọ ra nọ who ti yere Jihova fiki eware esa jọ. O tẹ make rọnọ umutho iminiti jọ ọvo who ro roro kpahe oria nọ who se ere, u ti ru nọ whọ te rọ jọ ọnọ o bi ru lele ẹme Ọghẹnẹ, orọnọ ọnọ o bi yo ọvo ho. Who ti wo irere buobu nọ whọ tẹ be hai ru ere kẹdẹ kẹdẹ nọ who te bi se Ebaibol. Who te bi ru ere, whọ te ginẹ jọ ohwo nọ o bi lele ẹme Ọghẹnẹ vi epaọ anwẹdẹ. w24.09 4-5 ¶9-10

Oghẹrẹ nọ Jihova ọ ma omai u woma gaga. A tẹ kẹ omai okẹ, eva e rẹ were omai. Rekọ nọ ma tẹ kẹ ohwo okẹ, ẹsiẹe eva e rẹ mae rọ were omai. Ere Jihova ọ ma omai. Eva e rẹ were omai nọ ma te fiobọhọ kẹ inievo ukoko na. Yọ a te yere omai fikinọ ma fiobọhọ kẹ ae, eva e rẹ were omai. Rekọ a gbẹ maki yere omai hi, eva e rẹ were omai keme ma riẹ nọ emamọ oware ma ru na. Hae kareghẹhọ nọ oware kpobi nọ whọ kẹ ohwo jọ kẹhẹ, “Jihova o wo edhere nọ ọ sae rọ kẹ owhẹ bu vi ere.” (2 Irv. 25:9) Ma sae kẹ okẹ te Jihova vievie he. Yọ Jihova ọvo ọ tẹ hwosa kẹ omai, oware nọ u re ru eva were ohwo tei, o riẹ hẹ. Fikiere joma daoma hai ru ọghọ wọhọ epanọ Jihova Ọsẹ obọ odhiwu mai na o re ru ọghọ gaga na. w24.09 31 ¶20-21

Jihova o wo ohrọ-oriọ gaga. (Ol. 103:13; Aiz. 49:15) Oware jọ o tẹ be kẹ omai uye, o rẹ kẹe uye re. (Zẹk. 2:8) Yọ fiki epanọ o wou gaga, ma sai go kẹle iẹe, ma vẹ jọ egbẹnyusu riẹ. (Ol. 25:14; Iruẹru 17:27) Jihova o wo omaurokpotọ re. O re “ruwẹ totọ re o rri odhiwu gbe otọakpọ na, ọ rẹ kpare oruori na no ovu. Ọ rẹ wọ oyogbe no ẹre enwo.” (Ol. 113:6, 7) Kọ Ọghẹnẹ nọ o woma te enẹ, eme ma gbẹ kẹe oruaro ho? Ma rẹ kẹ Jihova oruaro keme ma gwọlọ nọ ahwo a riẹe. Nẹnẹ na, ahwo buobu a riẹ oghẹrẹ nọ Jihova ọ ginẹ rrọ họ. Kọ eme ọ be whae ze na? Setan ọ raha udu rai no. O gu erue buobu kẹ ae kpahe Jihova no. (2 Kọr. 4:4) Setan o ru nọ ahwo buobu a bi ro roro nọ Jihova o re mu ofu gaga, ọ rẹ daezọ ohwo ho, yọ ọye ọ be mae wha uye nọ o rrọ akpọ na ze. Rekọ ma riẹ nọ ere Ọghẹnẹ mai na ọ rrọ họ. Ma sai fiobọhọ kẹ ahwo re a riẹ oghẹrẹ nọ Ọghẹnẹ ọ ginẹ rrọ, ma vẹ rọ ere kẹe oruaro.—Aiz. 43:10. w25.01 3 ¶6-7

Dede nọ Ọmọ Ọghẹnẹ yọ ohwo ọgbagba, okenọ o je ru iruo igbunu, eguegu idibo Setan a je gu erue fihọ iẹe uzou. Oke jọ isu egagọ na a ta kẹ ahwo inọ “osu idhivẹri na” ọye ọ kẹ Jesu ẹgba nọ o bi ro le idhivẹri no ahwo oma. (Mak 3:22) Nọ a mu Jesu no, nọ a jẹ rehọ iẹe gu ẹdhọ, isu egagọ na a bọwo e riẹ ota inọ ọ ta eme-aghọ. A bẹbẹ ogbotu na họ inọ jọ a bo nọ jọ a kpe Jesu no. (Mat. 27:20) Nọ Jesu o kpobọ odhiwu no, nọ ilele riẹ a jẹ ta usi uwoma, ahwo nọ a mukpahe ae a tẹ “lẹliẹ ahwo erẹwho na họ jẹ ta udu rai raha” re a kpokpo Ileleikristi. (Iruẹru 14:2, 19) Enẹ Uwou-Eroro Akpegbivẹ 1, 1998 o ta kpahe ẹme nọ ọ rrọ Iruẹru Ikọ 14:2 na: “O vọ rai eva ha re a siọ ovuẹ na ọvo, rekọ otu ewọsuọ ahwo Ju na a te muọ erue họ ẹvaha, be gwọlọ ta udu ahwo orẹwho Egedhọ na raha suọ Ileleikristi na.” Setan o “bi su akpọ na soso thọ” nẹnẹ. w24.04 11 ¶15-16

Oke nọ ohwo o ro whu oye a rẹ rọ iẹ sọ a te kpare iẹe ze he. Jihova nọ o ti bruoziẹ na o re bruoziẹ nọ o kiẹrẹe ẹsikpobi, o re bruoziẹ thọ họ. (Ol. 33:4, 5) Ma riẹ nọ “Obruoziẹ otọakpọ na soso” o ti ru oware nọ u kiehọ. Ma sae jẹ ta nọ orọnikọ oria nọ ohwo ọ be rria oye a te rọ riẹ hẹ sọ o ti wo uzuazọ ebẹdẹ bẹdẹ. Ahwo buobu a be rria eria nọ a sae ta usi uwoma Uvie na te he. Fikiere uvẹ nọ a re ro kurẹriẹ u ri rovie kẹ ahwo yena ha. Ma riẹ nọ Jihova Ọghẹnẹ mai na ọ sae rọ fiki oyena bruoziẹ kpe ahwo yena ha inọ “ewe” a rrọ. (Mat. 25:46) Jihova o you ahwo nọ a be rria eria itieye na vi epanọ ma you rai dede. Ma nwane riẹ oghẹrẹ nọ Jihova o ti ru ahwo yena ha evaọ oke uye ulogbo na. Rekọ ẹsejọhọ, nọ ejọ rai a tẹ ruẹ ikpeware nọ Jihova o ti ru evaọ oke uye ulogbo na, a ti fi ẹrọwọ họ Jihova, a vẹ te jọ abọ riẹ.—Izik. 38:16. w24.05 12 ¶14-15

Idibo Jihova a rẹ gwọlọ epa kpobi nọ a re ro fiobọhọ kẹ inievo rai. (2 Kọr. 8:4) Rekọ ẹsejọ a gbẹ gudu hu, a sai fiobọhọ kẹ ohwohwo ho. Ma rehọ iẹe nọ a bi fi ẹmo. Ekpako ukoko na a rẹ riẹ nọ u fo re a tuduhọ inievo na awọ re a kru udu ga. A rẹ jẹ daoma rehọ emu gbe eware efa se inievo na. Fikinọ ekpako ukoko na a you inievo na, a re dhe uzou họ ẹmo na ẹsejọ re a sae rehọ eware nọ inievo na a gwọlọ ro se ae. Nọ oware okpẹtu jọ o tẹ be via, o roja gaga re mai kpobi ma ru oware nọ a vuẹ omai. Ru oware nọ uwou ogha u kere ze nọ wha ru. (Hib. 13:17) Ekpako ukoko a te gbe ẹmẹse họ oma, a rẹ hai rri eware nọ a vuẹ inievo na inọ a ru taure oware okpẹtu o tẹ te via, gbe okenọ o te muhọ ẹvia no. A vẹ jẹ hai rri eware nọ ukoko u kere fihotọ inọ a ru nọ oware okpẹtu o tẹ be bẹbẹ ze. (1 Kọr. 14:33, 40) Gudu jẹ yọroma. (Itẹ 22:3) Wo areghẹ te oma. Sẹro omara gaga re who gbe kie ruọ ẹbẹbẹ hẹ. Rẹroso Jihova. Jihova ọ sae rọ owhẹ fiobọhọ kẹ inievo ra evaọ oghẹrẹ nọ who gbe ro ru ei kpe oma ha. w24.07 4 ¶8; 5 ¶11

Devidi ovie na ọ riẹ Jihova ziezi, yọ ọ rẹroso ẹe. Okenọ ewegrẹ riẹ, te Sọl te, a jẹ gwọlọ iẹe re a kpei, ọ lẹ se Jihova nọ jọ o fiobọhọ kẹe. Ọghẹnẹ o yo olẹ riẹ, ọ tẹ thọe no obọ ewegrẹ riẹ. O tẹ so ẹe ze nọ ọ rọ ta nọ: “Jihova ọ rrọ uzuazọ!” (Ol. 18:46) Orọnikọ thakpinọ Jihova ọ rrọ uzuazọ ọvo Devidi ọ be ta na ha. Obe jọ o ta nọ ẹme nọ Devidi ọ ta na o dhesẹ nọ o fievahọ Jihova. Ọ riẹ nọ Jihova yọ “ọghẹnẹ nọ ọ rrọ uzuazọ nọ o re fiobọhọ kẹ ahwo riẹ ẹsikpobi.” Eware nọ Devidi ọ rọ ẹro ruẹ e lẹliẹ e riẹ riẹ nọ Ọghẹnẹ ọ ginẹ rrọ oria jọ. Yọ u fo nọ ọ rẹ gọe je jiri ei. (Ol. 18:28, 29, 49) U te gine mu omai ẹro ziezi inọ Jihova yọ Ọghẹnẹ nọ ọ ginẹ rrọ uzuazọ, ma te gwọlọ nọ ma rẹ rọ eva mai kpobi gọe. U ti ru nọ ma ti ro thihakọ ebẹbẹ nọ ma wo, ma ve ti je kru oma ga evaọ iruo Jihova. Yọ ma te rọwo no abotọ riẹ hẹ. w24.06 20-21 ¶3-4

Eme ma wuhrẹ no ẹme nọ Pọl ukọ na ọ ta kẹ ahwo Tẹsalonika na ze? Nọ ma te yo ẹme jọ nọ ọ rọwokugbe eware nọ ma wuhrẹ evaọ Ebaibol ho, ma re rri otọ mu. O tẹ make rọnọ ẹme na o do nya oria kpobi re no, ma re rri otọ mu ghele. Evaọ unuakpọ nọ a je se Soviet Union vẹre na, ahwo nọ a be wọso ukoko na a kere ileta jọ. A kere ileta na wọhọ ẹsenọ obọ ehri ukoko a kere i rie no ze. A jọ ileta na vuẹ inievo na nọ a kẹnoma no ukoko na no, re a wo ukoko rai sa. Yọ ohwo o gbe gine rri otọ mu hu, o re roro nọ ukoko u gine kere ileta na ze. Rekọ inievo nọ i kruga ziezi evaọ ukoko na a ru oware nọ ileta na o ta ha. Keme a riẹ nọ eme nọ e jọ ileta na e rọwokugbe eware nọ ukoko na u bi wuhrẹ anwẹdẹ hẹ. Nẹnẹ na, ahwo nọ a be wọso uzẹme na, a be gwọlọ rehọ eware nọ a bi fihọ itanẹte viẹ omai họ. A gwọlọ fi ohẹriẹ họ udevie mai. Fikiere, ukpenọ ma rẹ ‘kuvẹ re iroro mai i reghe’ no, ma re rri otọ mu sọ eware nọ ma yo hayo se na e rọwokugbe eme uzẹme nọ ukoko na u bi wuhrẹ omai anwẹdẹ.—2 Tẹs. 2:2; 1 Jọn 4:1. w24.07 12 ¶14-15

Oware nọ o mae rro nọ ohwo ọ rẹ sae rọ udu obọriẹ ru họ nọ ọ tẹ ta nọ ọ rẹ rọ uzuazọ riẹ kẹ Jihova. Nọ o te ru ere, u dhesẹ nọ ọ gwọlọ jọ uviuwou Jihova, re ọ gọe. Yọ oware nọ Jihova ọ gwọlọ nọ ohwo kpobi o ru oye. Fikieme? Ọ gwọlọ nọ ma kẹle iẹe gaga re ma jẹ jọ uzuazọ bẹdẹ bẹdẹ. (Izie. 30:19, 20; Gal. 6:7, 8) Jihova ọ rẹ gba ohwo ọvo họ gọe he. Ohwo kpobi nọ ọ gwọlọ gọe ọye ọ rẹ gọe. Kọ Oleleikristi nọ ọ họ-ame no ọ tẹ raha uzi, eme a re ru? Otẹrọnọ uzi ulogbo ọ raha, yọ ọ be rọwo kurẹriẹ hẹ, a re si ei no ukoko na no. (1 Kọr. 5:13) Rekọ a tẹ maki si ei no ukoko, Jihova o re gbe rẹro nọ ẹdẹ jọ o ti zihe bru ei ze. Yọ o te zihe ze, ọ rẹ rọvrẹ riẹ. Keme yọ oware jọ nọ ọ rọ fiki riẹ vi Ọmọ riẹ ze ti whu kẹ omai, re ọ sae rọvrẹ omai nọ ma te kurẹriẹ. Ọghẹnẹ mai na o you omai gaga, yọ ọ be lẹ erahaizi inọ a kurẹriẹ.—Zẹk. 1:3; Rom 2:4; Jem. 4:8. w24.08 14 ¶1-2

Okenọ Jọn ukọ na o ro kere obe Jọn avọ esa na, ahwo jọ a je wuhrẹ iwuhrẹ erue evaọ ukoko na yọ a jẹ wha ohẹriẹ fihọ ukoko na. O make rrọ ere na, ahwo jọ a jariẹ nọ a gbẹ jẹ “nya evaọ uzẹme na.” Ahwo yena a je yoẹme kẹ Jihova yọ a je “koko ijaje riẹ.” (2 Jọn 4, 6) Eva e jẹ were Jọn inọ Ileleikristi yena a gbe je ru oware nọ o rẹ were Jihova, yọ eva e jẹ were Jihova re. (Itẹ 27:11) Eme ma wuhrẹ no ẹme nọ Jọn ọ ta ze? Ma te bi ru oware nọ o rẹ were Ọghẹnẹ, eva e rẹ were omai gbe amọfa. (1 Jọn 5:3) Ma te bi ru oware nọ o rẹ were Ọghẹnẹ, eva e rẹ were omai keme ma riẹ nọ oware nọ o rẹ were Ọghẹnẹ ma bi ru na. Nọ Jihova ọ tẹ ruẹ nọ ma be kẹnoma kẹ eware iyoma nọ a rrọ akpọ na ru je bi ru oware nọ o rẹ were iẹe, ọ rẹ ghọghọ. Ikọ-odhiwu na a rẹ ghọghọ re. (Luk 15:10) Yọ ma tẹ ruẹ nọ inievo ukoko na a gbe bi ru oware nọ o rẹ were Jihova , eva e rẹ were omai. (2 Tẹs. 1:4) Nọ Ọghẹnẹ ọ tẹ raha akpọ nana no, ma jẹ zọ ẹdẹfa, eva e te were omai inọ ma ru oware nọ o rẹ were Jihova te urere dede nọ ma jọ akpọ nọ Ẹdhọ o je su. w24.11 12 ¶17-18

Kọ ẹvẹ whọ rẹ rọ areghẹ rri ohwo na kri te re whọ tẹ te vuẹe nọ wha mu usu họ? Whọ tẹ nwane kake nyabru ei ga hrọ, ọ sai rri owhẹ nọ who re rorote re who te ti ru oware he. (Itẹ 29:20) Yọ who te fiẹrohọ iẹe kri ga hrọ re whọ tẹ te nyabru ei, ọ sae rehọ iẹe nọ whọ riẹ oware nọ whọ gwọlọ họ, maero nọ ọ tẹ riẹ nọ who bi rri rie no vẹre. (Ọtausi. 11:4) Kareghẹhọ nọ orọnikọ whọ rẹ nwane jọ udu ra gbaemu nọ ohwo na whọ te rehọ re whọ tẹ te vuẹe nọ wha mu usu họ họ. Rekọ kake ruẹ nọ who te ohwo nọ ọ rẹ rọo no, yọ who rri rie nọ ohwo na o ti kiehọ. Kọ eme who re ru nọ whọ tẹ ruẹ nọ who bi si ohwo jọ urru yọ o bi fiẹrohọ owhẹ? Ohwo na ọ gbẹ were owhẹ hẹ, ru re ọ riẹ vevẹ nọ whọ gwọlọ họ. Who te bi ru re ohwo na o roro nọ ọ were owhẹ re, kpakiyọ ọ were owhẹ hẹ, u woma ha.—Ẹf. 4:25. w24.05 22-23 ¶9-10

Ileleikristi nọ a rọ ẹzi wholo nọ e gọ Ọghẹnẹ ziezi ọvo, Jesu ọ “te rehọ” vrẹ kpohọ Uvie odhiwu na. Oleleikristi nọ a rọ ẹzi wholo nọ ọ jaja aro vi ẹsikpobi hi, o re ru oware nọ Ọghẹnẹ ọ gwọlọ họ. Fikiere a te rehọ iẹe vrẹ kugbe enọ “a salọ na” ha. (Mat. 24:31) Ere o rrọ kẹ idibo Ọghẹnẹ efa nọ i wo ẹruore inọ a te rria otọakpọ na. A re lele unuovẹvẹ Jesu na. A re rou ẹsikpobi jẹ hai ru oware nọ Ọghẹnẹ ọ gwọlọ. Ma riẹ oghẹrẹ ohwo nọ Jihova ọ rrọ. Fikiere ma riẹ nọ ọ te riẹ oziẹ ohwo kpobi bru. Ma re du ruawa ha inọ Jihova ọ be rọ ẹzi riẹ wholo idibo riẹ jọ anwọ ikpe jọ ze na. Ma kareghẹhọ nọ okenọ Jesu ọ jẹ kẹ ọtadhesẹ ahwo nọ a se nyai ru iruo evaọ ọgbọ evaene na, ọ ta nọ auwa avọ ikpegbọvo a ro se ahwo jọ nya. (Mat. 20:1-16) Osa nọ a kẹ ahwo nọ a rrọ udhu na ru iruo anwẹsiẹ na, oye ọvona a kẹ enọ a se nyai ru iruo uwhremu na. Ere ọvona re, osa nọ a te kẹ Ileleikristi nọ a kake rọ ẹzi wholo no anwẹdẹ, oye ọvona a te kẹ enọ a rọ ẹzi wholo uwhremu na otẹrọnọ a kru ẹrọwọ rai te urere. A te rehọ ae kpobi kpobọ odhiwu. w24.09 24 ¶15-17

Jesu yọ ohwo jọ nọ ma rẹ rọ aro kele evaọ ẹme okienyẹ. Dai roro kpahe oware nọ o via kẹe okenọ a kienyẹe. Te ahwo uviuwou riẹ gbe amọfa a kienyẹe. Imoni riẹ nọ e rọwo nọ ọye họ Mesaya na ha a ta nọ uzou riẹ o gba ha. Yọ isu egagọ oke yena a jẹ ta nọ Jesu avọ idhivẹri a gbe bi ru iruo kugbe. Isoja ahwo Rom omarai a jẹ hwẹe, a kpe rie ukpe ẹsọ, je kpei whu dede. (Mak 3:21, 22; 14:55; 15:16-20, 35-37) Edele eware yena kpobi na, Jesu o thihakọ. O ru ahwo na kele he. Kọ eme ma wuhrẹ no oriruo riẹ na ze? (1 Pita 2:21-23) Jesu yọ ohwo nọ ma rẹ rọ aro kele nọ a te bi kienyẹ omai. Keme ọ riẹ oke nọ o re ro fibo gbe oke nọ ọ rẹ rọ ta ẹme. (Mat. 26:62-64) Orọnikọ ẹme oyoma kpobi nọ a ta kpahe iẹe, oye Jesu ọ jẹ kpahe fihọ họ. (Mat. 11:19) Nọ ọ tẹ be make kpahe ẹme dede, ọ rẹ la ahwo nọ a mukpahe iẹe eka ha. Jesu ọ nyẹ ofu riẹ. w24.11 4-5 ¶9-10

Ma rehọ iẹe nọ whọ kẹ ohwo jọ nọ who you gaga emamọ oware jọ. Oware na u woma wo umuo ho, yọ whọ riẹ nọ u ti fiobọhọ kẹe gaga. Who je ti rri hi, whọ tẹ ruẹ nọ ọ rehọ oware na o te fi ei họ eva ẹkpẹti jọ, ọ tẹ kare iẹe fihọ obei ọvo. Kọ o gbẹ te kẹ owhẹ uye gaga? Rekọ otẹrọnọ, nọ ohwo na o mi owhẹ okẹ na, o te yere owhẹ ziezi jẹ be rehọ iẹe ru oware nọ whọ rọ fiki riẹ kẹe oware na, eva e rẹ were owhẹ gaga. Kọ eme ma be gwọlọ ta na? Jihova o vi Ọmọ riẹ ze ti whu kẹ omai. Nọ Jihova ọ tẹ ruẹ nọ oware yena nọ o ru kẹ omai na o were omai gaga, yọ ma riẹ nọ fikinọ o you omai jabọ nọ o ro vi Ọmọ riẹ na ze ti whu kẹ omai, eva e rẹ were iẹe gaga! (Jọn 3:16; Rom 5:7, 8) Nọ oke o be nya na, ẹsejọhọ oghẹrẹ nọ ma bi ru o sae wọhọ ẹsenọ ma gbẹ be daezọ idhe ẹtanigbo na ha. O vẹ te wọhọ ẹsenọ ma mi Ọghẹnẹ emamọ okẹ yena nọ ọ kẹ omai na, ma te fi ei họ eva ẹkpẹti re ma gbẹ ruẹ e riẹ hẹ. Re o gbẹ jọ ere he, u fo re ma hai roro kpahe oware nọ Ọghẹnẹ gbe Jesu Kristi a ru kẹ omai na ẹsikpobi. w25.01 26 ¶1-2

Oniọvo-ọmọzae nọ a re ro mu ọkpako ọ rẹ jọ ohwo nọ o kurẹriẹ obọ họ. Orọnikọ oyena o nwani dhesẹ nọ whọ rẹ họ-ame te ikpe buobu no re who te ti te ọkpako ho. Rekọ whọ rẹ kareghẹhọ nọ re ohwo ọ tẹ te jọ Oleleikristi nọ o ye te, o rẹ rehọ oke. Taure who te ti te epanọ a rẹ rọ rehọ owhẹ mu ọkpako, whọ rẹ romakpotọ, who ve je ru iruo kpobi nọ a kẹ owhẹ avọ evawere bẹsenọ Jihova o re ru nọ a rẹ rọ kẹ owhẹ iruo efa. Nwanọ ere Jesu o ru re. (Mat. 20:23; Fil. 2:5-8) U te no ere no, who te tilẹmu oware nọ Jihova gbe ukoko riẹ o ta ghelọ ebẹbẹ nọ i bi te owhẹ, yọ who bi dhesẹ nọ whẹ yọ ọnọ a re fievahọ. Ikereakere na e vuẹ omai vevẹ inọ ọsẹro “ọ rẹ jọ ọnọ ọ rẹ sai wuhrẹ ahwo.” Kọ ẹme nọ a be ta na họ whọ rẹ jọ ohwo nọ ọ riẹ ẹme eru gaga tao? Ijo. Ma jọ ukoko na wo ekpako buobu nọ e be daoma gaga dede nọ a nwane riẹ ẹme eru tere he. Ghele na, a rẹ ta ẹme ruọ ohwo oma nọ a te kpohọ usi uwoma. Yọ a rẹ ta ẹme nọ o re te inievo na udu nọ a tẹ nyae tuduhọ ae awọ. w24.11 23-24 ¶14-15

Whọ tẹ jọ Ebaibol se ku oware jọ nọ u vẹ owhẹ ẹro tere he, kiẹ kpahe iẹe. Who ve roro kpahe eware nọ whọ kiẹ kpahe na evaọ okpẹdoke na soso re whọ ruẹ oware nọ u wuhrẹ owhẹ kpahe Jihova, Jesu, gbe epanọ a you omai te. (Ol. 119:97, ẹme-obotọ) Ẹsenọ whọ gbẹ sai wuhrẹ oware ọkpokpọ ọvo ho nọ who te bi ru uwuhrẹ omobọ ra hayo ru ekiakiẹ, o kẹ owhẹ uye he. Ohwo nọ ọ rẹ kiẹ gwọlọ igoru ọ rẹ tọ gwọlọ igoru auwa ọvo, euwa ivẹ, ẹsejọ dede, edẹ bro re ọ tẹ te ruẹ ẹmẹwẹ igoru ọvo. O make rrọ ere na, ọ rẹ gbẹ tọ ghele keme ọ riẹ nọ igoru ọ rrọ ghaghae. Emamọ eware nọ ma rẹ kiẹ ku evaọ Ebaibol e ghare vi igoru kpekufiẹ. (Itẹ 8:10) Fikiere hai gbe se Ebaibol kẹdẹ kẹdẹ, jọ o bẹ owhẹ no ho.—Ol. 1:2. w25.01 25 ¶14-15

Jihova ọ gwọlọ nọ ma hae rọvrẹ ahwo nọ a ru omai thọ kẹse kẹse. (Ol. 86:5; Luk 17:4; Ẹf. 4:32) Ẹsejọ ohwo ọ tẹ ta oghẹrẹ ẹme jọ hayo ru omai oghẹrẹ oware jọ o rẹ kẹ omai uye gaga. Yọ o rẹ mae da omai nọ ohwo na ọ tẹ rrọ ogbẹnyusu ọkpekpe mai hayo ohwo uviuwou mai. (Ol. 55:12-14) Evaọ ẹsejọ oware nọ ohwo o ru hayo ta kẹ omai o rẹ da omai ghegheghe wọhọ ẹsenọ a rọ amagha duwu omai. (Itẹ 12:18) Rekọ ẹsejọ ma re ru wọhọ ẹsenọ oware nọ ohwo na o ru na o da omai hi. Ma te ru ere, o rẹ wọhọ ẹsenọ a rọ amagha duwu omai jẹ nyasiọ iẹe ba oria na. Ere re, ma te bi ru wọhọ ẹsenọ oware nọ a ru omai na o da omai hi, o rẹ lẹliẹ omai kpairoro vrẹ oware na ha. Nọ ohwo o te ru omai thọ, eva e sae kake dha omai. Yọ Ebaibol ọ ta dede nọ ma sai mu ofu. Rekọ Ebaibol ọ vẹvẹ omai unu nọ ma mu ofu rifihọ họ. (Ol. 4:4; Ẹf. 4:26) Fikieme? Keme ofu avọ ohwo a rẹ ta ọvo ho. (Jem. 1:20) Eva e sae kake dha omai nọ a te ru omai thọ. Rekọ obọ mai o rrọ sọ ma re mu ofu rifihọ hayo ma rẹ kpairoro vrẹ. w25.02 15 ¶4-6

Jesu ọ kẹ oriruo jọ. Yọ ọ rehọ e riẹ wuhrẹ omai nọ ohwo o te bi koko efe họ kẹ odẹnotha rekọ “o fe evaọ obọ Ọghẹnẹ hẹ,” yọ oware ugheghẹ o bi ru na. (Luk 12:16-21) Ohwo ọvo nọ ọ riẹ odẹ ọ riẹ hẹ. (Itẹ 23:4, 5; Jem. 4:13-15) Ere ọvo ho, mai Ileleikristi, eware jọ e sae via kẹ omai nọ e rẹ via kẹ ahwo nọ i kiọkọ họ. Jesu ọ ta nọ ma tẹ ginẹ gwọlọ jọ ilele riẹ, ma re “siobọno” eware eyero mai kpobi. (Luk 14:33, ẹme-obotọ) Ere Ileleikristi nọ e jọ Judia a kpairoro vrẹ eware rai nọ i vru mi ai fikinọ Ileleikristi a rrọ, rekọ eva e jẹ were ae ghele. (Hib. 10:34) Evaọ oke mai na, inievo buobu a rọwo nọ a re dhomahọ esuo egọmeti hi. Fikiere a te si ejọ no iruo, a mi ejọ eware rai jọ dede. Inievo na a kpairoro vrẹ eware yena kpobi. (Evia. 13:16, 17) Kọ ẹvẹ a sai ro ru ei? A fi eva rai kpobi họ Jihova. Jihova ọ ya eyaa nọ: “Mẹ te nyasiọ owhẹ ba vievie he, yọ me ti gbabọkẹ owhẹ vievie he.” Eyaa nana i mu rai ẹro. (Hib. 13:5) Ginọ uzẹme nọ ma rẹ daoma fi oware jọ họ obei fiki ẹdẹfa. Rekọ nọ oware nọ ma rẹro riẹ hẹ o tẹ via, joma rẹroso Jihova inọ ọ te rẹrote omai. w25.03 29 ¶13-14

Jihova ọ riẹ nọ mai ọvo ma sae rọ ẹgba obọmai nyaharo te ọkpako ho. Ọ rehọ ekpako ukoko na mu re a fiobọhọ kẹ omai. A gwọlọ fiobọhọ kẹ ohwo kpobi re ọ “rro te ohwo ziezi” evaọ eriariẹ gbe ẹrọwọ, bẹsenọ ma rẹ “kpako ziezi te ohwo no wọhọ epanọ Kristi ọ rrọ.” (Ẹf. 4:11-13) Jihova ọ tẹ be jẹ rọ ẹzi riẹ fiobọhọ kẹ omai re ma sai wo “iroro Kristi.” (1 Kọr. 2:14-16) Oye ovo gbe he, Ọghẹnẹ ọ rehọ Matiu, Mak, Luk, gbe Jọn kere iku usi uwoma Jesu gbe oghẹrẹ nọ ọ jẹ hai roro, avọ oghẹrẹ nọ ọ jẹ hae ta ẹme. Whọ tẹ be daoma ta ẹme je ru eware oghẹrẹ nọ Jesu ọ jẹ hai ru, whọ te jọ Oleleikristi nọ ọ kpako. Rekọ re ma sae nyaharo evaọ ukoko na, ma re “wuhrẹ vrẹ iwuhrẹ ọsosuọ kpahe Kristi.” Koyehọ orọnikọ eware nọ u fo nọ Oleleikristi ọ rẹ kake riẹ ọvo ma rẹ riẹ hẹ. w24.04 4-5 ¶11-12

Iroro nọ ma be jẹ evaọ akpọ na i bi wo ere he. Kẹdẹ kẹdẹ ma rẹ jiroro oware nọ ma gwọlọ ru. O rẹ bẹ hẹ re ma riẹ oware nọ ma re ru nọ ma tẹ be jiroro kpahe eware jọ. Eware wọhọ oghẹrẹ emu nọ ma rẹ re, hayo oke nọ ma re ro kiẹzẹ. Rekọ u wo eware efa jọ, nọ ma te bi roro epanọ ma re ro ru ai, o rẹ dina bẹ re ma riẹ oware nọ ma re ru. Yọ ma tẹ jiroro na thọ, eva e rẹ gbẹ were omai hi. O sae wha uye se ahwo uviuwou mai, jẹ tubẹ raha usu mai kugbe Jihova. Yọ o sai ru omai mọ dede re. Ma gwọlọ nọ iroro kpobi nọ ma rẹ jẹ e rẹ jọ iroro nọ e rẹ wha erere se omai gbe ahwo uviuwou mai. Onọ o mae rro kpobi, kọ epanọ ma sae rọ jiroro nọ e rẹ were Jihova. (Rom 12:1, 2) Re ohwo ọ sae jẹ emamọ iroro, oware ọsosuọ nọ o re ru họ, ọ rẹ riẹ oghẹrẹ nọ eware e ginẹ rrọ dẹẹ. Kọ fikieme? Dae rehọ iẹe nọ whọ nyabru edọktọ, whọ tẹ vuẹe nọ oware jọ o be kẹ owhẹ uye. Kọ edọktọ na ọ te nwane kẹ owhẹ imu nọ, ‘Oya mi whọ lọ’ ababọ nọ ọ nọ owhẹ oware nọ u bi ru owhẹ? Kakaka. Ere ọvona re, taure whọ tẹ te jiroro jọ, whọ rẹ kake riẹ epanọ eware e rrọ, whọ vẹ sae jẹ emamọ iroro. w25.01 14 ¶1-3

Joma ta ẹme kpahe ohrọ-oriọ Ọghẹnẹ. Ẹvẹ Jihova ọ rẹ re ohrọ te? Eme o ru no nọ u dhesẹ nọ ọ ginẹ “gwọlọ nọ a raha ohwo ọvo ho”? (2 Pita 3:9) Jihova ọ rọvrẹ ahwo jọ nọ i ru eware nọ i yoma gaga. Devidi ovie na ọ raha izi ilogbo jọ. O bruẹnwae, o te je kpe ohwo. Rekọ nọ Jihova ọ ruẹ nọ Devidi o kurẹriẹ, ọ rọvrẹ riẹ. (2 Sam. 12:1-12) Ovie ọfa nọ a re se Manasẹ o ru umuomu gaga evaọ oke riẹ. Edele eware iyoma nọ o ru na, Jihova ọ re ohrọ riẹ, ọ tẹ rọvrẹ riẹ fikinọ o kurẹriẹ. (2 Irv. 33:9-16) Iku ahwo nana i dhesẹ nọ ohwo o te ru oware uyoma, nọ Jihova ọ tẹ ruẹ nọ oware nọ o ru na o da riẹ gaga, ọ rẹ re ohrọ riẹ. Ahwo otiọye na kpobi, ọ te kpare ae ze keme a vuhumu nọ uzi nọ a raha na o gbẹdẹ gaga, a te kurẹriẹ. w24.05 4 ¶12