Inọnta Nin Baibo Re Ewanniẹn Ọi / Iloya / Bezẹle Nin Osẹnobulua Da Re Otọ Nin Ẹbho Rẹ Fuẹn Ibo Ele A bhi Ẹghe Okhọn ọsi Hitler?
Ẹbho ne bunbun ne nọọn ọne inọnta nan wo mamman miẹn ọkakale bhi egbe. Ọ iyi ewanniẹn rẹji ọne inọnta nan ọkpa ele guanọ, sokpa ele guanọ ikoudure. Ẹbho ebhebhe ghe ọne okhọn nan, nan da gbono ibhokhan iJew ne bunbun a bii emhin ebe nọn ki sẹ kaka nẹ nin eria lu, ranmhude ọnan ọ nọghọ ele rẹ rẹọbhọ ghe Osẹnobulua ribhọ.
Ọta nọn iyi ẹmhọanta nin ẹbho ta rẹji Osẹnobulua bhi emhọn ọne ugbele nan.
Ebi ẹbho ta nọn iyi ẹmhọanta: Ọ bha gba nin ọria rẹ ha nọọn yọle bezẹle nin Osẹnbulua da ji ọne ugbele nan da sunu.
Ẹmhọanta nọn ribhọ: Ẹbho ne ga Osẹnobulua bhi ẹghe nọn gbera, sẹ ka nọọn ebezẹle nin Osẹnobulua da ji emhin ebe da ha sunu. Bhi ọsi ijiẹmhin, Habakkuk nin akhasẹ da nọọn Osẹnobulua yole: “Bezẹle nin uwe da ji okhọnlẹn, emhin ebe, ozughu bi igbugbe da gba ije rebhe?” (Habakkuk 1:3, Contemporary English Version) Osẹnobulua bha yọle ghe emhin ebe iHabakkuk lu, sokpan, ọle da je nan gbẹn ọne inọnta nan bhi Baibo nin mhan rebhe miẹn ha tie.
Ebi ẹbho ta nọn iyi ẹmhọanta: Oya nin eria le bha rẹtẹ Osẹnobulua.
Ẹmhoanta nọn ribhọ: Emhin ebe, bi oya nin emhin ebe sire iti Osẹnobulua bhọ. (Proverbs 6:16-19) Emhin ebe nọn gba ọne otọ nan bhi ẹghe ọsi Noah wo “mamman ba Osẹnobulua bhi egbe sẹ uguẹ.” (Genesis 6:5, 6) Edandan iribhọ ghe, ọne okhọn nan nọn sunu nan da mamman fuẹn ibhokhan iJew ne bunbun a yẹ wo ba Osẹnobulua bhi egbe.— Malachi 3:6
Ebi ẹbho ta nọn iyi ẹmhọanta: Osẹnobulua re ọne okhọn nan rẹ re oya nin ibhokhan Jew le.
Ẹmhọanta nọn ribhọ: Ẹmhọanta nọn ghe, Osẹnobulua re otọ nin ekhẹn Rome rẹ dunmhun Jerusalem an bhi ore nin ọhẹnhẹn. (Matthew 23:37–24:2) Ọkpakinọn, rẹ na bhi ẹghenin ha vade, agbaẹbho soso iribhọ nin Osẹnobulua re ẹlo esili ghe gbera agbaẹbho nekẹle, la agbaẹbho nin ọle re oya nan le. Bhi ẹlo nọnsi Osẹnobulua, “ikẹkẹ iribhi ibhokhan Jew bi ibhokhan Gentile.”—Romans 10:12, Good News Translation.
Ebi ẹbho ta nọn iyi ẹmhọanta: Ahamiẹn Osẹnobulua nọn mhọn oyẹẹ bi ahu gene ribho, ọle irẹ re otọ nin ọne okhọn nan da sunu.
mhọanta nọn ribhọ: Arẹmiẹn ghe ọ iyi Osenobulua si iloya nin mhan ye, ọle re otọ nanlẹn rẹ sunu ẹgheso.—James 1:13; 5:11.
Bezẹle nin Osẹnobulua da re otọ nin ẹbho rẹ fuẹn ibo ele a?
Emhin nọn zẹle nin Osẹnobulua da ji eria da ha loya ẹlẹnan, ọle yẹ emhin nọn zẹle nin Osẹnobulua da ji ọne ugbele nan da sunu. Ọne emhin hi, nin ọle rẹ wanniẹn inọnta kpataki nọn zegbere bhi ogba ọsi Eden. Baibo rẹkpa mhan rẹ lẹn ghe Esu hi ọne gbẹloghe ọne agbọn nan, ọ iyi Osenobulua. (Luke 4:1, 2, 6; John 12:31) Emhin eva kpataki bhi Baibo dẹ sabọ rẹkpa mhan rẹ lẹn otọ ebezẹle nin Osẹnobulua da ji ọne ugbele nan da sunu.
Osẹnobulua man eria bhi uwedẹ nin ele ha rẹ sabọ tobele ha zẹ emhin nin ele ha lu. Osẹnobulua taman Adam bi Eve nin okpea bi okhuo nin ọhẹnhẹn ebi ọle guanọ bhi obọ nọnsele, ọkpakinọn ọle bha sua ele rẹ re obọ rẹkhan ebe ọle guanọ. Ele da zẹ nin ele rẹ tobele ha zẹ emhin nin ele ha lu. Emhin ebe nin ele zẹ rẹ lu, bi emhin nọn bha gba nin ẹbho zẹ rẹ lu rẹ na otọ ha dẹ, sẹ wo mamman si ọkakale ji eria. (Genesis 2:17; 3:6; Romans 5:12) Inian ọ diabe beji ebe natiọle Statement of Principles of Conservative Judaism tale: “Uwedẹ nọn bha gba nin ẹbho rẹ noo isẹhoa nin Osẹnobulua re nin mhan ne eria, ọle hi emhin nọn mamman si iloya nin mhan ye ẹlẹnan.” Osẹnobulua bha miẹn mhan ọne isẹhoa nin ọle re nin mhan, okpakinọn ọle re otọ nin eria rẹ tobele ha zẹ emhin nin le ho nin ele lu.
Osẹnobulua mhọn ọne ahu nin ọle ha rẹ hẹnhẹn emhin rebhe nin ọne okhọnlẹn nan riia, ọle yẹ muegbe nin ọle rẹ lu iriọ. Osẹnobulua ve ghe ọle dẹ riọ eria ne bunbun ne yu kpanọ bhi uu, rẹ sẹbhi eria nan gbono a bhi ọne okhọnlẹn nan. Osẹnobulua dẹ sẹyẹ lu ọle beji a da miẹn ghe, ọbalọ nin eria ne miuhọnmhọn bhi ọne okhọnlẹn nan miẹn bhi egbe ida yẹ ha vae bhi ọkhọle nọnsele. (Isaiah 65:17; Acts 24:15) Ranmhude ghe Osẹnobulua hoẹmhọn mhan nin eria, ọle dẹ mun ene ive nan sẹ.—John 3:16.
Ẹbho ne bunbun ne miuhọnmhọn bhi ọne okhọnlẹn nan da sabọ dọ len ebezẹle nin Osẹnobulua da re otọ nin emhin ebe da ha sunu, bi emhanmhan nin ọle mhọn nin ọle ha rẹ kpẹn iloya. Ọnan da rẹkpa ele rẹ deba Osẹnobulua ha mhọn ikolu, yẹ rẹkpa ele rẹ dọ ha mhọn iẹnlẹn nọn mhẹn.