Uwẹ Be Muegbe Khẹ Ọkakale Nin Uwẹ Ha Sabọ Kuẹlo Da Sade Uwẹ Mianmẹn Fo?

1-2. Emhin nela mhan ha sabọ lu rẹ muegbe ọbhi otọ khẹ ọkakale kẹkẹ nin mhan ha sabọ kuẹlo da sade mhan mianmẹn fo? Re ijiẹmhin ọbhọ.

MHAN lẹnmhin ghe mhan dẹ wo ha kuẹlo da ọkakale kẹkẹ bhi ọne agbọn Esu nan. Jesu taman ene rẹkhan ọlẹn yọle: “A ida miẹn a bha miẹn emhin nọn ha re ẹbho dua oẹ.” (Mat. 18:7) Ranmhude ene ọta nan nin Jesu tale, ọkhẹke nin mhan wo ha muegbe ọbhi otọ khẹ ọkakale kẹkẹ nin mhan ha sabọ kuẹlo da. Ọkpa bhi ene ọkakale nan nin mhan ha sabọ kuẹlo da hi, sade ẹmhọn zegbere bhi ẹwẹ mhan bi ibhio mhan nin mhan ko ga.

² Ji mhan fẹ ọne ijiẹmhin nan ghe. Ẹghe-ẹghe agbotu nọnsi Jehova rẹ taman mhan ghe nin mhan muegbe ọbhi otọ khẹ emhin idunmhunre ne ha sabọ sunu. Be mhan ha rẹ sabọ lu iriọ yẹ? Ọkhẹke nin mhan ka lẹn emhin idunmhunre kẹkẹ ne ha sabọ sunu bhi eji mhan da nyẹnlẹn. Emhin nọn wo khẹke nin mhan lu khọnan, manman nọn sade mhan wo la vae bhi ọne agbaẹbho. Imhan ha ki lẹn ene emhin fo, ọkhẹke nin mhan muegbe ebi mhan ha sabọ lu ọbhi otọ ọkuẹsẹ ele munhẹn ha sunu. (Prov. 21:5) Iriọ yẹ nọn. Ọkhẹke nin mhan lẹn ọkakale kẹkẹ nin mhan ha sabọ kuẹlo da sade mhan mianmẹn fo, mhan ha yẹ muegbe ọbhi otọ, beji mhan ha da sabọ re ele khian nọnsẹn sade ele munhẹn ha sunu. Imhan ha muegbe ọbhi otọ, mhan ki sabọ ziengbe ene ọkakale, yẹ wo ha sun rẹkhan Jehova. (Ps. 17:5) Bhi ejayenan nian, bha ji mhan zilo nyan ọnọghọ ea nin mhan ha sabọ kuẹlo da sade mhan mianmẹn fo, bi ebi mhan ha rẹ sabọ muegbe ọbhi otọ khẹ ele ye.a

EBI MHAN HA SABỌ LU SADE OBHIO MHAN NIN OKPEA LA OKHUO RE ẸKẸ KHỌ MHAN

3. Ọkakale nela mhan ha sabọ kuẹlo da bhi ẹkẹ agbotu?

³ Uwẹ be yẹ yere ebi emhin dia uwẹ yẹ bhi egbe bhi ẹghe ọhẹnhẹn nin uwẹ rẹ yo ikolo oga ọsi Esali Jehova, yẹ daghe ebi ẹbho nesi Jehova rẹ re oyẹẹ man egbe yẹ? Ebi uwẹ daghe be re uwẹ rẹọbhọ ghe uwẹ miẹn oga ẹmhọanta? (Jọni 13:35; Kol. 3:12) Iriọ emhin yẹ dia okhuo ọkpa natiọle Blancab bhi egbe. Bhi ẹghe nin ọle ki rẹ mianmẹn fo, emhin nin ọle bha rẹ re ẹlo i ghe ọ dẹ sunu da sunu ji ọle. Ọle da yọle: “Obhio mhan nin okhuo ọkpa bhi agbotu da lu mẹn emhin nọn manman ba mẹn bhi egbe. Imẹn bhọ da yẹ họn ọta ebe nin ọle ha ta rẹji ibhio mhan eso bhi agbotu. Imẹn bha rẹ riale ghe emhin nọn sẹriọ dẹ sunu, ranmhude mẹn luẹ ghe, oyẹẹ bi ọfure ẹbho nesi Jehova rẹ lu emhin.” Bhi ọsi ẹmhọanta, ebho nesi Jehova wo dọnmhegbe rẹ ha re egbe khọkhọ Jehova bhi ikpẹ esili nin ọle mhọnlẹn. Ọrẹyiriọ, ele dẹ sabọ dobọ ẹgheso, ranmhude ọ bha gba nin ele fo. (Ẹfẹ. 4:​23, 24; 1 Jọni 1:8) Ẹgheso, ọkpa bhi ẹwẹ ele dẹ sabọ ta ọta la lu emhin nọn ha ba uwẹ bhi egbe. (Jem. 3:8) O ba bhi egbe a ghe, ẹbho eso wo zobọ bhọ rẹ ha ga Jehova, ranmhude emhin nin obhio mhan nin okpea la okhuo lu da ele nọn re ẹkẹ khọ ele.

4. Be mhan ha lu rẹ sabọ muegbe ọbhi otọ khẹ ẹmhọn nọn ha sabọ zegbere bhi ẹwẹ mhan bi ibhio mhan bhi agbotu? (Ẹfẹsọs 4:32)

⁴ Be uwẹ ha rẹ sabọ muegbe ọbhi otọ yẹ nian, beji a ha da miẹn ghe, obhio uwẹ nin okpea la okhuo ha re ẹkẹ khọ ẹ, uwẹ ki sabọ re ọne ẹmhin khian nọnsẹn? Ọkhẹke nin uwẹ dọnmhegbe re obọ rẹkhan adia ne ribhi Ẹfẹsọs 4:32. (Tie ọle.) Ahamiẹn uwẹ dọnmhegbe ha mhọn ifuẹkẹ bi ẹkẹ-ẹjẹjẹ, ọ ki rẹkpa uwẹ beji a ha da miẹn ghe uwẹ bi ibhio uwẹ bha ko ha gui. Dọnmhegbe ha re ọkhọle rebhe rẹhunmhan ọria nọn re ẹkẹ khọ ẹ. Be ha rẹkpa uwẹ rẹ sabọ ha lu iriọ? Yere ghe ẹghe rebhe uwẹ rẹ taman Jehova nin ọle rẹhunmhan uwẹ bhi emhin ebe nin uwẹ lu. Sẹyẹ, ọ manman wo ti uwẹ bhọ sade ọle re ọkhọle rebhe rẹhunmhan uwẹ. (Mat. 6:12) Ahamiẹn uwẹ ji uwedẹ nin Jehova rẹ rẹhunmhan uwẹ ha ti uwẹ bhọ, ọ ki re ọle lẹkhẹ nin uwẹ rẹ ha rẹhunmhan eria ne lu uwẹ emhin ne ba uwẹ bhi egbe.

5. Adia nela bhi Baibo ha sabọ rẹkpa mhan sade ọria lu mhan emhin nọn re ẹkẹ khọ mhan? (Proverbs 19:11) (Yẹ fẹ ene ifoto ghe.)

⁵ Tie Proverbs 19:11. Baibo yọle ghe, ilẹn-otọ-emhinc dẹ sabọ lọ ohu nọnsẹmhan re. Ọne adia nan hi ebe rẹkpa obhio mhan nin Rima, nọn mianmẹn bhi ikpe eso ne gbera nian. Ọle da yọle: “Ahamiẹn ibhio mhan nin ikpea la ikhuo lu emhin nin mẹn riale ghe ọ bha khẹke, la nọn re ẹkẹ khọ mẹn, imẹn ki ka yere ebi a gbẹn ọbhi Proverbs 19:11. Sẹyẹ, mẹn ki ria eria nyan eji ele da wanre bi ebezẹle nin ele da lu emhin nin ele lu, la ta ọta nin ele ta. Imẹn yẹ wo dọnmhegbe rẹ deba ele wẹnna bhi iwẹnna itẹmhọn Osẹnobulua. Ọnan hi ebe rẹkpa mẹn rẹ sabọ lẹn ele nọnsẹn.” Ọ wo khẹke nin mhan dọnmhegbe lẹn ibhio mhan nọnsẹn nian. Mhan ha manman lẹn ele nọnsẹn, ọ ki re ọle lẹkhẹ nin mhan rẹ rẹhunmhan ele sade ele re ẹkẹ khọ mhan.

6. Be ha rẹkpa mhan rẹ sabọ deba ibhio mhan bhi agbotu ha mhọn ikolu nọn mhẹn?

⁶ Emhin ọbhebhe nela uwẹ ha sabọ lu beji uwẹ ha da sabọ deba ibhio uwẹ ha mhọn ikolu nọn mhẹn bhi agbotu? Beji uwẹ ha rẹ manman dọ ha lẹn ibhio uwẹ nin bha ko ga nọnsẹn, dọnmhegbe ha denọ ẹlo ọbhi eji ele da mhẹn. (Fẹ Proverbs 10:12; Rom 12:10; Fil. 2:​2, 3 ghe.) Fẹghe ebi obhio mhan natiọle Mark, nọn wo la mianmẹn rẹ miẹn elele yẹ nin ọle rẹ lu iriọ. Ranmhude ghe ọle ki manman dọ ha ne ibhio ọle bhi agbotu gbẹghe, ọle da munhẹn dọ ha daghe emhin eso nin ele lu nọn bha yẹẹ ọle. Be rẹkpa Mark rẹ miẹn ghe, ọle bha ji ebi ọle daghe dua ọle oẹ? Ọle da yọle: “Imẹn da dọ kere ghe, idobọ ọsi ibhio mẹn bha kpọnọ sẹ bii emhin ebe ne kakale nin ẹbho lu bhi ọne agbọn nan. Sẹyẹ, imẹn da dọ daghe ọle ghe, ọ bha khẹke nin mẹn ha denọ ẹlo ọbhi eji ibhio mẹn i da lu nọnsẹn. Bhiriọ, mẹn ki da ha denọ ẹlo ọbhi ikpẹ esili nin ele mhọnlẹn.” Iriọ sẹyẹ nọn. Ahamiẹn uwẹ denọ ẹlo ọbhi eji ibhio uwẹ bhi agbotu da lu nọnsẹn, ọ ki rẹkpa uwẹ rẹ sabọ deba ele ha mhọn ikolu nọn mhẹn.

EBI UWẸ HA SABỌ LU SADE UWẸ MUNHẸN HA RIA ẸMHỌN EMHIN NIN UWẸ FIKEKEGBE

7. Emhin nela ha sabọ re mhan dọ ha ria ẹmhọn emhin nin mhan fikekegbe?

⁷ Bhi ẹghe nin uwẹ rẹ la kiẹn ọkpa bhi ẹwẹ Esali Jehova, edandan i ribhọ ghe ọ wo ha re uwẹ ghọnghọn rẹ lẹn ghe, uwẹ i yẹ ribhi ibo ọsi ọne agbọn Esu nan. Asabọmiẹn uwẹ bhọ da ha yọle, ‘Ọ i da ha yi emhin ẹwanlẹn nin ọria rẹ kie fikie agbọn Esu.’ Ọkpakinọn, ahamiẹn uwẹ kuẹlo da ọkakale, uwẹ dẹ sabọ dọ ha ria ẹmhọn emhin kẹkẹ nin uwẹ ka lu khẹ, la emhin nin uwẹ ka mhọn khẹ nin uwẹ fikekegbe, beji uwẹ ha da sabọ dọ ha ga Jehova. Ele bhọ dẹ sabọ kie dọ ha ghọn uwẹ. (Fẹ Numbers 11:​4-6 ghe.) Bhi ọsi ijiẹmhin, iwẹnna eso ribhọ nin ibhio mhan eso ka ha lu, nọn manman re ele ha yi okpọria. Sokpan, ele da zobọ bhọ rẹ ha lu ọne iwẹnna ranmhude nọn rẹ gbe ele ẹghe. Sẹyẹ, asabọmiẹn ẹghe nin ibhio mhan eso rẹ ha luẹ Baibo, imọẹ nin ele ka rẹ ha mhọn da zẹ ele obọ, ranmhude Baibo nin ele luẹ. Rẹ deba ọnin, asabọmiẹn ibhio mhan eso yẹ wo fikekegbe emhin eso ne i mhẹn, nin ele guẹle, nọn si ele ọnyẹnmhẹn. Ọ i da ha re Jehova ghọnghọn hiehie sade ọria nọn yi Kristiẹn fikie dọ ha lu emhin nin ọle ka fikekegbe, yẹ ji ọne emhin da re ọle wẹghẹ ikolu nin ọle bi Jehova ko mhọnlẹn an! Be uwẹ ha sabọ lu nian, beji a ha da miẹn ghe uwẹ ha kuẹlo da ọkakale, uwẹ i da fikie bu emhin nin uwẹ ka fikekegbe?

8. Be mhan miẹn luẹ bhi ijiẹmhin ọsi Ebraham bi Sera?

⁸ Baibo tẹmhọn ijiẹmhin ọsi ẹbho ne bunbun ne ga Jehova nọnsẹn, ne ha rẹ sabọ ha ria ẹmhọn emhin kẹkẹ nin ele fikekegbe. Bhi ọsi ijiẹmhin, Ebraham bi Sera da hẹnmhọn nin Jehova yẹ sibhi agbaẹbho ọsi Ur re dọ ha nyẹnlẹn bhi ibọkpọ. Ele wo rẹ hoẹmhọnlẹn agbaẹbho ọsi Ur ranmhude, ọ wo manman mhọnse, sẹyẹ, a wo manman gbega ọle nọnsẹn. (Hib. 11:​8, 9) Ebraham bi Sera wo ha mhọn afe bi ua bhi agbaẹbho ọsi Ur. Sade ele wo ha ria ẹmhọn ene emhin nan nọn, yẹ ha guanọ nin ele kie ha mhọn ene emhin nin ele fikekegbe, ọ ha rẹ re ele fikie ha khian agbaẹbho ọsi Ur. Ọkpakinọn, ele bha lu iriọ. Ele da wo denọ ẹlo ọbhi elele nin ele ha sabọ miẹn bhi ẹghe odalo.—Hib. 11:​15, 16.

9. Ẹlo nela Pọl rẹ ha ghe emhin kẹkẹ nin ọle fikekegbe? (Filipai 3:​7, 8, 13)

⁹ Pọl nin odibo wo fi emhin eso denọ bhi iẹnlẹn beji ọle ha da sabọ ha ga Jehova. Bhi ọsi ijiẹmhin, ọle wo luẹ ẹmhọn uhi ọsi ibhokhan Ju bhi obọ ọmanmhin ọkpa nan manman lẹn natiọle Gameliẹ. (Iwẹn. 22:3) Ọnan ha rẹ wo sabọ re Pọl ha yi ọria kpataki bhi ẹwẹ ene mun ọkalo bhi oga ọsi ibhokhan Ju. (Gal. 1:​13, 14) Ọkpakinọn, beji ọle ki dọ luẹ ẹmhọanta, ọle da fikekegbe ene emhin nan rebhe. Iẹnlẹn be wo lẹkhẹ nanlẹn bhi ọne ẹghe nan? Eye. A wo ha gbe ọle yẹ mun ọlẹn bhi ighan, sẹyẹ, ẹbho bhi agbaẹbho nọnsọle da yẹ he ọle. (2 Kọr. 11:23-26) Sade Pọl wo denọ ẹlo bhi ọkakale kẹkẹ nin ọle ha kuẹlo da nọn, yẹ ha re ebi iẹnlẹn nọnsọle diayẹ nian rẹ khọkhọ ebi ọ ka diayẹ bhi ẹghe nin ọle bha sẹ rẹ kiẹn Kristiẹn, ọle ha rẹ sabọ dọ ha riale ghe, ẹghe nin ọle bha rẹ ha yi Kristiẹn mhẹn gbera ọne ẹghe nan nin ọle ye. Sokpan Pọl bha lu iriọ. Ọle da wo denọ ẹlo bhi isẹhoa nin ọle mhọnlẹn rẹ ha yi odibo nọnsi Jesu, bi elele nin ọle ha miẹn bhi ẹghe odalo. Pọl wo rẹọbhọ ghe emhin nọn manman khẹke nọn, nin ọle rẹ fikekegbe emhin eso beji ọle ha da sabọ ha rẹkhan Jesu.—Tie Filipai 3:​7, 8, 13.

10. Emhin nela ọkhẹke nin mhan ha ria ẹmhọnlẹn ẹghe rebhe? (Mak 10:​29, 30) (Yẹ fẹ ene ifoto ghe.)

¹⁰ Be bhọ mhan miẹn luẹ? Ahamiẹn uwẹ munhẹn ha ria ẹmhọn emhin kẹkẹ nin uwẹ fikekegbe beji uwẹ ha da sabọ kiẹn Kristiẹn, yẹ dọnmhegbe yere ebezẹle nin uwẹ da fikekegbe ele. (Eccl. 7:10) Ria eria nyan elele kẹkẹ nin uwẹ sẹ miẹn nin uwẹ rẹ dọ ha ga Jehova, ne mhẹn gbera emhin nin uwẹ fikekegbe. Bhi ọsi ijiemhin, uwẹ bi Osẹnobulua ko mhọn ikolu nọn ziẹnlẹn. (Prov. 3:32) Uwẹ mhọn ibhio uwẹ bhi agbotu bi bhi ọne otọ agbọn nan rebhe ne manman hoẹmhọn uwẹ. (Tie Mak 10:​29, 30.) Sẹyẹ, emhin esili kẹkẹ ribhọ nin Jehova vele ghe ọle dẹ lu nin uwẹ bhi ẹghe odalo! (Isa. 65:​21-23) Ahamiẹn uwẹ wo ha ria eria nyan elele kẹkẹ nin uwẹ sẹ miẹn nian, bi ene uwẹ ha miẹn bhi ẹghe odalo nin uwẹ rẹ ha ga Jehova, ọ ki rẹkpa uwẹ beji a ha da miẹn uwẹ bha ha ria ẹmhọn emhin nin uwẹ fikekegbe.

11. Be uwẹ miẹn luẹ bhi ijiẹmhin ọsi Rosemary?

¹¹ Ikpe 50 obhio mhan nin Rosemary ha ye beji ọle mianmẹn. Ji mhan fẹ ebe rẹkpa ọle beji a ha da miẹn ghe, ọle bha ha ria ẹmhọn ebi ọle fikekegbe. Ọle da yọle: “Bhi ọsi ọhẹnhẹn, ọ da wo kie ha ghọn mẹn rẹ kie munhẹn ha lu Krismas, ranmhude ọne ẹghe nan imẹn bi azagba-uwa nọnsẹmhẹn rẹ ko sọnyẹnmhẹn kugbe. Bhi ọne ẹghe nan, ọ manman wo yẹẹ mẹn rẹ ha re emhin lu ẹsele nin ẹbho nin mẹn hoẹmhọnlẹn. Ọ yẹ wo re mẹn ghọnghọn rẹ ha daghe ọle ghe ibhokhan khiẹn nẹga bhi ẹghe Krismas, yẹ tuje emhin kẹkẹ nan ne nin ele a.” Be rẹkpa Rosemary rẹ miẹn ghe, ọle bha yẹ ha ria ẹmhọn emhin nin ọle fikekegbe? Ọle da yẹ yọle: “Imẹn da guanọ emhin ọbhebhe nin mẹn ha lu, beji a ha da miẹn ghe mẹn bha yẹ ha ria ẹmhọn Krismas. Ukpe-ukpe, imẹn ki tie azagba-uwa nọnsẹmẹn koko bhi ukpẹdẹ ọbhebhe, nọn i yi ẹdẹ nan rẹ lu Krismas. Sẹyẹ, mẹn ki re emhin lu ẹsele nin ele, yẹ ji ele lẹn ebezẹle nin ẹmhọn ele da tii mẹn bhọ.” Ọnọghọ ọbhebhe yẹ ribhọ nin Rosemary kuẹlo da, ọle da yọle: “Bhi ẹghe nin mẹn rẹ luẹ ẹmhọanta, imọẹ mẹn nin mẹn ka ha mhọn khẹ da zẹ mẹn obọ. Ẹgheso, ẹlo ele ki wo ha nyan mẹn, sẹyẹ, ọ ki diabe ghe imẹn ọkpa khian.”d Be ki rẹkpa Rosemary bhi ọne idia nan? Ọle da mhanmhanlẹn rẹ ha deba ibhio mhan nin ikhuo kẹkẹ yo inẹbho. Ọle da yọle: “Ọne emhin nan nin mẹn lu da rẹkpa mẹn rẹ dọ ha mhọn imọẹ nin mẹn manman hoẹmhọnlẹn, ne yẹ ghan bhi ẹlo nọnsẹmhẹn.” Be uwẹ miẹn luẹ bhi ijiemhin ọsi Rosemary? Asabọmiẹn emhin kẹkẹ nin uwẹ fikekegbe ọkuẹsẹ uwẹ luẹ ẹmhọanta sabọ rẹ kie dọ ha ghọn uwẹ. Bhi idia nọn sẹnian, dọnmhegbe guanọ ebi uwẹ ha lu nọn ha rẹkpa uwẹ, beji a ha da miẹn uwẹ bha ha ria ẹmhọn emhin nin uwẹ fikekegbe. (Fil. 4:​8, 9) Yere ghe, Jehova dẹ nan erọnmhọn nin uwẹ gbera emhin nọn hi ki rẹ khin nin uwẹ fikekegbe.

SADE ỌRIA ZOBỌ BHỌ RẸ HA GA JEHOVA

12. Emhin nela ha sabọ sunu bhi agbotu nọn ha sabọ nọghọ mhan rẹ miẹn ọbhi egbe?

¹² Bhi ẹghe nin uwẹ rẹ kiẹn ọkpa bhi ẹwẹ Esali Jehova, edandan i ribhọ ghe, ọ wo re uwẹ ha ghọnghọn rẹ sibhi ọne agbọn Esu nan re, dọ ha ga Jehova bhi agbotu nọnsọle, yẹ ha nyẹnlẹn bhi uwedẹ nin ọle guanọ. (Isa. 65:14) Sokpan, uwẹ dẹ sabọ họn ghe, ọria lu emhin ebe nọn manman kaka bhi ẹkẹ agbotu ẹgheso. A bhọ dẹ sabọ re ọria sibhi agbotu re, ranmhude emhin ebe nọn kaka nin ọle lu. (1 Kọr. 5:13) Fẹ ebi emhin nọn sẹnian rẹ rẹso obhio mhan nin okhuo natiọle Samar ghe. Ọle da yọle: “Ẹghe nin mẹn rẹ la mianmẹn fo, ọwanlẹn ọkpa bhi agbotu da lu emhin ebe nọn manman kaka. Ranmhude ọnan, a da re ọle sibhi agbotu re. Ọnan da rẹ re mẹn zobọ bhọ rẹ ha ga Jehova, ranmhude, imẹn bha rẹ riale ghe, ọwanlẹn bhi agbotu dẹ lu emhin ebe nọn kaka da Jehova, la lu emhin nọn ha ba ibhio mhan bhi agbotu bhi egbe.” Bhi ọsi ẹmhọanta, ọkhẹke nin mhan rẹọbhọ ghe, ibhio mhan nin mhan ko ga hoẹmhọn Jehova, sẹyẹ, ọ manman wo ghọn ele rẹ ha sun rẹkhan ọlẹn. (1 Kọr. 13:​4, 7) Ọrẹyiriọ, ọ ba bhi egbe a ghe bhi ukpe-ukpe, a wo ne ẹbho eso sibhi agbotu re ranmhude emhin ebe nọn kaka nin ele lu. Ahamiẹn ọria nin uwẹ lẹn la ọria nin uwẹ ghe bii ọria kpataki lu ọne emhin ebe nan, ọ dẹ wo manman rẹso uwẹ.

13. Be mhan ha lu yẹ nian beji a ha da miẹn ghe, mhan i da zobọ bhọ rẹ ha ga Jehova sade ọria nọn sikẹ mhan zobọ bhọ rẹ ha ga Jẹhova?

¹³ Be uwẹ ha rẹ sabọ muegbe ọbhi otọ yẹ nian, beji a ha da miẹn ghe, uwẹ i da zobọ bhọ rẹ ha ga Jehova sade ọria nọn sike ẹ zobọ bhọ rẹ ha ga Jehova? Wo ha ziẹn ikolu nin uwẹ bi Jehova ko mhọnlẹn. (Jem. 4:8) Hẹi mun udu tẹ ọria rẹ ha ga Jehova. Bhi ọsi ijiẹmhin, aharẹmiẹn ghe imhan bi azagba-uwa nọnsẹmhan la imhan bi ọrebhe bhi agbotu ko ga Jehova kugbe, ọ yẹ khẹke nin mhan re ẹghe bhi otọ rẹ tobọmhan ha tie Baibo yẹ nan erọnmhọn ji Jehova.—Ps. 1:2; 62:8.

14. Be mhan miẹn luẹ bhi ijiẹmhin ọsi Pita nin odibo? (Jọni 6:​66-68)

¹⁴ Mhan dẹ yẹ sabọ miẹn emhin luẹ bhi ebi Pita rẹ lu emhin yẹ bhi ẹghe nin ene bunbun bhi edibo nesi Jesu rẹ zobọ bhọ rẹ ha rẹkhan Jesu, ranmhude nin ele bha rẹ lẹn otọ ebi Jesu ha tẹmhọnlẹn. Asabọmiẹn Pita tobọle bhọ bha yẹ lẹn ebi Jesu ha tẹmhọnlẹn. Ọrẹyiriọ, ọle da sẹyẹ wo sun rẹkhan Jesu. (Tie Jọni 6:​66-68.) Pita bha re egbe khọkhọ ẹbho nekẹle yẹ zẹ Jesu obọ. Ọle da wo denọ ẹlo ọbhi ẹmhọanta nin Jesu man ọle le. Ọnan da rẹkpa ọle rẹ sẹyẹ wo ha sun rẹkhan Jesu. Iriọ yẹ nọn ẹlẹnan. Ahamiẹn ọria nin uwẹ lẹn zobọ bhọ rẹ ha ga Jehova, yere ghe agbotu nọnsi Jehova ọkpa agbotu nọn man uwẹ ẹmhọanta rẹji Jehova. Bhiriọ, wo ji ọne ẹmhọanta nin uwẹ luẹle ha ti uwẹ bhọ, uwẹ ha yẹ ha sun rẹkhan Jehova! Samar nin mhan ka tẹmhọnlẹn da kie yọle: “Ẹghe rebhe imẹn rẹ ye egbe mẹn re ghe, otuọnkpa dobọ bhi ẹkẹ agbotu bha rẹman ghe ọrebhe dobọ la agbotu tobọle dobọ. Sẹyẹ, ọ bha rẹman ghe iriọ Jehova rẹ lu emhin.”

15. Be uwẹ miẹn luẹ bhi ijiẹmhin ọsi Emily?

¹⁵ Ji mhan fẹ ijiẹmhin ọsi Emily ghe. Ọ ki ribhi uzana ọkpa nin Emily mianmẹn, inẹn ọle da zẹ azagba-uwa nọnsele obọ, sẹyẹ, a da yẹ re inẹn ọle sibhi agbotu re. Emily da yọle: “Imẹn bha rẹ riale ghe emhin nọn sẹnian dẹ sunu. Ọnan hi emhin nọn ki sẹ kaka nẹ nọn sunu ji mẹn bhi iẹnlẹn. Ẹlo inẹn mẹn wo manman nyan mẹn.” Be ki rẹkpa Emily bhi ọne idia nan? Ọle da yọle: “Aba mẹn da wo manman rẹkpa mẹn. Sẹyẹ, ibhio mẹn bhi agbotu da yẹ wo ha rẹkpa mẹn bọsi ghe ọkpa bhi azagba-uwa nọnsele mẹn khin. Eguọmhandia nesi Jehova rebhe mhọn ọkakale kẹkẹ nin ele kuẹlo da. Ọle zẹle nọn da khẹke nin mhan wo ha sun rẹkhan egbe yẹ rẹkpa egbe.” (1 Pita 5:9) Ọ bha khẹke nin uwẹ mundia khẹ ẹghe nin ọkakale ha rẹ zegbere fo, ọkuẹsẹ uwẹ munhẹn ha ziẹn ikolu nin uwẹ bi ibhio uwẹ ko mhọnlẹn. Ọkhẹke nin uwẹ wo dọnmhegbe ha ziẹn ọlẹn nian. Uwẹ ha lu iriọ, ọ ki rẹkpa uwẹ beji a ha da miẹn ghe uwẹ bha ha riale ghe, uwẹ ọkpa khian bhi ọkakale nọn hi ki rẹ khin nin uwẹ kuẹlo da.

16. Emhin nela ọkhẹke nin mhan yere? (Yẹ fẹ ifoto ghe.)

¹⁶ Yere ghe, ẹbho nin Jehova hoẹmhọnlẹn, ele ọle re adia nan. (Hib. 12:6) Ọle guanọ nin ọrebhe nan ne sibhi agbotu re fikiere. (2 Pita 3:9) Bhiriọ, ahamiẹn a re ọria nọn manman sike ẹ sibhi agbotu re, ha mhọnlẹn bhi ọkhọle ghe ene ewanlẹn dẹ lu eka nin ele ha sabọ lu rẹ rẹkpa ọle rẹ fikie bu Jehova re.—2 Tim. 2:​24, 25.

17. Emhin nela ọkhẹke nin mhan ha mhọn bhi ọkhọle?

¹⁷ Imhan sẹ wo zilo nyan ọkakale eso nin ọria ha sabọ kuẹlo da sade ọle la mianmẹn fo. Bhi ọsi ẹmhọanta, eso dẹ wo manman kaka. Ọkpakinọn, hẹi ji ofẹn mun uwẹ, ranmhude, emhin ne bunbun ribhọ nin uwẹ ha sabọ lu rẹ muegbe khẹ ọle. Yere ghe Jehova dẹ yẹ sabọ rẹkpa uwẹ rẹ ziengbe ọkakale nọn hi ki rẹ khin nin uwẹ kuẹlo da. Ọle sẹ ka rẹkpa uwẹ khẹ, sẹyẹ, ọle guanọ nin ọle wo ha rẹkpa uwẹ khian rẹ dọ sẹbhi ighegheghe! (1 Pita 5:10) Ọle dẹ wo ha re ọne ahu bi urẹkpa nin uwẹ guanọ nin uwẹ rẹ sabọ ziengbe ọkakale nọn hi ki rẹ khin nin uwẹ kuẹlo da. Ahamiẹn uwẹ wo ha miẹn urẹkpa nin Jehova re nin uwẹ ọbhi egbe, ọkakale soso i ribhọ nọn ha sabọ re uwẹ zobọ bhọ rẹ ha ga Jehova!—Ps. 119:165; Rom 8:​38, 39.