“Emhin Uku Nọn Na Obọ Ijehova Vae, Ọle Imọn Khin”

BE KẸ vae bhi ọkhọle nọnsẹ sade uwẹ họn ọne ukpọta, “emhin uku”? Asabọmiẹn ebe kẹ vae bhi ọkhọle nọnsẹ hi igho, otọ, la emhin nọn ghanlẹn nin azagba-uwa nọnsẹ mhọn rẹ na otọ ha de. Ọnọn hi ki rẹ khin bhi ẹwẹ ele, emhin nọn ghanlẹn ene emhin uku nan khin, sẹyẹ, ọ dẹ ha yẹẹ uwẹ rẹ gbẹloghe ele.

Baibo yọle ghe “emhin uku nọn na obọ iJehova vae, ọle imọn khin.” (Ps. 127:3) Bhi ọsi ẹmhọanta, ẹlo nọn ghanlẹn ene biẹ imọn rẹ ghe imọn nọnsele nin Aba mhan nọn ribhi okhun rẹ lu ẹsele nin ele. Sẹyẹ ele wo lu eka nin ele ha sabọ lu rẹ ha gbega ele, gbẹloghe ele, yẹ rẹkpa ele rẹ sabọ deba Osẹnobulua ha mhọn ikolu nọn mhẹn.

Ọ ba bhi egbe a ghe, enebiọmọn eso i ghe imọn nọnsele bii ẹsele nọn na bhi obọ Osẹnobulua vae. (Isa. 49:15; 2 Tim. 3:​1-3) Ọ wo yẹẹ enebiọmọn eso rẹ ha gbẹloghe imọn nọnsele, ọkpakinọn, ranmhude ọnọghọ kẹkẹ nin ele kuẹlo da, ele i sabọ lu iriọ. Ọnọghọ eso nela enebiọmọn kuẹlo da? Be Jehova guanọ bhi obọ enebiọmọn? Be enebiọmọn ne ga Osẹnobulua ha rẹ sabọ bẹẹ imọn nọnsele wanre yẹ beji ele ha da ha mhọn eghọnghọn ọsaje bhi ienlẹn?

ỌNỌGHỌ NIN ENEBIỌMỌN HA SABỌ KUẸLO DA

• Ẹlo nin ẹbho ne ribhi azagba-uwa nọnsẹ la ẹbho ebhebhe rẹ ghe ẹmhọn ọmọn nan biẹ. Bhi agbaẹbho eso, a manman wo mun ekpẹn nin enebiọmọn ranmhude nin ele rẹ mhọn imọn ne manman bun. Bhiriọ, ebho ne bọ egbe sabọ rẹ ha guanọ nin ele manman biẹ bun, arẹmiẹn ele lẹnmhin ghe, ele i da sabọ gbẹloghe ene imọn. Ranmhude ẹbho ne ribhi azagba-uwa nọnsele la ẹbho ebhebhe guanọ nin ele biẹ imọn ne bunbun, ọle zẹle nin ele da lu iriọ.

• Ene bọ egbe sabọ rẹ ha kpokpo egbe ba ebe ha sabọ sunu bhi ghe odalo. Agbaẹbho eso ribhọ nin ibhokhan da manman yuno, ranmhude ghe a i gbẹloghe ele nọnsẹn bi ranmhude emianmhẹn, la ranmhude ghe họsita i manman ribhọ nan ha da sabọ gbẹloghe ele. Bhi agbaẹbho ne sẹnian, okhuo bi ọdọ sabọ rẹ ha guanọ nin ele biẹ bun beji a ha da miẹn ghe, eso bhi ẹwẹ ele ki manman wanre. Enebiọmọn sabọ rẹ ha guanọ nin ele biẹ imọn ne manman bun beji a ha da miẹn ele ha ki ha dọmanlẹn, ene imọn ki ha gbẹloghe ele. Ọnan kẹ wo sunu bhi agbaẹbho nin ene gbẹloghe i da rẹkpa ene ki dọmanlẹn.

• Ikhunmhun nin ẹbho rẹ mun egbele mhọn nin ele hẹi sẹ biẹ (Family planning). Bhi agbaẹbho nekẹle eso, ene bọ egbe bha lẹn ebe ele ha lu yẹ beji a ha da miẹn ghe ele bha kẹ wo ha hanmhan. Eso mun ofẹn ebe ha sabọ nabhọre sade ele noo ikpikhunmhun nọn ha sabọ re ele miẹn ghe ele bha kẹ wo ha hanmhan. Sẹyẹ, eso bhọ i mhọn igho nin ele rẹ dẹ ọne ikpikhunmhun.a

BE JEHOVA GUANỌ BHI OBỌ ENEBIỌMỌN?

Ne ebe khẹke bhi iẹnlẹn nin imọn nesẹ. Jehova guanọ nin enebiọmọn manman ha wẹnna kaka beji ele ha da sabọ ha ne ebale bi ukpọn nin imọn nesele bi uwa nin ele ha dia i, ọkuẹsẹ ene imọn wanre. Jehova yẹ guanọ nin enebiọmọn ha man imọn nesele emhin. Bhirio, ọ bha khẹke nin enebiọmọn ne imọn nesele bhi isiku nọn manman ree bhi uwa nọnsele. Ọkpakinọn, ọ khẹke nin ele ji imọn nọnsele da deba ele dia bhi uwa beji ele rẹ wanre, beji ele ha da sabọ rẹkpa imọn nọnsele rẹ luẹ iwẹnna nọn ha rẹkpa ele bhi iẹnlẹn. Ọ yẹ khẹke nin enebiọmọn ha deba imon nọnsele gbẹghe, ọnan dẹ rẹkpa ene imọn rẹ lẹn ghe ene bie ele hoẹmhọn ele, sẹyẹ, ele dẹ gbega ele. Bhi ọsi ẹmhọanta, Jehova bha yọle ghe nin enebiọmọn manman ha mhọn igho fo ọkuẹsẹ ele gbẹloghe imọn nọnsele. Azagba-uwa ne bha manman fe, ne wo ha wẹnna kaka Jehova bhọ zẹ ne bẹẹ ọmọn nọnsọle nin ọle manman hoẹmhọnlẹn wanre.—Mat. 13:​55, 56; Luk 2:24.

Adia bhi Baibo: “Bhi ọsi ẹmhọanta, ahamiẹn ọria bha gbẹloghe ene ribhi odotọ ugbẹloghe nọnsọle, manman nọn ene ribhi azagba-uwa nọnsọle, ọle fikekegbe emhin nin mhan rẹọ ọi. Ọle bhọ khọ nẹ ọria nọn imhọn urẹọbhọ hiehie.”—1 Tim. 5:8.

Jehova lẹnmhin ghe enebiọmọn dẹ ha guanọ urẹkpa beji ele rẹ dọmanlẹn. Bhi ọsi ẹmhọanta, uwedẹ ọkpa nin imọn ha rẹ sabọ mun ẹkpẹn nin ene biẹ ele hi, sade ele mhọn emhanmhan nin ele ha rẹ ha gbẹloghe ene biẹ ele beji ele rẹ dọmanlẹn. (Ex. 20:12; 1 Tim. 5:4) Ọrẹyiriọ, ọ manman wo ti Jehova sade enebiọmọn wo ha khu ọbhi ebi ele ha rẹ ha gbẹloghe imọn nọnsele yẹ, ọ i yi ebi imọn nọnsele ha rẹ ha gbẹloghe ele yẹ ọkhẹke nin ele mun kalo bhi iẹnlẹn.—2 Kọr. 12:14.

Ha man imọn nesẹ ẹmhọn Jehova. Ẹsọn ọsi enebiọmọn nọn nin ele rẹ sẹyẹ rẹkpa imọn nọnsele rẹ hoẹmhọn Jehova yẹ ha ga ọle. Ọnan bhọ ẹsọn nọn manman lu uhọnmhọn-emhin nẹ nin Jehova yọle nin ele ha lu.—Deut. 6:​6, 7.

Adia bhi Baibo: “Bha ha re adia nin [imọn nesẹbha], beji Osẹnobulua guanọ ọle le. Bha ha man ele emhin, bha yẹ ha dia ele ọbhi uwedẹ nọnsi Jehova.”—Ẹfẹ. 6:4.

JEHOVA GUANỌ NIN UWẸ SABỌ BẸẸ IMỌN NESẸ WANRE NỌNSẸN

Ha mhọn emhanmhan rẹji ẹghe odalo. Ahamiẹn uwẹ mhọnlẹn bhi ọkhọle nin uwẹ rẹ ha mhọn imọn, dọnmhegbe ka fẹ idia nin uwẹ ye ghe. Bhi ọsi ijiẹmhin, ahamiẹn uwẹ dẹ ha mhọn imọn ne bunbun, uwẹ be mhọn igho nin uwẹ ha rẹ ha de ebale bi ukpọn nin ele, yẹ re ele yo isiku? Ahamiẹn uwẹ i mhọnlẹn, dọnmhegbe ne ọdọ ẹ la okhuo ẹ zilo ọne ẹmhọn, nin bha da sabọ zẹ eka imọn nin bha ha biẹ, beji a ha da miẹn ghe, ibha ki sabọ ha gbẹloghe ele beji Jehova rẹ guanọ ọlẹn. Bhi ọsi ẹmhọanta Jehova lẹnmhin ghe emhin rebhe i wo sunu beji ọria rẹ mhanmhanlẹn. (Eccl. 9:11) Ọkpakinọn, Jehova dẹ wo nan erọnmhọn nin uwẹ beji uwẹ rẹ dọnmhegbe rẹ ha gbẹloghe imọn nesẹ beji ọle rẹ guanọ ọle.

Adia bhi Baibo: “Emhanmhan ọsi ene wẹnna nọnsẹn kiọnlẹn nin ele. Ọkpakinọn, eria ne tua, ele kiẹn ene obọ gbe.”—Prov. 21:5

“Ọria be ribhi ẹwẹ bha nọn ho nọn bọn uwa igedege nọn ida ka dotua lolo eka nọn ha gbe ọle le, nin ọle rẹ lẹn si ọle dẹ sabọ bọn ọlẹn fo?”—Luk 14:28.

Mun ẹmhọn Jehova kalo bhi azagba-uwa nọnsẹ. Ji a miẹn ghe oga nọnsi Jehova uwẹ mun kalo bhi azagba-uwa nọnsẹ. Ahamiẹn uwẹ mhọn imọn fo, dọnmhegbe ha rẹkpa ọdeọde bhi ẹwẹ ele rẹ hoẹmhọn Jehova. Rẹkpa ele beji a ha da miẹn ghe, ele ki ha kaehọ nọnsẹn bhi ikolo, yẹ miẹn emhin luẹ bhọ. Dọnmhegbe wo ha lu oga azagba-uwa uzana-uzana. Uwẹ ha yẹ ha man imọn nọnsẹ ebi a rẹ lu iwẹnna itẹmhọn Osẹnobulua yẹ. Hẹi mun ọne ẹsọn nan nin ọmọn nọnsẹ la ọria ọbhebhe nọn wanre bhi azagba-uwa nọnsẹ, uwẹ ọkhẹke nọn ha miẹn ene ẹsọn nan. Nan rẹ rẹkpa imọn rẹ sabọ dọ luẹ ẹmhọn Jehova i yẹ ẹsọn nọn lẹkhẹ, ọ manman wo re ẹghe. Ọkpakinọn, ọ dẹ wo manman re uwẹ ha ghọnghọn rẹ daghe imọn nesẹ re eghọnghọn ha ga Jehova.

Adia bhi Baibo: “Emhin ọbhebhe iribhọ nọn rẹ mẹn ghọnghọn gbera ọnan, nin mẹn rẹ họn ghe imọn nesẹmhẹn wo ha khian bhi uwedẹ ẹmhọanta.”—3 Jọni 4.b

Mun udu nyan Jehova. Ahamiẹn uwẹ mhọnlẹn bhi ọkhọle nin uwẹ rẹ ha mhọn imọn la uwẹ mhọn imọn fo, lẹn sẹbhọ ghe emhin nin Jehova guanọ bhi obọ uwẹ lu uhọnmhọn-emhin gbera emhin nọn ki rẹ khin nin ẹbho bhi azagba-uwa nọnsẹ la ebhebhe guanọ bhi obọ uwẹ.

Ahamiẹn uwẹ zẹ nin uwẹ rẹ ha mhọn imọn ne i manman bun, ha mhọnlẹn bhi ọkhọle ghe Jehova dẹ yẹ wo ha gbẹloghe uwẹ beji uwẹ rẹ dọmanlẹn. Hẹi ji ẹbho ha sua uwẹ ọbhọ rẹ ha riale ghe, ọkhẹke nin uwẹ ha mhọn imọn ne bunbun beji uwẹ ha da sabọ miẹn ọnọn ha gbẹloghe uwẹ bhi ẹghe odalo. Hẹi ha mun ofẹn ghe ọria i da ha ribhọ nọn ha gbẹloghe uwẹ sade uwẹ ki dọmanlẹn. Jehova vele ghe ọle dẹ ha gbẹloghe uwẹ, sẹyẹ ọle dẹ mun ive rebhe nin ọle ve sẹ.—Josh. 23:14.

Adia bhi Baibo: “Re ọkhọ nọnsẹ rebhe mun udu nyan Jehova. Hẹi re udu tẹ ilẹn-otọ-emhin nọnsẹ. Guanọ adia nọnsọle bhi emhin rebhe nin uwẹ lu, ọle ki man uwẹ uwedẹ nọn khẹke nin uwẹ rẹkhan.”—Prov. 3:​5, 6.

“Ẹghe ribhọ nin mẹn rẹ ha yi obhokhan, sokpan ẹghe nan nian mẹn ki dọmanlẹn, Ọkpakinọn, mẹn bha sẹ miẹn ọria nọn khiale nan mun fia, la nin imọn nesọle ha bhii ebale khian.”—Ps. 37:25.

“Bha ka ha khu ọbhi Agbejele nọnsi Osẹnobulua bi emhin ne gbale bhi ẹlo nọnsọle. Ẹghenin, a ki ne ene emhin nekẹle nan rebhe ba bha le.”—Mat. 6:33.

Ẹsele nọn ghalẹn imọn khin nin Jehova ne nin enebiọmọn. Ọ dẹ wo manman ha ti Jehova bhọ rẹ ha daghe ọle ghe, enebiọmọn wo ha gbẹloghe imọn nọnsele beji Ọle guanọ! Rẹji enebiọmọn, ele lẹnmhin ghe ebi Jehova guanọ bhi obọ ele lu uhọnmhọn-emhin gbera ebi ẹbho bhi eji ele da nyẹnlẹn guanọ bhi obọ ele. Ọnan zẹle nin ele da fẹkẹ mhanmhan eka imọn nin ele ha biẹ, beji ele ha da sabọ ha gbẹloghe imọn nọnsele nọnsẹn, yẹ rẹkpa ele rẹ ha hoẹmhọn Jehova. Ahamiẹn enebiọmọn ne ga Jehova mhanmhan eka imọn nin ele ha biẹ, ele ki rẹman ghe ele hoẹmhọn imọn nọnsele, sẹye, ghe “emhin uku nọn na obọ iJehova vae, ọle imọn khin.”