40 NẸHIMAYA
Ọle Da Kie Bọn Ogbe Ọsi Jerusalẹm
AGBAẸBHO ọsi Shushan bhi otọ Pẹsia, ọle Nẹhimaya da ha nyẹnlẹn. Arẹmiẹn ọle nyẹnlẹn bhi Shushan, ọle da wo ha ria ẹmhọn Jerusalẹm. Ọle wo manman hoẹmhọn Jerusalẹm, ranmhude, enin uwa oga nọnsi Jehova ye. Bhi ikpe ne bunbun ne gbera, ibhokhan Babilọn da khọn Jerusalẹm miotọ. Ele da dunmhun ọne agbaẹbho a, yẹ ne ene ẹbho ha khian imun bhi Babilọn. Akizẹbue, a da fan ene ẹbho fia bhi imun. Ele da fikie vae bhi Jerusalẹm. Ọkpakinọn, ele bha sẹ bọn ọne ogbe nan dunmhun an. Bhi ẹghe ẹdẹlẹ, ọ lẹkhẹ nin ẹbho rẹ mun okhọn bu agbaẹbho nọn i mhọn ogbe. Ọnan da re ofẹn ha mun ẹbho rẹ ha nyẹnlẹn bhi Jerusalẹm. Ọnan zẹle nin ene ẹbho bha da ha ga Jehova bhi uwa oga nọnsọle beji Jehova rẹ guanọ ọlẹn.
Ihe nọn khua Nẹhimaya ha ye bhi ẹguale ọsi Ojie natiọle Atazazis, nọn gbẹloghe otọ Pẹsia. Ẹbho wo manman ha mun ekpẹn nin Nẹhimaya. Ọrẹyiriọ, asun-rẹkhan nin ọle mhọn da Jehova lu uhọnmhọn-emhin nẹ rẹji ọle. Ẹdọkpa, obhio Nẹhimaya da dọ tuẹ ọle. Ọle da taman Nẹhimaya ghe, idia nin ele ye bhi Jerusalẹm bha lẹkhẹ hiehie, ghe, a bha sẹ bọn ogbe ọsi Jerusalẹm, sẹyẹ, ẹbho wo ha zuọzuọ ele.
Ọnan da wo re Nẹhimaya ha kpokpo egbe. Ọle da gbẹn yọle: “Mẹn da dotua ha viẹ, yẹ lu akhiẹ na bhi ikpẹdẹ ne bunbun.” Nẹhimaya da bhii Jehova bhi erọnmhọn nin ọle rẹkpa ẹbho nesọle. Akizẹbue, beji Nẹhimaya rẹ ha sa anyọn nin Atazazis nin ojie, ọle da daghe ọle ghe Nẹhimaya i ghọnghọn. Ọne ojie ki da nọọn ọlẹn ebezẹle nin ọle i da ghọnghọn. Nẹhimaya da wanniẹn ọlẹn arẹmiẹn ghe ofẹn mun ọlẹn. Ọle da taman ọnojie idia nin ẹbho nesọle ye bhi Jerusalẹm. Atazazis ki da nọọn ọlẹn ebi ọle guanọ. Nẹhimaya da gbẹn yọle, “Ẹjẹje mẹn da wo nan erọnmhọn ji Osẹnobulua nọn ribhi ẹgua-okhun.” Bhiriọ, Nẹhimaya da taman ọne ojie nin ọle re ẹghe nanlẹn rẹ ha khian Jerusalẹm, beji ọle ha da rẹkpa ẹbho nesọle rẹ kie bọn ọne ogbe, yẹ hẹnhẹn ene geti. Ọnojie da gene re ẹghe nin Nẹhimaya rẹ ha khian!
Nẹhimaya da ha khian Jerusalẹm. Ọne okhian nan wo manman ree, sẹyẹ ọ bha lẹkhẹ nanlẹn. Ọ ki ribhi ikpẹdẹ ea nin ọle sẹbhi Jerusalẹm, ọle da kpanọ bhi ọsasọn dọ fẹ ọne ogbe nẹga, beji ọle ha da lẹn ebi ọne ogbe dunmhun an sẹ yẹ. Ọle da si ene ẹbho koko yẹ taman ele nin ele munhẹn ha bọn ọne ogbe. Nẹhimaya da yẹ deba bhi ọne iwẹnna. Ẹbho ne bunbun da deba ọle, rẹ dọ sẹbhi ene fele, ene lu igolu, bi ene ekhaẹmhọn. Imikhuo ọsi ọkhaẹmhọn ọkpa da yẹ deba bhi ọne iwẹnna.
Ibhokhan Ju wo ha mhọn eghian ne bunbun ne bha guanọ nin Jerusalẹm kie ha mhọn ogbe nọn ziẹnlẹn. Bhi ọsi ọhẹnhẹn, ele da ha zuọzuọ ele yẹ re ele zọojiẹ. Ọkpa bhi eghian ele bhọ da yọle ghe, obhi elanmhẹn khere dẹ sabọ dunmhun ọne ogbe a nin Nẹhimaya bi ẹbho nesọle bọn. Ọrẹyiriọ, Nẹhimaya bha fi ehọ ele bhọ. Ọle da wo ha re izebhudu nin ẹbho ne ha bọn ọne ogbe.
Arẹmiẹn eghian Nẹhimaya re ibhokhan Izrẹl ha zọojiẹ, yẹ gbe ofẹn ele bhi ẹkẹ, ele bha zobọ bhọ rẹ ha bọn ogbe ọsi Jerusalẹm
Ọkpakinọn, eghian ele da wo kie manman ha kpokpo ele. Ele ki kere ghe Nẹhimaya bi ẹbho nesọle bọn ọne ogbe khian, ele da ha guanọ nin ele mun okhọn bu ele. Nẹhimaya da lu ebi ọle ha sabọ lu rẹ gbega ọne agbaẹbho beji a ha da miẹn eghian ele bha sabọ nabhọ. Ele ki daghe ebi Nẹhimaya lu, ele bha yẹ mun okhọn bu ele. Rẹ na bhi ọne ẹghe nin ha khian, Nẹhimaya bi ikpia eso da ne emhin okhọnlẹn mhọn rẹ ha gbega ọne ogbe, beji ikpia nekẹle rẹ ha bọn ọlẹn. Sokpan, eghian ele da gbo mhanmhan emhin ọbhebhe.
Ele da re igho nin okpia ọkpa beji ọle ha da hiẹ Nẹhimaya. Ọle da taman Nẹhimaya ghe, eghian ọlẹn bu ọle vade nin ele dọ gbe ọle a. Ọle da yẹ taman ọlẹn ghe, nin ọle dọ nẹko bhi ẹkẹ uwa oga ọsi Jehova. Ọkpakinọn, Jehova gbuhi ghe, ene ohẹn ọkpa ha sabọ nabhi ẹkẹ uwa oga. Bhiriọ, Nẹhimaya bha ka yo. Ọle da yọle: “Ọ be khẹke nin okpia bii mẹn ha nẹ?” Ọle da ṣẹyẹ wo ha wẹnna, ranmhude, ọle lẹnmhin ghe ebi Jehova guanọ, ọle ene ibhokhan Ju lu, sẹyẹ, Jehova dẹ rẹkpa ele. Jehova da wo gene rẹkpa ele! Ikpẹdẹ 52 ele rẹ bọn ọne ogbe fo. Eghian ele ne rẹ ha kpokpo ele, ẹkhọle da lo ele a.
Ọ da yẹ khẹke nin Nẹhimaya ha mhọn izebhudu beji ọle ha da sabọ rẹkpa ẹbho nesọle rẹ ha ga Jehova bhi uwedẹ nọn gbale. Bhi ọsi ijiẹmhin, Nẹhimaya da họn ghe ibhokhan Ju eso ne fe ha re igho nin ibhio ele nin ibhioguele mọnmọn, ele ki hian udede asun ọbhọ. Ọle da re izebhudu taman ele ghe ọne emhin nan nin ele lu bha gba. Akizẹbue, ọle da kere ghe ikpia eso ne ikhuo ne i ga Jehova bhi amhẹn. Ọle da re izebhudu taman ele ghe, ele gbobọrauhi nọnsi Jehova.
Nẹhimaya yẹ re ikoudure nin ẹbho nesọle. Bhi ọsi ijiẹmhin, ẹghe nan rẹ bọn ogbe ọsi Jerusalẹm fo, ene ẹbho da sikoko nin ele rẹ re ehọ ọbhi uhi nọnsi Jehova. A ki tie ọne ebe uhi man ele fo, ele da dọ kere ghe ele wo manman gbobọrauhi nọnsi Jehova. Ọnan da wo ba ele bhi egbe. Ọkpakinọn, Nẹhimaya da taman ele yọle: “Ọnyẹnmhẹn nọnsi Jehova hi ahu nọnsẹbha.” Nẹhimaya lẹnmhin ghe nan rẹ ha ga Osẹnobulua re eghọnghọn ọsaje nin ọria. Ọne ẹghọnghọn nan dẹ re ahu nin ele. Bhiriọ, ahamiẹn mhan ribhi ọnọghọ, ẹghọnghọn nin Jehova re nin mhan dẹ rẹkpa mhan rẹ ha mhọn ahu bi izebhudu.
Tie ọne okha bhi Baibo:
Nehemiah 1:1–6:19; 8:1-18; 13:23-31
Inọnta:
Uwedẹ nela Nẹhimaya rẹ re izebhudu man?
Manman Guanọ Otọle
1. Iwẹnna nela Nẹhimaya lu bhi ẹguale ọsi ọnojie? (w10 7/1 9 ¶5-7) 1
National Museum of Iran, Tehran, Iran/Bridgeman Images
Ifoto 1: Amanzẹ nọn ribhi egbuwa nan miẹn bhi Pẹsia, nọn rẹman, ọria nọn mun ukpu anyọn nin Derayọs Nọn Khua, nin aba nọn nẹ ọsi Atazazis
2. Be imikhuo ọsi Shalọm rẹ dikẹ yẹ bhi ikpia nan manman hẹnmhọnlẹn nẹ ne ribhi Tẹkoa? (Neh. 3:5, 12; w19.10 23 ¶11)
3. Be ene ẹbho ne ha muno ihẹ rẹ sabọ ‘re obọ ọkpa ha wẹnna yẹ, yẹ re obọ nọnkẹle mun emhin okhọn mhọn?’ (Neh. 4:17, 18; w06 2/1 9 ¶1) 2
Ifoto 2
4. Bezẹle nin Nẹhimaya da ha kpokpo egbe ghe imọn ọsi ibhokhan Ju eso bha lẹn ebi a rẹ zẹ urolo Hibru yẹ? (Neh. 13:23-27; w16.10 14 ¶4)
Ria Eria Nyan Emhin Nin Uwẹ Luẹle
Be ene ewanlẹn ha sabọ miẹn luẹ bhi obọ Nẹhimaya rẹji nan rẹ ha . . .
mun udu nyan Jehova? (Neh. 1:4-11; 4:14; 13:1-3)
deba ibhio mhan wẹnna? (Neh. 4:15, 21-23)
ka ibhio mhan ne ribhi ẹkẹ agbotu ehọ? (Neh. 5:1-7) 3
Ifoto 3
Nẹhimaya da fikekegbe ihe nọn khua nin ọle rẹ ha ye beji ọle ha da sabọ rẹkpa ẹbho nesi Jehova. Ranmhude ọnan, Jehova da nan erọnmhọn nanlẹn. Bẹ mhan ha sabọ miẹn luẹ bhi ọnan?
Uwedẹ ebhebhe nela uwẹ ha rẹ sabọ re egbe khọkhọ Nẹhimaya bhi izebhudu nin ọle rẹman?
Ria Ẹmhọn Jehova Bi Iho Nọnsọle
Be ọne okha nan man mẹn le rẹji Jehova?
Be ọne okha nan rẹ diẹn mun iho nọnsi Jehova yẹ?
Be mẹn ha nọọn Nẹhimaya le sade a riọ ọle kpanọ bhi uu?
Sẹyẹ Fẹ Ene Emhin Nan Ghe
Be mhan miẹn luẹ bhi obọ Nẹhimaya rẹji ẹmhọn erọnmhọn?
“Osẹnobulua Da Wanniẹn Erọnmhọn Nọnsọle” (Usun Uhọnmhọn-ọta Ne Ribhi Itanẹt “Ebe Nan Rẹ Luẹ Baibo”)
Bhi ọne ividio nan, fẹ ebi Nẹhimaya rẹ re izebhudu man yẹ bhi ẹghe nin eghian ọlẹn rẹ ha kpokpo ọle.
Nehemiah: “Ọnyẹnmhẹn Nọn Na Obọ IJehova Vae, Ọle Hi Ahu Nọnsẹbha”—Obọ I—Ukpọkhere (5:22)