39 ẸSTA
“Ahamiẹn A Dẹ Gbe Imẹn An, A Ha Gbe Imẹn An”
OKHUO ọkpa da bu ọnojie bhi eji ọle da dotua bhi ojukhuo nọnsọle. Ọnojie bha taman ọlẹn nin ọle vae dọ miẹn ọlẹn. Ọle lẹnmhin ghe ọnojie dẹ sabọ je nan gbe ọle a ranmhude ọnan. Arẹmiẹn ofẹn wo ha mun ọlẹn, ọle da sẹyẹ ha bu ọne ojie. Họbhọ ọne okhuo nan? Bezẹle nin ọle da bu ọnojie?
Ẹsta hi elin ọsi ọne okhuo nan. Obhokhan ọle ha khin ẹghe nin ene biẹ ọle rẹ yu. Mọdẹkai nin obhio aba ọle da “re ọle kiẹn ọmọn nọnsọle.” Ọle hi ọnọn ki ha gbẹloghe Ẹsta. Eji a tiọle Shushan bhi otọ Pẹsia ele da nyẹnlẹn. Ọne agbaẹbho ojie ọsi Pẹsia da yẹ nyẹnlẹn. Ẹguale ọsi ọnojie Mọdẹkai da ha wẹnna. Ẹsta da wanre dọ kiẹn ọmanmhẹn nọn “manman ha mhọnse bhi egbe, yẹ na bhi ẹlo.”
Ẹdọkpa, Ahazuirọs nin Ojie (asabọmiẹn ọle a yẹ tiọle Zazis I) da ha guanọ nin ọle re okhuo ọbhebhe. Ọle da taman eguọmhandia nesọle ghe, nin ele dọ guanọ imanmhẹn ne mhọnse, ne bha sẹ hẹgẹn. Ene eguọmhandia da kere ghe Ẹsta wo manman mhọnse. Bhiriọ, ele da re ọle ha khian ẹguale ọsi ọnojie. Ọkuẹsẹ ele re Ẹsta ha khian, Mọdẹkai da taman ọlẹn nin ọle hẹi taman ọria soso ghe obhokhan Ju ọle khin.
“Ẹmhọn Ẹsta da wo ha ti ọrebhe ne daghe ọle bhọ” bhi ẹguale ọsi ọnojie. Uki igbeva ki gbera nan rẹ ha ho ọle ose, a da re ọle ji ọne ojie. Ẹmhọn Ẹsta da wo ha ti ọne ojie bhọ, bhiriọ, ọle da zẹ ọle nin ọle ha yi esọn nọnsọle. Esta da ki kiẹn okhuo ojie nọn mhọn ahu nẹ, nọn gbẹloghe otọ Pẹsia! Ọrẹyiriọ, ọle da sẹyẹ wo ha ka Mọdẹkai ehọ. Ọle bha taman ọria soso ghe obhokhan Ju ọle khin.
Bhi ọne ẹghe nin, okpia ọkpa ribhọ nan ha tiọle Heman. Ọle hi ọnọn zẹ sikẹ ọnojie. Heman wo he Mọdẹkai, ranmhude, Mọdẹkai bha ka deuhọnmhọnre nanlẹn. Asun-rẹkhan nin Mọdẹkai mhọn da Jehova zẹle nin ọle bha da deuhọnmhọnre nin Heman. Rẹ deba ọnin, asabọmiẹn agbaẹbho ne re egbe ele kiẹn eghian Jehova, ọle Heman na vae. Ọnọn hi ki rẹ khin bhọ, ẹkẹ Mọdẹkai da wo manman ha khọ Heman. Ọle da mhanmhanlẹn nin ọle rẹ fuẹn ibhokhan Ju rebhe a ne nyẹnlẹn bhi Shushan. Ẹghe nin Mọdẹkai ki rẹ lẹn ebi Heman mhanmhan, ọle da wo manman ha kpokpo egbe. Bhiriọ, ọle da taman Ẹsta nin ọle bu ọnojie, yẹ bhii ọle nin ọle hinmhin ibhokhan Ju. Ọ da khẹke nin Ẹsta ha mhọn izebhudu nin ọle da sabọ bu ọne ojie.
Ẹsta da ji Mọdẹkai lẹn ghe a dẹ sabọ gbe ọle a ahamiẹn ọle bu ọnojie sade ọne ojie bha tiọle. Ọria nọn kẹ wo manman re ohu ọne ojie khin. Ọrẹyiriọ, Mọdẹkai da taman Ẹsta nin ọle sẹyẹ dọ ne ọnojie talọ. Ọle da yẹ taman Ẹsta ghe, asabọmiẹn nin ọle rẹ hinmhin ẹbho nesi Jehova zẹle nin ọle da kiẹn okhuo ojie. Bhiriọ, ọnan da re izebhudu nin Ẹsta. Ọle da yọle: “Ahamiẹn a dẹ gbe imẹn an, a ha gbe imẹn an.” Ẹsta da taman ẹbho nesọle nin ele re ikpẹdẹ ea fi azinmin. Edandan i ribhọ ghe, ọle bi ibhokhan Ju nekẹle wo manman ha nan erọnmhọn ji Jehova igba ne bunbun nin ọle gbega Ẹsta. Ọnan ki sunu fo, Ẹsta da bu ọne ojie.
Ẹghe nin Ahazuirọs rẹ daghe Ẹsta bu ọle vade, ohu bha re ọle, sẹyẹ, ọle bha yọle nan gbe Ẹsta a. Ọle bhọ da nọọn Ẹsta ebi ọle ha lu nanlẹn. Ẹsta da taman ọnojie ghe, nin ọle bi Heman vae dọ le ebale bhi isọle. Ele ki sẹbhi isọle, Ẹsta da re ẹwanlẹn lu emhin. Ọle bha re ẹjẹje taman ọne ojie emhanmhan nin Heman mhọnlẹn nin ọle rẹ gbe ibhokhan Ju a. Ẹsta da taman ọne ojie nin ọle bi Heman gbo kie vae dọ le ebale bhi ukpẹdẹ nọn rẹkhan ọlẹn. Ọkuẹsẹ ele vae bhi uwa ọsi Ẹsta dọ le ebale bhi ukpẹdẹ nọnzeva, Heman da tọ eran ọbhi otọ nin ọle ha khan Mọdẹkai ọ i. Ọkpakinọn, Heman bha lẹn ghe uhọnmhọn nọnsọle ọle ha rẹ mun ebi ọle mhanmhanlẹn.
Ọ da khẹke nin Ẹsta ne ọnojie talọ beji ọle ha da hinmhin ẹbho nesi Osẹnobulua nin ele hẹi fuẹn an
Beji ele ki rẹ ha le ebale bhi ukpẹdẹ nọnzeva, Ahazuirọs da nọọn Ẹsta ebi ọle ha lu nanlẹn. Bhi ọne ẹghe nan nian, Esta da taman ọnojie ebi ọle guanọ. Ẹsta da re ekpẹn taman ọne ojie ghe, ọria mhanmhanlẹn nin ọle rẹ gbe ọle bi ẹbho nesọle a. Ọle da yẹ yọle ghe, ọle i rẹ talọ dagbare sade ọne ẹmhọn i da rẹso ọnojie tobọle. Ọnan da wo han Ahazuirọs ilo. Bhiriọ, ọle da nọọn ọlẹn họla ọne ọria khin. Ẹsta da ki taman ọnojie ghe, Heman nin ọria ebe nọn! Ẹkẹ da wo manman khọ ọnojie rẹ sẹbhọ ghe, ọle da yọle nan gbe Heman an. Ọne oran nin Heman rẹ tọ ọbhi otọ nan khan Mọdẹkai ọ i, ọle a ki khan ọbhọ.
Heman rẹ ha guanọ nin ọle fuẹn Mọdẹkai bi ẹbho nesi Osẹnobulua a ne ha nyẹnlẹn bhi otọ Pẹsia. Ọkpakinọn, Heman bi eghian nesi Jehova ne bunbun a ki fuẹn an. Jehova da noo okhuo nọn mhọn izebhudu bi urẹọbhọ rẹ gbega ẹbho nesọle.
Tie ọne okha bhi Baibo:
Esther 1:1–9:1, 5, 13-17
Inọnta:
Uwedẹ nela Ẹsta rẹ re izebhudu man?
Manman Guanọ Otọle
1. Be rẹman ghe ọne okha nan nan tẹmhọnlẹn bhi Baibo gene sunu? (ia 138, ẹkpẹti) 1
Ungnad, Arthur. “Neubabylonische Privaturkunden aus der Sammlung Amherst.” Archiv für Orientforschung, vol. 19, 1959, pp. 74–82
Ifoto 1: Ebe ọsi Pẹsia nan ha noo bhi ẹghe ẹdẹlẹ nan gbẹn elin ọsi Marduka (Mọdẹkai) ọ i
2. Bezẹle nin Mọdẹkai bha da ka deuhọnmhọnre nin Heman? (ia 131 ¶18)
3. Be mhan rẹ lẹn yẹ ghe Esu bi ẹlinmhin ne i mhẹn nesọle wo ha dọnmhegbe nin ele rẹ fuẹn ibhokhan Ju a? (g02 9/8 7 ¶3–8 ¶2) 2
Cube. Lot of Yahali, puru. Neo-Assyrian Clay. (YPM BC 021122). Courtesy of the Peabody Museum, Division of Anthropology, Babylonian Collection, Yale University; peabody.yale.edu.
Ifoto 2: Emhin nin ẹbho rẹ ha fi ono bhi ẹghe ẹdẹlẹ khọnan
4. Ọta-akhasẹ nela Ẹsta bi Mọdẹkai munsẹ? (ia 142, ẹkpẹti)
Ria Eria Nyan Emhin Nin Uwẹ Luẹle
Arẹmiẹn Ẹsta i ribhi eji ẹbho nesọle ne ga Jehova ye, ọle da wo ha re ẹwanlẹn lu emhin, yẹ hẹnmhọn nin Jehova. Be elasẹre ẹlẹnan ha sabọ miẹn luẹ bhi obọ ọle?
Ẹsta da wo ha mhọn iziẹngbe, ha ta ẹmhọanta, yẹ re ekpẹn talọ. Ọnan zẹle nin ọdọ ọle nin Ahazuirọs da ka ọle ehọ. Be ibhio mhan nin ikhuo ha rẹ sabọ re egbe khọkhọ Ẹsta yẹ? 3
Ifoto 3
Uwedẹ ebhebhe nela uwẹ ha rẹ sabọ re egbe khọkhọ Ẹsta bhi izebhudu nin ọle rẹman?
Ria Ẹmhọn Jehova Bi Iho Nọnsọle
Be ọne okha nan man mẹn le rẹji Jehova?
Be ọne okha nan rẹ diẹn mun iho nọnsi Jehova yẹ?
Be mẹn ha nọọn Ẹsta le sade a riọ ọle kpanọ bhi uu?
Sẹyẹ Fẹ Ene Emhin Nan Ghe
Bhi ọne ividio ọsi illo nan, uwẹ dẹ daghe emhin ne bunbun nin ibhokhan ha miẹn luẹ bhi obọ Ẹsta.
Be ẹbho eso ẹlẹnan sẹ rẹ re egbe khọkhọ Ẹsta yẹ bhi ẹghe nin ibhio ele nin ele ko ga rẹ ha ribhi okhẹnan.
Re Egbe Khọkhọ Ene Ive Sẹ Ele bhi Obọ Ranmhude Iziẹngbe Nin Ele Ha Mhọnlẹn—Mọdẹkai bi Ẹsta (3:05)