12 KELẸB
Ọle Da Wo Sun Rẹkhan Osẹnobulua Nọnsọle
BHI egbẹghe nin Mozis wo rẹ nẹgbe sibhi otọ Ijipt re fo, okhuo bi ọdọ ọkpa ne yi igbọn bhi enin da biẹ ọmọn ọkpa natiọle Kelẹb. Ibhokhan Izrẹl ele ha khin. Arẹmiẹn igbọn Kelẹb ha khin beji ọle wanre, ẹlo nọnsọle sẹbhi ẹghe nan rẹ fan ele fia. Bhi ẹghe nin Kelẹb rẹ ha ribhi ikpe 40, Jehova da zẹ Mozis nin ọle fikie diọbhi otọ Ijipt beji ọle ha da dọ fan ibhokhan Izrẹl ne yi ẹbho nesọle fia. Ọ da wo han Kelẹb ilo rẹ daghe ebi Jehova rẹ re ahu nọnsọle man bhi ẹghe nin ọle rẹ re oya igbe nin ibhokhan Ijipt le, wa Okpẹdẹ Nọn Gian an, yẹ fan ẹbho nesọle fia bhi otọ Ijipt.
Ene emhin nan ne sunu wo ziẹn urẹọbhọ ọsi Kelẹb. Ọle bha yelea ghẹdẹ. Ikpe eso ki gbera beji ele ribhi Oke Ọsi Sanai, ibhokhan Izrẹl ne bunbun da sọtẹ da Jehova. Ọkpakinọn, Kelẹb bha lu iriọ, ọle da wo sun rẹkhan Jehova. Ọ bha sẹ bue gbe, Mozis da mun iwẹnna kpataki nin Kelẹb. Mozis da zẹ Kelẹb bi Joshua bi ekhaẹmhọn igbe ebhebhe ọsi ibhokhan Izrẹl nin ele dọ baba otọ nan ve nin ele fẹghe.
Ene ikpia 12 nan da re izebhudu nabhi otọ Kenan. Ele da re ikpẹdẹ 40 rẹ baba ọne otọ, ẹbho ne ribhọ, bi ẹmhin ugbo ne ribhi ọne otọ. Bhi ẹghe nin ẹle rẹ fikie diọbhi agọ nin ele ye, ele da ne ikperan eso bi ekhun ikperan natiọle grepu rẹkhan egbe. Ọne ekhun grepu wo khua sẹbhọ ghe ikpia eva mun ọlẹn. Ọkpakinọn, ẹghe nin ele rẹ ha taman ibhokhan Izrẹl emhin nin ele miẹn bhi ọne otọ nin ele dọ baba fẹghe, ebi ene ikpia igbe tale rẹji ọne otọ sabọ rẹ re egbe lọ Kelẹb. Baibo da yọle: “Ele da sẹyẹ wo ha taman ene ibhokhan Izrẹl ọta nọn imhẹn.” Ele da ha yọle ghe ibhokhan Izrẹl i da sabọ khọn ibhokhan Kenan miotọ, ranmhude ele wo manman ziẹn, sẹyẹ, eguanlan ele khin. Ele da yẹ ha yọle ghe ene eguanlan nin imọn nesi Nẹfilim nan gbono a bhi ẹghe Okpamẹn, ọle ibhokhan Kenan khin. Ọnan da wo re egbe lọ ene ẹbho rebhe, sẹyẹ, eso bhi ẹwẹ ele da ha yọle ghe nan zẹ ọria ọbhebhe nọn ha sun ele fikie ha khian otọ Ijipt.
Kelẹb bi Joshua da sẹyẹ mun udu nyan Jehova. Ele da ha guanọ nin ele re izebhudu nin ene ẹbho bhi ẹghe nin ele rẹ taman ele yọle: “Jehova ne imhan dia. Bha hẹi mun ofẹn ele.” Ọnan da wo manman re ẹkẹ ha khọ ene ibhokhan Izrẹl nekẹle ne bha mun udu nyan Jehova. Eso bhọ da ha yọle nan re udo gbe Kelẹb bi Joshua a!
Ọne emhin nan nin ele lu da wo re ẹkẹ khọ Jehova. Arẹmiẹn ọle wo lu emhin ne bunbun rẹ sabọ hinmhin ẹbho nesọle bhi obọ ibhokhan Ijipt ne manman mhọn ahu, urẹọbhọ nin ele mhọn da ọle da wo re ẹjẹje wẹghẹa. Ọrẹyiriọ, Osẹnobulua wo daghe izebhudu bi urẹọbhọ nin Kelẹb bi Joshua mhọn da ọle. Jehova bhọ da yọle: “Kelẹb nin ọguọmhandia nọnsẹmhẹn wo ha mhọn ọkhọle nọn dikẹ, sẹyẹ ọle wo re ọkhọle rebhe ha sun rẹkhan mẹn.” Bhiriọ, Jehova da yọle ghe ene ibhokhan Izrẹl rebhe ne bha mhọn urẹọbhọ da ọle dẹ yu bhi ẹkẹ ojẹgbo.a Ọkpakinọn, Kelẹb bi Joshua i da yu. Ele dẹ deba ikpeta ẹbho ne ha nabhi otọ nan ve nin ele.
Kelẹb da wo sun rẹkhan Jehova arẹmiẹn ibhokhan Izrẹl bha lu iriọ, sẹyẹ arẹmiẹn ele rẹ ha guanọ nin ele gbe ọle a
Bhi ene ikpe 40 rebhe nin ibhokhan Izrẹl gbe bhi ẹkẹ ojẹgbo, Kelẹb da wo ha re urẹọbhọ bi izebhudu nin ọle mhọn da Jehova man. Kelẹb da wo sun rẹkhan Mozis. Bhi ẹghe nin Mozis ki rẹ yu fo, Kelẹb da wo yẹ sun rẹkhan Joshua. Joshua hi ọria nin Jehova zẹle nọn sun ẹbho nesọle na Ẹdẹ Jọdan gbera nabhi otọ nan ve nin ele. Arẹmiẹn Kelẹb dọmanlẹn, ọle da sẹyẹ wo re izebhudu khọn eghian nesi Osẹnobulua bhi otọ Kenan.
Ikpe ehan ki gbera nin ibhokhan Izrẹl fan Ẹdẹ Jọdan gbera, ele da sabọ khọn agbaẹbho ne bunbun miotọ bhi ọne otọ nan ve nin ele. Bhi ejayenan nian, ọne ẹghe da sẹ nin Kelẹb rẹ zẹ eji ọle ha da nyẹnlẹn. Ọle da zẹ Hibrọn nọn yi otọ nin ene ikpia igbe ne i mhọn urẹọbhọ yọle ghe, ele i da sabọ khọn miotọ ranmhude eguanlan vuọn ọlẹn. Arẹmiẹn ikpe 85 Kelẹb ha ye, ọle da wo mun udu nyan Jehova, ọle da yọle: “Jehova dẹ ne imẹn dia, bhiriọ, mẹn dẹ khu ele fia beji Jehova vele.” Gene-gene, iriọ ọ rẹ wo sunu. Kelẹb da khọn ọne agbaẹbho miotọ yẹ ha nyẹnlẹn bhi enin. Baibo da yẹ ji mhan lẹn ghe, ẹbho bha yẹ kie mun okhọn bu ele re.
Bhi ikpe ne bunbun ọkuẹsẹ ọne ẹghe nan, Mozis bhọ ka ji Kelẹb lẹn ghe, ọle wo re ọkhọle rebhe ha khian rẹkhan Osẹnobulua nin Jehova. Edandan i ribhọ ghe Kelẹb wo sun rẹkhan Jehova rẹ sẹbhi ukpẹdẹ nin ọle yu. Sẹyẹ, ọle dẹ yẹ wo ha lu iriọ bhi ẹghe nin Osẹnobulua ha rẹ re ọle kpanọ bhi agbọn ọsọgbọn nọn vade!
Tie ọne okha bhi Baibo:
Numbers 13:1–14:12, 20-38
Joshua 14:6-15
Inọnta:
Uwedẹ nela Kelẹb rẹ re izebhudu man?
Manman Guanọ Otọle
1. Ikperan natiọle grepu nọn ha ribhi otọ nin Jehova ve nin ibhokhan Izrẹl be gene kpọnọ beji Numbers 13:23 rẹ tẹmhọn ọlẹn? (w06 6/15 16 ¶1-2)
2. “Miliki bi amẹnlọn” be gene vuọn ọne otọ nin Jehova ve nin ibhokhan Izrẹl beji Kelẹb bi Joshua tale? (Num. 14:8; w11 3/1 15) 1
Institute of Archaeology/Hebrew University © Tel Rehov Excavations
Ifoto 1: Uwa ẹlọn nan re ekẹn man nan miẹn bhi otọ Izrẹl bhi ẹghe ẹdẹlẹ, rẹ na bhi ore nọnzi igbe rẹ dọ sẹbhi ore nọnzi isinlin B.C.E., ẹbho rẹ ha noo ọle
3. Mozis da na bhi Kedẹsh je ikpia 12 nin ele dọ baba ọne otọ nan ve nin ele fẹghe. Be ọne otọ nan ve nin ele ree sẹ yẹ bhi eji ele ha ye bhi Kedẹsh? (w04 10/15 17 ¶11-12) 2
Ifoto 2
4. Be Jehova rẹ nan erọnmhọn nin Kelẹb yẹ ranmhude urẹọbhọ bi izebhudu nin ọle rẹman? (w06 10/1 18 ¶11)
Ria Eria Nyan Emhin Nin Uwẹ Luẹle
Arẹmiẹn Kelẹb wo ha mhọn urẹọbhọ da Osẹnobulua, ọle yẹ deba ibhokhan Izrẹl gbẹghe rebhe nin ele gbe bhi ẹkẹ ojẹgbo. Ọrẹyiriọ, ọle da yẹ wo ha mun udu nyan Jehova. Idia nela ọ da khẹke nin mhan re egbe khọkhọ Kelẹb?
Be ijiẹmhin ọsi Kelẹb ha rẹ sabọ rẹkpa mhan yẹ beji a ha da miẹn mhan bha “rẹkhan usun ẹbho”? (Ex. 23:2) 3
Ifoto 3
Uwedẹ ọbhebhe nela uwẹ ha rẹ sabọ re egbe khọkhọ Kelẹb bhi izebhudu nin ọle rẹman?
Ria Ẹmhọn Jehova Bi Iho Nọnsọle
Be ọne okha nan man mẹn le rẹji Jehova?
Be ọne okha nan rẹ diẹn mun iho nọnsi Jehova yẹ?
Be mẹn ha nọọn Kelẹb le sade a riọ ọle kpanọ bhi uu?
Sẹyẹ Fẹ Ene Emhin Nan Ghe
Gua otọ ebi urẹọbhọ nin Kelẹb rẹman rẹ diẹn mun izebhudu nọnsọle yẹ.
“Ọria Nọn Mun Ofẹn Osẹnobulua Nọn Re Izebhudu Man Ranmhude Urẹọbhọ Nọnsọle” (w06 10/1 16-19 ¶1-12)
Bezẹle nin Kelẹb nọn ribhi ikpe 85 da yọle: “Mẹn da re ọkhọle rebhe sun rẹkhan Jehova nin Osẹnobulua nọnsẹmhẹn”? (Josh. 14:8)
“Uwẹ Be Re Ọkhọle Rebhe Khian Rẹkhan Jehova?” (w93 5/15 26-29)
a Ibhokhan Livai bi ibhokhan Izrẹl ne bha sẹ sẹbhi ikpe 20 bha deba ẹbho nin Jehova yọle ghe ele i da nabhi Otọ nin ọle ve nin ele.—Num. 14:29.