Sameinaður heimur — verður hann nokkurn tíma að veruleika?

„EF OKKUR skyldi takast innan nokkurra kynslóða að breyta heimi sjálfstæðra ríkja í einhvers konar ósvikið alþjóðasamfélag . . . þá útrýmum við líka í leiðinni þeim endalausa hernaði sem hefur fylgt okkur frá fornu fari . . . En ef okkur mistekst verður sennilega . . . engin siðmenning.“ Þetta segir Gwynne Dyer, sérfræðingur í hernaðarsögu, í bók sinni War.

Dyer bendir á að síður mannkynssögunnar séu fullar frásagna af þjóðum og voldugum flokkum sem útkljáðu ágreiningsmál sín með hernaði. Ósætti þeirra kostaði milljónir manna lífið. Lýsing Salómons konungs á áhrifum þessa á fólk er enn í fullu gildi. Hann skrifaði: „Og enn sá ég alla þá kúgun, sem viðgengst undir sólinni: Þarna streyma tár hinna undirokuðu, en enginn huggar þá. Af hendi kúgara sinna sæta þeir ofbeldi, en enginn huggar þá.“ — Prédikarinn 4:1.

Eins og sagnfræðingurinn bendir á eru það ekki aðeins „tár hinna undirokuðu“ sem knýja menn til að finna einhverja leið til að breyta heimi sjálfstæðra ríkja í einhvers konar ósvikið alþjóðasamfélag. Nú er til komin önnur ástæða: Sjálf siðmenningin er í húfi! Með þeim vopnum, sem nú eru til, geta þjóðir tortímt sjálfum sér og enginn sigrar.

Er sameinaður heimur í sjónmáli?

Hvaða horfur eru á að heimurinn sameinist? Getur mannlegt samfélag sigrast á þeim sundrungaröflum sem ógna framtíð jarðar? Sumir halda það. John Keegan, sá ritstjóri breska dagblaðsins Daily Telegraph sem fjallar um varnarmál, skrifar: „Þrátt fyrir óreiðu og óvissu virðist í fjarska glitta í einhver frumdrög að heimi án styrjalda.“

Hvað veldur þessari bjartsýni? Hvers vegna virðast margir vongóðir þrátt fyrir langa hernaðarsögu mannkynsins og þrátt fyrir að maðurinn virðist ófær um að stjórna sjálfum sér svo vel fari? (Jeremía 10:23) ‚Mannkyninu fleygir fram. Sagan sýnir stöðugar framfarir,‘ var einu sinni sagt. Og enn trúa margir að meðfædd gæska mannsins eigi einhvern veginn eftir að sigrast á hinu illa. Er það raunhæf von eða er það bara sjálfsblekking sem á eftir að valda enn meiri vonbrigðum? Í bókinni Shorter History of the World segir sagnfræðingurinn J. M. Roberts með raunsæi: „Það verður varla sagt að maðurinn sjái fram á örugga framtíð. Og ekki er í sjónmáli að þjáningar mannsins taki enda né nokkur ástæða til að trúa að svo verði.“

Er raunhæft að trúa að menn og þjóðir sigrist virkilega á gagnkvæmu vantrausti sínu og sundrandi ágreiningi? Eða þarf eitthvað meira til en mannlega viðleitni? Um það er fjallað í greininni á eftir.