Tɔɣesa ‘Subuɣelegɔ Naayinɛ La’

1. Beni n sɔi ti la nara ti to buɣela nɛreba suure?

“NAMEHE seto woo” n paari to la zuo, saŋa ase’a to ni ɛɛra la subuɣelegɔ bii giilekpeŋere. (1 Pe. 1:6) Wuu nɛra n ni buɣelɛ to suure ti to puurɛ pee se’em la, bala mea nɔɔ ti la nara ti to me ni eŋɛ kalam buɣelɛ nɛra suure, yele san paɛ en. (Mt. 7:12) Yehowa, “se’em n soŋore nɛreba yelese’ere woo poan” la, pa’ali to la ton wan eŋɛ se’em “me ta’an soŋɛ nɛresɛba me n [tari daaŋɔ] la.” To wan ta’an tɔɣesa Yehowa ge me ‘buɣela taaba suure.’ (2 Ko. 1:​3, 4; 1 Tes. 4:18) La daɣɛ pɛregerɛ zuo ti to buɣela to mabiisi la suure ge la dela ton nɔŋɛ ba la n sɔi ti to buɣela ba suure. Zaseŋɔ wa poan, to wan sɔsɛ (1) Baabule la n tɔɣɛ subuɣelegɔ yele se’em, (2) ton wan eŋɛ se’em ta’an buɣelɛ nɛreba suure, la (3) ton wan eŋɛ se’em to san ɛɛra subuɣelegɔ.

BAABULE LA N TƆƔƐ SUBUƔELEGƆ YELE SE’EM

2. Baabule la poan, Greek yelebire la ti ba lerege yeti ‘subuɣelegɔ’ la vuurɛ ta’an bɔna to’ore to’ore la wani?

² Baabule la poan, Greek yelebire la ti ba lerege yeti ‘subuɣelegɔ’ la vuurɛ ta’an bɔna to’ore to’ore. Makerɛ, la vuurɛ ta’an dɛna ti ho tɔɣɛ sɛla ti la ana nɛra mama bii ho kpemese a giila. (Arom 12:8) La vuurɛ me ta’an dɛna ti “nɛra n paɛ a tadaana zɛ’an ti a soŋɛ en.” Bala la, la ta’an ana wuu yele n paɛ nɛra ti a zɔ eŋɛ kalam paɛ ti a soŋɛ en. La ka pakɛ la zɔ la n soŋɛ a tadaana la se’em, sɛla n pakɛ dela a basɛ ti la ana en mama.

3. Barnabas yuun eŋɛ la bem pa’alɛ ti a soŋeri nɛreba? (Bisɛ foote la.)

³ Geele nɛra wa ti Baabule la tɔɣɛ a yele la bisɛ. A yu’urɛ dela Yosef ge ti a me yuun nɔŋɛ a kpɛmesa nɛreba giila. Bala yuun basɛ ti tuntuneba la, la mabiisi la siɣɛ a yu’urɛ ti Barnabas ti la vuurɛ dɛna “se’em n soŋore nɛreba.” (Tm. 4:36) Yu’urɛ la ti ba yuun dekɛ bo en la yuun kɔ’ɔn naɛ en mɛ paa, hali ti Baabule la ka le makɛ yi amea yumɛŋɛrɛ la. Barnabas yu’urɛ la yuun kɔ’ɔn doose en mɛ sɛla n sɔi la Baabule la pa’alɛ ti a yuun ni soŋera la mabiisi. Makerɛ, se’em ma’a ti Saul yuun nyaa ta dɛna Yezu podɔla la, la yuun ka yue ti a keŋɛ Yerusalem ta bɔta ti a seke mabiisi la. Ge dabeem n yuun tari mabiisi la, sɛla n sɔi la ba mi ti a yuun mɛlesɛ la mabiisi zo’e zo’e. Ge Barnabas yuun ka zɔ dabeem. Hali a yuun tari Saul ta pa’alɛ la tuntuneba la.—Tm. 9:​26-28.

TON WAN EŊƐ SE’EM TA’AN BUƔELA NƐREBA SUURE

4. Ho wan eŋɛ la wani ta’an kpemese nɛra giila soŋa soŋa? (Arom 1:​11, 12)

⁴ Ho san wan nyaŋɛ, keŋɛ ba zɛ’an. Yehowa doli la to mabiisi la poan buɣela to suure. Makerɛ, se’em ma’a ti nɔdɛ’ɛsa Eliya suure yuun sa’am la, Yehowa yuun doose la maleka poan kpemese a giila. (1 Na. 19:​4-7) Tuntuna Paul yuun mi ti ho san keŋɛ nɛra zɛ’an ta kpemese a giila, la ni basɛ ti nɛra la inya n kpeŋe. (Kaalɛ Arom 1:​11, 12.) Ho san keŋɛ nɛra zɛ’an ti ho ta kpemese a giila, nyɛ nɛŋa bo en ge da kãbela ti ho keŋɛ. (1 Ko. 16:7) Ho san kan nyaŋɛ keŋɛ nɛra la zɛ’an, ho ta’an yi en fon poan bii ho gulesɛ gɔŋɔ bii ho tɛɣesɛ bo en. Bala wan basɛ ti a giila kpeŋe. Ho san bɔta ti ho soŋɛ mabiisi, Yehowa ta’an doose ho poan buɣelɛ ba suure.

5. Beni n sɔi ti saŋa ase’a la ni kpe’em bo to ti ta’an kpemese to mabiisi la giila?

⁵ Ba’asegɔ dabesa la n kpe’em se’em la zuo, la ta’an kan dɛna naana bɔ’ɔra tɔ ti to keŋɛ to mabiisi la zɛ’an ta buɣelɛ ba suure. Paul n yuun boi sarega Arom tiŋa la, Onesiforus n ze’ele Epesus yuun pɔ̃sɛ la a nyuurɛ ɛ Paul. Bala yuun ta’an basɛ ti ba nyɔkɛ en paɣɛ bii ba ku en. (2 Tim. 1:​16-18) Mabiisi n boi Russia me iti la bala mea, se’em ma’a ti yaarɛ paara ba mabiisi ba sakerɛ la zuo. Ba san tari mabiisi basɛba zom kootin, mabiisi me ni keŋɛ kootin la mɛ ti ba ta kpemese ba giila. Ban iti bala la me ta’an basɛ ti ba nyɔɣɛ ba. Hon me wan eŋɛ la wani ta’an dekɛ sukpe’ene soŋɛ ho mabiisi? Ho ta’an zamesɛ baŋɛ Yehowa yamesi n yuun iti se’em diimi sa, la zina beere wa ta’an buɣela taaba suure. Ho me ta’an le zamesɛ baŋɛ ban eŋɛ se’em tara pupeelum hali la yaarɛ poan.

6. To wan eŋɛ la bem pa’alɛ ti to tɔɣeseri Yehowa to san buɣela nɛra suure? (Bisɛ foote la.)

⁶ Kɛlesa ba. Se’em ma’a ti nɔdɛ’ɛsa Eliya yuun ti’isɛ ti a vom boi la dɛŋa poan la, a yuun yese la a suure za’a zusɛ Yehowa. La boi bim ti Naayinɛ yuun mi sɛla n daani Eliya mɛ ge a yuun ma’ɛ la amea kelese en ti a tɔɣɛ sɛla n boi a suuren. Yehowa yuun kɔ’ɔn ma’ɛ la amea kɛlesa Eliya hali la eŋa n yuun tɔɣeri yɛla taɣesa la! (1 Na. 19:​9, 10, 14) Leyɛ’ɛsa, Nɔdɛ’ɛsa Habakuk yuun tɔɣɛ la a yeledaaŋɔ bo Yehowa ti la ana wuu a ka bo en gilema ge Yehowa yuun bo en la yɔ’ɔ ti a tɔɣɛ. (Hab. 1:​2, 3) La boi bim ti Yehowa puɣum mina yelese’a n pakɛ tɔ ge a kelum kɛlesa to zusega mɛ. To san ma’ɛ tomea kɛlesa to mabiisi ge me bɔ’ɔra ba gilema, la pa’alɛ ti to tɔɣeseri la Yehowa. Ba me san tɔɣera, to “kɛleha” ba soŋa ge me da kɔɣesa ba nɔɔrɛ bii to sunsɔa nyie, ba san tɔɣera yɛla taɣesa.—Yam. 1:19; Pa. 7:9.

7. To wan eŋɛ la wani ta’an baŋɛ yelese’a n pakɛ mabia ti yele paɛ en?

⁷ Ti’isɛ baŋɛ yelese’a n pakɛ nɛra la. To kan ta’an mina sɛla n boi nɛra suuren wuu Yehowa n mi se’em la ge to san kɛlesa nɛra la soŋa, to wan ta’an baŋɛ yelese’a n pakɛ en ge buɣelɛ a suure. Da ti’isa ti ho mi nɛra la n boti sɛla. Daanse’ere hon ti’iseri sɛla la boi la de to’ore la eŋa n boti sɛla la. To daɣɛ buyina. Bala la, ma’ɛ homea kɛlesa en soŋa ge soke en yɛla ti a tɔɣɛ sɛla n boi a suuren.—Mag. 20:5.

8. Yezu yuun buɣelɛ Marta la Mary suure la wani, se’em ma’a ti Lazarus yuun ki la? (Bisɛ fɔɔra la.)

⁸ Lazarus n yuun ki la, geele bisɛ Yezu n yuun buɣelɛ Marta la Mary suure se’em. Ba suure n yuun sa’am la ba tã la n ki la ge Yezu n yuun buɣelɛ ba suure se’em la boi la to’ore to’ore. Marta n yuun sɔseri la Yezu la, Yezu yuun tɔɣɛ la kum isigere yele bo en ti la basɛ ti Marta sakerɛ malum kpe’em kum isigere la poan. Ge se’em ma’a ti Mary yuun paɛ Yezu zɛ’an ge kaasa la, daanse’ere Yezu yuun ka tɔɣɛ kum isigere la yele bo en. A yuun tuɣum naɛ la Mary kaasɛ ge soke yeti, ya laɛ Lazarus la bɛ? (Yon 11:​20-35) Wana wa pa’alɛ to la bem? To san buɣela sɛba ti yeletooro paɛ ba la suure, la nari ti to tiregɛ bɔkɛ sɛla n pakɛ ba ge daɣɛ ti to tara yeleyinɛ buɣela nɛra woo suure.

9. To wan eŋɛ la wani ta’an dekɛ Baabule la buɣelɛ nɛra suure? (Arom 15:​4, 5)

⁹ Tara Baabule la buɣela nɛreba suure. Ho san sɔsɛ ‘subuɣelegɔ yɛla’ la n boi Baabule la poan bo nɛra, la wan soŋɛ en ti a sakerɛ kpe’em Yehowa pu’ulumbiŋ’a la poan. (Kaalɛ Arom 15:​4, 5.) A sakerɛ san kpe’em, bala wan basɛ ti a nyɛ subuɣelegɔ ge ti a giila kpeŋe. (Isa. 40:31) Ho wan eŋɛ la wani ta’an nyɛ Baabule gulesegɔ dekɛ kpemese nɛra giila? Mabiisi basɛba ni gulesɛ la Baabule kaalegɔ zɛse’esi ti ba wan ta’an dekɛ kpemese nɛra giila. Ho me ta’an ɛ subuɣelegɔ yɛla n boi jw.org poan. Zusɛ Yehowa ti a soŋɛ hɔ ti ho ta’an dekɛ a yelesum la kpemese nɛreba giila soŋa soŋa. Yehowa wan dekɛ a vo’osum la soŋɛ hɔ ti ho ta’an tĩɛ Baabule kaalegɔ zɛse’esi ti ho ɛɛra la.—Yon 14:26.

10. Beni n sɔi ti la nara ti to tɔɣera mama, to san kpɛmesa nɛra giila?

¹⁰ Basɛ ti ho yetɔɣum ana mama. Saŋa ase’a ho san buɣela nɛra suure, la yele ta’an pakɛ ti ho soŋɛ nɛra la ti a tee eŋa n ti’iseri se’em yele la poan. La ani soŋa ti to ni ti’isɛ soŋa ge nyaa tɔɣɛ, la wan eŋɛ se’em ti to yetɔɣum la buɣelɛ nɛra la suure ge da daam en. (Mag. 12:18) To ta’an tɔɣesɛ Yehowa n yuun soŋɛ Eliya se’em la. Eliya yuun ti’isɛ ti eŋa ma’a n yuun boi pu’usa Yehowa ge me yuun le ti’isa ti eŋa ka nyaŋɛ tum a nɔdɛ’ɛsa tuuma la soŋa. Yehowa yuun tɔɣɛ la mama soŋɛ Eliya ti a tee eŋa n ti’iseri se’em la ge ka tɔɣɛ yelese’a ti a tue la yele. (1 Na. 19:​15-18) To me san ma’ɛ tomea ti’isɛ ge tɔɣɛ mama bo nɛra la, la wan ta’an soŋɛ en. Ho san bɔ’ɔra yetɔɣum bii lebesego tansugere zamesegɔ poan, ni tara putɛsonɛ ge tɔɣera mama ta’an kpemese ho mabiisi la giila.

11. Sɛba ti yeletooro paara ba la, ni ɛɛra la bem? (1 Yon 3:18)

¹¹ Eŋɛ sɛla soŋɛ nɛra la. Yeledaaŋɔ san paara to mabiisi, la nari ti to ni eŋɛ sɛla soŋɛ ba ge daɣɛ to yeen kpemese ba giila ma’a. (Kaalɛ 1 Yon 3:18.) Barnabas yuun eŋɛ la makesonɛ la eŋa n yuun koose a zɛ’an ge dekɛ ligeri la bo tuntuneba la ti ba soŋɛ mabiisi la n eeri soŋerɛ la. (Tm. 4:​36, 37) Zina beere wa, to mabiisi zo’e zo’e me tɔɣeseri la Barnabas. Ba me ni eŋɛ la sɛla ta’an soŋɛ mabiisi n eeri soŋerɛ. Gabriela, n ze’ele Poland tiŋa suure yuun sa’am mɛ, se’em ma’a ti ko’om yuun uke sa’am a yire la. A yeti: “Mam yuun fabeli mɛ ge ti dabeem tara mam. La me yuun ani mam dɔɣereba la bala sɛla n sɔi la ba yuun kɛ̃’ɛri la mam zɛ’an. Mam yuun ka mi mam wan eŋɛ se’em. Mabiisi n ze’ele tansuga to’ore to’ore n yuun wa’ana soŋɛ maalɛ to yire la daayinɛ. Yele wa yuun basɛ ti mam sakerɛ kpe’em mɛ ti mam baŋɛ ti Yehowa sirum doli la a nɛreba poan buɣela sɛba suure n sa’am la.”

12. Ho san nyaŋɛ ŋmibe yeletooro poan, la wan soŋɛ mabiisi la wani?

¹² Ŋmibe yeletooro la n paari ho la poan. Paul yuun yele Tesalonikadoma la ti eŋa n wum ti ba nyaŋɛ ŋmibe yaarɛ poan la basɛ ti eŋa puurɛ n pee ge ti a giila kpeŋe. A yuun mi ti eŋa n soŋɛ ba se’em la n laɣum basɛ ti ba kelum tara sakerɛ pu’usa Yehowa. (1 Tes. 3:​5-8) Paul yuun mi ti a san ŋmibe yeledaaŋɔ poan ge kelum tara yelemɛŋɛrɛ pu’usa Yehowa, la wan kpemese mabiisi la giila ti ba me tɔɣesa en. (Kol. 2:​1, 2) Bala mea, to mabiisi san nyɛ Yehowa n soŋeri to se’em ti to ŋmibera la, la wan basɛ ti ba giila kpeŋe.

13. La nari ti to kelum ita la bem to san kpɛmesa nɛreba giila?

¹³ Di’isa suure. To ta’an buɣelɛ mabia suure n sa’am ge ti la kan sɔ̃na en bilam bilam. Ge Baabule la yeti, ‘kɔ’ɔn kpemeseri ya taaba giila.’ Baabule la n yele bala la pa’alɛ ti to kɔ’ɔn kpɛmesa taaba giila saŋa woo. (1 Tes. 5:11) La nari ti ho kelum di’isa suure ta’an buɣela sɛba suure n sa’am la. (1 Tes. 5:14) Saŋa ase’a to ni ɛɛra la nɛreba buɣelɛ to suure. To san ɛɛra subuɣelegɔ, la nari ti to eŋɛ la bem?

SE’EM MA’A TI HO ƐƐRA SUBUƔELEGƆ

14-15. To suure san sa’am bii putɛyiila n tari tɔ, la nari ti to eŋɛ la bem?

¹⁴ Zusɛ Yehowa. Ho suure san sa’am bii putɛyiila n tari hɔ, ni zusɛ Yehowa ti a buɣelɛ ho suure. (Ym. 94:19) Ni kɔ’ɔn yese ho suuren yele en sɛla n daani ho la. (Ym. 62:8) Yehowa ni puɣum mina hon boti ho yele en sɛla la mɛ ge ti ho nyaa zusɛ en. Ge ho san yele en sɛla n boi ho suuren, bala pa’alɛ la hon tari sakerɛ se’em bɔ’ɔra en. Se’em n tari sakerɛ san zusɛ Yehowa, a wan ba’asum eŋɛ sɛla soŋɛ en. (Mr. 11:24) Filipi 4:​6, 7 yeti: “Sohora [Naayinɛ] daarɛ woo la popeelom. Yenɛ sunma’ahom la n gaŋɛ la asaala bɔkerɛ la, wan bahɛ te ya suunre la ya potɛn’ɛra bɔna ma’an.”

¹⁵ Yele mabiisi ti ba soŋɛ hɔ. Ho ta’an sɔsɛ bo ho zɔ bii keema. To mabiisi ta’an buɣelɛ to suure ge ba ta’an kan mina lan ani to se’em bii sɛla n pakɛ tɔ. Bala la, ni yele ba ti ba soŋɛ hɔ. (Mag. 14:10) Ho ta’an yele ba ti ho boti la ho sɔsɛ sɛla n daani hɔ bo ba bii ho yele ba ti ba pa’alɛ ho Baabule kaalegɔ zɛ’an bii tigere la gɔnseko n wan buɣelɛ ho suure.

16. Mabiisi san yeti ba kpemese ho giila, bem ti la nara ti ho tɛ̃ra?

¹⁶ Di’isa suure ge me dita sugeri. Mabiisi san yeti ba kpemese ho giila, ba ta’an tue ho. Makerɛ, ba ta’an tɔɣɛ bii eŋɛ sɛla ti la daam hɔ. La san eŋɛ bala, di’ise suure. (1 Ko. 13:​4, 7) La me ani soŋa ti ho tɛ̃ra sɛla n boi Yames 3:2 la. Bilam yeti: “nɛra han bɔna ge ka tuura a yetɔgom poan, a daana ba’ahɛ la nɛra.” Tɛ̃ra ti mabiisi la boti la ba soŋɛ hɔ ge ba tuuri mɛ wuu hon tuuri se’em la.—Mt. 26:41.

17. La nari ti to tiregɛ ita la bem?

¹⁷ To za’a eeri la ba kpemesa to giila ge buɣela to suure sɛla n sɔi la, ton boi ba’asegɔ dabesa la poan la zuo, la kpe’em mɛ bo to. Naayinɛ dindoma la me kɔ’ɔn yaɛ to mɛ. Bala la, basɛ ya ti to kɔ’ɔn tiregɛ buɣela taaba suure.