Teimatoa ni Korakora n te Onimaki Ngkai Ko a Reita Riki Am Reirei

1-2. (a) Ngkana ko rineia bwa ko na reita riki am reirei, tera ae ko riai ni kateimatoa karaoana? (b) Tera ae nanonaki n te “nakonako n te aro ae riai . . . n te waaki aei”? (I-Biribi 3:16)

A A TIA n iangoia tabeman ana toro Iehova bwa a na reita riki aia reirei imwin te reirei n te kauarinan, are e katauaki man te tautaeka. A kona n iangoia bwa te aeka n reirei anne e kona ni buokiia ni karekea aia mwakuri ae e na boutokaiia iai n aia beku iroun Iehova. Ngkana ko a tia ni motinnanoia bwa ko na reita riki am reirei, ko na kangaa n taraia raoi bwa ko na teimatoa ni kaania Iehova? (Iak. 4:8a) Akea te nanououa bwa ko a tia ni kaaitara ma kataakin am onimaki n ririki aika a nako ngke ko reirei. Ko nang riai ngkanne ngkai n “nakonako n te aro ae riai . . . n te waaki aei,” ae taekan ae ko na teimatoa ni beku iroun Iehova ma te kakaonimaki n aron are ko a tia ni karaoia.—Wareka I-Biribi 3:16.

² Te weabe ni Kuriiti ae kabonganaaki n te kibuntaeka anne ae rairaki bwa “nakonako n te aro ae riai . . . n te waaki aei” e aki toki ni kakamanenaaki n te buaka ni kabwarabwaraa iai ikotakia tautia ngkana a mwaati. Ngkana ko motinnanoia bwa ko na reita riki am reirei, ko riai n teimatoa ni mwaati rake n am beku iroun Iehova, ma ko na aki tei ke ni kekerikaaki. N te kaongora aei ao a na maroroakinaki booto n reirei man te Baibara aika aua aika a na buokiko. A aki boou booto n reirei aikai iroum. Ko a tia ni maiuakini n taai aika nako, ao ko riai ni kateimatoa maiuakinaia ngkai ko reita riki am reirei ao imwin naba banen am reirei.

KATEIMATOA AM BABAIRE AE NAKORAOI IBUKIN AM ONIMAKI

3. Ngkai ko a reita riki am reirei, tera te kangaanga ae ko kona n aitara ma ngaia ni kaineti ma am babaire ni katoabong?

³ Te kangaanga. E kona reitan riki te reirei ni katabetabeko riki ao n rota iai am babaire ni katoabong. Ibukina bwa ko kani kanakoraoa am bwai n reirei, ko a moanna n iangoa am beku iroun Iehova bwa te bwai ae aki rangi ni kakawaki. Ko a moanna naba n aki irira te taromauri, te mwakuri ni minita, ni karaoa am ukeuke n reirei n te Baibara i bon iroum ao ai te tataro.—TeKao. 2:4.

4. Tera ae e kona ni buokiko bwa ko na “[kakorakorako] n ana mwakuri te Uea ni kamwaiti”? (1 I-Korinto 15:58)

⁴ Wareka 1 I-Korinto 15:58. Ngkana ko tangiria bwa e na butiraoi te bwatika ko riai n teimatoa n toua ana kai n toutou, n aron anne ko riai ni katabetabeko n am beku iroun Iehova ngkana ko kani kateimatoa am iraorao ma ngaia. E aki tii nanonaki iai karaoan tabem ibukin Iehova n taai tabetai. Ma e irekereke ma baika ko moanibwai. Iangoiko bwa ana toro moa Iehova ngkoe ao imwina ataein te reirei. (Mat. 22:37) E taku te tari te aine ae ataei ae Samantha, “I berita nakoiu bwa ngkana e a rotaki au beku iroun Iehova n au reirei, I a katoka naba au reirei.”

5. Tera ae ko kona ni karaoia bwa ko aonga n teimatoa ni katabetabeko am beku iroun Iehova?

⁵ Te bae ko kona ni karaoia imwain ae ko nang reita riki am reirei. Kaatuua am iango i aoni baika ko riai ni moanibwai. Titirakiniko aei, ‘Tera au babaire ae N na karaoia bwa I aonga ni katoatai n irira te taromauri, te uarongorongo, ao karaoan au ukeuke i bon irou?’ (Iot. 1:8; Mat. 28:19, 20; Ebera 10:25) Iangoi naba taai aika nako: Ko kangaa ni kateimatoa kaatuuani baika ko riai ni moanibwai n ririki aika nako ngke ko reirei? Ngkana ko ataia bwa ko kona ni kanakoraoi riki bwaai, baikara bitaki aika ko kona ni karaoi ngkai? Motinnanoia bwa ko na teimatoa ni katabetabeko n am beku iroun Iehova ngkana ko a reita riki am reirei. Kabanea am konaa n am bwai n reirei ma tai kabanea am tai ae bati iai n te aro are akea am tai ibukin Iehova.a—Mat. 6:24.

6. Tera ae ko kona n iangoia ngkana ko tuoko i bon iroum? (Nora naba te taamnei.)

⁶ Ngkai ko a reita riki am reirei, katoatai n tuoko i bon iroum tao ni katoa namwakaina. Titirakiniko aei, ‘I teimatoa ni moanibwai baika kakawaki?’ Kamatairikiko nakoni kanikina aikai, n te katoto ko a aki roroko n taromauri, ke ko ririmwi, ko a iaiangoi am bwai n reirei n tain te taromauri, ke ko a irira te taromauri rinanon te tuum. Taraia naba ngkana ai tiaki aron am tatataro ao am wareware n te Baibara ke ko a tii iangoa am mwakuri ni minita bwa te bwai ae ko riai ni karaoia ao ni katawea tiana. Ngkana ko nori aroaro akanne bwa a riki, waekoa ni karaoa te bwai teuana. Tai kariaia am reirei bwa e na tukiko mani moanibwaian am beku iroun Iehova.

“KAWAKINA AM KONABWAI N IAIANGO RAOI”

7. Baikara kangaanga aika ko na kaaitarai aika a kona n rota arom n iaiango ngkana ko a reita riki am reirei?

⁷ Te kangaanga. N tabetai ao e kona reitan riki te reirei ni kairiko nakoni “wanawanan aon te aba ao te mwamwanaa te aba,” n ikotaki naba ma te iango ae akea te Atua ao te ewarutin. (IKoro. 2:8) E kona naba ni kauekea te nano ae ko na onimakina oini wanawanam. E ururing ni kangai te tari te mwaane ae te roro n rikirake: “Ti aki tii reireinaki te rabakau, ma ti reireinaki naba arora n iaiango ae te iango ae aki boraoi ma ana iango Iehova. N te katoto, ti reireinaki ae e na nakoraoi maiura ngkana ti onimakini oini wanawanara. Te aeka n iango aei e a katinanikuaki iai Iehova. E a kangaanga riki irou bwa N na onimakinna.”

8. Bukin tera ngkai e kakawaki bwa ko na “kawakina am konabwai n iaiango raoi”? (Taeka N Rabakau 5:1, 2)

⁸ Wareka Taeka N Rabakau 5:1, 2. E kauringko te Baibara bwa ko na “kawakina am konabwai n iaiango raoi.” Ngkana ko kawakina te bwai teuana, e oti iai bwa iai ae e kataia n urua. Anne naba ae riki nakon am konabwai n iaiango raoi. (1Bet. 5:8) E kona nanon aon te aba ni kananououa am onimaki ni kaineti ma te aroaro ni maiu, moan rikin te maiu, ke bon iai te Atua. A kona n taekinna aomata bwa a eti riki aia iango, ma ni koauana a bon aki. Ni koauana bon “te nanobaba . . . iroun te Atua.”—1Kor. 3:18-20.

9. Tera ae ko kona ni karaoia ni kawakina iai am konabwai n iaiango raoi?

⁹ Te bae ko kona ni karaoia imwain reitan riki am reirei. Ngkana ko kani kawakina am konabwai n iaiango raoi, taraia bwa e na korakora onimakinan te Baibara iroum imwain ae ko nang reita riki am reirei. Titirakiniko titiraki aikai: ‘Bukin tera ngkai I kakoauaa te Atua? I kangaa n ataia ae te Baibara bon ana Taeka? Tera ae kairai bwa N na kakoauaa ae a kakawaki riki ana kaetieti te Baibara ibukin te aroaro ni maiu nakon aia kaetieti kaain te aonnaba?’ Ururing naba rikaaki: Akea te nanououa bwa ko bon atai ana iango te aonnaba n ririki aika nako ngke ko reirei. E mamaara am onimaki irouia tabeman ake a rangi ni kakoauaa te reirei ae te ewarutin? Ko kakai kaririaki n aroaroni maiuia aika bubuaka raom n reirei? Ngkana ko ataia bwa ko kona ni karaoa ae tamaroa riki n taai aika nako, ko na kangaa ni kakorakoraa riki am onimaki ngkai? Motinnanoia bwa ko na kawakina am konabwai n iaiangoi raoi ngkai ko a reita riki am reirei.—2Tim. 2:16-18.b

10. Ko na kangaa ni kateimatoa kamanoan am konabwai n iaiango raoi?

¹⁰ Ngkai ko a reita riki am reirei, teimatoa n tuoko i bon iroum. Titirakiniko aei: ‘I a kakairi n aroaroia aomata aika aki karinea te Atua aika i rarikiu? I kona n ataia ae baike I reireinaki boni wanawanan te aonnaba? I kakoauaa raoi ae bon tii Ana Tautaeka n Uea te Atua ae e na katoki aia kangaanga aomata?’ Ngkana ko tangiria ni kawakina am konabwai n iaiango raoi, teimatoa n reiakina Ana Taeka te Atua. Te ukeuke n reirei n te Baibara ao kananoan am iango iai e na buokiko ni kakorakoraa onimakinan te koaua iroum.—1Tim. 4:15.

KABONGANA RAOI AM TAI

11. Ngkai ko a reita am reirei, tera te kangaanga ae ko kaaitara ma ngaia ni kaineti ma kabonganaan raoi am tai?

¹¹ Te kangaanga. E kona reitan te reirei ni karibwaa am tai, moarara riki ngkana ko a kamatebwai imwain am ukeuke ke ngkana iai am bwai n reirei ae ko riai ni katiai. Ngkana ko aki kabongana am tai ma te wanawana, ko na kona n rotakibuaka n te tabeaianga ao n te kua naba. Anne bukina ngkai e kakawaki iroum bwa ko na tararuaa raoi marurungin rabwatam ao am iango.

12. Baikara mwakuri aika ko riai naba ni karaoi bwa ko aonga ni ‘kabongana raoi am tai ni kabane’? (I-Ebeto 5:15, 16)

¹² Wareka I-Ebeto 5:15, 16. E kona ni kangaanga ae ko na ‘kabongana raoi am tai.’ Ko riai ni barongaa raoi am tai. N te katoto, tai tii kabanea am tai n am bwai n reirei ma karerekea naba am tai n ikaungaunga ma taari n te onimaki ao am utu. (TaiAre. 133:1; TaeRab. 18:1) A riai ni moani kakawaki riki baika ko kainnanoi n te onimaki. (Mat. 6:33) E bae naba n iai tabem n am utu ao am mwakuri ni kareketianti. Irarikin anne, ko riai n tararuaa marurungim n arom ni karekea motirawam ae tau ao ni kamarurung teutana. (TeMin. 4:6; 1Tim. 4:8) Karaoani baikai ni kabane e kainnanoaki iai kamanenaan raoi te tai.

13. Tera ae ko kona ni karaoia bwa ko aonga ni kabongana raoi am tai?

¹³ Te bae ko kona ni karaoia imwain ae ko reita riki am reirei. E taekinaki n te Baibara bwa ngkana iai te babaire ao e na nakoraoi arom. (TaeRab. 21:5) Ngaia are e kakawaki bwa e riai n iai am babaire ae ko a tia ni karaoia imwain ae ko reita riki am reirei. Ibukini buokam ni karaoa anne, iangoi taai aika nako: Ko kangaa ni kabongana raoi am tai n ririki aika nako ngke ko reirei? Ngkana ko ataia bwa ko kona ni karaoa ae raoiroi riki n taai aika nako, baikara bitaki aika ko kona ni karaoi ngkai? Motinnanoia bwa ko na babairea raoi am tai ma ko na aki kairiraki n te tai.c

14. Baikara titiraki aika a kona ni buokiko n tuoko i bon iroum?

¹⁴ Ngkai ko a reita riki am reirei, katoatai n tutuoko i bon iroum. Titirakiniko aei: ‘E reke au tai ni motirawa teutana ao ni kamarurung n au babaire aei? E rereke au tai teutana ma tariu n te onimaki? I kona ni katiai au bwai n reirei i aon taia? Ngkana I aki ao e riki aei ibukina bwa e a riao baika I karaoi ke ibukin ae I kakabanea ni miniti? A tangiria raoraou ao au utu bwa I riai ni karaoi bitaki?’ Ngkana ko ataia bwa ko riai ni karaoi bitaki n am babaire ke n teimatoa n iriria ao waekoa ni karaoia. Ko kona naba ni maroro ma naake a a tia ni kabongana raoi aia tai.—TaeRab. 11:14.

TEIMATOA N “NAKONAKO MA AKANA WANAWANA”

15. Tera te kangaanga ae ko kona ni kaaitara ma ngaia ngkai ko a reita riki am reirei?

¹⁵ Te kangaanga. Ngkai ko a reita riki am reirei, a bae ni kaiririko raoraom n reirei bwa ko na karekea am tai ma ngaiia. Ko bae ni kaririaki bwa ko na iriia. Imwina riki, ko a noria bwa titeboo arom ma ngaiia, moarara riki ngkai e bati am tai ae ko kabanea ma ngaiia n te tabo n reirei. Ko bae naba n namakinna ae e boo riki am ware ma raom n reirei nakoia tabeman tarim n te onimaki. Ma e ngae n anne ko riai n taratara raoi. E ngae ngke titeboo te tabo ae kam reirei iai ma a kaokoro baika riai ni moanibwai iroumi. Ao ngkana ko kabatiaa am tai ma ngaiia, ko na kona n rotaki riki n aia iango. (1Kor. 15:33) E nora koauan anne Michael, are e kabanea aua te ririki n reirei i aon te iti. E taku teuaei, “I kabanea 40 tabun te aoa n te wiki ma raou ni mwakuri ao I a moanna ni kakairi n aroia n iangoiia aine ao mwaane, aia katangitang, ao aroia ni kamanenai taeka aika aki raoiroi.”

16. Tera ae nanonaki n te “nakonako ma akana wanawana”? (Taeka N Rabakau 13:20)

¹⁶ Wareka Taeka N Rabakau 13:20. Ti kauringaki n te Baibara karuanikain te iraorao ae buakaka. N te itera are teuana, “ane e nakonako ma akana wanawana ao e na wanawana.” E mataata raoi te reirei: Ti kaririaki nakon te raoiroi ke te buakaka irouia naake ti rineiia bwa ti na kabanea ara tai ma ngaiia. Kateimatoa am iraorao ma naake a tangira te kabanea n tamaroa ibukim, ae te koraki aika a beku iroun Iehova ma nanoia ni kabane n ai arom.—TaiAre. 101:6, 7; 119:63.

17. Tera ae ko kona ni karaoia bwa ko aonga n rarawa nakon te iraorao ae buakaka?

¹⁷ Te bae ko kona ni karaoia imwain ae ko reita riki am reirei. Tiatiana am tai ae ko na kabanea ma raom n reirei. E taku te tia Kakoaua ae Trenton: “I karaoa ae riai nakoia raou n reirei ma I aki kakabanea au tai ma ngaiia imwin te reirei. I taraiia bwa raou n reirei ma tiaki raoraou ni kaan.” Baikara bwaai aika ko na tiatianiko mai iai? Ni kaekaan te titiraki anne, iangoi taai aika nako: Baikara bwaai aika ko tiatianiko mai iai n ririki aika nako ngke ko reirei? Ngkana ko iangoia bwa ko kona ni kanakoraoi riki kanoan taai aika nako, baikara bitaki aika ko kona ni karaoi ngkai? Motinnanoia bwa ko na teimatoa n “nakonako ma akana wanawana” ao n teimatoa n rarawa nakoia naake a aki tangira Iehova.d

18. Baikara titiraki aika ko riai n titirakiniko iai? (Nora naba te taamnei.)

¹⁸ Katoatai n tutuoko. Titirakiniko aei: ‘I a rangi ni kaan ma raou n reirei? E a moanna n rotaki au taetaenikawai ao au iango n anuani maiuia, aia taetae ao aroaroia? E na tera ana namakin Iehova n au iraorao ma raou n reirei?’ (TaiAre. 1:1) Ngkana ko namakinna bwa a riki bitaki aika aki raoiroi iroum, waekoa ni karaoa te bwai teuana. Taraia raoi bwa raoraom ni kaan bon naake a tangira Iehova n ai arom. Tai tabwarabwara naba n uarongorongo nakoia raom n reirei. E a reke iai am tai ni buokiia n ataa taekan te koaua.

TATAURAOI

19. Ko na kangaa ni kona ni katauraoiko bwa ko na tokanikai i aoni kangaanga aika kaitaraa am onimaki ngkai ko a reita riki am reirei? Taekina te katoto.

¹⁹ Te tia rianna ae wanawana e katauraoia imwain ae e rianna. E ngae ngke e aki atai kangaanga ni kabane aika e na kaaitarai ma e tauraoi, e oneia raoi, iai ana taakete, ao e ataa te tabo ae e na nako iai. Ko kona ni karaoa ae ai aron anne ngkai ko a reita riki am reirei. Teimatoa ni korakora n te onimaki, bwaini “[am] bwai ni buaka nako ake mairoun te Atua,” ao katea tiam ae ko na aki uaiakina te bae a iangoia kaain te aonnaba bwa te maiu ae nakoraoi, ma ko na neboa Iehova ni bwaai ni kabane aika ko karaoi.—IEbe. 6:11-13; 1Kor. 9:26, 27; 10:31.

20. Ko na kangaa ni kona n ‘teimatoa n tuoko bwa ko mena n te onimaki ke ko aki’?

²⁰ Ti kaungaaki n te Baibara ni kangai: “Teimatoa n tuoingkami bwa kam mena n te onimaki ke kam aki ao teimatoa n tuoingkami bwa tera aromi.” (2Kor. 13:5) Ko kona ni karaoa anne ngkai ko a reita riki am reirei. Katoatai n tuoiko i bon iroum n itera aika maroroakinaki n te kaongora aei. Ko kateimatoa am babaire ae nakoraoi ibukin am onimaki? Ko kawakina am iango mani wanawanan te aonnaba aei? Ko kabongana raoi am tai? Ko karikirakea am iraorao ma raom ni Kristian ao n rarawa nakon iraorao aika buakaka? Akanne titiraki aika ko riai n titirakiniko iai ngkana ko mena n te tabo n reirei, n te tabo ni mwakuri ke n taabo riki tabeua. Motinnanoia bwa ko na teimatoa ni korakora n te onimaki n aki ongea te bae ko rinanona. Ko kona ni kakoauaa ae e na kakabwaiaa Iehova am kakorakora ni karaoa anne.—TaeRab. 3:5, 6.