Te Koaua Ae E Ananga Ni Kabuanibwai Te Buraneti Aei?

Ko na kanga ni kaekai titiraki aika bati kaekaaia aikai?

E na tera aron te aonnaba nakon taai aika a na roko

(a) e na raoiroi riki?

(b) e na bon tiku n arona?

(c) e na buakaka riki?

KO KATEIMATOAA te kaantaninga ae raoiroi ibukin taai aika a na roko? A bati kakabwaia ni karaoakin anne. A a tia n noraki n taiani ukeuke bwa aomata aika a kakaantaningai baika raraoi ibukin taai aika a na roko, e nakoraoi riki rikirakeia n reirei aia iango ao marurungiia naba. E noraki naba n te kakaae teuana ae maan karaoakina, bwa mwaane aika a kakaantaningai baika raraoi ibukin taai aika a na roko, e kangaanga riki irouia reken aorakin te buroo ni kabotauaki ma ake a aki toki ni kakaantaningai baika bubuaka ibukin taai aika a na roko. A boraoi kukune aikai ma te taeka are e koreaki n te Baibara n tienture aika nako ae kangai: “Te nano ae kakatonga bon te bwai n aoraki ae raoiroi: Ma e kamau rii te nano ae uruaki.”​—Taeka N Rabakau 17:22.

Ma e ngae n anne ao a mwaiti ake a taraia bwa e kangaanga te teimatoa ni kukurei ao ni kakaantaningai baika raraoi mani baike a taekin taan rabakau bwa a na riki nakon ara Aonnaba aei. Iangoi bwaai tabeua aika a aki kaunganano ake a riki bwa kaongora.

Te Buraneti ae E Ananga ni Kabuanibwai

N 2002 ao e a kauring te botaki teuana ae Stockholm Environment Institute bwa a moanna n riki “bwaai ake a kona ni bita tein kanoan te bong n te buraneti aei ma bwaina nako ake a kateimatoaa te maiu,” ibukini kabwakaia aomata ni kakerikaki karaoani mwakuri ake a na urua aron te botannaomata, tii ibukin tangiran te kaubwai. E a manga reitia nako riki te ribooti anne n taekinna bwa te maiu ni kainnano ni kabutaa te aonnaba, rikiraken te ribuaka ao mwakuri ake a uruana te otabwanin, a kona ni kairira te botannaomata “mani kangaangan te otabwanin nakon aki nakoraoin te reitaki i marenaia aomata ao nakon naba te aki mweeraoi.”

N 2005 are e a kaotinakoa te ribooti ae aranaki bwa te Millennium Ecosystem Assessment Synthesis Report te United Nations i aon ana otabwanin te aonnaba ni kabutaa. E kanakoa te kauring ae matoa te ribooti aei, mani mwin te kakaae ae maanna aua te ririki, are e kaainaki irouia taan rabakau aika e riaon 1,360 mwaitiia man aaba aika 95, ae kangai: “E a rangi ni korakora urubwain aia mwakuri te botannaomata nakoni mwakurin raoi te aonnaba aei, ao e na aki tau mwakurin raoi bwain te aonnaba ake a kateimatoaa te maiu ibukiia roro ake imwina ngkana a kariaia rikin anne.” E a manga taku riki te ribooti bwa totokoani kangaanga aikai e na kainnanoa “bitakin tuan te tautaeka, botaki aika bubura, ao karaoani mwakuri aika tuai mani kakaraoaki mangkoa.”

E a manga taekina riki te bwai teuana Nei Anna Tibaijuka ae te tarekita n te United Nations Human Settlements Programme, ae a kakoauaa naba taani kakaae aika bati. E taku: “Ngkana ti teimatoa ni kakaraoi baika ti karaoi ngkai, ao ngkanne ti a bon tai anaa uaana ae karuanikai nakon taai aika a na roko.”

Bukini Kaantaningaan te Bwai ae Raoiroi

Ma a kakoauaa Ana Tia Kakoaua Iehova ake ngaiia aika a boreetia te maekatin aei bwa a a uakaan bitaki aika rangi ni korakora ake a na rota te aonnaba ni kabutaa. Ma e ngae n anne, a boni kakoauaa naba bwa bitaki aikai a na aki uotii karawawata ma a na bon uotii waaki aika tamaroa aika tuai man nonoraki mangkoa. E aera bwa a karekea te kaantaninga ae raoiroi aei? Ibukina bwa a onimakini berita ake a koreaki n Ana Taeka te Atua ae te Baibara. Nora teuana mai buakoni berita akanne ae kangai: “Ai ti teutana riki, ao akea naba te aomata ae buakaka: Eng, ko na tarataraa raoi ana tabo, ao akea naba. Ma a na abana te aba akana nimamanei; ao a na kukurei ni kabatian te raoi.”​—Taian Areru 37:10, 11.

Te koaua bwa te kaantaninga aei bon tii te mii? Imwaini kaekaan te titiraki anne, iangoa te koaua aei: Nga ma nga ririki n nako ao e a kaman taekinaki n te Baibara kangaanga aika korakora ake ti a nori ngkai, ake a urua aron te aonnaba ao aomata nako. Taiaoka ma wareki kiibu akana a na taekinaki n te kaongora ae imwin aei, ao kabotaua ma baika ko nori aika riki n te aonnaba. Ni karaoan anne iroum e na rikirake riki iai onimakinan te Baibara bwa e kona n taekini baika a na riki nakon taai aika a na roko.