Tera Arou Ngkana E Akiakonaki Natiu Iroun ae E Kakani Maiubuaka?

E taku natim te mwaane bwa e akiakonaki iroun ae e kakani maiubuaka n ana tabo n reirei. Tera arom nako iai? Ko na kaumakiia taan reirei bwa a na katuuaaea te tia iowawa? Ko na reireina natim arona ni kataea kaina? Imwaini karaoan am motinnano, iangoi moa tabeua bukin rikin te kakani maiubuaka.a

• Tera ae I riai n ataia ibukin te kakani maiubuaka?

• N na kangaa n ibuobuoki?

Tera ae I riai n ataia ibukin te kakani maiubuaka?

Tera nanon te kakani maiubuaka? Te kakani maiubuaka bon te kaenaena ae iowawa ae waakinako kakaraoana, ao bon nanon temanna ni karaoia ni kammaraka rabwatan ke ana namakin are temanna. Ma tiaki nanona bwa mwakuri ni kaenaena ke n iowawa ni kabane, a reke i aan te kakani maiubuaka.

E kakawaki bwa ti na ataa nanon te kakani maiubuaka: A kona tabeman n iangoa “te kakani maiubuaka” bwa te mwakuri ae irekereke n taai nako ma kammarakan nanon temanna, e ngae ngkana tii te bwai ae uarereke. Ma ngkana ko irantangaa natim ni baika kaanga akea nanoia, ai aron ae ko a aki reireinna bwa e na bwaati arona ni kaaitarai kangaanga​—ae te bwai ae e kainnanoia ngkai ao ni karokoa naba ae e a ikawai.

Ana boto n reirei te Baibara: “Tai waekoa n un.”​—Te Minita 7:9.

Te reirei ae kakawaki: E ngae ngkana iai taai ake ko a bon riai iai n irantangaa natim, ma e raoiroi n taai tabetai bwa e na aki irantangaaki bwa e aonga ni bwaati iai arona n tei i aoni waena, ao n rabakau naba ni kaetii kangaanga ake a wai mairouia tabeman.​—I-Korote 3:​13.

Ma tera ngkanne arom, ngkana e taku natim bwa e teimatoa ni kaenaenaaki ao ni boni kammarakaki?

N na kangaa n ibuobuoki?

• Taotaona nanom ao ongora nakon natim. Karaua n iangoia bwa (1) tera ae riki ao (2) e aera bwa e mamatanaki natim. Tai waekoa ni motika am iango imwaini katabwaninan am rongorongo. Titirakiniko, ‘E bwanin raoi au rongorongo?’ Ibukini katabwaninan te rongorongo, tao e raoiroi bwa ko na maroro ma ana tia reirei natim ke ana karo te ataei ane e kakani maiubuaka anne.

  Ana boto n reirei te Baibara: “Ngkana iai ae e kaeka nakon te bwai teuana imwain ae e ongo raoi te koaua, ao bon te aro n nanobaba anne ma ni kabwainrang.”​—Taeka N Rabakau 18:13.

• Ngkana e bon akiakonaki natim iroun ane e kakani maiubuaka, buokia bwa e na ataia ae arona n taetae ke ni karaoa te bwai teuana, e kona ni kanakoraoa ke ni kauekea riki te kangaanga. N te katoto, e taku te Baibara: “E rairaanako te un ae korakora te kaeka ae nimamannei, ma e kauekea te un te taeka ae kamarakinano.” (Taeka N Rabakau 15:1) Ni koauana, e na kauekea riki te kangaanga kakabooan ana taeka te tia kakani maiubuaka, ao anne are e na kaungaa riki te mwakuri n akiako nakon are e na kakerikaakia.

  Ana boto n reirei te Baibara: “Tai kabooa mwin te buakaka n te buakaka ke te kabuakaka n te kabuakaka.”​—1 Betero 3:9.

• Kabwarabwaraa nakon natim ae tiaki nanona bwa e kibiubiu ngkana e aki kabooa mwin te buakaka n te buakaka. Ma e na taraaki iai bwa iai korakorana, ngkai e aki kani kairekerekea ma ana waaki te tia kakani maiubuaka. Titeboo iai ma e a tokanikai i aon te tia kakani maiubuaka.

  E kakawaki riki aei bwa e na ururingnga natim ngkana e akiakonaki iroun te tia kakani maiubuaka n te intanete. Ngkana e kairekerekea ni ‘kaurarakea te un,’ n arona ni kakabooi taeka ni kamarakinano n te intanete​—e na kaungaa riki iai waakinakon te mwakuri n iowawa, ao e na kona ngkanne natim n atongaki bwa te tia kakani maiubuaka ao ni kona ni katuuaaeaki naba! Ibukin anne, e tamaroa riki bwa e na aki kaeka​—ae te anga ae raoiroi ibukini kakerikaakan ana mwakuri n akiako te tia kakani maiubuaka ibukina bwa e a noria ae e aki kani bwerengaki iai natim.

  Ana boto n reirei te Baibara: “Ike akea iai te aia ao e mate te ai.”​—Taeka N Rabakau 26:20.

• N taai tabetai, e kona natim ni kararoaa ma aomata ao taabo ake a na kauekea te kakani maiubuaka. N te katoto, ngkana e ataa te tabo are a na mena iai aomata aika kakani maiubuaka, e kona ni kararoaa man te kangaanga ngkana e kaokoroa kawaina.

  Ana boto n reirei te Baibara: “E nora te kabuanibwai ane e ataibwai ao e karabaa, ma e teimatoa ane e roo nanona ni waaki nako iai ao e rotakibuaka ni mwina.”​—Taeka N Rabakau 22:3.

KATAA AEI: Buoka natim n iangoa raoiroin ma buakakan ana motinnano ni baike e na kaaitarai. N te katoto:

• Tera ae e na riki ngkana e aki katabea nanona iroun te tia kakani maiubuaka?

• Tera ae e na riki ngkana e tuanga te tia kakani maiubuaka bwa e na katoka ana mwakuri n akiako?

• Tera ae e na riki ngkana e ribootina te tia kakani maiubuaka nakon te mataniwi n te reirei?

• E kona ni buoka tokin te kakani maiubuaka ngkana e bwaina te nimamannei ni kan iraorao ke ni manikangare?

E kakaokoro arora ni kaitaraa ana mwakuri te tia kakani maiubuaka, n aki ongeia bwa e riki mai ia. Mangaia are mwakuri ma natim ni kakaaea te anga ae manena ibukini katokana. Kaotia nakoina bwa ko na boutokaia n ana tai n rinanon te kangaanga aei.

Ana boto n reirei te Baibara: “E kaotiota te tangira n taai nako te rao ni koaua, ao boni ngaia te tari ae bungiaki ibukin tain te rawawata.”​—Taeka N Rabakau 17:17.