Teimatoa n Iangoi Karawawataam n te Aro ae Riai

1-2. Tera ae ti riai ni karaoia bwa ti aonga n tokanikai i aoni karawawataara? (Nora naba te taamnei.)

KO KAAITARA ma te ribuaka, te kakaaitara mairouia am utu, ke te bwainikirinaki ibukin am onimaki? Ko kekeiaki ma aorakim ke rikian te kara? Ke ko rinanon te rawawata ae tao maten temanna ae tangiraki iroum? N aroia ana tiibu aika kakawaki Iehova aika bati, e bae naba n “onrake [maium] n te kangaanga ma te rawawata.”—TaiAre. 90:10.

² Ngkana ti na tokanikai i aoni karawawataara aika ti kabokorakora ma ngaai, ti riai n iangoi n te aro ae riai. Tera nanon aei? Ti kona ni kabotaua ni kangai: Te kangaanga ae ko aitara ma ngaia ni maium kaanga ai aroni baika karuanikai aika ko kona ni boo ma ngaai ngkana ko kabutikaa. Ni kaineti ma te karuanikai anne, ko kona ni bwakee nakon te maing ke te atai, ni karaurau ke n toki teutana. Ma ko riai n nora raoi te bae karuanikai anne bwa ko aonga n ataa te bae ko riai ni karaoia. Ko aki kona n noria ngkana e baarekareka am winto n te tino ke te bokaboka. N aron naba anne, ngkana ti na tokanikai i aoni karawawataara aika ti kaaitarai, ti riai n tarai n aron taraakia iroun Iehova. N te kaongora aei ao ti na nora (1) arora n iangoi karawawataara n te aro ae riai, (2) arora ni kona n ruanikai ngkana e kairua ara iango ibukini baika ti rinanoi, ao (3) mwaneka tabeua aika ti kona ni karaoi ni kateimatoa te iango ae riai ngkana a riki karawawata.

TE IANGO AE RIAI IBUKIN TE KARAWAWATA

3. Tera ae ti riai ni butimwaeia ni maiura n te waaki ae buakaka ae ngkai i aon te aba?

³ Ti aki kona ni birinako mani karawawata n te waaki ae buakaka ae ngkai i aon te aba. Ngkai ti aki kororaoi ao e tautaekana te aonnaba aei Tatan, ti na bane n rotaki n taiani karawawata. Irarikina, ngkai e a uakaan tokin te waaki ae ngkai i aon te aba, ti nang kaaitarai kangaanga riki aika bati tao kabuanibwai aika karina ke kangaanga aika riki mairouia aomata ke mairouia aomata aika kakaraoi baika buakaka. (Mat. 24:8; 2Tim. 3:13) Ngke arona bwa e a katoki naba kangaanga akanne Iehova ngkai, e kona n iangoaki bwa e a buoka Tatan n tautaekana te aonnaba. Ngkai ti a maeka n te waaki aei ti na bon rotaki n “te karawawata.”—TeMin. 9:12, kbn.

4. Baikara riki kangaanga aika a kaaitarai Kristian?

⁴ A kaaitara Kristian ma kangaanga aika bati riki. E aki toki Iesu n tuangia taan rimwina ae a na bwainikirinaki ibukin aia onimaki. (Mat. 24:9; Ioa. 16:2) Ti buokaki n ataakin aei bwa e na aki mamaara ara onimaki n aeka n rawawata akanne. (1Tet. 3:3, 4) Ngkana ti nanomwaaka i aani kataaki ibukin ae e korakora ara onimaki, ti kona ni kakoauaa ae ti na teimatoa n tiku n te kawai ae tiki nakon te maiu are aki toki. Irarikina, ti kaotia bwa antai ae ti tei n ana itera ni kaineti ma te bwai ae rangi ni kakawaki ae kauntaekaaki i marenan Iehova ao Tatan. Teuana mai buakon ana kewe Tatan ni kaitaraa aran te Atua, e taekinna ae a beku aomata iroun te Atua tii ibukini baika kakarekei mairouna. Ibukini kaotani koauan ana bukibuki aei, e a kakorakoraa ni kakaaitaraia ana aomata Iehova. (Iobi 1:9-11) Ngkana ti nanomwaaka ibukina bwa ti tangira Iehova, ti a kakimwareireia iai.—TaeRab. 27:11.

5. Tera reireiara man Te Minita 7:13, 14? (Nori naba taamnei.)

⁵ E aki tuka rikin te karawawata Iehova. E aki kona Iehova ni karaoa ae buakaka ke ni kataira ni baika bubuaka. (Iak. 1:13) Ma e koreia te Uea are Toromon ae “te bong ae karawawata” bon “ana mwakuri te Atua ae koaua.” (Wareka Te Minita 7:13, 14.) E aki nanonaki n te kibu aei bwa e karikii baika bubuaka Iehova ma e bon tii aki tuka rikia. E anga te taeka n reirei ae raoiroi Toromon ae kona ni buokira n iangoi kataakira n te aro ae riai. Te moan, ti riai n ataia ae e aki kororaoi maiura n ana aonnaba Tatan ngaia are e na bon iai boong aika raoiroi ao boong naba aika bubuaka. Ngkana ti rinanon te bong ae raoiroi, ti kona ni kaota ara kakaitau ibukin ana raoiroi te Atua ao n iangoa te bong anne bwa te bwaintangira mairouna. Te kauoua, e kauringira Toromon ae ti “aki ataa te bwai ae e na riki” bwa e na raoiroi kanoan te bong teuana ke e na karawawata. A kona n riki kangaanga aika aki kantaningaaki nakoia aika a raoiroi ao aika a aki raoiroi.

6. Bukin tera ngkai e aki tuki rikini kataakira Iehova aika ti kaaitarai? (Ebera 12:7, 11)

⁶ Ngkana ti iangoi kataakira n te aro ae riai, ti na noria iai ae e reireinira Iehova bwa ti na aki onimakinira i bon iroura ma ti na onimakinna. E nori kataakira Iehova ao e tabeakini rawawatara. E ngae ngkana e kariaia bwa ti na nakonako n te “mwarua ae rotongitong,” ma e teimatoa ni kairirira, e kaotia ae e tangirira, ao e anganira te korakora ae ti kainnanoia bwa ti aonga n nanomwaaka. (TaiAre. 23:4) Ti kona ni buokaki naba n taiani karawawata bwa ti na atai mamaarara, ao man ana ibuobuoki Iehova e a katamaroaaki riki iai aroarora. (Wareka Ebera 12:7, 11.) N te katoto, e riai ni mwakuria riki te nanorinano Iobi. E aki karika kataakin Iobi Iehova ma E aki tuka rikina naba ao e kamanena ni buoka iai Iobi ni karekei reireiana aika kakawaki. (Iobi 42:1-6) N aki ongeia bwa tera ae ti kaitaraaki iai, ma ti ataia ae ngkana iai te bwai ae e aki tuka rikina Iehova, ti na bon aki rotakibuaka iai n aki toki. Ngkana ti kakaonimaki n nanomwaaka i aani kataakira, ti na bon “tokanikai.”—IRom 8:35-39.

7. Bukin tera bwa ko kona ni kukurei e ngae naba ngkana ko bwainikirinaki ibukin am onimaki?

⁷ Ti kona ni kukurei ngkana ti bwainikirinaki. Ngkana ko bwainikirinaki ibukin am onimaki, tai iangoia ae ko a aki kakabwaiaaki iroun Iehova. Ma te aeka ni kakaaitara anne e oti iai ae e reke akoam irouna. (Mat. 5:10-12) Ngkana ko bwaina te iango ae riai, ko kona ni karekea te kimwareirei ao ni kateimatoa karineam i bon iroum ngkana ko bwainikirinaki ibukina bwa te Kristian ngkoe, n aroia abotoro. (Mwa. 5:40-42) Irarikina, ko kona ni buoka temanna ae tiaki te tia Kakoaua bwa e na reiakina te koaua ao n “neboa te Atua.” (1Bet. 2:12) N aron Ioteba, e kona n nakoraoi arom n taini karawawataam, ao tiaki tii ngkana e a toki.—KBwaai 39:3, 23.

8. Tera riki ae kaungaira bwa ti na nanomwaaka i aani kataakira?

⁸ A na bon toki kataakira. Ti kauringaki n rongorongon Iobi ae a na bon toki ara kangaanga. Ni koauana, “e kakabwaiai [Iehova] ririki ake ni kabaneani maiun Iobi nakon ake rimoa.” (Iobi 42:12) E berita naba Iehova bwa e na kakabwaiai “ririki ake ni kabaneani” maium, ae te maiu ae e na teimatoa n aki toki ni kabotauaki ma maium ngkai ae bati iai te kangaanga. Ai kaungananora anne nakoira n tatabemanira nako bwa ti na nanomwaaka ni karokoa te toki!—Mat. 24:13.

TI KONA N RUANIKAI N ARA IANGO AE KAIRUA

9. Ti na kangaa n rotakibuaka n ara iango ae kairua ibukini karawawataara?

⁹ N aki ongeia bwa tera te karawawata ae ti kaitaraa, ma ti riai ni bwaina te iango ae riai bwa ti aonga n aki kabatiai riki ara kangaanga. N te katoto, ti kona n namakinna ae e boni karikii karawawataara Iehova. E namakinna Iobi i nanon tabeua te tai bwa e karikii ana kangaanga Iehova, ao e kairaki n ana iango ae kairua aei bwa e na kataia “ni kaota raoiroina ao tiaki raoiroin te Atua.” (Iobi 32:2) N aron naba anne, e moani bukina Iehova ibukin rawawatana Naomi. (Ruta 1:13, 20, 21) Ngke arona bwa a tiku n aia iango aika kairua akanne Iobi ao Naomi, e na bon rotakibuaka aia iraorao ma Iehova. (TaeRab. 19:3) Ma e buokiia Iehova ni kaetii aia iango ibukin aia kangaanga ao e kakabwaiaia ibukin aia kakaonimaki ni koaua.

10. Tera ae ti kona ni moanna n raraoma iai ngkana ti rinanon te kataaki?

¹⁰ E ngae ngkana ti ataia ae e aki karikii kataakira Iehova, ma ti kona ni moanna n raraoma bwa e bon tabeakinira ke e aki. Aeka n iango aika aki raoiroi akanne a kona n anai korakorara. (TaeRab. 24:10) A uaia ni kaaitarai karawawata te Uea are Tawita ao te burabeti are Abakuka ao n tabetai a nanououa iroun Iehova bwa e bon ongo tangia ni kani buokaki ke e aki. (TaiAre. 10:1; Aba. 1:2) Ma a aki katoka aia tatataro. E karaui nanoia Iehova mwaane aika kakaonimaki aikai ao e na karaoa naba anne nakoim.—TaiAre. 10:17.

11. Tera ae kona n riki nakoira ngkana e kairua ara iango ibukini kataakira?

¹¹ Ngkana e kairua ara iango ibukini kataakira, ti kona ni mimi iai ao n namakinna naba ae a aki riai n riki akanne nakoira. (1Bet. 4:12) A aki ota taan rimwin Iesu ae e na kaaitara ma te bwainikirinaki ae korakora Iesu. (Ruka 18:33, 34) E ngae ngke e kamataataa raoi Iesu te bwai ae e na riki nakoina ma e iangoia te abotoro Betero bwa e aki kona ni kariaia te Atua bwa e na karawawataaki. E ataia Iesu ae te aeka n iango anne e kona n tukia mani karaoan nanon Iehova ngaia are e boaa Betero. (Mareko 8:31-33) Imwin naba maten Iesu, a teimatoa taan rimwina n aki waekoa n ota ni baika riki akanne. Ma e aki kabwaraa nanona Iesu irouia. Ngke e taetae nakoia imwini mangautina, ao e buokiia ni kaetii aia iango ibukin rawawatana n arona ni “kabwarabwaraa raoi nanon te Koroboki ae Tabu [nakoia].” (Ruka 24:25-27, 32, 44-48) Ngkana a kananoi aia iango ni baike e reireinia iai Iesu, a na buokaki iai n tauraoi imwain te kakaaitara are a na kaitaraa ngkai taan rimwina ngaiia. E kona ni buokira iaiangoani koaua man te Baibara ni katauraoira imwain te karawawata.

12. Tera ara namakin ngkana e kairua ara iango n te bae ti rinanona?

¹² Ngkana e kairua ara iango ni kaineti ma te bae ti rinanona, e kona ni kakorakoraa riki ara namakin ae aki raoiroi iai. E kaota Iesu te anga teuana ae kona n riki iai aei n ana kabotau ae taekaia taani mwakuri n te nne ni kureebe. Iai tabeman taani mwakuri aika rawawata n iangoan ae a aki raoi anganaki booia ae eti, ma e kangai te toka nakon temanna i buakoia: “Raou, I aki karaoa ae bure nakoim.” (Mat. 20:10-13) A aki ngurengure taani mwakuri aikai ibukin te mwakuri ni babakanikawai, ma ibukini kairuan aia iango n te baere a kantaningaia. Iai tabeman taani Kakoaua ni boong aikai aika a kabokorakora ma aeka n namakin akanne, n te katoto, ngkana e aki reke irouia te mwioko teuana ke ngkana a nang katoka mwiokoaia. Baikara bwaai aika manena aika ti kona ni karaoi ni karekea iai te iango ae riai ibukin te kangaanga ae ti rinanona?

MWANEKA AIKA TI KONA NI KARAOIA NGKANA A RIKI KARAWAWATA

13. Tera ae kona n riki ngkana a riki karawawata?

¹³ Ko bae n atai koaua man te Baibara ibukin te karawawata. Ko bae naba n tibwaia nakoia tabemwaang ni buokiia iai ni kaaitarai kataakia. Ma ngkana ko a bon rinanon te karawawata, e kona ni kangaanga iroum kateimatoaan te iango ae riai. N te katoto, ko kona n namakinna ae e a katuuaaeko Iehova ke e a aki ongoraei am tataro. Baikara mwaneka aika ko kona ni karaoi ni kateimatoa iai te iango ae riai?

14. Tera ae ko kona n tataroia ngkana ko karawawataaki? (I-Biribi 4:13)

¹⁴ Bubutiia Iehova buokam. Tuanga Iehova taekan rawawatam ao rotakim iai. Ko kona n tataroa raoi te anga ae e kona ni buokiko iai Iehova. Ko kona ni bubutiia taamneina ae raoiroi bwa e aonga n reke iroum te korakora ao te wanawana ae ko kainnanoia bwa ko aonga n nanomwaaka. Ma uringnga are e kona Iehova ni kaekai am tataro n te aro ae ko aki kantaningaia. (IEbe. 3:20) E kona naba ni kairiia ana anera ke taari n te onimaki bwa a na boutokaiko. (TaiAre. 34:7) Ngaia are butimwaea ana ibuobuoki Iehova n aanga nako ake e katauraoi iai. E tituaraoi n anga taamneina, ao ko kona iai ni kaaitarai kataaki nako.—Wareka I-Biribi 4:13.

15. Tera ae e na buokiko n nanomwaaka i aan te karawawata? (Nora naba te taamnei.)

¹⁵ Kateimatoa am babaire ibukin te onimaki. Karaoa ae ko konaa e ngae naba ngkana ko a aki kona n irira am babaire n aron are mai mwaina. Ko riai ni kaona am iango n ana iango te Atua moarara riki n tain “te rawawata ma te kangaanga.” (TaiAre. 119:143) Teimatoa ni wareka te Baibara ni katoatai, ukeuke iai, ao kananoa am iango. Uataboa te mwakuri ni minita n aron ae ko konaa, ao kaakaei bobotaki ao n anganga am kaeka. Kakarekea am tai ma tarim n te onimaki. Tai katokanikaia nanom ni kan titiku n tii ngkoe.—TaeRab. 18:1.

16. Baika bwaai aika ko nanououa iai ngkana e riki te karawawata, ao ko na kangaa ni katoki? (2 I-Korinto 10:4, 5)

¹⁶ Katoka nanououam. Ngkana e riki te karawawata, ko bae ni kainnanoa ae ko na urui iango aika “nene wakaaia,” n ikotaki ma te nanououa i bon ibukim ke ibukin Iehova. (Wareka 2 I-Korinto 10:4, 5.) Ko kona ni katoki aeka n nanououa akanne n arom ni kamanena “te atatai ibukin te Atua” ae n te Baibara ao baika katauraoaki n ana botaki. N te katoto, ko nanououa bwa e teimatoa n reke akoam iroun Iehova? Reiakina rongorongon te abotoro Bauro. N tain ana mwakuri ni minita, ao e rotaki ni karawawata aika korakora, ma e kakorakoraaki ni baikai bwa e na kakoauaa ae bon ana minita Kristo ngaia ae tau. (2Kor. 11:23-27) Ko raraoma bwa e boni kabwarai raoi am bure ake rimoa Iehova ke e aki? Ngkana ko raraoma, kakaaei kiibu aika kaotaki iai ae e kabwarai buure Iehova. (Ita. 43:25) Wareki kiibu aikai ao kananoa am iango iai. (TaiAre. 119:97) E a tia te kabuanibwai teuana ni kairiko bwa ko na raraoma n ana berita te Atua ae e na kamanoia ana toro aika kakaonimaki? Karaoa am kakaae bwa bukin tera ngkai e aki katoka te rawawata te Atua ao e kangaa ni kawakin ara onimaki n aki ongeia bwa tera ae ti aitara ma ngaia. (TaiAre. 91:9-12) Wareki naba rongorongoia taari n te onimaki ake a tokanikai ni kaitaraa te bwai ae kananokawaki.a

17. Tera ae ti riai ni karaoia ngkana a riki karawawata?

¹⁷ Ko kukurei ngkai i nanon te bong ae raoiroi, ao ko aki boo ma kangaanga? Karabwaa Iehova iai ao kamanena raoi bwa am tai n iaiangoa iai raoiroin Iehova. (TeMin. 7:14) Ma ngkana e riki te karawawata, kateimatoa te iango ae riai ao teimatoa n onimakina raoi Iehova. Karaoan anne, e na karekea Iehova ‘te anga ae ko na buutakinako iai bwa ko aonga n nanomwaaka.’ (1Kor. 10:13) Ma tera aroia tarira n te onimaki? Ti na kangaa ni buokiia ngkana a kaaitara ma te karawawata? E na rinanoaki te reirei anne n te kaongora are imwina.