Ko a Tia n ‘Reireiniko Aron Reken’ te Nano ae Rauaki?

1. Tera te nano ae rauaki, ao tera ae aki nanonaki iai?

TE AOMATA ngkoe ae rauaki nanom? E kimwareirei ao e rau te aomata ae rauaki nanona, ibukina bwa e kaatuua ana iango i aoni kakabwaiaana aika e karekei ngkai. E aki karawawataa ke ni kauna nanona ibukini baika akea irouna. Ma ngkana a rauaki nanora, tiaki nanona bwa ti a bon aoaorira naba ni maiura. N te katoto, e riai te Kristian n ukoukori aanga aika e na karababaa iai ana beku iroun te Atua. (IRom 12:1; 1Tim. 3:1) Ma e aki kabuaa kimwareireina ngkana e aki waekoa n reke mwiokoana, n aron are e kantaningaia.

2. E aera ngkai e karuanikai te aki rauaki?

² E kona ni kairiri nakon te kangaanga ae kakaiaki, te nano ae aki kona n rauaki. A kona aomata aika a aki rarauaki nanoia ni mwakuri i nanon aoa aika bati ibukini karekeani bwaikorakin te maiu aika a aki rangi ni kainnanoi. E kananokawaki bwa iai tabeman Kristian aika a a tia n iraea te mwane ao bwaai riki ake a mataaiakin. A bae ni kangai ‘E bon riai n reke irou,’ ‘I a maan n tataninga,’ ke ‘N na kabooa mwin te mwane aei imwina riki.’ Ma e bon aki kukurei Iehova n aeka n iraa nako ao e aki naba karineaki iai. (TaeRab. 30:9) Tabemwaang a katoka aia beku iroun Iehova ibukin unia bwa e tuai man reke mwiokoaia teuana. (IKar. 6:9) E na kangaa te tia taromauria Iehova ae katabua maiuna ni kona n iangoa karaoan anne? Te kangaanga raoi tao e a tia te aomata anne ni katoka karikirakean te nano ae rauaki.

3. Tera te koaua ae kabebetei nanora ae ti noria n I-Biribi 4:​11, 12?

³ Ti bane ni kona ni karikirakea te nano ae rauaki. E koreia te abotoro Bauro bwa ‘e a tia n reireinna te nanoraoi n aki ongei bwaai ni kabane ake a riki nakoina.’ (Wareka I-Biribi 4:​11, 12.) E korei taeka aikai ngke e kamatawarikaki. E ngae n anne, e bon aki kabuaa kimwareireina. E a tia n ‘reireinna aron reken’ te nano ae rauaki. Ngkana e kangaanga iroura bwa a na rauaki nanora, ti kona ni kabebeteaki man ana taeka Bauro ao baike e rinanoi, bwa ti ataia iai ae ti kona ni karikirakea te nano ae rauaki. Ti aki riai ni kantaningaia bwa e nang bon rauaki naba nanora n akean te bae ti karaoia. Ma ti riai n reireinira arora ae a na rauaki iai nanora. N te aro raa? Ti na maroroakini ngkai aroaro aika a na buokira n reireinira aron reken te nano ae rauaki.

KARIKIRAKEA TE KAKAITAU

4. E na kangaa ni kona n rauaki nanora ni bwainan te kakaitau? (1 I-Tetaronike 5:18)

⁴ E kai rauaki nanon te aomata ae bwaina te kakaitau. (Wareka 1 I-Tetaronike 5:18.) N te katoto, ngkana ti kakaitau raoi ngkai a reke baika ti kainnanoi ni maiura, ti na bae n aki rangi n tabeaianga ibukini baika akea iroura. Ngkana ti iaiangoi mwiokoara aika ti karekei ngkai ma te kakaitau, ti na boni kaatuua ara iango i aoni kabanean ara konaa ni mwiokoara aika ngkai, ao n aki tabe ma reken te mwioko ae boou riki teuana. Maroaka ae e kaumakira te Baibara bwa ti na ururingnga ni kaitaua naba Iehova n ara tataro! Ngkana ti bwaina te kakaitau, ti na buokaki iai n namakina “te rau are mairoun te Atua ae riaon aia iango aomata.”​—IBir. 4:​6, 7.

5. Bukin tera ngke a riai ni kakaitau I-Iteraera? (Nora naba te taamnei.)

⁵ Iangoa te baere e riki nakoia I-Iteraera. Iraua aia tai ni ngurengure nakon Iehova ibukin akean te amwarake are a taneiai ni kakanna i Aikubita. (WarIte. 11:​4-6) E bon aki bebete aron te maiu i nanon te rereua. Tera ae e kona ni buokiia bwa a na rauaki nanoia? A riai n ururingi baike e a tia Iehova ni karaoi ibukia ao ni kakaitau iai. Ni menaia i Aikubita ao a boni karawawataaki bwa tooro, ao n te tai anne Iehova e a karokoi naba rekenikai ake tebwina i aoia I-Aikubita. Ngke e a reke birinakoia I-Iteraera, ao a “kuribwaiia I-Aikubita” n anai tirewa, koora, ao kunnikai. (TeOti. 12:​35, 36) Ngke a kakioaki I-Iteraera nakon Taari ae Uraura, ao e a bwenauaa naba taari Iehova n te aro ni kakai. Ao ngke a mwamwananga i nanon te rereua, e kakaamwarakeia ni katoabong n te manna. Tera raoi ngkanne te kangaanga? A aki rarauaki nanoia I-Iteraera, tiaki ibukina bwa akea kanaia, ma a bon aki kakaitau ni baike a a tia ni karaoaki ibukia.

6. Baikara aanga tabeua aika ti kona iai ni karikirakea te kakaitau?

⁶ Ko na kangaa ngkanne ngkoe ni karikirakea te kakaitau? Te moan, kakarekea am tai ni katoabong n iaiangoi baika raraoi aika iai iroum. Ko na bae tao ni korei uoua ke tenua baika ko kakaitau iai. (Bwae. 3:​22, 23) Te kauoua, kaotiota am kakaitau. Biririmoa ni kaitauia tabemwaang ni baika karaoi ibukim. Ao ae kakawaki riki, kaitaua Iehova n taai nako. (TaiAre. 75:1) Te katenua, karekeia raoraom aika bwabwaina te kakaitau. E ewewe te kakaitau, ao ai arona naba ma te nano ae aki rarauaki. (TuaKau. 1:​26-28; 2Tim. 3:​1, 2, 5) Ngkana ti kaatuua ara iango i aoni kaotiotan te kakaitau, e na boni kangaanga namakinan te aki rarauaki.

7. E kangaa Aci ni karikirakea te kakaitau, ao tera mwina?

⁷ Iangoa te baere e riki nakon Aci, ae maeka i Indonesia. E taku neiei: “N tain te COVID-19 ao I a kakabotaua arou ma taari tabeman. Ao n tokina e a aki kona n rauaki nanou.” (IKar. 6:4) Tera ae e buoka neiei ni bita ana iango? E taku Aci: “I a wawareki mwaitini kakabwaiaau aika I karerekei ni katoabong ao n iaiangoi baika raraoi aika bati aika I karekei ngkai I a kaaina ana botaki te Atua. Imwina, I a kaitaua iai Iehova. N tokina, I a namakinna bwa e a rauaki raoi nanou.” Ngkana a taonikonako iango aika aki raraoi, ko kona ni karaoi mwaneka aika ai aron akanne ni manga kaoka arom ae te kakaitau?

KAATUUA AM IANGO AO BWAINA TE NANORINANO

8. Tera te bwai ni kamwane are e mwane iai Baruka?

⁸ E mwane Baruka are ana tia koroboki te burabeti are Ieremia n te bwai ni kamwane ae te aki rarauaki. Iai mwiokoani Baruka ae kangaanga, ae boutokaan Ieremia ngke e taekina te rongorongo ae matoatoa nakoia te natannaomata aika aki kona ni kakaitau. N te taina, ao e a tikitiki ana iango Baruka. E aikoa kaatuua iangoan te bae e tangiria Iehova mairouna bwa e na karaoia, ma e a kabatiaa iaiangoana i bon irouna ao te bae e kani karaoia. E kangai Iehova nakoni Baruka rinanon Ieremia: “Ko ukoukori baika kakannato ibukim. Katoka ukoukorani baikanne.” (Ier. 45:​3-5) Ai aron ae kangai Iehova: “Ke e rauaki nanom ni baikana iai iroum.” E butimwaea kaetana Baruka ao e teimatoa ni karekea akoana iroun Iehova.

9. Tera reireiara man 1 I-Korinto 4:​6, 7, ae ti a buokaki iai n tarai mwiokoara ma ara tarena n te aro ae riai? (Nori naba taamnei.)

⁹ E kona te Kristian n namakinna n tabetai ae e bon tau ni karekea te mwioko teuana. Tao te Kristian ngaia ae rangi n tarena, e mwakuri korakora, ke e mwaatai, ke tao e botii baikai ni kabane. Mangaia te mwioko are e tangiria e nako n reke irouia tabemwaang. E na tera ae e na karaoia? E kona n iaiangoi ana taeka te abotoro Bauro ake n 1 I-Korinto 4:​6, 7. (Warekia.) Boni mairoun Iehova mwioko ma tarena aika iroura. A aki riai ke n tau n reke iroura bwaai n tituaraoi aikai. Ma ti karekei baikai ni kabane ibukin ana akoi ae rianako Iehova.​—IRom 12:​3, 6; IEbe. 2:​8, 9.

10. Ti na kangaa ni karikirakea te nanorinano?

¹⁰ Ti kona ni karikirakea te nanorinano ngkana ti kaatuua iangoan ana katoto Iesu are kateia ibukira. Iangoa te baere e riki n te tairiki are e teboki iai waeia ana abotoro Iesu. E korea aei te abotoro Ioane: “E ataia Iesu [1] bwa e anga bwaai ni kabane te Tama nako nanoni baina, ao [2] e roko mairoun te Atua, ao [3] e nangi manga nakon te Atua, . . . ao e a teboki naba waeia taan rimwina.” (Ioa. 13:​3-5) E kona Iesu n iangoia bwa e bon tau riki n tebokaki waena. Ma i nanoni maiuna i aon te aba, e aki te roko n iangoia bwa e tau ni karekea te kaubwai ae bati ao te mwengaraoi. (Ruka 9:58) E nanorinano Iesu ao e rauaki nanona. E katea te katoto ae kororaoi ibukira.​—Ioa. 13:15.

11. E kangaa te nanorinano ni buoka Dennis bwa e na rauaki nanona?

¹¹ E a tia Dennis ae kaain Netherlands, ni kataia n toua mwin ana katoto Iesu ae te nanorinano, ma e bon aki bebete. E taku teuaei: “N tabetai e a manga rikirake i nanou te kamoamoa ke te aki rauaki, n noran temanna ni karekea te mwioko teuana. Ngkana e riki anne, I a ukeuke naba n reirei i aon te nanorinano. I kanikinaei kiibu tabeua ibukin te nanorinano n te JW Library^® app, bwa I aonga ni kai kunei ao ni wawareki. I karekei naba man te intanete kabwarabwara tabeua ibukin te nanorinano, ao n ongongora iai.a E reke reireiau bwa ti karaoi bwaai ni kabane ibukin neboan Iehova ao tiaki ibukini kamoamoaara. Bon tii teutana te bae ti karaoia ni baike e kakororaoi Iehova.” Ngkana ko a moanna n aki rauaki ni baika iai iroum, karaoi bwaai tabeua ae e na rikirake iai te nanorinano. Ane e na kakorakoraaki iai am iraorao ma Iehova ao ko na buokaki n namakina ae rauaki nanom.​—Iak. 4:​6, 8.

KANANOA AM IANGO I AON AM KANTANINGA

12. Tera te kantaninga ibukin te tai ae imwaira ae e buokira bwa a na rauaki nanora? (Itaia 65:​21-25)

¹² A na rauaki riki nanora ngkana ti iaiangoa te kantaninga are e beritanna Iehova. E oti n ana taeka te burabeti are Itaia aroni kangaangan te maiu ni boong aikai, ao karauan naba nanora ae e na boni kamaunai kangaanga aikai Iehova. (Wareka Itaia 65:​21-25.) Ti na maeka n auti aika mano ma ni kamwengaraoi. E na materaoi ara mwakuri ao ti na kang amwarake aika kamarurung ma ni kangkang. Ti nang aki manga raraomaeakini baika karuanikai nakoira ma natira. (Ita. 32:​17, 18; Etek. 34:25) A na boni koro bukini berita aika tamaroa aikai.

13. Baikara kangaanga aika ti boo ma ngaai, ao ti kangaa ni buokaki n ara kantaninga ibukin te tai ae imwaira?

¹³ Ti a riai riki ngkai ni kaatuua ara iango i aon ara kantaninga. Bukin tera? Ibukina bwa ti maeka “ni kabaneani boong” ao ni boo ma kangaanga aika “karuanikai.” (2Tim. 3:1) E buokira Iehova n nanomwaaka ni katoabong n arona n anganira te kairiri, te korakora, ao te boutoka ae ti kainnanoia. (TaiAre. 145:14) Irarikina naba, ti kona ni kakorakoraaki n ara kantaninga ni Kristian n taai aika karuanikai aikai. Tao ko kabokorakora ngkai ni katauraoi kainnanoia am utu. Ma ko na tiku n arom anne n aki totoki? Tiaki ngaia anne! E berita Iehova bwa e na anganiko te bae ko kainnanoia, ao bwaai riki aika bati n te Bwaretaiti. (TaiAre. 9:18; 72:​12-14) Ko bae ni kekeiaki ma te maraki ae korakora, ke aoraki riki tabeua aika kakaiaki. Ma ko nang bon rarawawata nako naba ao n aki kona ni karekea kabebeteam? Tiaki ngaia anne. E na boni maunanako te aoraki ao te mate n ana waaki ae boou te Atua. (TeKao. 21:​3, 4) E buokira te kantaninga anne bwa a na rauaki nanora, ti na aki un ke n rawawata n te tai moa aei. A kona n rauaki nanora e ngae naba ngkana ti rinanon te mwakuri n ribuaka ke buan ae tangiraki iroura, ti kabokorakora ma aorakira, ke kataaki riki tabeua. Bukin tera? Ibukina bwa n aki ongeia bwa kakaiakira ara kangaanga ngkai, ma ti ataia bwa a “kai toki [rawawatara]” aikai, ao ti nang aki manga rawawata n rokon te waaki ae boou.​—2Kor. 4:​17, 18.

14. Ti na kangaa ni kakorakoraa ara kantaninga?

¹⁴ Kioina ngkai e rangi ni kakawaki ara kantaninga aei ibukini karekean te nano ae rauaki, ti na kangaa ngkanne ni kakorakoraa? N aron te aomata ae riai ni kanimwa ana kiraati ni mataki bwa e aonga n nori raoi baika raroanako, ngaira naba ti riai ni karaoi bwaai tabeua aika a na kakorakoraa riki ara kantaninga, ao ni kona n nora raoi te Bwaretaiti ae imwaira. Ngkana ti taonakinako n te raraoma ibukin te mwane, ti kona ni kataamneia arora n te tai are e nang aki kainnanoaki iai te mwane, ai akea te taarau, ao te kakaokoroaki ibukin te kaubwai. Ngkana ti tabeaianga ibukini mwioko aika tuai n reke iroura, ti kona n iaiangoa te tai are ti a kororaoi iai ao e na akea aekaki n tabeaianga aikai, bwa ti nang beku iroun Iehova i nanoni nga ma nga te ririki. (1Tim. 6:19) E bae ni kangaanga iroura n te moantai kananoan ara iango i aon te tai ae imwaira ao n aki raraoma ngkai. Ma imwina riki ane e nang bebete iroura iaiangoan te tai ae imwaira are e a tia ni beritanna Iehova nakoira.

15. Tera reireiam man ana taeka Christa?

¹⁵ Iangoa aron te kantaninga aei ni buoka Christa ae buun Dennis are taekinaki mai mwaina. E taku neiei: “Iai aorakini mwatiretin rabwatau ae tabe ni kakaiaki, n te aro are I a kakabongana te kaintekateka ae kokokaki ao ni wewene n au kainiwene n angiin te tai. I maraki ni katoabong. E a tibwa kaongoai naba au taokita bwa e a aki kona n reke marurungiu. Ma I waekoa n iango i nanou ao n taku ‘E kaokoro aron teuaei n tarai taai aika imwaira.’ I kaatuua au iango i aon au kantaninga ae raoiroi, are e a karekea raun au iango. E koaua ae I kabokorakora ni maiuu n te waaki ae ngkai, ma N na rangi ni kimwareirei n te waaki ae boou!”

“A BON AKI TARE N TE BWAI TEUANA AKANA MAAKUA”

16. Bukin tera ngke e koreia te Uea are Tawita ae “a bon aki tare n te bwai teuana” akana maaka Iehova?

¹⁶ E ngae ngkana e rauaki nanon temanna ana toro Iehova, ma e na bon teimatoa naba ni kaaitara ma kangaanga. E rotakibuaka te Uea are Tawita ni mateia natina aika teniman. E kabuakakaaki, e babakanikawaiaki, ao e kakiokioaki n ai aron te tia bibirinako mai abana i nanon iraua te ririki. Ma n te taina ngke e kabokorakora i aani kataakina teuana ae kakaiaki, ao e taekina Iehova ni kangai: “A bon aki tare n te bwai teuana akana maakua.” (TaiAre. 34:​9, 10) Bukin tera ngke e taekina anne? Ibukina bwa ngkai ana toro Iehova ngaira, ti aki kantaningaia bwa e na akekea ara kangaanga ni maiura aei, ma ti kakoauaa ae a na bon rereke baika ti kainnanoi. (TaiAre. 145:16) Ao ti kona n onimakina Iehova bwa e na kakorakoraira i nanoni kataakira nako. A boni kona n rauaki nanora.

17. Bukin tera ngkai ko botumwaaka n reireiniko arom ni karekea te nano ae rauaki?

¹⁷ E tangirira Iehova bwa a na rauaki nanora. (TaiAre. 131:​1, 2) Ngaia are botumwaaka n reireiniko arom ni karekea te nano ae rauaki. Ngkana ko kakorakorako ni karikirakea te kakaitau, ko teimatoa ni kaatuua am iango ao n nanorinano, ao ngkana ko kakorakoraa am kantaninga ibukin te tai ae imwaira, ane ko na kona naba ni kangai: “Eng, I rauaki n tibwangau.”​—TaiAre. 16:​5, 6.