Rongorongon Rimoa ma Tiaki Otokaraki
“I a tia ni karaui ni barongai bwaai ni kabane mai moana n te aro ae eti raoi.”—RUKA 1:3.
E KANGA NI KAOKORO TE BAIBARA? A taekinaki karaki aika kamimi n otokaraki ao karaki nikawai aika karioaki, ma a aki taekin taai, taabo ao araia aomata ake a maiu rimoa. Ni kaitaraan anne, a karinaki rongorongon rimoa aika a rangi ni bati n te Baibara, ake a karauaki nanoia iai taani wareware bwa kanoana ‘bon taeka aika koaua.’—Taian Areru 119:160, BK.
TE KATOTO: E taekinaki n te Baibara bwa “e roko Nebukaneta are ueani Baburon . . . , ao e kaira nako [Uean Iuta ae] Ieoiakin nako Baburon.” Imwina ao “Ewira-merotaka are ueani Baburon, n te ririki are e moa n uea iai, e tabeka rake atun Ieoiakin are uean Iuta mai nanon te auti ni kaikain.” Irarikin anne, “e anganaki [Ieoiakin] roona n aki toki mairoun te uea, ae tibangana n te bong ae koraki, ni kabane ana bong ni maiu.”—2 Uea 24: 11, 15; 25:27-30, BG.
AIA KUKUNE TAAN RABAKAU NI BWAIN AANTANO: A kuneaki reirei ni kaetieti ake a koreaki iai ana tai n uea Nebukaneta II, i buakon te uruaki i aoni Baburon rimoa irouia taan rabakau ni bwain aantano. A koreaki iai taekani bwaunaia buure ake a anganaki, ao ai tabeman riki ake a kamaiuaki irouia kaain ana baareti te uea. E koreaki naba iai taekan “Yaukin [ae Ieoiakin]” are “uean te aba are Yahud (ae Iuta),” ma kaaini batana. Ma tera aron Ewira-merotaka are e onea mwin Nebukaneta? E kuneaki te koroboki ni bwatoron te uee irarikin te kaawa ae Susa ae kangai: “Ana baareti Amil-Marduk [ae Ewira-merotaka] are Ueani Baburon, ae natin Nebukaneta are te Uea i Baburon.”
TERA AM IANGO? Iai riki bokin te Aro rimoa ae iai i nanona rongorongon rimoa aika teretere ma n eti raoi? Ke e kaokoro te Baibara ma booki nako?
[Reirei ae kakawaki n iteraniba 5]
“A eti raoi ao n onimakinaki rongorongo ake n te Baibara, bwa a taekina raoi te tai ma te tabo are a riki iai bwaai, ni kabotauaki ma rongorongon rimoa.”—A SCIENTIFIC INVESTIGATION OF THE OLD TESTAMENT, MAIROUN ROBERT D. WILSON
[Taamnei n iteraniba 5]
A Kuneaki Kaetieti n Reirei i Aoni Baburon Aika Mwanewea Rongorongon Ieoiakin ae Uean Iuta
[Taamnei n iteraniba 5]
© bpk, Berlin/Vorderasiatisches Museum, SMB/Olaf M. Tessmer/Art Resource, NY