Bwaina Te Wanawana N Am Beku Ibukin Iehova

“Teimatoa n iangoi . . . bwaai ni kabane aika kakawaki riki.”​—I-BIRIBI 4:8.

1, 2. Tera ae kairiia aomata aika bati n te aonnaba aei bwa a na iangoia ae akea uaan te maiu aei, ao baikara titiraki aika rio mai iai?

TI MAEKA n te aonnaba ae ti kaaitara iai ma taai aika rangi ni kangaanga ao n rangi ni kananokawaki ngkai. E kuri ni kangaanga irouia aomata ake akea aia iraorao ae kaan ma Iehova bwa a na kekeiaki ribuakon “taai aika okoro aika karuanikai” aikai. (2 Timoteo 3:1-5) Bon akea ae e na buoka aia kangaanga aomata ake a aki iraorao ma Iehova ao a aki kona n tokanikai i aoia n angiin te tai. A bati aika a kataia n taai nako n ukeri aaro ni kaakibotu aika boou bwa a aonga ni mwanuokina kananokawakini maiuia.

² Ngkana a na kekeiaki aomata ribuakoni karawawata n te maiu aei, n angiin te tai a moanibwaia tangirani kakukurei nako. A kona ni moanna ni maiuakina aei Kristian ngkana a aki taratara raoi. Ti na kanga n rarawa nakon anne? E kainnanoaki iai bwa ti na rarawa nakoni kakukurei nako? Ti na kanga ni kunea te iango ae riai i marenani kakukureiara ao mwiokoara? Baikara booto n reirei man te Baibara aika a riai ni kairira bwa ti na aki kakeai ara tai ni kaakibotu, e ngae ngkana a irekereke baika ti moanibwai ma baika kakawaki?

Bwainan te Wanawana n te Aonnaba ae Tangiraki Iai te Kakukurei

3, 4. Ti na kanga ni buokaki n te Baibara bwa ti na ataa kakawakini bwainan te wanawana?

³ E boni kairiri te waaki n te aonnaba aei nakon te bwai ae aki rangi ni kakawaki ae ‘tangiran te kakukurei.’ (2 Timoteo 3:4) E kona n ruanikai ara iraorao ma Iehova ni kaatuuan te kakukurei iai. (Taeka N Rabakau 21:17) Ngaia are iai bukina ae riai ngke e karina naba te reirei ni kairiri ibukini bwainakin te wanawana, te abotoro Bauro n ana reta nakon Timoteo ao Tito. E na buokira maiuakinan te reirei ni kairiri anne bwa ti na aki iraraang n aia iango kaain te aonnaba are akea uaan te maiu aei.​—Wareka 1 Timoteo 2:1, 2; Tito 2:2-8.

⁴ N tienture ake rimoa, e koreaki iroun Toromon raoiroini karekean te tai ae tau n iaiangoani baika kakawaki ibukin te maiu, nakoni kaatuuan te iango n taai nako ibukin aaro ni kakukurei. (Te Minita 3:4; 7:2-4) Ni koauana, ti riai ni ‘kakorakoraira’ bwa ti aonga ni karekea kamaiuara bwa e kimototo maiura aei. (Ruka 13:24) Ti riai n teimatoa n iangoi raoi bwaai nako aika “kakawaki riki” mangkai ni karokoa te toki. (I-Biribi 4:8, 9) E nanonaki iai mutiakinan raoi bwaai nako aika irekereke ma maiun te Kristian.

5. Tera iterani maiura teuana ae e riai ni kakawaki iroura?

⁵ N te katoto, ngkana a na kakairi iroun Iehova ma Iesu Kristian, a riai n ataa kakawakini mwiokoaia bwa a aonga ni mwakuri korakora. (Ioane 5:17) N angiin te tai, a kamoamoaaki Kristian ni koaua irouia aomata ibukina bwa a mwakuri korakora ao a kona n onimakinaki. A rangi n tabeakina aia kakorakora ni mwakuri atun utu ibukini boutokaaia kaain aia utu. Ni koauana, ngkana a aki karekei kainnanoia kaain aia utu, titeboo iai ma a “kakeaa [Iehova]”!​—1 Timoteo 5:8.

Ti Bwaina te Wanawana ma Ti Kimwareirei n Ara Taromauri

6. Ti kanga n ataia bwa e riai ni kakawaki iroura taromaurian Iehova?

⁶ E kakawaki n taai nako iroun Iehova taromauriana n te aro ae eti. N te katoto, a karawawataaki I-Iteraera i aan te Tua Rinanoni Mote ngke a kitana taromaurian Iehova. (Iotua 23:12, 13) N te moan tienture C.E., a riai ni kakorakoraia taan rimwini Kristo ni buaka ibukini kateimatoaan itiakin te taromauri ae koaua man reirei ao aroaro aika bubuaka. (2 Ioane 7-​11; Te Kaotioti 2:14-16) A teimatoa Kristian ni koaua ni bwaina te wanawana ni boong aikai ni kaineti ma aia taromauri.​—1 Timoteo 6:20.

7. E kanga Bauro ni katauraoia ibukin ana mwakuri ni minita?

⁷ Bon nibwan te kimwareirei ara mwakuri ni minita. Ma ngkana ti na kateimatoa kimwareireira n te mwakuri ni minita, ti riai ni bwaina te wanawana ao ni kamani katauraoi naba. E kabwarabwaraa arona Bauro n iaiangoia raoi aomata ake e reiakinia. E korea ae kangai: “I riki bwa bwaai ni kabane nakoia aomata n aekaia nako, bwa I aonga ni kabonganai aanga nako ni kamaiuia tabeman iai. Ma I karaoi bwaai ni kabane ibukin te rongorongo ae raoiroi, bwa I aonga n tibwatibwaia nakoia aomata tabemwaang.” (1 I-Korinto 9:22, 23) E kukurei Bauro ni buokiia aomata n aia onimaki, ao e bwaina te wanawana n iangoan arona ni katauraoi baika kainnanoi aomata ake a ongora irouna. Ai ngaia are e a kona ni kaungaia ao ni kakorakoraia bwa a na taromauria Iehova.

8. (a) Tera arora ae riai nakoia aomata ake ti reiakinia n ara mwakuri ni minita? (b) E kanga kairan te reirei n te Baibara ni boutokaaki iai kukureira n te mwakuri ni minita?

⁸ Tera aroni kakawakin te mwakuri ni minita irouni Bauro? E boni kukurei n “toro” iroun Iehova ao te koraki ake a na butimwaea rongorongon te koaua. (I-Rom 12:11; 1 I-Korinto 9:19) Ngkana ti mwiokoaki bwa ti na reiakinia aomata Ana Taeka te Atua tao n ara tai n reirei ma ngaia n ana auti, n te botaki ni Kristian, ke n te Taromauri n Utu, e koaua bwa ti ataa raoi mwiokoara ibukia aomata ake ti reiakinia? Tao ti kona n iangoia bwa e rangi ni karawawataira te katoatai ni kaira te reirei n te Baibara. Ni koauana, e kainnanoaki n angiin te tai anaakin ara tai i bon ibukira ao ni kamanenai n reirei iai ma aomata. E aki ngkanne boraoi anne ma nanon ana taeka Iesu are “e kakukurei riki te anga nakon te anganaki”? (Mwakuri 20:35) E aki kona ni kabotauaki te mwakuri riki teuana ma reiakinaia aomata te kawai ibukini kamaiuaia, are e karekea nakoira te kakukurei.

9, 10. (a) E koaua ae e nanonaki ni bwainan te wanawana bwa a nang akea ara tai ni kaakibotu ao ni kabanei ara tai ma aomata? Kabwarabwaraa. (b) Tera ae na buoka te unimwaane n te ekaretia bwa e na bwaina te kaungaunga ao ni kai kawaraki?

⁹ E aki nanonaki bwa ngkana ti bwaina te wanawana, ao a nang akea ara tai ni kaakibotu ao ni kakukureira ma aomata. E katea te katoto ae kororaoi Iesu ni karekean ana tai tiaki tii ibukin te angareirei ma ibukin naba te kaakibotu ao karikirakean aaro n iraorao aika uaana ma aomata nako. (Ruka 5:27-29; Ioane 12:1, 2) E aki nanonaki naba ni bwainan te wanawana bwa ti na taraa n rawawata n taai nako. Ngke arona bwa e aki tatangira Iesu, a na bon aki burimauniaki aomata nakoina. A boni mwengaraoi naba ataei i rarikina. (Mareko 10:13-16) Ti na kanga ni kakairi n aroaron Iesu?

¹⁰ E taku temanna te tari te mwaane ibukin unimwaanen te ekaretia temanna: “E kantaningaia bwa e na boni karaoa ae rangi n raoiroi ma e aki kantaningaia aomata bwa a na kororaoi n aia mwakuri.” E kona n taekinaki anne ibukim? Ti bon riai ni karekei kantaninga tabeua aika raraoi ibukia aomata. N te katoto, a ongeaba ataei ngkana a katei tiia aika riai kaaro ao ni buokiia naba bwa a na roko iai. N aron anne, a kona naba unimwaane n te ekaretia ni kaungaia aomata n tatabemania nako, bwa a na rikirake n te onimaki ao n angania naba reirei n ibuobuoki ibukini karaoan anne. Irarikin anne, ngkana e bwaina te iango ae riai te unimwaane i bon ibukina, e a kona iai ni kaungaunga ao ni kai kawaraki. (I-Rom 12:3) E taku temanna te tari te aine: “I aki kukurei bwa e na manikangarei bwaai ni kabane te unimwaane. Ma ngkana e aki mamanikangare, e a manga kakamaaku kawarana.” E taekinna temanna riki te tari te aine bwa e ataia ae tabeman unimwaane a “kona n rangi ni kakamaaku ibukin anuaia ae a aki mamanikangare.” A aki tangiria unimwaane bwa a na kamemeerea te iango ae kakukurei, are e riai n reke irouia kaain te onimaki ni kabane n taromaurian Iehova ae “te Atua ae kukukurei.”​—1 Timoteo 1:11.

Butimwaeani Mwiokoam n te Ekaretia

11. Tera ae nanonaki n ‘ukoukorani’ mwiokoam n te ekaretia?

¹¹ Ngke e kaungaia mwaane n te ekaretia Bauro bwa a na kakorakoraia bwa a aonga n tau ibukin te mwioko ae bubura riki, e aki iangoia bwa e na kaungaia nakoni katokan oin nanoia. Ma e korea ae kangai: “Ngkana iai te aomata ae ukoukora te kan riki bwa te mataniwi, ao e tangira te mwakuri ae raoiroi.” (1 Timoteo 3:1, 4) Ngkana a na “ukoukora” mwiokoaia mwaane aika Kristian, a riai ni karikirakea tangiran te mwakuri korakora ni karekei aroaro ni Kristian bwa a aonga ni beku ibukia tariia. Ngkana ai teuana te ririki imwini bwabetitoan te tari te mwaane temanna ao e karekei aroaro ni Kristian aika katauaki ibukin te tabonibai n aron aika koreaki n 1 Timoteo 3:8-13, e a kona ngkanne ni mwiokoaki iai. Noria bwa e kaotaki n te kibu 8 ae kangai: “A riai naba ni bwaina te wanawana tabonibai n te ekaretia.”

12, 13. Kabwarabwarai aanga ake a kona iai taari mwaane aika rooro n rikirake n ukoukori mwiokoaia.

¹² Te tari te mwaane ngkoe ae ko a tia ni bwabetitoaki ae ai tibwa uabwi tabun am ririki ae ko bwaina te wanawana n taromaurian Iehova? Iai aanga tabeua ake ko kona n ukoukora iai mwiokoam. Te anga teuana, boni kanakoraoan arom n uataboa te mwakuri ni minita. Ko kukukurei n uaia ni karaoa te mwakuri ni minita ma taari nako aika kakaokoro aia ririki? Ko kakorakorako ngkai ni kakaaea ae ko na reirei ma ngaia n te Baibara? Ngkana ko kaira te reirei n te Baibara n aron reirei n ibuobuoki ake ko karekei ni bobotaki ni Kristian, e na nakoraoi riki iai rabakaum n angareirei. Irarikin anne, ko na rabakau riki n nanoangaa ane e reiakini kawain Iehova. Ngkana e a moanna n ota te aomata ane ko reirei ma ngaia bwa e riai ni bita maiuna, ko nang rabakau riki ni buokia ma te taotaonakinnano ao te akoi bwa e na maiuakini booto n reirei man te Baibara.

¹³ Kam kona n anga ngkami taari mwaane aika rooro n rikirake ni buokiia akana ikawai riki n te ekaretia, n aanga nako. Kam kona naba ni kaota tabeakinan taraan te Tabo n Taromauri n aromi ni kateimatoa itiakina ao taraaraoina. Ngkana ko anga nanom n ibuobuoki n aaro nako ake ko konai, e kaotaki iai bwa ko bwaina te wanawana n am mwakuri ni minita. Ko kona naba n rabakau n tabeakin raoi baika kainnanoaki n te ekaretia n aron Timoteo.​—Wareka I-Biribi 2:19-22.

14. A na kanga taari mwaane aika rooro n rikirake ni “kataaki moa bwa a tau ke a aki” ibukin te beku n te ekaretia?

¹⁴ Uringnga ngkami unimwaane n te ekaretia bwa kam na mwiokoia taari mwaane aika rooro n rikirake aika kakorakoraia ni “birinako mani baike a bwabwarui rooro n rikirake” ao ake a uaiakina “te raoiroi, te onimaki, te tangira ao te rau” n ikotaki naba ma aroaro riki tabeua aika raraoi. (2 Timoteo 2:22) Ngkana kam mwiokoia ni karaoani bwaai tabeua n te ekaretia, a a kona iai ni “kataaki moa bwa a tau ke a aki” ni karaoa mwiokoaia bwa e aonga n noraki ‘rikirakeia irouia aomata nako.’​—1 Timoteo 3:10; 4:15.

Kaotiotani Bwainan te Wanawana n te Ekaretia ao n te Utu

15. Ti na kanga ni kaotiota bwainan te wanawana ngkana ti iaiangoia tabemwaang n aron ae taekinaki n 1 Timoteo 5:1, 2?

¹⁵ E irekereke bwainan te wanawana ma karineaia taari mwaane ao taari aine. N ana reirei ni kairiri Bauro nakon Timoteo, e a taekina riain iaiangoaia tabemwaang ma te karinerine. (Wareka 1 Timoteo 5:1, 2.) E riai te Kristian ae bwaina te wanawana n aki karaoa te mwakuri ae kona ni kaira temanna ae e kaokoro arona ma ngaia bwa te mwaane ke te aine, bwa e na reke te iango ae kairua ae te kaitaataan. Bon te banna ni katoto ae tau ibukira Iobi n arona ni karineia aine ai moarara riki buuna. E kakorakoraa ni motika nanona bwa e na rarawa n tarataraa te aine riki temanna ma te kaibwabwaru. (Iobi 31:1) Ngkana ti bwaina te wanawana nakoia taari mwaane ao aine, e a totokoaki iai te kaitaataan, ke karaoan te bwai teuana are e na mwengabuaka iai te tari te mwaane ke te tari te aine ae mena i rarikira. E rangi ni kakawaki riki te ikarinerine ngkana iai uoman aika a karekenano ao n iangoa te mare. E na bon aki bwainnataea ana namakin te aomata ae e kaokoro arona ma ngaia te Kristian ae bwaina te wanawana.​—Taeka N Rabakau 12:22.

16. Kaota kaokoron ana reirei te Baibara ma aia iango kaain te aonnaba tabeman ibukini mwiokoan te buu te mwaane ao te karo.

¹⁶ Ti riai naba n taraia raoi bwa ti teimatoa ni bwaina te wanawana n iangoan tabera mairoun te Atua n ara utu. E kakanikoaki mwiokoan te buu te mwaane ao te karo n ana waaki Tatan. E kukurei naba te bitineti ibukini kaakibotu ni karaoi kamataku ake e na taraa n tau ni kakanikoaki ao n aki karineaki iai atun te utu. Ma e taekinaki n te Baibara bwa e anganaki te buu te mwaane mwioko aika rangi ni bati ngkai ngaia “atuni buuna.”​—I-Ebeto 5:23; 1 I-Korinto 11:3.

17. Kabwarabwaraa arora ni boutokaa te taromauri n utu ae ti kaotia iai bwa ti bwaina te wanawana ni mwiokoara nako.

¹⁷ E kona te buu te mwaane ni katauraoi baika kainnanoaki ibukini maiuia kaain ana utu. Ma ngkana e aki katauraoa te kairiri ibukin te onimaki, e a kaotia iai bwa e aki akoi ao ni wanawana. (Te Tua-Kaua 6:6, 7) Ngaia are e taekinaki n 1 Timoteo 3:4 bwa ngkana atun te utu ngkoe ao ko uaiakini mwioko riki tabeua n te ekaretia, ko boni bae ni ‘kairiia kaaini batam n te aro ae riai, ao a na aantaeka natim ma ni bwaina te wanawana.’ Titirakiniko ni kangai ni kaineti ma aei: ‘I katoatai ni kaokoroa au tai ibukin te taromauri n te utu n au auti?’ A aki toki buu aine aika Kristian tabeman ni butiia buuia bwa a na karaoi aia kairiri ibukin te onimaki. A riai buumwaane nako ni bwaina te wanawana n aia iango ibukin te mwioko aei. Ni koauana, e riai te buu te aine ae te Kristian ni boutokaa te babaire ibukin te Taromauri n Utu ao ni buoka buuna ni kanakoraoia.

18. A na kanga n reiakinaki ataei bwa a na bwaina te wanawana?

¹⁸ A kaungaaki naba ataei bwa a na bwaina te wanawana ni maiuia. (Te Minita 12:1) Akea te kangaanga ngkana a reiakinaki ataei bwa a na mwakuri korakora, ao ni karaoi tabeia aika riai n te mwenga ni kaineti ma roroia ao aia konabwai. (Baebaeti 3:27) Ngke te teei te Uea are Tawita ao e reiakinaki naba bwa e na riki bwa te tia kawakintiibu ae raoiroi. E reireinaki rabakau ake e kona iai ni beku iroun te tia tautaeka i aon Iteraera ike e a riki iai bwa te tia katangitang ao te tia ototo. (1 Tamuera 16:11, 12, 18-21) Akea te nanououa bwa ngke te rorobuaka n ataei Tawita, e mwaatai ni kakukureiia aomata, ma e reiakini naba rabakau aika kakawaki ake e kamanenai rimwi riki ibukin neboan Iehova. E buokaki n rabakauna ni kawakintiibu bwa e na kaira te natannaomata ae Iteraera ma te taotaonakinnano. Ngkami aika rooro n rikirake, mwaitira rabakaumi aika manena aika kam reiakin, ake a na buokingkami ni beku iroun ami tia Karikiriki ao ni katauraoingkami nakoni mwiokoami n taai aika imwaimi?

Teimatoa ni Bwaina te Iango ae Riai

19, 20. Tera te iango ae riai ae ko motinnanoia bwa ko na kateimatoa ibukim ao am taromauri?

¹⁹ Ti kona ni kakorakoraira ni kateimatoa te iango ae riai ibukira, ma tiaki n are ti a kakeaa iai ara tai ni kaakibotu. Ti na aki ‘kabatiai ara raoiroi n te aro ae aki riai.’ (Te Minita 7:16, BG) A kona ni kabebeteira aroaro aika kakukurei n taai ake ti raraoma iai tao ni mwengara, n ara tabo ni mwakuri, ke n ara iraorao ma tarira ao mwaanera n te onimaki. A taraia raoi kaain te utu bwa a na aki tiribure n te aro ae riao bwa e aonga n aki uruanaki te tabo ae rau are riai n reke n te mwenga. A kona n reiakina te kangare ao ni kakukureiia i marenaia kaain te ekaretia ni kabane, ao ni kateimatoa te maroro ao arora n angareirei ibukin te kateimatoa ao te kakukurei.​—2 I-Korinto 13:10; I-Ebeto 4:29.

²⁰ Ti maeka n te aonnaba ae e aki kakawaki iai Iehova ao ana tua. Ni kaitaraan anne, a rangi n tabe ana aomata Iehova ma ongeabaia ao kakaonimakia nakon Atuaia. Ai kakukureira te mena i buakon aia botaki ae rangi ni bubura te koraki ake a taromauria Iehova “ma ni bwaina te wanawana”! Ti bia motinnanoia bwa ti na teimatoa ni bwaina te wanawana n ara iango ni kaineti ma maiura ao ara taromauri.

Ko na Kanga ni Kaeka?

• E aera ngkai ti riai n aki kairaraangaki n aia iango kaain te aonnaba are akea uaan te maiu aei?

• Ti na kanga ni kimwareirei ao ni bwaina naba te wanawana ibukin ara mwakuri ni minita?

• E na kanga arora ni butimwaea mwiokoara ni kaotia bwa ti bwaina te wanawana ke ti aki?

• Kabwarabwaraa bwa e aera ngkai e rangi ni kakawaki karineaia tarira ao kaain ara utu.

[Taamnei n iteraniba 13]

E riai te buu te mwaane ni katauraoi bwaai n rabwata ao bwaai ibukin te onimaki ibukia kaain ana utu