Kaantaningaa Ana Bong Iehova Ma Te Nanomwaaka
“Raona ami onimaki n te . . . nanomaka.”—2 BETERO 1:5, 6, BK.
1, 2. Tera te nanomwaaka, ao bukin tera ngkai a kainnanoia Kristian?
E A KAAN ana bong ae kakannato Iehova. (Ioera 1:15; Tebania 1:14) Ngkai Kristian ngaira aika ti kakorakoraira n teimatoa ni kakaonimaki, ti a ingainga ni kaantaningaa te tai are e nang kakoauaki iai riain Iehova n tautaeka. N ara tai n tataninga, ti boni kakaaitara naba ma te kairiribai, te taetaebuakaki, te bwainikirinaki, ao te kamateaki ibukin ara onimaki. (Mataio 5:10-12; 10:22; Te Kaotioti 2:10) E kainnanoaki te nanomwaaka ae nanona te konabwai ni kaaitarai kangaanga. E kaumakira te abotoro Betero ni kangai: “Raona ami onimaki n te . . . nanomaka.” (2 Betero 1:5, 6, BK) Ti kainnanoa te nanomwaaka, bwa e taekinna Iesu ni kangai: “Ane nanomwaka ni karokoa te toki ao e na kamaiuaki.”—Mataio 24:13.
2 Ti bane n rinanon te aoraki, buan ae tangiraki iroura, ao kangaanga riki tabeua. Ma ai kukureira nanon Tatan ngkana ti a kabuaa ara onimaki iai! (Ruka 22:31, 32) Ti kona n nanomwaaka ni kangaanga aika kakaokoro nako man ana ibuobuoki Iehova. (1 Betero 5:6-11) Iangoi rongorongoia aomata tabeman aika koaua ake a kakoauaki nakoira bwa ti kona ni kaantaningaa ana bong Iehova ma te nanomwaaka ao te onimaki ae aki kekerikaki.
E Aki Katoka te Aoraki
3, 4. Anga te katoto ni kaotia bwa ti kona ni beku iroun Iehova ma te kakaonimaki e ngae ngke ti aoraki.
3 E aki katoki aorakira te Atua n te kakai ma e bon kakorakoraira bwa ti na nanomwaaka i aana. (Taian Areru 41:1-3) E taku Sharon: “I uringa, ae ai iririau naba au kaa are I kokokaki iai n te tai ae rangi ni maan. E a tia ni kimoaa kukureiu aorakiu ae te cerebal palsy man te tai are I uarereke iai.” Ma e karekea ana kaantaninga Sharon reiakinan taekan ana berita Iehova ibukin te marurung ae kororaoi. E ngae ngke iai ana kangaanga n taetaena ma nakonakona ma e karekea kukureina te mwakuri ni minita. Tao 15 te ririki n nako, ao e taku: “E a tabe n uauarereke marurungiu ma e kateimatoai onimakinan te Atua ao au itoman ma ngaia. Ai kukureira ngai ngkai I a mena naba ibuakoia ana aomata Iehova ao ni karekea ana boutoka ae teimatoa!”
4 E kaumakia Kristian ake i Tetaronike te abotoro Bauro bwa a “na kabebeteia akana a kai toki nanoia.” (1 I-Tetaronike 5:14) Aroaro n aron uruakin te nano ae korakora e kona ni karika te rawawata. N 1993, ao e korea ae kangai Sharon: “Namakinan ae ai aron ae akea uaau . . . e a korakora bwaran nanou iai i nanon te maan ae tenua te ririki. . . . Kabebeteau ao taeka n reirei ake a roko mairouia unimwaanen te ekaretia. . . . E anganira naba reirei Iehova ni kaineti ma te bwarannano ae korakora rinanon Te Taua-n-Tantani. Eng, e bon mumutiakinia ana aomata ao e atai ara namakin.” (1 Betero 5:6, 7) E teimatoa n toro iroun te Atua Sharon n taningaa rokon ana bong Iehova.
5. Tera te kakoaua ae a kona iai Kristian n nanomwaaka i aan te rawawata?
5 Tabeman Kristian a rotaki buaka ibukin baika a tia n rinanoi ni maiuia ngkoa. E nora te iowawa ae tiritiri Harley n te Kauoua n Buaka ike e a mimibuakaea iai te buaka. Ngkana e matu ao e bae n mwemweaero ni kangai: “Katuako! Taraiko!” E na bae naba ni maonotiti ngkana e uti. E ukera maiuakinan nanon ana kaetieti te Atua ma imwin tabeua te tai, e a moanna ni kerikaki korakoran ao mwaitin miina.
6. E kanga te Kristian temanna ni kaaitara ma te aoraki ae rotaki iai ana iango?
6 Temanna te Kristian are taonaki n te aoraki ae te bipolar disorder are e a kangaanga karaoan te mwakuri n auti nako irouna. Ma e teimatoa ibukina bwa e ataia bwa boni kamaiuana ma te koraki ake e tataekinna nakoia. (1 Timoteo 4:16) “N tabetai e a aki kona uotana ni katanga beeron te auti, ma e a manga taku, “Imwin tabeua te tai, I kekeiaki ni kanakoraoa au iango, ao I nakon te auti are imwina ao ni manga kataia riki. Rinanoni kateimatoan buokan te mwakuri ni minita, I a kateimatoaa iai marurungin au onimaki.” E rangi ni kangaanga kaakaean bobotaki irouna naba, ma e kakoauaa te tari mwaane aio bwa iai kakawakin te bobotaki n itamwaomwao. Mangaia are e a kakorakoraa bwa e aonga n roko iai.—Ebera 10:24, 25.
7. E ngae ngkana a maaku aomata n taetae i mataia aomata ke n iri n te botaki, ma a na kanga ni kaotia bwa a nanomwaaka?
7 Iai tabeman Kristian aika a taonaki n te aoraki ae te phobia, are nanona a rangi ni korakora maakuia ni waaki ke bwaai. N te katoto, a kona ni maaka te taetae i mataia aomata ke ni boni kaei bobotaki n te ekaretia. Ai matoatoara riki irouia aia anga kaeka ni bobotaki ni Kristian ke ni bon anga te kabwarabwara n Te Kuura ni Kataneiai Ibukia Taan Uarongorongo! Ma a bon nanomwaaka ao ti kaungaaki n rorokoia ao aia kaekaeka.
8. Tera ae rangi n uaana ngkana ko aitara ma kangaanga aika a rotaki iai am iango ke am namakin?
8 E kona ni buoka te aomata kabatian te motirawa ao te matu n nanomwaaka i aan ana kangaangan ni kaineti ma ana iango ao ana namakin. E kona naba n ibuobuoki te tutuo mairoun te taokita. Ma ae rangi ni uaana, bon onimakinan te Atua rinanon te tataro. E taku Taian Areru 55:22, BK: “Angani Iawe rawawatam, ao e na buokiko, e aki kariaia te aomata ae e raoiroi ba e na konaaki.” Ti bia ngkanne ‘onimakina Iehova n nanora ni kabane.’—Taeka N Rabakau 3:5, 6.
Teimatoa i Aan Buan ae Tangiraki
9-11. (a) Tera te bwai ae kona ni buokira n nanomwaaka i aan te rawawata ni kaineti ma maten ae tangiraki iroura? (b) E na kanga ana katoto Anna ni buokira n nanomwaaka ni buan ae tangiraki iroura?
9 E kona n reke te nanokawaki ae korakora imwin karaureaia kaain te utu n te mate. E tang Aberaam ngke e mate buuna ae tangiria ae Taara. (Karikani Bwaai 23:2) E ngae ngke e kororaoi Iesu ma “e tang” ngke e mate raoraona are Rataro. (Ioane 11:35) Ngaia are e bae n nanokawaki te aomata ngkana e mate ae tangiria. Ma a ataia Kristian bwa iai te mangauti. (Mwakuri 24:15) Ngaia are a na aki “nanokawaki, n ai aroia tabemang akana akea aia kaantaninga.”—1 I-Tetaronike 4:13.
10 Ti na kanga ni kaaitara ma te karawawata ni buan ae tangiraki iroura? Tao e na bae n ibuobuoki te kaikonaki aei. Ti aki rangi n nanokawaki n te tai ae rangi ni maan ngkana e mwananga nako raoraora, ngkai ti kaantaningaia bwa ti na manga kaitiboo ma ngaia n okina. N aron naba anne, bwainan te iango ae kuri n titeboo ma anne ni kaineti ma maten te Kristian ae kakaonimaki, e kona ni kauarerekea rawawatara ibukina bwa ti ataia bwa e kaantaningaa naba te mangauti.—Te Minita 7:1.
11 Onimakinan “te Atua ae te tia karika kabebetean te nano ni kabanea,” e na buokira ni kananomwaakaira ni buan ae tangiraki iroura. (2 I-Korinto 1:3, 4) E na rangi n ibuobuoki nakoira naba iaiangoan te bwai ae karaoia te aine ae e mate buuna ae Anna, n te moan tienture. Tii itiua ana ririki ni mare ngke e a riki naba bwa te aine ae mate buuna. Ngke 84 ana ririki ni maiu, ao e bon teimatoa naba ni beku iroun Iehova n te tembora. (Ruka 2:36-38) Akea te nanououa bwa e na bon buokaki n nanomwaaka n nanokawakina ao maroana, n anuana ae kaotiota te kakaonimaki. E kona ni buokira n nanomwaaka ni buan ae tangiraki iroura, te roroko ni bobotaki ni Kristian, n ikotaki ma karaoan te mwakuri n tataekina te Tautaeka n Uea.
Kaaitara ma Kataaki Aika Kakaokoro
12. Tera te kangaanga ae irekereke ma te utu aika a tia Kristian tabeman n nanomwaaka i aana?
12 A riai tabeman Kristian n nanomwaaka i aani kataaki aika irekereke ma te maiu n te utu. N te katoto, ai rawawatara te utu ni karaoan te wene ni kimoa iroun te rao ni mare temanna! Ibukin rawawatan te rao ni mare are karaoa te bure raona, e a kona n aki matu ao n aki kona n taua tangina. E kona ni karika te rawawata karaoan mwakuri aika bebete aika a kona n kariki kairua ke kabuanibwai. E kona n aki rin kanan te rao are aki bure, n rua rabwatana, ke tao n reke ana kangaanga n ana iango. E na kona n rangi ni kangaanga irouna karaoan mwakuri ni Kristian. Ao ai mwaitira riki rotakibuakaia ataei iai!
13, 14. (a) Tera te kaunganano ae ko karekea man ana tataro Toromon ni katabuan te tembora? (b) E aera ngkai ti riai n tataroakina te taamnei ae raoiroi?
13 Ngkana ti rinanon aeka ni kangaanga aikai ao Iehova e katauraoi buokara aika ti kainnanoi. (Taian Areru 94:19) E ongoraei aia tataro ana aomata te Atua n aron ae kaotaki n ana tataro te Uea are Toromon ni katabuan ana tembora Iehova. E tataro Toromon nakon te Atua ni kangai: “Ngkana tao e karaoaki te tataro teuana ma te bubuti teuana iroun te aomata temanna, ke irouia am aomata aika Iteraera ni kabaneia, aika a na bane nako n atai kain nanoia, ma n arori baiia nakon te maneaba aei; ao Ko na ongongo mai karawa are nem ni maeka, ao Ko na kababara aia buakaka, ao Ko na kakaraoi, ao Ko na angangania aomata nako n aron aroia nako, aika Ko atai nanoia nako; ba boni Ngkoe, ae ti Ngkoe, ae Ko atai nanoia natiia aomata ni kabaneia; ba a aonga ni makuko ni kabane aia bong aika a na maeka iai i aon te aba ae Ko angania ara bakatibu.”—1 Uea 8:38-40.
14 E na bae ni korakora te ibuobuoki n tataroakinan te taamnei ae raoiroi. (Mataio 7:7-11) E irekereke uaan te taamnei ma aeka n anua aika te kimwareirei ao te rau. (I-Karatia 5:22, 23) Ai karaunanora ae ngkana e kaekai ara tataro Tamara ae i karawa ao e na onea te rawawata nakon te kimwareirei ao te marakinnano nakon te raunnano!
15. Baikara kiibu aika a na ibuobuoki ni katoki raraomara?
15 E riai ni kaantaningaki te raraoma ngkana ti nanomwaaka i aan te rawawata ae korakora. Ma e ngae n anne, tao e na kakerikaka te raraoma kawakinan ana taeka Iesu aei: “Tai iangoi maiumi n raraomaeakini kanami, ma nimami; ao tai iangoi naba rabatami n raraomaeakini karabami. . . Ma kam na ukoukora moa uean te Atua ma ana raoiroi; ao a na bane n raonaki baikai nako imi.” (Mataio 6:25, 33, 34) E kaumakira te abotoro Betero bwa ti na ‘kabane ara iango ae te iango n raraoma, ni kaki i aon te Atua, bwa E bon mumutiakinira.’ (1 Betero 5:6, 7) E riai te kakorakora bwa ti aonga n totokoa te kangaanga. Ma imwin karaoan te bwai ae ti konaa, e aki kona n ibuobuoki raraomaeakinan kangaanga ma e kona ni buokira riki tataroakinana. E anene ni kangai te tia areru: “Angan Iehova arom nako; ao onimakinna, ao E na boni karaoia.”—Taian Areru 37:5.
16, 17. (a) E aera ngkai ti aki kona ni kainaomataki man te raraoma ni kabane? (b) Tera ae ti na rinanona ngkana ti maiuakina ae taekinaki n I-Biribi 4:6, 7?
16 E korea ae kangai Bauro: “Kam na tai iangoa te bwai teuana n raraomaeakinna; ma a na kaotaki ami bubuti nakon te Atua ni bwaai ni kabane, n te tataro ma te bubuti ma te katituaraoi. Ao te rau are mairoun te Atua, are te rau are aki konaki n ataki teutana, e na kawakin nanomi ao aia iango nanomi i nanoni Kristo Iesu.” (I-Biribi 4:6, 7) Ni koauana, a aki kona ni kainaaomataki kanoan Atam aika aki kororaoi man te raraoma ni kabane. (I-Rom 5:12) “Boni kamarakan nanoia” ana karo Etau aika mamaka te Atua aika Itaaka ao Rebeka, Etau ma buuna ae tibun Eta. (Karikani Bwaai 26:34, 35) E bae ni karika raraomaia Kristian n aron Timoteo ao Terobimo te aoraki. (1 Timoteo 5:23; 2 Timoteo 4:20) E tabeaianga naba Bauro ibukia raona n onimaki. (2 I-Korinto 11:28) Ma e tatauraoi te ‘tia ongo tataro’ nakoia aika a tangiria.—Taian Areru 65:2.
17 Ti karekea buokara ao kabebeteara mairoun “te Atua are e reke te rau mai Rouna” ngkai ti kaantaningaa ana bong Iehova. (I-Biribi 4:9) E ‘atataiaomata ao e akoi’ Iehova, e ‘raoiroi ao e tatauraoi ni kabwarabure’ ao “E uringira ba taano ngaira.” (Te Otinako 34:6; Taian Areru 86:5; 103:13, 14) Mangaia are ti na ‘kaotiotii ara bubuti nakoina’ ao e na anganira mwina “te Atua are e reke te rau mai Rouna,” raunnanora ae korakora riki nakon ae a kona n iangoia aomata.
18. E na kanga n ‘noraki’ raoi te Atua n aron ae taekinna Iobi 42:5?
18 Ngkana e kaekaki ara tataro ao ti ataia ngkanne bwa e mena te Atua irarikira. E taku Iobi imwin nanomwaakana n ana kangaanga: “Ti taekam are I ongo ngkekei, ao ngkai, I bon noriko.” (Iobi 42:5) Ti kona n ‘nora’ te Atua ni matan nanora, ara onimaki, ao kakaitaura n te aro ae tuai man nonoraki rimoa n iaiangoan ana mwakuri nakoira. Ai raura nanora ao ara iango n reken kinaakina n aron aei!
19. Tera ae na riki ngkana ti ‘kabane ara iango ae te iango n raraoma ni kaki i aon Iehova’?
19 Ngkana ti ‘katikui rawawatara ni kabane i aon Iehova,’ ti a kona n teimatoa i aan kataaki ma te raunnano ae na kamanoa nanora ao ara iango. Ti na rinanon te kainaomataki man te aki rauaki ao te mamaaku i nanora. E na aki manga katabeaki ara iango n te raraoma ke te tabeaianga.
20, 21. (a) Tera te kakoaua ibukin te raunnano ae korakora are e kona n reke n rongorongon Tetebano irouia akana a bwainikirinaki? (b) Taekina te katoto ibukin teimatoan te rau i aan kataaki ni boong aikai.
20 E kaotiota te raunnano te tia rimwin Kristo ae Tetebano n teimatoana i aan kataakin ana onimaki ae korakora. Imwain taekinan ana kabanea n taeka ao “a nora matana ba kaanga ai aroni matan te anera” ni kabaneia te koraki ake kaain te Tanirim. (Mwakuri 6:15) Tein matana e rau kanga ai aron matan te anera ae a na tia uataeka te Atua. Imwin kaotaraeaia iroun Tetebano are bon ngaia aika tiringa Iesu, ao “a nanomaraki n un, ao a kangengei wiia nako ina,” taani motikitaeka. “E on n te Tamnei are Raoiroi,” Tetebano “ao e taratara rake nako karawa, ao e nora mimitongin te Atua, ma Iesu ba E tei i angaatain te Atua.” E kakaonimaki Tetebano ni karokoa matena imwin kakorakorana n te miitara arei. (Mwakuri 7:52-60) E ngae ngke ti aki karekei miitara, ma ti kona ni karekea te raunnano ae korakora ae anganira te Atua ni bwainikirinara.
21 Iangoi aia taeka Kristian ake a kamateaki n te Kauoua ni Buaka are Kabutaa te Aonnaba irouia taian Nazi. E taekina ae kangai temanna imwin motikan taekana n te boowi : “Te moti bon te kamateaki. I ongoraa, ao imwina I a taekin taeka tabeua man ana taeka ara Uea ae kangai, ‘Ko na kakaonimaki ni karokoa matem,’ ao e a toki naba ikanne. Ma tai katabeaiangaingkami iai bwa I bon rau, ae te raunnano ae korakora ae ko aki kona n ataia!” E korea ae kangai nakoia ana karo te teinimwaane ae te Kristian ngke e nang kabakuaki roroana: “E a tia ni bwakanako te nukanibong. Iai riki au tai are N na kona ni bita au iango iai. Ma, I kona ni kukurei n te aonnaba aei imwin kakean ara Uea irou? N na bon aki! Kam na karau nanomi ngkai bwa I kitana te aonnaba aio ma te kimwareirei ao te rau.” Bon akea te nanououa bwa e na bon boutokaia ana toro Iehova aika kakaonimaki.
Ko Kona n Nanomwaaka!
22, 23. Tera ae ko kona ni kakoauaa ngkana ko kaantaningaa ana bong Iehova ma nanomwaakam?
22 Tao ko na aki kaaitara ma kangaanga aika ti a tia ni maroroakin. Ma eti are e taekinna Iobi are mamaaka te Atua ngke e kangai: “E bungiaki ni kananoanga te aomata, e kimototo maiuna, ao iriana te rawawata.” (Iobi 14:1, BK) Tao ngkoe te karo ae ko kakorakorako ni kaira natim man te Baibara. Ai kukureira ngkoe n teimatoan natim ni kataakina n ana tabo n reirei, ngkana e tei n nene ibukin Iehova ao ana reirei ae raoiroi! Tao ko na bae n rinanon naba kangaanga ao kataaki n taabo ni mwakuri. Ti kona n teimatoa i aan kangaanga ao aaro riki tabeua, ibukina bwa ‘e uouotii uotara n te bong ae koraki Iehova.’—Taian Areru 68:19.
23 Tao ko kona n iaiangoiko bwa te aomata ngkoe ae ko aki karaoi mwakuri aika rianako, ma uringnga are Iehova e aki mwanuokin ami mwakuri ao ami tangira are kam kaotiotia ibukin arana ae tabu. (Ebera 6:10) Ma n ana ibuobuoki, ti a kona n nanomwaaka ni kataakin ara onimaki. Ngaia are teimatoa n iangoa kakaraoan nanon te Atua n ami tataro ao n ami babaire. Ngkanne ko na kona ni kakoauaa te kakabwaia ao te boutoka ngkai ko taningaa ana bong Iehova ni kaotiotan te nanomwaaka.
Tera Am Kaeka?
• E aera ngkai a kainnanoa te nanomwaaka Kristian?
• Tera ae kona ni buokira bwa ti na nanomwaaka n aorakira ao ni buan ae tangiraki iroura?
• E kanga te tataro ni buokira bwa ti na nanomwaaka i aan kataakira?
• E aera ngkai ti kona n kaantaningaa ana bong Iehova ma nanomwaakara?
[Taamnei n iteraniba 23]
E buokira te tataro n nanomwaaka i aan kataakin ara onimaki