Kaatuua Iangoan Raoiroin Ana Botaki Iehova
“Ti na rauaki n raoiroin am auti.”—TAIAN ARERU 65:4.
1, 2. (a) Tera aron rotakia ana aomata te Atua n te babaire ae irekereke ma te tembora? (b) Baikara baike e katauraoi Tawita ibukin katean te tembora?
TEMANNA mai buakoia aomata aika rianako aroaroia ake a taekinaki n te Baibara n Ebera, bon Tawita are kaain Iteraera rimoa. E onimakina Iehova ae te Atua ma nanona ni kabane te tia kawakin-tiibu, te tia katangitang, te burabeti ao te uea aei. Ana iraorao Tawita ae kaan ma Iehova, e a karikirakea i nanona kani katean mwaneaban te Atua. E na riki te mwaneaba ke te tembora anne bwa, nibwan te taromauri ni koaua i Iteraera. E ataia Tawita bwa a na kukurei ao ni kakabwaiaki ana aomata te Atua man babaire aika irekereke ma te tembora. Mangaia are e a anene ni kangai: “E a kabaia te aomata ae Ko [Iehova] rineia, ma ni kairia nako Im, ba e na maeka i nanon oni maneabam: Ti na rauaki n raoiroin am auti, are maneabam are tabu.”—Taian Areru 65:4.
2 E aki kariaiakaki Tawita bwa e na kaira katean mwaneaban Iehova. Ma e katukaki te mwioko ae okoro anne nakon natina ae Toromon. E aki ngurengure Tawita ngke e a anganaki temanna te mwioko are e korakora ingaingana ni kani karaoia. Ma e rangi ni kakawaki riki iroun teuaei bwa e na kateaki te tembora. E boutokaa te kateitei aei ma nanona ni kabane n arona n angan Toromon taamnei ake a na kabonganaki ibukin te kateitei, ake e a tia n anganaki iroun Iehova. Irarikin anne, Tawita e baireia ngaa ma ngaa tibun Rewi nakoni mwiokoaia aika kakaokoro nako ao e anga naba ana koora ma tirewa aika rangi ni bati ibukin katean te tembora.—1 Rongorongo 17:1, 4, 11, 12; 23:3-6; 28:11, 12; 29:1-5.
3. Tera aroaroia ana toro te Atua ni kaineti ma babaire ibukin taromaurian te Atua ni koaua?
3 A boutokai babaire ibukin te taromauri ae koaua ni mwaneaban te Atua tibun Iteraera aika kakaonimaki. Ngkai ana toro Iehova ngaira ni boong aikai, ti boutokai naba babaire ibukin te taromauri n ana botaki Iehova i aon te aba. Mangaia are ti kaotiotia iai, bwa titeboo ara kaantaninga ma Tawita. Akea iroura te nano ni kani ngurengure. Ao ti kaatuui ara iango i aon raoiroin ana botaki te Atua. Ko a tia n iaiangoi baika raraoi aika bati ake ti riai ni kakaitau iai ma nanora ni koaua? Ti na rinanon tabeua mai buakoia.
Kakatonga Ibukia Naake A Kairiri
4, 5. (a) E kanga ni kakororaoa mwiokoana “te toro ae kakaonimaki ae wanawana”? (b) Tera aron aia namakin tabeman taani Kakoaua ni kaineti ma amwarake n taamnei aika rereke irouia?
4 Iai bukina ae kakawaki ngkai ti riai ni kakaitau ibukin “te toro ae kakaonimaki ae wanawana,” ae rineaki iroun Iesu Kristo bwa mataniwin ana bwai i aon te aba. A kaira te waaki ibukin tataekinan te rongorongo ae raoiroi, bairean bobotaki n taromauri ao boreetian booki aika aanaki n te Baibara n taetae aika e raka mwaitiia nakon 400, te koraki ae te toro ae kakaonimaki aei a kaainaki irouia Kristian aika kabiraki. Mirion ma mirion aomata i aon te aba ni kabutaa aika katoong amwarake n taamnei aikai ni ‘kaamwarakeaia n taina ae riai.’ (Mataio 24:45-47) Ni koauana, bon akea te bwai ae na karika te ngurengure.
5 I nanon ririki aika bati, ao temanna Ana Tia Kakoaua Iehova ae kara ae Nei Elfi, are e a tia n namakina kabebeteana ao kaungaana man maiuakinan ana reirei te Baibara aika i nanoni booki ake a katauraoaki irouia te koraki ae te toro ae kakaonimaki. Ibukini kani kaotan nanona ni kakaitau, e a korea ae kangai Elfi: “Tera ae I kona ni karaoia ngkana akea ana botaki Iehova?” A a tia naba Peter ao Nei Irmgard n toro iroun te Atua i nanon ririki aika mwaiti. E kakaitau Nei Irmgard ibukini bwaai ni kabane ake a katauraoaki man ana botaki “Iehova ae tatangira man mwamwannano.” E nanonaki naba iai booki ake a kaineti nakoia aomata ake iai kainnanoia aika okoro, tao n aroia aika mataki, ke bonotaninga.
6, 7. (a) A kanga ni kairaki mwakuri i nanon ekaretia ni katobibia te aonnaba? (b) Tera ae e a tia n taekinaki ibukin iteran ana botaki Iehova i aon te aba?
6 E tei te Rabwata n Tautaeka ibukia Ana Tia Kakoaua Iehova, ibukin te ‘toro ae kakaonimaki.’ Te Rabwata n Tautaeka bon te kurubu ae karako mwaitiia ae kaainaki irouia mwaane aika kabiraki ake a beku ni kautun aia botaki Ana Tia Kakoaua Iehova ae katobibia te aonnaba i Brooklyn, New York. E rineia ana toro Iehova aika mwaatai te Rabwata n Tautaeka, bwa a na mwakuri ni mwaangan aobiti n tararua, ake a tararuai aia mwakuri ekaretia aika raka i aon 98,000 mwaitiia ni katobibia te aonnaba. A rineaki mwaane ake a boraoi maiuiia ma baike a taekinaki n te Baibara bwa unimwaane ao tooro ni minita n ekaretia aikai. (1 Timoteo 3:1-9, 12, 13) A karaoa te kairiri unimwaane ao a kawakinia kaain ana nanai te Atua ma te mwamwannano. Ai kakabwaiakira ngaira ngkai ti a kaaina te nanai anne ao n namakina te tangira ao te katiteuanaki ibuakoia ‘tarira’!—1 Betero 2:17, BK; 5:2, 3.
7 N onean mwin are a na ngurengure Kristian, a aki toki ni kaota aia kakaitau ibukin te kairiri ae tatangira mairouia unimwaane ni kaineti ma te onimaki. N te katoto, iangoa Birgit, ae te buu te aine ae te Kristian ae 30 ana ririki, ao iai natina. Ngke te roro-n-rikirake neiei, ao e irekereke ma te iraorao ae buakaka ike e a kuri n irarang iai. Ma e buokaki neiei ni birinako man te kabuanibwai aei, man aia reirei unimwaane man te Baibara ao aia boutoka raao n onimaki. Tera aron ana namakin Birgit ngkai? E taku: “I rangi ni kakaitau ngkai I teimatoa i nanon ana botaki Iehova ae moan te kakukurei.” E taku Andreas ae 17 ana ririki: “Bon aei raoi ana botaki Iehova, ae te botaki ae te kabanea n tamaroa n te aonnaba.” Ti aki riai ngkanne ni kakaitau ibukin raoiroin iteran ana botaki Iehova are i aon te aba?
A Aki Kororaoi Akana Karaoa te Kairiri
8, 9. Tera aroaroia aomata tabeman ake n ana bong Tawita, ao tera arona iai?
8 E koaua, bwa a aki kororaoi te koraki ake a rineaki bwa a na kaira taromaurian te Atua ae koaua. A bane ni karaoi kairua, ao iai naba tabeman aika teimatoa ni kakorakoraia ni buakani mamaaraia. E riai bwa a na maraki nanora ibukin aei? Tiaki ngaia anne. Iai aomata ake a anganaki mwiokoaia aika bati i Iteraera rimoa, aika kaakaraoi naba kairua aika kakaiaki. N te katoto, ngke te roro-n-rikirake Tawita, ao e butiaki bwa e na riki bwa te tia katanga te abi ibukin karauan nanon te Uea are Tauro. Imwina, e a manga kataia Tauro n tiringa Tawita, ike e a birinako iai n rawea maiuna.—1 Tamuera 16:14-23; 18:10-12; 19:18; 20:32, 33; 22:1-5.
9 A karaoi mwakuri n ribuaka naba tibun Iteraera tabeman. N te katoto, e tiringa ana koraki Tauro are Abenera, mataniwin ana taanga ni buaka Tawita are Ioaba. E kaitaraa Tawita are tamana Abetarom, ibukini kani kaueana. Ao e mwamwanaki Tawita iroun Aitobera are ana tia iango ae e onimakinna. (2 Tamuera 3:22-30; 15:1-17, 31; 16:15, 21) Ma e aki riki Tawita bwa te tia ngurengure; ao e aki kitana naba taromaurian Iehova. Ni koauana, e karaoi mwakuri aika rangi ni kaokoro. E kairaki Tawita ni kangaanga aikai bwa e na nimta Iehova ao e kateimatoaa aroarona ae moan te raoiroi n arona naba ngke e birinako mairoun Tauro. N te tai anne, e a anene Tawita ni kangai: “Ko na nanoangaai, te Atua, Ko na nanoangaai; bwa e onimakiniko tamneiu: Eng, N na kamaiuai n nuni baim ni kiba, ni karokoa nakoni kaai aikai.”—Taian Areru 57:1.
10, 11. Tera are e kaaitara ma ngaia te Kristian ae Gertrud ngke te roro-n-rikirake, ao tera ae e taekinna ibukin kabwakaia raona n onimaki?
10 Bon akea te ribuaka i nanon ana botaki Iehova, ngaia are ti aki riai ni ngurengure. E aki kona n taotaona nanona Iehova ke ana anera ke taani kawakin-tiibu n te ekaretia, nakon tikuia aomata aika kaakaraoi mwakuri n ribuaka ke aika buakaka n te ekaretia ni Kristian. Ma e ngae n anne, ao ti bane ni kaaitara ma mwin te aki kororaoi mairouia ana toro te Atua tabeman ke oin mamaarara.
11 E a maan ngkai Nei Gertrud ni beku iroun Iehova, ma ngke te ateiaine ngaia, ao e a bukinaki bwa te tia kewe are e aki kabwanina ana tai n uarongorongoa te Tautaeka n Uea. Tera aron neiei? E ngurengure Gertrud ibukin aei? E aki. Teutana te tai imwain maten neiei n 2003 ngke ai 91 ana ririki, ao e uringa aroni maiuna rimoa ao e taku: “E reke reireiau man bwaai ni kabane aika riki i nanoni maiu bwa e ngae ngke a kaakaraoa ae bure aomata, ma e boni kaira karaoan te mwakuri ibukina Iehova ao ni kamwakuria iai aomata aika aki kororaoi.” Ngkana e a kaaitara Gertrud ma aki-kororaoia ana toro te Atua, e kakorakoraa n tataroakina buokana mairoun Iehova.
12. (a) Tera te katoto ae buakaka are a karaoia tabeman mai buakoia Kristian ake n te moan tienture? (b) Tera ae ti riai ni kaatuua iangoana?
12 Kioina ngkai a aki kororaoi Kristian aika a moan te kakaonimaki ao n ongeaba, ti bia teimatoa naba ngkanne ni “karaoi bwaai ni kabane n aki ngurengure” ngkana a karaoa ae kairua ana toro te Atua ake a a tia ni mwiokoaki. (I-Biribi 2:14) Ai kananokawakira ngkana ti a kakairi n aia katoto ae buakaka tabeman man te ekaretia ni Kristian n te moan tienture! Ni kaineti ma te tia rimwin Kristo ae Iuta, a “aki mutiakinia uea, ao a taetaebuakaia akana neboaki,” taan reirei ni kewe ni boong akekei. Irarikin anne, taani bure akanne bon taani ‘bangantaeka ao taani ngurengure.’ (Iuta 8, 16) Ti bia rarawa nakoni kawaiia taani banga ni ngurengure, ao ni kaatuui ara iango i aoni baika raraoi aika ti anganganaki rinanon te “toro ae kakaonimaki.” Ti bia iangoa raoiroin ana botaki Iehova bwa te bwai ae moan te kakawaki ao ni “karaoi bwaai ni kabane n aki ngurengure.”
“E Matoatoa te Taeka Anne”
13. Tera aroia tabeman ni kaineti ma ana reirei Iesu Kristo tabeua?
13 A ngurengure aomata tabeman n te moan tienture ibukia ana toro te Atua ake a rineaki, ao ake tabeman a ngureakina ana reirei Iesu. N aron ae e koreaki n Ioane 6:48-69, e taku Iesu: “Ane kana irikou, ma n nima rarau, ao e reke i rouna te maiu are aki toki.” Ngke a ongo taeka aikai, “ana reirei aika bati . . . a taku: E matoatoa te taeka anne; ai antai ae kona n ongora iai?” E ataia Iesu bwa a “bangantaeka ana reirei i bukin te taeka arei.” Ibukin anne, “a kerikaki ana reirei aika bati, ao a aikoa manga airiri ma Ngaia.” Ma a aki bane ni ngurengure ana reirei. Nora ae riki ngke e titiraki Iesu nakoia ana abotoro ake 12: “Ao ngkami kam kan nako naba?” E kaeka te abotoro Betero ni kangai: “Te Uea, ti na nako n antai? e mena i Roum taekan te maiu are aki toki. Ao ti kakoauako, ao ti ataiko, ba Teuare Moan te Raoiroi Ngkoe, are Natin te Atua.”
14, 15. (a) E aera ngkai a a tia n namakina te aki raunnano tabeman ni kaineti ma reirei ni Kristian tabeua? (b) Tera reireiara man rongorongon Emanuel?
14 Bon iai naba ana aomata te Atua n taai aikai ake a aki rau nanoia ni kaineti ma te reirei ni Kristian teuana, ao a ngurengure ni kaitaraa iteran ana botaki Iehova are i aon te aba. Ma e rangi ni karako mwaitiia. E aera bwa e riki aei? E aki toki n riki te aeka ni ngurengure aei, man te aki ota raoi n ana mwakuri te Atua. E kaota te koaua nakoia ana aomata te tia Karikiriki teutana imwin teutana. Mangaia are, e na bae ni kaetaki ara atatai i aon te Baibara n te tai teuana ma teuana. A kimwareirei angiina mai buakoia ana aomata Iehova ni kaetakiia. Tabeman a a rikirake ni ‘kabatiai aia raoiroi’ ao a rawa ni bitii aroaroia. (Te Minita 7:16) E kona n riki aei man te kainikatonga, ao a a bwaka tabeman n ana kai ni kabwaru te nano ni kan inaaomata. E ngae ngke tera bukina, ma e karuanikai te aeka ni ngurengure aei, kioina ngkai e kona ni kaokira nakon te aonnaba ma kawaina nako.
15 N te katoto, Emanuel bon te tia Kakoaua are e waei bwaai tabeua ake e wareki ni booki ake mairoun “te toro ae kakaonimaki ae wanawana.” (Mataio 24:45) E a katoka warekan ara boki ni Kristian ni karokoa e a tuangia unimwaanen te ekaretia n ana tabo, bwa e a aki kan atongaki bwa Ana Tia Kakoaua Iehova. Ma imwin tabeua te tai ao e a ataia Emanuel bwa ngaia a bon eti ana reirei ana botaki Iehova. E taetae ma taani Kakoaua ma ni kariaia burena ao e a manga kaokaki bwa Ana Tia Kakoaua Iehova temanna. Ibukin anne, e a manga riki bwa te aomata ae kukukurei.
16. Tera ae kona ni buokira n tokanikai i aon nanououara ni kaineti ma reirei ni Kristian tabeua?
16 Ma tera arora ngkana tao ti a iraraang ni kani ngurengure ibukin raraomara n aia reirei tabeua ana aomata Iehova aika rereirei iai? Ti bia taotaon nanora. Rimwi riki, ao e kona ni manga boreetia te rongorongo teuana te “toro ae kakaonimaki” ae kaekaan raoi ara titiraki ao ni kaitiaki baika ti nanououa iai. Ti wanawana ngkana ti ukoukora buokara mairouia unimwaanen te ekaretia. (Iuta 22, 23) E kona ni katoka nanououara te tataro, te ukeuke n reirei i bon iroura ao te bobotaki ma raora n onimaki. Ao a kakorakorai riki nanora ni kani kakaitau ibukin ana koaua te Baibara ake a kakorakorai ara onimaki, ake ti reiakini rinanoni kawain Iehova n itoman ma aomata.
Kateimatoaa te Nano ae Raoiroi
17, 18. Tera te aroaro ae ti riai ni bwainna n onean mwin te ngurengure, ao bukin tera?
17 Ni koauana, iai irouia aomata aika aki kororaoi rikiaia ae te kani bure, ao e kona ni korakora irouia tabeman te kani ngurengure ae akea bukina ae riai. (Karikani Bwaai 8:21; I-Rom 5:12) Ma ngkana ti a riki bwa taani ngurengure, e a kona iai n ruanikai ara iraorao ma Iehova ae te Atua. Mangaia are, ti riai n taobaraa te nano ni kani ngurengure.
18 N onean mwin are ti na ngurengure ibukin bwaai n te ekaretia, ti wanawana riki ngkana ti kateimatoaa te nano ae raoiroi ao n tou mwin ara babaire ae katabetabeira, ae ti na kimwareirei, ti na karinerine, ti na bwaina te iango ae riai ao ni marurung n te onimaki. (1 I-Korinto 15:58; Tito 2:1-5) E tautaekan bwaai ni kabane Iehova i nanon ana botaki, ao e atai baika ririki n taian ekaretia Iesu, n ai arona naba n te moan tienture. (Te Kaotioti 1:10, 11) Taotaona nanom ni kaantaningaa te Atua, ao Kristo ae Atuun te ekaretia. A kona ni kabonganaki te koraki ake a mwiokoaki bwa taani kawakina te nanai ibukin kaetan baika riai ni kaetaki.—Taian Areru 43:5; I-Korote 1:18; Tito 1:5.
19. Tera ae ti riai ni kaatuui ara iango i aona ni karokoa te tai are e a roko korakoran ana kairiri te Tautaeka n Uea i aoia aomata?
19 N te tai ae waekoa ao e nang toki te waaki ae buakaka ae ngkai, ao e na tautaekania aomata te Tautaeka n Uea iroun te Mesia. E rangi ni kakawaki bwa ti na kateimatoaa te nano ae raoiroi ni karokoa te tai anne! Ti na buokaki man aei n atai aroaroia raora n onimaki aika raraoi, n onean mwin are ti na kaatuua iangoan aia kairua. E na karekea kukureira kaatuuan ara iango i aon raoiroin te aomata. N onean mwin are ti na namakina te kua ibukin te ngurengure, a na kaungaki nanora ao n teimatoa n onimaki.
20. E na buokira te nano ae riai n iaiangoi kakabwaia raa?
20 Ti kona naba n ururingi kakabwaia aika bati aika ti a a tia ni karekei ngkai ti kaaina iteran ana botaki Iehova ae i aon te aba, ngkana ti kateimatoaa iroura te nano ae raoiroi. Tii aio te botaki i aon te aonnaba ae kakaonimaki nakon te tia Tautaeka i aoni Bwaai ni Kabane. Tera am namakin ibukin te koaua anne ao kakabwaiam ibukin katabeam ma taromaurian te Atua ae koaua ae Iehova? Ko bia kakairi n aroaron Tawita are e anene ni kangai: “Ngkoe ae Ko ongo tataro, a na bane ni kawariko aomata. E a kabaia te aomata ae Ko rineia, ma ni kairia nako Im, ba e na maeka i nanon oni maneabam: Ti na rauaki n raoiroin am auti.”—Taian Areru 65:2, 4.
Ko Uringnga?
• E aera bwa ti riai ni kakaitau ibukia naake a kairiri n te ekaretia?
• Tera arora ae riai ngkana a kairua taari ake iai mwiokoaia?
• Tera ae ti riai n iangoia ibukin kaetakira ni kaineti ma otara n te Baibara?
• Tera ae kona ni buoka te Kristian bwa e na tokanikai i aon nanououana?
[Taamnei n iteraniba 14]
E angan Toromon Tawita taamnei ake a ana kabonganaki ibukin katean te tembora ao e boutokaa taromaurian te Atua ae koaua
[Taamnei n iteraniba 17]
A kukurei unimwaanen te ekaretia ni Kristian n ibuobuoki ni kaineti ma te onimaki