“KO NA KAKUKUREIKO IROUN IEHOVA”
“Ko na kakukureiko iroun Iehova; ao E na anganiko baikana e tangiri nanom.”—TAIAN ARERU 37:4.
1, 2. Antai Nibwan te kukurei ni koaua, ao e a kanga te Uea ae Tawita ni kaatuua taekan anne?
“A KABWAIA ke a kukukurei akana ataa kainnanoakin bwaai n taamnei irouia, . . . a kabwaia akana nanoanga, . . . a kabwaia taan raoi.” Iango aikai n ikotaki ma iango aika onoua riki aika kabwarabwaraa aroia aomata aika kukukurei, a riki bwa moan taeka aika rangi n anai nano n ana Kabwarabwara i aon te Maunga Iesu, ae tanoata taekana are ribootinaki iroun Mataio n ana Euangkerio. (Mataio 5:3-11, NW) Ana taeka Iesu a kakoauaa bwa e boni kona n reke te kukurei iroura.
2 Te anene ae tabu are oteaki iroun te Uea ae Tawita i Iteraera rimoa, e kaatuua taekan Teuare nibwan te kukurei ni koaua, ae Iehova. E kangai Tawita: “Ko na kakukureiko iroun Iehova; ao E na anganiko baikana e tangiri nanom.” (Taian Areru 37:4) Ma e na kanga ataakin Iehova ma aroarona nako ni “kakukureiko”? E na kanga iangoan bwaai ake e a tia ni karaoi ao ake e nang karaoi ni kaineti ma kakoroan bukin ana kaantaninga nako, ni kona n anganiko “baikana e tangiri nanom”? Kananoan te iango i aon Taian Areru 37 kibuna 1 nakon 11, e na kaekai titiraki aikai.
“Tai Bakantang Irouia”
3, 4. Tera te reirei n ibuobuoki mairoun Tawita are koreaki n Taian Areru 37:1, ao bukin tera bwa e riai n iraki nanona?
3 Ti maiu ngkai n “tai aika kamamate,” ae e korakora iai te buakaka. Ti a tia n nora kakoroan bukin ana taeka te abotoro Bauro aikai: “Ao aomata aika a buakaka, aika tani kewe, a na rikirake ni buakaka: a na mamanaia aomata ma ni mamanaia i bon irouia.” (2 Timoteo 3:1, 13, BK) A kai rotaki nanora ngkana e taraa n nakoraoi maiuiia ao kaubwaia aomata aika buakaka! A kona ni bane n anaaki nanora iai n te aro ae ti a manga aki rangi ni matairiki ni kaineti ma bwaai n taamnei. Nori moan taeka aika koreaki n Taian Areru 37 aika a kauringira taekan te kangaanga aei: “Tai kabonoa nanom irouia taani bure, tai bakantang irouia akana karaoa ae buakaka.”
4 Ni katoa bong, a katanoataki irouia botaki ni kanakorongorongo taekan mwakuri n ribuaka aika mwaiti kurikuri. Taani bitineti a babakanikawai n akea tuuaaia. Taani kakeru a karaoa ae aki-eti nakoia aomata aika kananoanga. A kamateaki aomata n aki ataaki bwa antai ae tiringiia ke a aki katuaeakaki taan tiringia. Mwakuri n ribuaka aikai, a kona ni kaunira ma n aki karaui nanora. Ibukina bwa a taraa n nakoraoi aia mwakuri taani kaakaraoa ae buakaka, ti kona ni manga moanna ni mataaiakina aia waaki. Ma te koaua bwa e na toki te buakaka ngkana ti un iai? Te koaua bwa mataiakinan aia bwai aomata aika buakaka, e na bita te babaire ni kaineti ma ngaiia? E bon aki! Ao akea naba bukina ae a na ‘bono nanora’ irouia. Bukin tera?
5. E aera ngkai taani kakaraoa ae buakaka a kabotauaki ma te uteute?
5 E kaeka ni kangai te tia areru: “Ba a na kai koreaki n ai aron te uteute, ao a na rai n ai aron te kai ae ububu ae mawawa.” (Taian Areru 37:2) Tao e kantara te uteute ae maiu raoi, ma e kai rai baana ma ni mate. Anne naba aroia taani kaakaraoa ae buakaka. E taraa n nakoraoi aia waaki n te tai aei moa, ma e aki kona n teimaan. Ngkana a mate, e na aki manga manena nakoia kaubwaia ae reke man te babakanikawai. N tokina, a na bane aomata ni karekea boon aia mwakuri nako, n te kaeti-taeka ae riai. E korea ae kangai Bauro: “Boon te bure te mate.” (I-Rom 6:23) Taani kaakaraoa ae buakaka ao aomata ni kabane aika aki-raoiroi, a na bon anganaki “boon” aia mwakuri ao akea riki. Ai matebuaka ra te aekaki ni maiu anne!—Taian Areru 37:35, 36; 49:16, 17.
6. Tera reireiara man Taian Areru 37:1, 2?
6 A riai ni marebu nanora ngkana a taraa n nakoraoi aia waaki taani kaakaraoa ae buakaka? Aio te reirei ae kakawaki ae riai n uringaki man te kibu 1 ao 2 n Taian Areru 37: Tai kariaia nakoraoin aia waaki bwa e na raira nanom man am beku iroun Iehova. Ma kaatuua iaiangoan kakabwaia aika irekereke ma tangiran bwaai n taamnei ao tiia aika irekereke ma ngaai.—Taeka N Rabakau 23:17.
“Onimakina Iehova, ao Karaoa ae Raoiroi”
7. Bukin tera ngkai ti riai n onimakina Iehova?
7 E kaungaira te tia areru ni kangai: “Onimakina Iehova, ao karaoa ae raoiroi.” (Taian Areru 37:3a) Ti riai ni mwiokoa raoi Iehova n taai aika ti taonaki iai n taian iango n raraoma ke iango n nanokokoraki ni kaineti ma ara onimaki. Boni ngaia Teuare e kona ni kamanoira n te itera n taamnei. E koreia Mote bwa “te aomata ae memena n te tabo ae raba ae ana tabo Teuare Moan te Rietata e na mamaeka n nun Teuare Moan te Mwaka.” (Taian Areru 91:1) Ngkana a aki karauaki nanora n rikiraken te buakaka n te aonnaba aei, ao ti riai riki ngkanne n onimakina Iehova. Ngkana e mwaoto tomaniwaera, ao ti kukurei n tautaua angan raoraora temanna ngkana ti nakonako. N aron naba anne, ti kainnanoa te ibuobuoki mairoun Iehova ngkana ti na nakonako ni kawain te onimaki.—Itaia 50:10.
8. E na kanga kaakaraoan te mwakuri ni minita ni Kristian n totokoa rikiraken aki-raun nanora, ngkai a taraa n nakoraoi aia waaki aomata aika buakaka?
8 Bwainnaorakian te nano ae aki-rau ibukin nakoraoin aia waaki aomata aika buakaka, bon te mwakuri korakora ni kakaaia ma ni buokiia aomata aika ai aroia tiibu bwa a na ataa raoi ana kaantaninga Iehova. Ngkai e a kauekeaki te buakaka, ao ti riai ni kabatiaa riki ara mwakuri n ibuobuoki nakoia aomata. “Tai mamanuokina karaoan ae e raoiroi, ae te ibuobuoki i marenami, ba bon akanne aeka ni karea aika a kakukureia te Atua,” e taekina anne te abotoro Bauro. Te mwakuri ae te kabanea n “raoiroi” ae ti kona ni karaoia, bon tibwatibwakin te rongorongo ae moan te raoiroi ibukin ana Tautaeka n Uea te Atua. Tataekinan te rongorongo nakoia aomata bon “te karea n nebonebo” nakon te Atua.—Ebera 13:15, 16, BK; I-Karatia 6:10.
9. Kabwarabwaraa ana taeka ni kaungaunga Tawita ni kaineti ma te “maeka i aon te aba.”
9 “Maeka i aon te aba, ao . . . kakaonimaki,” e taekinna Tawita. (Taian Areru 37:3b) “Te aba” n ana bong Tawita bon te aono are e angania I-Iteraera Iehova, ae te Aba ni Berita. N ana tai n uea Toromon, tian te aba anne, e moa mai Tan are i meang n toki i Beera-teba are tabona mai maiaki. Aio ana maeka Iteraera. (1 Uea 4:25) N aki ongeia bwa e ngaa abara ae ti maeka iai ngkai, ma ti kaantaningaa te tai are e na riki ni baretaiti iai te aonnaba aei ni kabuta, i aan te waaki ae boou ae raoiroi. N te tai moa aei, ti maeka n rau n te itera n taamnei.—Itaia 65:13, 14.
10. Tera ae na riki ngkana ti “kakaonimaki”?
10 Tera ae na riki ngkana ti “kakaonimaki?” E kauringira ni kangai te taeka n rabakau man te Baibara: “A na kabatiaki kabaian te aomata ae kakaonimaki.” (Taeka N Rabakau 28:20) A bati kakabwaia aika a na reke mairoun Iehova ngkana ti nanomwaaka n tataekina te euangkerio n te tabo are ti maeka iai ao nakoia aomata ni kabane aika ti kaitiboo ma ngaiia. N aron anne, Frank ma buuna ae Nei Rose, a moana karaoan te mwakuri ni bwaiania 40 te ririki n nako n te kaawa teuana i Scotland meang. Tabeman kaain te kaawa anne aika tangira te koaua ngkoa, a a tia ni manga beti nako mai iai imwain rokoia taanga aikai. Taanga ni bwaiania aikai, a aki bwara nanoia iai ma a moana karaoan te mwakuri ae tataekinan te rongorongo ao reiakinaia aomata bwa a na ririmwin Kristo. N te tai aei, ao iai te ekaretia ae maiureirei n te kaawa anne. E a tia Iehova ni kakabwaiaa aia kakaonimaki te taanga aei. E taku Frank ma te nanorinano: “Te kakabwaia ae te kabanea n raoiroi, bwa ti bon teimatoa naba ngkai ni mena i nanon te koaua, ao e tuai n toki bonganara iroun Iehova.” Eng, ngkana ti “kakaonimaki,” ao ti na anganaki kakabwaia aika mwaiti ao ti kakaitau iai.
“Ko na Kakukureiko Iroun Iehova”
11, 12. (a) Ti na kanga ni ‘kakukureira iroun Iehova’? (b) Tera te tia ae ko kona ni karekea ni kaineti ma am ukeuke n reirei, ao tera ae e na bae n reke ma iai?
11 Ibukin kakorakoran ara iraorao ma Iehova ao kateimatoan onimakinana iroura, ti riai ni ‘kakukureira iroun Iehova.’ (Taian Areru 37:4a) Ti na kanga n namakina te ‘kukurei’? Ti na moanibwaia Iehova, n onean mwin ae ti na tii tabe ma arora ao ara kangaanga. Te anga teuana ibukin karaoan anne, ngkana ti karekea ara tai ni wareware n ana Taeka. (Taian Areru 1:1, 2) Te koaua bwa e karekea te kukurei nakoim te wawareware n te Baibara? E na kakukureiko ngkana ko wareware i aan te kaantaninga ae ko na reireiniko riki taekan Iehova. Bukin tera bwa ko aki motirawa moa imwin tian warekan te mwakoro teuana ma n titirakiniko ni kangai: ‘Tera reireiau iai ni kaineti ma Iehova?’ E na buokiko naba ngkana ko katauraoa te beeba ae ko na koroboki i aona ngkana ko wareka te Baibara. Ni katoa tai are ko katoka moa iai am wareware ibukin iaiangoan bwaai aika ko a tibwa tia ni wareki, ao korea te kibu-n-taeka ae kauringko taekan aroaron te Atua aika moanibaa n raraoi. E anene ni kangai Tawita n te Areru teuana: “A na tangiraki ana taeka wiu ma iangoan nanou i matam, Iehova, ae au bwa ae rietata, ma au tia kamaiu.” (Taian Areru 19:14) Kaatuuan te iango i aon ana Taeka te Atua n te aro aei, bon te waaki ae ‘kakukureia’ Iehova ao boni ngaira naba.
12 Ti na kanga ni karekea te kukurei man ara ukeuke n reirei i bon iroura ao kananoan ara iango iai? Ti na karekea tiara ae ti na kabatiaa iai ara atatai i aon taekan Iehova ma aroarona nako. Booki n aron The Greatest Man Who Ever Lived ao Kaania Riki Iehovaa a anganira reirei aika mwaiti aika ti kona n iangoi ma te nano ni kakaitau. Ao ngkana e karaoaki anne, e kakoauaa Tawita bwa Iehova e na “anganiko baikana e tangiri nanom.” (Taian Areru 37:4b) Aei te aeka n onimaki ae kaira te abotoro Ioane bwa e na koroi taeka aikai: “Ao aio onimakinana i roura, ba ngkana ti bubuti te bwai teuana n ai aron nanona, ao E bon ongo i roura. Ao ngkana ti ataia ba E ongo i roura ni baika ti bubuti iai, ao ti atai baika ti butiia ba a reke i roura.”—1 Ioane 5:14, 15.
13. I nanon ririki aika a tibwa nako, tera te rikirake ae noraki n aaba aika mwaiti ni kaineti ma tataekinan rongorongon te Tautaeka n Uea?
13 Ibukina bwa ti kakaonimaki, akea moa te bwai ae tangiraki riki iroura, nakon ae e na karaoiroaki aron ana tautaeka Iehova. (Taeka N Rabakau 27:11) Tiaki te koaua bwa a onrake nanora n te kimwareirei ngkana ti ongora taekan te mwakuri n uarongorongo ae karaoaki ngkai, n aaba ake a tautaekanaki ngkoa ma te matoa? A ingainga nanora ni kan noria bwa tera riki te inaaomata ae na reke n taabo tabeua imwain tokin te waaki i aon te aonnaba ae ngkai. A mwaiti ana toro Iehova ake a mena n aaba ake i Maeao aika a kakorakoraia n tataekina te rongorongo nakoia ataein te reirei, aomata aika a biri nako man abaia, ao aomata tabeman ake a roko n tiku teutana te tai n aaba aikai ao a tangira te inaaomata ni kani waakina aia taromauri. A korakora nanora n tangiria bwa a na teimatoa ni kaotiota te oota aomata aikai ngkana a oki rikaaki nakon abaia, e ngae ngke e taraa ni kangaanga karaoana ngkai e totokoaki moa iai tataekinan te rongorongo.—Mataio 5:14-16.
“Angan Iehova Arom Nako”
14. Baikara bwaai aika kakoauaa bwa ti boni kona n onimakina Iehova?
14 Ai bebete ra nanora n ataakin ae a kona ni kamaunaki naba ara iango n raraoma ma kangaanga aika taonira! E na kanga ni karaoaki anne? “Angan Iehova arom nako; ao onimakinna,” e taku Tawita, “ao E na boni karaoia.” (Taian Areru 37:5) A bati bwaai aika noraki n ara ekaretia aika kakoauaa bwa e kona n onimakinaki Iehova ibukin te ibuobuoki. (Taian Areru 55:22, BK) Te koraki aika kabwanina aia tai n ana mwakuri te Atua aika tao bwaiania, mataniwi aika mwamwananga, mitinare, ke taan ibuobuoki aika mwakuri i Beta-era, a bane ni kakoauaa ae e teimatoa Iehova ni kawakiniia. E aera bwa ko aki titirakinia aomata aikai bwa a kanga n tia ni buokaki iroun Iehova? Bon akea te nanououa bwa a na taekin rongorongon bwaai aika riki nakoia aika mwaiti, aika kaotia bwa e tauraoi n ibuobuoki bain Iehova n taiani kangaanga. E bon aki toki ni karekei bwaai aika kainnanoaki ibukin maiuia ana aomata.—Taian Areru 37:25; Mataio 6:25-34.
15. E a kanga n oota nako raoiroia ana aomata te Atua?
15 Ngkana ti mwiokoa ma n onimakina raoi Iehova, ti kona n namakina naba koauan ana taeka te tia areru aikai: “E na kaotinakoa am raoiroi n ai aron te oota, ao kaetan taekam n ai aron te tawanou.” (Taian Areru 37:6) A mwaiti ara tai n noria bwa a kabwaouai taekara aomata, ngkai Ana tia Kakoaua Iehova ngaira. Ma e kauka aia iango aomata aika raraoi nanoia Iehova, ni buokiia bwa a na noria bwa ti kaakaraoa ara mwakuri n uarongorongo ibukina bwa ti tangira Iehova ao raora n aomata. Ao e ngae ngkana ti kabuakakaki irouia aomata aika mwaiti, ma e aki kona n raba aroarora aika raraoi ma n eti. E kateimatoaira Iehova rinanon bwainikirinara ao riribaakira n itera aika mwaiti. Ibukin anne, e oota mwaaka raoiroia ana aomata Iehova n aron ootan tai n te tawanou.—1 Betero 2:12.
“Taona Nanom ao Kantaninga”
16, 17. Tera ae riai ni karaoaki ngkai, ae kabwarabwaraki n Taian Areru 37:7, ao bukin tera?
16 E reitia nako ni kangai te tia areru: “Taona nanom ao kantaninga irouni Iawe, ke e tai bue nanom iroun teuare e tekeraoi ke iroun te aomata ae e kakamane.” (Taian Areru 37:7, BK) Man taeka aikai ao e a katerea iai Tawita bwa ti riai n taona nanora ma ni kakaantaningaa ana mwakuri Iehova. Akea bukina ae ti na ngurengure n te tai aei, e ngae ngkai e tuai ma n toki te waaki aei. Tiaki te koaua bwa ti a ataia iai bwa e abwabwaki riki ana nanoanga ao ana taotaonakinnano Iehova nakon are ti kaantaningaia rimoa? Ti kona ngkai ni kaotia bwa ti tabe naba n taotaon nanora moa ngkai ti kakorakoraira n tataekina te rongorongo ae raoiroi imwain rokon te toki? (Mareko 13:10) Ti na tarataraira raoi ngkai bwa ti kawa ni mwaninga nako ni karaoa te mwakuri teuana ae kona n iraea te kimwareirei ao te mweeraoi ae ti namakinna ngkai ni kaineti ma ara onimaki. Ti riai ngkai ni kakorakoraira riki n rarawa nakon te katikitiki ae buakaka ae roroko man ana waaki Tatan. Ao ti riai naba ngkai ni kateimatoaa te aroaro ni maiu ae itiaki, ma n rawa ni kakeaa bongan taraakira ae raoiroi i matan Iehova. Ti bia teimatoa ni katinanikua iangoan te wene ni bure ao kararoan mwakuri aika irekereke ma kaibwabwarun te rabwata nakoia aomata nako, ngkana mwaane ngaiia ke aine.—I-Korote 3:5.
17 “Toki n un, ao kitana te kani kareke kai,” e reireinira Tawita. “Tai kabonoa nanom, ba mwina ti te karaoa ae buakaka. Ba a na teweaki nako taani kakaraoa ae buakaka: Ao akana kaantaninga Iehova a na abana te aba.” (Taian Areru 37:8, 9) Eng, ti kona n onimakina rokon te tai ae e a kaan ngkai, ike e nang kamaunaa te ribuaka Iehova ao taani kaakaraoa ae buakaka ni kabane mai aon te aba.
“Ai Ti Teutana Riki”
18, 19. Baikara taeka ni kaunganano aika ko kunei n Taian Areru 37:10?
18 “Ai ti teutana riki, ao akea naba te aomata ae buakaka: Eng, ko na tarataraa raoi ana tabo, ao akea naba.” (Taian Areru 37:10) Ai unga ra nanora n taeka aikai, kioina ngkai ti a kaan ma tokin te waaki ae buakaka aei ao te mangaongao ae riki man te kan inaaomata man ana tautaeka Iehova! Aia tautaeka ni kabane aomata a a bane n tia n aki nakoraoi ma ni kariki kangaanga aika kakaiaki. Ao ti a kaan ngkai ma te tai ae e na manga tautaekanaki iai te aonnaba iroun te Atua, rinanon ana Tautaeka n Uea ae na kairaki iroun Iesu Kristo. E na tau taekan bwaai ni kabane aika i aon te aonnaba ma ni kamaunaia aomata ni kabane aika kairiribai nakon ana Tautaeka n Uea te Atua.—Taniera 2:44.
19 N te waaki i aon te aba ae boou are e na kairaki n ana Tautaeka n Uea te Atua, ko na bon aki kona ni kunea temanna “te aomata ae buakaka,” bwa te aomata ae e a manga karitei iai nakon Iehova, e na waekoa n taekaki nako. Akea te aomata ae kabuakakaa ana tautaeka ke ae e rawa n aantaeka irouna ae kona ni mena iai. Aomata ni kabane akana a na maeka i rarikim a na nanoteuana ni kani kakukureia nanon Iehova. Ai mweeraoi ra te aba iai, bwa akea kainnanoakin taian roka, bwaai ni kamanomano, ke bwaai tabeua riki aika a na urua te onimakinaki ao te kukurei ni koaua!—Itaia 65:20; Mika 4:4; 2 Betero 3:13.
20, 21. (a) Antai aomata aika “nimamanei” aika taekinaki n Taian Areru 37:11, ao a kunea iia te “raoi” ae bati? (b) Baikara kakabwaia aika a na reke iroura ngkana ti kakairi iroun Tawita are Kakannato riki?
20 Ngkanne, “a na abana te aba akana nimamanei.” (Taian Areru 37:11a) Antai aomata aika “nimamanei” aikai? Te taeka ae rairaki bwa “nimamanei” e nako man te taeka ae nanona, “kananorinanoa, kamangoria.” Eng, aomata aika “nimamanei” bon aomata aika a nanorinano ni kakaantaningaa Iehova bwa e na kaetii taekan mwakuri n ribuaka ni kabane akana a a tia ni karaoaki nakoia. “A na kukurei ni kabatian te raoi.” (Taian Areru 37:11b) N te tai naba aei ti namakina te raoi ae tau ibukina bwa ti mena n te baretaiti n taamnei ae reitaki ma te ekaretia ni Kristian ni koaua.
21 E ngae ngkai a tuai moa n toki taian rawawata, ma ti ibuobuoki ma ni boutokaira i bon i marenara, ao ti kabebetei nanoia akana a kai toki nanoia. Ibukin karaoan anne, ao e a bwebwerake te raunnano ni koaua i buakoia ana aomata Iehova. Taari-mwaane aika mwiokoaki bwa taani kawakina te nanai, a tatangira n tabeakina kainnanora n te itera n taamnei ao n taai tabetai a buokira naba n te itera n rabwata. A buokira bwa ti aonga n nanomwaaka ni kaakaraoa ae raoiroi e ngae ngkana ti a karawawataki. (1 I-Tetaronike 2:7, 11; 1 Betero 5:2, 3) Ai kakawaki ra te rau aei! Iai naba iroura kaantaningan te maiu are aki toki. Ti bia bane ngkanne ni katotonga aroaron Tawita are Kakannato riki ae taekan Kristo Iesu, are e kairaki n ingaingan nanona ibukin Iehova bwa e na beku irouna ni karokoa tokini maiuna. (1 Betero 2:21) Ngkana ti kaakaraoa anne, ti na teimatoa ni kukurei ma ni kamoamoaa taekan Teuare ti kakukureira irouna ae Atuara ae Iehova.
[Kabwarabwara ae nano]
a Boretiaki irouia Ana tia Kakoaua Iehova.
Tera Am Kaeka?
• Baikara reirei aika reke iroum man Taian Areru 37:1, 2?
• Ko na kanga ngkoe ni “kakukureiko iroun Iehova”?
• Baikara bwaai aika kakoauaa ae ti boni kona n onimakina Iehova?
[Taamnei n iteraniba 23]
A aki “bakantang irouia akana karaoa ae buakaka” Kristian
[Taamnei n iteraniba 24]
“Onimakina Iehova, ao karaoa ae raoiroi”
[Taamnei n iteraniba 25]
Kabanea am kona n reireiniko taekan Iehova ao ana aro nako
[Taamnei n iteraniba 26]
“A na abana te aba akana nimamanei”