‘Bairea Raoi Ana Taeka Te Atua N Te Koaua’
“Ko na kakorakorako ni kani kaotiko nakon te Atua ba ko ataki ba ko raoiroi ngkai ko a tia ni kataki, ae te tia makuri ae ko aki riai ni maamaa, ae ko bairea raoi taekan te koaua.”—2 TIMOTEO 2:15.
1, 2. (a) Bukin tera bwa a kainnanoi bwaai ni mwakuri kabenta? (b) Tera te mwakuri ae a katabeaki iai Kristian, ao a na kanga ni kaotiotia ae a moanibwaia te Tautaeka n Uea?
A KAINNANOI bwaai ni mwakuri aika bati kabenta bwa e aonga ni bobonga raoi aia mwakuri. Ma tiaki nanona bwa ngkana iai te bwai ni mwakuri ao e a tau naba anne. Te tia mwakuri, e kainnanoa te bwai ni mwakuri ae kaineti ma te mwakuri ae e na karaoaki, ao e riai ni kabongana ni bon angana raoi. N te katoto, ngkana ko katea te auti-ni-bwai ae uarereke ao ko na boni bae ni kainnanoi bwaai ni mwakuri aika mwaiti riki nakon ae tii te aama ao te neera, ibukin kanimwan raubaba aika uaai. Ko riai n ataa aron orean te neera nako aon te raubaba n te aro bwa e na aki bwaoua iai. Kataan orean te neera nako aon te kai n akea te atatai ibukin kabonganan te aama, e na boni kangaanga ao ni kaebunano. Ma, kabonganan bwaai ni mwakuri n angaia ae riai, e na buokira ni katiaa ara mwakuri ao n nora mwina ae kakukurei.
2 Ngkai Kristian ngaira, iai ngkanne ara mwakuri ae ti riai ni karaoia. Bon te mwakuri ae moanibaan te kakawaki. E kaumakiia taan rimwina Iesu Kristo bwa a na ‘ukoukora moa uean te Atua.’ (Mataio 6:33) Ti na kanga ni kona ni karaoa anne? Te anga teuana, boni man tataekinan rongorongon te Tautaeka n Uea ma te ingaingannano, ao kairaia aomata bwa a na riki bwa taan rimwin Kristo. Te anga riki teuana, boni kabotoan ara mwakuri ni minita i aon ana Taeka te Atua. Te katenua n anga, boni man aroarora aika raraoi. (Mataio 24:14; 28:19, 20; Mwakuri 8:25; 1 Betero 2:12) Ti kainnanoi bwaai ni mwakuri aika riai ao te atatai ibukin kabonganakia n te aro ae eti, bwa e aonga n uaana ma ni kakukurei ara mwakuri ni Kristian. N te itera aei, e katea te banna ni katoto ae rianako rereina te abotoro Bauro, ike e a bon riki iai ngaia bwa te tia mwakuri ae te Kristian, ao e kaungaia naba raona n onimaki bwa a na kakairi irouna. (1 I-Korinto 11:1; 15:10) Tera ngkanne reireiara ae kona n reke man aron Bauro, ae raora ni mwakuri?
Bauro bon te tia Tataekina Rongorongon te Tautaeka n Uea ae E Ingainga Nanona
3. Bukin tera ngke e kona n taekinaki te abotoro Bauro bwa te tia tataekina rongorongon te Tautaeka n Uea ae e ingainga nanona?
3 Tera aroaron te tia mwakuri ae Bauro? Bon te aomata ae ingainga nanona iai. E kakorakoraa Bauro ni kataotiraa nako te rongorongo ae raoiroi n aonon te Meriterenian. E kaota bukin kimwareireina n tataekina rongorongon te Tautaeka n Uea, te abotoro ae e aki kukua aei ngke e kangai: “Ngkana I tataekina te euangkerio, ao akea kamoamoau iai; ba I bon aki kona n aki tataekinna; ba I kawa, ngkana I aki tataekina te euangkerio.” (1 I-Korinto 9:16) E koaua bwa e bon tii iangoa kamaiuana Bauro? E aki. Bon tiaki te aomata ae e tii iaiangoia Bauro, ma e tangiriia aomata nako bwa a na kakabwaiaki man ongoraeakinan te rongorongo ae raoiroi. E korea ae kangai: “I karaoi bwaai ni kabane i bukin te euangkerio, ba N na buokanibwai ma ngkami ni baina mwina.”—1 I-Korinto 9:23.
4. Tera te bwai ni mwakuri ae te kabanea ni kakawaki irouia Kristian?
4 Bon te tia mwakuri ae e ataa tian ana konabwai te abotoro Bauro, ao e a ataia bwa e aki kona n onimakina oin rabakauna. N aron te kabenta ae e kainnanoa te aama, Bauro e kainnanoa naba te bwai ni mwakuri ae riai ibukin karinan ana koaua te Atua i nanoia aomata ake a ongora irouna. Tera oin ana bwai ni mwakuri are e kabongana? Bon ana Taeka te Atua, ae te Baibara. N aron anne, te Baibara bon oin ara bwai ni mwakuri ae ti kakabongana ibukin buokara ni kairiia aomata bwa a na riki bwa taan rimwin Kristo.
5. Tera ae ti riai ni karaoia irarikin mwanewean kiibu man te Baibara, ngkana ti tangiria bwa e na uaana ara mwakuri ni minita?
5 E ataia Bauro bwa e bati riki ae tangiraki ibukin bairean raoi ana Taeka te Atua nakon are tii mwanewean kanoan te Baibara. E “anai nanoia” aomata. (Mwakuri 28:23) N te aro raa? E kabongana raoi ana Taeka te Atua Bauro ibukin anaakin nanoia aomata aika mwaiti bwa a na butimwaea te koaua ibukin te Tautaeka n Uea. E kamataataia raoi iai. E rin Bauro n te mwaneaba i Ebeto “n tataekini bwain uean te Atua man anai naano,” i nanon tenua te namwakaina. E ngae ngke “a matoatoa temangina n aki ira nanona,” ma bon iai naba tabemwaang ake a ongora. Ao e noraki mwin ana mwakuri ni minita Bauro i Ebeto bwa ‘e rikirake ni korakora ma n tokanikai ana Taeka Iehova.’—Mwakuri 19:8, 9, 20.
6, 7. Tera aron Bauro ni kamoamoaa nakoana ni minita, ao ti na kanga ngaira ni kakairi iai?
6 E ‘kamoamoaa nakoana ni minita’ Bauro kioina ngkai bon te tia tataekina rongorongon te Tautaeka n Uea ngaia ae e ingainga nanona iai. (I-Rom 11:13) N te aro raa? E bon aki iangoa rikirakena i bon irouna, ao e aki maamaa naba ngke e a tanoata taekana ae boni ngaia raon te Atua ni mwakuri. Ma, e iangoa nakoana ni minita bwa te bwai ae rangi ni kakawaki. E bairea raoi ana Taeka te Atua Bauro ma te rabakau ao n te aro ae uaana naba. Ana mwakuri ae uaana e karekea te ungannano nakoia tabemwaang, ao e buokiia bwa a na kakorakoraia ni kakororaoa riki nanon aia mwakuri ni minita. Ao e kamoamoaki ana mwakuri ni minita ibukin aei naba.
7 Ti kona naba ngaira ni kakairi iroun Bauro ni kamoamoaa ara mwakuri ni minita ngkana ti teimatoa ni kakamanena ana Taeka te Atua n te aro ae uaana. E ngae ngke e kakaokoro nako arora n ara mwakuri ni minita, ma tiara bon tibwaakin te rongorongo teuana man te Baibara nakoia aomata aika mwaiti aika ti kaitiboo ma ngaiia. Ti na kanga ni kona ni karaoa aei ma te anai nano? Iangoi kawai aika tenua aika kakawaki: (1) Kaatuua riki taekan ana Taeka te Atua n te aro are e na rangi ni karineaki riki iai irouia aomata. (2) Rabakau ni kabwarabwaraa ao kaota aron bonganan te bwai are e taekinaki n te Baibara. (3) Kamataatai boto n iango man te Baibara n te aro are e na kona n anaaki riki nanona iai.
8. Baikara bwaai ni mwakuri ibukin tataekinan rongorongon te Tautaeka n Uea aika iai iroura ngkai, ao tera arom ni kamanenai?
8 Iai bwaai ni mwakuri irouia taan tataekina rongorongon te Tautaeka n Uea aika ngkai, aika akea ngkoa n ana tai Bauro ni karaoa nakoana ni minita. E nanonaki iai, maekatin, boroutia, beeba-ni-kakao, turaeki, ao cassette teibi ma viteo teibi aika ti kona ni mataku iai. N tienture aika nako a kakabonganaki beeba ni kauring aika uarereke ibukin kiibu tabeua, te kuramaboon ae katangaki n auti nako ibukin ongoraeakinan te kabwarabwara teuana, tibika aika bubura aika teke i aon motoka ibukin ongoraeakinan kabwarabwara, ao ai kaongora n te reerio. Ni koauana, ara bwai ni mwakuri ae te kabanea n tamaroa, bon te Baibara, ao ti riai ni kakamanena raoi te boki ae rangi n ibuobuoki aei, n taai nako.
Ti Riai ni Kabotoa Ara Mwakuri ni Minita n Ana Taeka te Atua
9, 10. Ni kaineti ma kamanenan ana Taeka te Atua, tera ae ti kona n reiakinna man ana reirei Bauro nakon Timoteo?
9 Ti na kanga ni kona ni kamanena ana Taeka te Atua bwa te bwai ni mwakuri ae uaana? Boni man mutiakinan ana taeka Bauro ake e taekinna nakon raona ni mwakuri are Timoteo: “Ko na kakorakorako ni kani kaotiko nakon te Atua ba ko ataki ba ko raoiroi ngkai ko a tia ni kataki, ae te tia makuri ae ko aki riai ni maamaa, ae ko bairea raoi taekan te koaua.” (2 Timoteo 2:15) Tera ae nanonaki ni ‘baireakin raoi taekan te koaua’?
10 Te taeka n Erene ae rairaki bwa “bairea raoi” e nanonaki iai “koreia ni kaetia” ke “karaoan te kawai ae e etiruru.” E kamanenaki te iango anne, tii n ana kaungaunga Bauro nakon Timoteo n te Baibara ni Kristian n Erene. E kona naba ni kamanenaki te taeka anne ni kabwarabwaraa kamarauan te beera n te tawaana n ununiki, n te aro bwa e na eti raoi ao n aki bwaoua. Bon te bwai ni kamaamaa nakon te tia ununiki ae mwaatai, ngkana e bwaoua ana beera ibukin arokana. E kauringaki Timoteo bwa akea kariaiakana ni kabwaouaa ana reirei man ana Taeka te Atua aika koaua, ngkana e kan riki bwa te ‘tia mwakuri ae e aki riai ni maamaa.’ E aki kariaiakaki naba Timoteo bwa e na kaira ana reirei n oin ana iango. Ma e riai ni kabotoi raoi ana angareirei ao ana uarongorongo i aon te Baibara. (2 Timoteo 4:2-4) N te aro aei, a na kona iai ngkanne ni kairaki aomata aika raoiroi, nakon ana kaantaninga Iehova, ao a na aki iraraang n reirein aon te aba. (I-Korote 2:4, 8) Titeboo anne ma boong aikai.
A Riai n Raraoi Aroarora
11, 12. Tera aron rotakin bairean raoi ana Taeka te Atua n te koaua, man aroarora?
11 E bati riki ae ti riai ni karaoia irarikin bairean raoi ana Taeka te Atua n arora n tataekinan koaua ake i nanona. A riai naba ni boraoi aroarora ma ara reirei. “Raao ni makuri ngaira i bukin te Atua,” mangaia are ti aki riai ni baka n raoiroi tii i mataia aomata. (1 I-Korinto 3:9) E taekinaki ae kangai n ana Taeka te Atua: “Ngkoe ae ko reireinia tabeman, e aera ngkai ko aki reireiniko boni ngkoe? Ko tutuangia aomata ba a na aki iraa, ao e aera ngkai ko iraa? Ko taku ba e aki riai te wenenibure, ao e aera ngkai ko wenenibure? Ko riribai bouananti, ao e aera ngkai ko kuribai bangotaia?” (I-Rom 2:21, 22; BK) Mangaia are ngkai taani mwakuri ngaira ibukin te Atua ni boong aikai, ao te anga teuana ae ti na kona ni bairea raoi iai ana Taeka te Atua n te koaua, boni man mutiakinan taeka ni kaungaunga aikai: “Onimakina Iehova n nanom ni kabanea, ao tai mwiokoa oin am ataibwai: Ko na ataia n nakonakom ni kabane, ao E na kaeti kawaim.”—Taeka N Rabakau 3:5, 6.
12 Baikara uaan bairean raoi ana Taeka te Atua n te koaua aika ti kaantaningai? Iangoa mwaakan ana Taeka te Atua ni kona ni biti maiuiia aomata n tatabemania nako aika raoiroi nanoia.
Iai Mwaakan Ana Taeka te Atua n Onika Aroia Aomata
13. Tera ae kona n reke iroun te aomata ngkana e maiuakina ana Taeka te Atua?
13 Iai mwaakan te rongorongo ae i nanon ana Taeka te Atua ni karina te korakora are e na kona ni buokiia aomata ni karaoi bitaki aika kamimi i nanoni maiuiia, ngkana a onimakinna raoi. E a tia Bauro n nora mwaakan ana Taeka te Atua ni bitii maiuiia aomata ao e a tia n nora uaana ae reke irouia aomata ake a riki bwa Kristian i Tetaronike. Mangaia are e tuangia ni kangai: “Ti katituaraoa naba te Atua n aki toki i bukin aei, ba ngke kam kaeka mai roura ana taeka te Atua, ao kam kaki i nanomi ba tiaki aia taeka aomata, ma n ai aron ae boni koaua, ba bon ana taeka te Atua, ane mamakuri naba i buakomi ngkami akana kam onimaki.” (1 I-Tetaronike 2:13) Kristian akekei ao Kristian ni koaua ni kabane, a bon ataia bwa wanawanaia aomata ae moan te uarereke, e aki kona ni kabotauaki ma wanawanan te Atua ae moan te rietata. (Itaia 55:9) Ao kaain Tetaronike, a ‘kaki i nanoia ana taeka i buakon rawawataia ae bati, ao a kimareirei iai iroun te Tamnei are Raoiroi,’ ao a a riki iai bwa banna ni katoto nakoia taan onimaki ake tabeman.—1 I-Tetaronike 1:5-7.
14, 15. Tera aron mwaakan te rongorongo ae i nanon ana Taeka te Atua ao bukin tera?
14 E korakora ana Taeka te Atua kioina ngkai e roko mairoun Iehova are ngaia Nibwana. E roko mairoun te “Atua ae maiu,” are te aomata are a karaoaki “taiani karawa” n ana taeka, ao ana taeka anne, e aki toki n totokanikai ni ‘karekea konana n are e kanakoaki nako iai.’ (Ebera 3:12; Taian Areru 33:6; Itaia 55:11) E taku ana taeka te tia reiakina te Baibara temanna: “Akea kaokoron aroaron te Atua ma ana Taeka. E aki kakeaa bongana, bwa aongkoa e ianena iai. . . . Mangaia are bon tiaki te bwai ae mate ae aki-uaana ngkana e tia n atongaki; e boni karekea te reitaki ma te Atua ae maiu.”
15 Tera aron mwaakan te rongorongo ae e reke n ana Taeka te Atua? E rangi ni korakora mwaakana. Mangaia are e bon eti ngke e korea ae kangai Bauro: “E maiu ana taeka te Atua, ao e maka, ao e kakang riki nakon te kabang ae uaitera wina: e rin nako i marenan te nano ma te tamnei, ao n taian toma ma kanoan ri; e roti nanoia aomata ma aia iango.”—Ebera 4:12, BK.
16. E kanga aron korakoran ana Taeka te Atua ni kona ni bita aroaron te aomata?
16 E “kakang riki nakon te kabang ae uaitera wina,” te rongorongo ae i nanon ana Taeka te Atua ae e a tia ni koreaki. Mangaia are e rangi ni mwaaka ao e korakora riki nakon aia bwai ni mwakuri aomata. E ewara nanon te aomata ana Taeka te Atua ao e kona ni bita aroarona, ike e a rotaki iai ana iango ao bwaai aika e tatangiri, n te aro are e a riki bwa te tia mwakuri ae e kakukureia te Atua ae butimwaeaki irouna. Ai korakora ra mwaakan te bwai ni mwakuri aei!
17. Kabwarabwaraa mwaakan ana Taeka te Atua ni kona ni bita aroaron te aomata.
17 Ana Taeka te Atua, e kaotiota anuan te aomata ae raba i nanona, ma ni kabotaua ma aroarona are e taku bwa e kaotiotia, ke aroarona are e kaotiotia nakoia aomata. (1 Tamuera 16:7) E kona naba te aomata ae buakaka n rabunanako buakakana n te baka n akoi ke n te baka ni Kristian i mataia aomata. A bakaea te raoiroi aomata aika buakaka ibukin aia iango aika aki-raraoi. A bakaea te karinerine aomata aika nanorieta bwa a aonga ni kamoamoaki irouia aomata. Ma, ngkana e kaotaki raoi te bwai are n te nano, e kona ngkanne ana Taeka te Atua ni kamwainga te aomata bwa e na kitana aomatana nikawai ao ni “karina te aomata nabangkai, are karaoaki ba aron te Atua n te raoiroi ao n te itiaki are riki man te koaua.” (I-Ebeto 4:22-24) A kona reirei aika i nanon ana Taeka te Atua n onikiia aomata aika kimamaaku bwa a na riki bwa taani Kakoaua ibukin Iehova aika ninikoria ao n ingainga n uarongorongoa te Tautaeka n Uea.—Ieremia 1:6-9.
18, 19. Man rongorongo aika oti ni barakirabe aikai ke rongorongon ana mwakuri ni minita temanna, kaota aron te koaua man te Baibara ni bita aroaron te aomata.
18 Mwaakan ana Taeka te Atua ni biti aroaroia aomata nakon te raoiroi, e rotiia aomata n taabo nako. N te katoto, taan uarongorongo ibukin te Tautaeka n Uea mai Phnom Penh ao Cambodia, a anga reirei uatai n te namwakaina, i Kompong Cham. Ngke e ongora temanna te mitinare n te Aro teuana, taekan kabuakakaia Ana tia Kakoaua Iehova iroun te mataniwi n te Aro are teuana, ao e baireia bwa e na ongora irouia taani Kakoaua te mitinare aei ngkana a manga kawara aia kaawa. Ngke a roko, ao neiere te mitinare arei e kaaitaraia ma titiraki aika mwaiti ibukin bukamaruan boong ni motirawa ao e karaua ni kakauongo raoi ngke a kaekai ana titiraki man te Baibara. Imwin anne ao e taku neiei: “I a tibwa ataia bwa ngaia a kewe rongorongomi ake a taekin raou ni mitinare! A taku bwa kam aki kabongana te Baibara ma, n te ingabong aei, ao akea te boki riki teuana ae kam kabongana bwa tii te Baibara!”
19 E waakina nako ana maroro n te Baibara neiei ma taani Kakoaua, ao e aki kariaia te taeka ni kakamaaku are e nang kabaneaki man nakoana ni mitinare bwa e na katoka te maroro aei. E karakin bwaai ake e a tia ni maroroakin neiei man te Baibara ma raoraona temanna, are e a manga moana naba ana reirei n te Baibara ma taani Kakoaua. E rikirake kimwareirein raoraona aei ibukin bwaai ake e tabe ngkai n reiakin, ao ngke e a manga kaea ana taromauri, e a kaungaki nanona bwa e na taetae ni kangai, “Kaaraki, reirei n te Baibara ma Ana tia Kakoaua Iehova!” E bon aki maan imwin aei, ao te mitinare ngkoa arei ao aomata tabeman riki, a moanna n reirei n te Baibara ma Ana tia Kakoaua Iehova.
20. E kanga ni kaotaki mwaakan ana Taeka te Atua n rongorongon te aine are i Ghana?
20 E kaotaki naba mwaakan ana Taeka te Atua n rongorongon Nei Paulina n te aba ae Ghana. E reirei neiei ma temanna te tia uarongorongoa te Tautaeka n Uea ae kabwanina ana tai iai n te boki ae te Knowledge That Leads to Everlasting Life.a E tekateka n taanga Nei Paulina ma te mwaane ae bati buuna, ao e nora riain te bitaki nakoni maiuna neiei. Ma e korakora ana totoko buuna ao ana koraki nakoina. Tibun neiei te mwaane ae te tia moti n te kaboowi ae rietata ao te unimwaane naba n te Aro teuana, e kataia naba ni katannakoa neiei man ana iango rinanon kabwaouan are e taekinaki ni Mataio 19:4-6. Ai aron ae e tau matoa te tia moti n ana moti, ma e waekoa n uringnga Nei Paulina ae bon titeboo aei ma aron Tatan ngke e kabwaouaa kanoan te Baibara n te tai are e kariria iai Iesu Kristo. (Mataio 4:5-7) E uringa ana taeka Iesu neiei ibukin te mare, are e kamataataa bwa e karikiia aomata te Atua bwa te mwaane ao te aine, ma e aki karika te mwaane ao aine aika mwaiti, ao naaka uoman aikai, aika tiaki teniman, a na riki n tii te irikona. E nanomatoa neiei n ana iango aei ao imwina riki, e a kariaiakaki bwa e na buu-raure i aan te katei, man te mare ae e ewaa iai buun temanna te mwaane. E aki maan imwin aei, ao e a bwabetitoaki neiei ao e a riki bwa te tia uarongorongoa te Tautaeka n Uea ae kakatonga nanona iai.
Teimatoa ni Bairea Raoi Ana Taeka te Atua
21, 22. (a) Tera ae ti riai ni kakorakorai iai nanora ngkai taan tataekina rongorongon te Tautaeka n Uea ngaira? (b) Tera ae na maroroakinaki n te kaongora ae imwin aei?
21 Bon te bwai ni mwakuri ae mwaakaroiroi ana Taeka te Atua ae koreaki are ti kona ni kabongana ni buokiia iai aomata, bwa a na karaoi bitaki ni maiuiia bwa a aonga ni kaania riki Iehova. (Iakobo 4:8) N aroia taani mwakuri aika a mwaatai ni kamanenai bwaai ni mwakuri bwa e aonga n raoiroi mwin aia mwakuri, ti bia kakorakoraira naba ngaira ni kabongana ana Taeka te Atua ae te Baibara ao n taningamarau ni kabonganai rabakaura ibukin mwiokoara mairoun te Atua ae tataekinan rongorongon te Tautaeka n Uea.
22 Ti na kanga ni kona n bairea raoi ana Taeka te Atua n te aro ae uaana riki, ibukini kairaia aomata bwa a na riki bwa taan rimwin Kristo? Te anga teuana, boni man karikirakean ara konabwai n anga reirei n te aro are ti na kona n anai iai nanoia aomata. Taiaoka ma kakauongo raoi nakon te kaongora ae imwin aei, bwa e na kabwarabwarai aanga nako ibukin te angareirei ao buokaia aomata nako bwa a na kona ni butimwaea rongorongon te Tautaeka n Uea.
[Kabwarabwara ae nano]
a Boretiaki irouia Ana tia Kakoaua Iehova.
Ko Uringnga?
• Baikara bwaai ni mwakuri aika iai ngkai ibukia taan tataekina rongorongon te Tautaeka n Uea?
• Baikara aanga ake e a riki iai Bauro bwa te banna ni katoto ibukin te mwakuri n tataekina rongorongon te Tautaeka n Uea?
• Tera ae irekereke ma bairean raoi ana Taeka te Atua?
• Tera aron mwaakan te bwai ni mwakuri ae ana Taeka Iehova ae e a tia ni kairaki koreana?
[Taamnei n iteraniba 10]
Bwaai ni mwakuri tabeua aika a kamanenaki irouia Kristian ibukin tataekinan te Tautaeka n Uea