Rooro-N-Rikirake, Nakonako n te Aro ae Tau ma Nanon Iehova
A A TIA rooro-n-rikirake aika Kristian tabeman ni kitania aia utu ao ekaretia ake n aia tabo i nanon te tai ae uarereke. A karaoa aei tabeman ibukina bwa a kani karababa nako riki aia mwakuri ni minita. Tabeman a kitan mwengaia ibukin rawaia n irekereke ma te buaka n te aonnaba aei. (Itaia 2:4; Ioane 17:16) N aaba tabeua, e a tia “Kaitara” ni kamatawarikia rooro-n-rikirake aika teimatoa ni kakaonimaki, ke ni kammwakuriia ibukin te botannaomata.a—Mareko 12:17; Tito 3:1, 2.
I nanon aia tai rooro-n-rikirake aikai ni kabureaki ibukin rawaia n ira te buaka, a kona ni kabureaki ma rooro-n-rikirake aika burakiako i nanon te tai ae maan. Mangaia are a kairoroaki rooro-n-rikirake aikai bwa a na mwakuri n taabo aika a aki raraoi kioina ngkai a a tia ni kitani mwengaia ibukin aaro aika kakaokoro. A na kanga rooro-n-rikirake aika Kristian aikai, ke tabeman riki aika kairoroaki nakon aaro aikai, n tokanikai i aon kataaki ma kairoroaia ake a kaaitara ma ngaai, i nanon aia tai ni kakorakoraia n “nakonako n te aro ae tau ma nanon te Atua.” (1 I-Tetaronike 2:12) A na kanga aia karo rooro-n-rikirake aikai ni katauraoia ibukin kaaitarakin aroaro aika bubuaka aika kona n rotaki iai?—Taeka N Rabakau 22:3.
Kangaanga Aika Kaokoro
E taekina ae kangai Tákis ae 21 ana ririki are e kairoroaki bwa e na kitana mwengana i nanon te man ae 37 te namwakaina: “Bon te bwai ae rangi ni kangaanga ao ni kakamaaku mwaawau nako mai aan aia kakawakin au karo ao ai uana naba ma aia kairiri ae tatangira unimwaane ake a rangi ni kinaai.”b E a manga taku riki: “N taai tabetai, I namakinna bwa ai bon akea au konabwai.” E kitana naba mwengana Pétros ae uabwi ana ririki ni maiu i nanon te maan ae raka i aon uoua te ririki. E taku: “Ai tibwa aio au moan tai i nanoni maiu, are I a boni bairea iai arou ni kakukureiai ao arou n iraorao i bon irou, ao n taai tabetai, a nakobuaka au rinerine.” E a manga taku rimwi riki: “N taai tabetai I a manga raraoma ngkai I a boni babairea arou ni kaineti ma inaaomatau iai.” E taekina ae kangai temanna unimwaanen te ekaretia ae arana Tássos are e aki toki ni kakaitiboo ma rooro-n-rikirake aika Kristian aika a taonaki n aaro aikai: “A kona n iraraang rooro-n-rikirake aika aki taratara raoi ao aika mamaara, n te kariri mairouia aia tabonroro aika tiaki kaain te onimaki, n aroia n taetae-ni-kawai n te aro ae aki-itiaki, aia karitei, ao iowawaia.”
Ngkana a maeka ao ni mwakuri rooro-n-rikirake aika Kristian i buakoia aomata aika a aki-karinei ana kaetieti te Baibara, a riai ngkanne ni kawakinia raoi bwa a na aki iraraang n aia kariri aia tabonroro aika kammaira, ao aika a aki boraoi ma ana reirei te Baibara. (Taian Areru 1:1; 26:4; 119:9) E taraa ni kangaanga bwa ti na teimatoa ni karaoa nanon ara babaire ibukin te reirei i bon iroura, kaakaean bobotaki, ao kaakaraoan te mwakuri ni minita. (I-Biribi 3:16) Bon te bwai ae kangaanga naba katean tiara n taamnei ao kakoroan nanona.
Ni koauana, rooro-n-rikirake aika Kristian aika kakaonimaki, a kani kakukureia Iehova n aroaroia nako ao n aia taetae-ni-kawai naba. A mutiakina raoi ana kakao ae e anai nano Tamaia are i karawa ae kangai: “Natiu, ko na wanawana, ao kakukureia nanou, ba I aonga ni kaeka ane kakanikoai.” (Taeka N Rabakau 27:11) A ataia bwa e reke neboan Iehova irouia aomata man katamaroaia aika riai ao aia mwakuri aika raraoi.—1 Betero 2:12.
Ti kakatonga, bwa a karaoa aia kabanea n raoiroi angiia rooro-n-rikirake aikai ni katotongia taari ake n te moan tienture ake e tataro ngkoa ibukiia te abotoro Bauro ni kangai: “Nakonako n te aro ae tau ma nanon te Uea ae e na karika te kukurei i Rouna ni bwaai ni kabane, ao kam aonga n uaa ni makuri nako aika raraoi . . . ba e na reke i roumi te nanomwaka ni kabanea ma te taotaonaki n nano ma te kimareirei.” (I-Korote 1:9-11) Iai n te Baibara katoto tabeua ibukiia rooro-n-rikirake aika a mamaaka te Atua, ake a a tia n nakonako n te aro ae tau ma nanon te Atua i buakon te waaki ae kaokoro, ae te kakairiribai, ao te tataromauri boua.—I-Biribi 2:15.
‘E Memena Iehova ma Ioteba’
E rangi n ataei Ioteba i nanon ana tai n raroa nako ma mwengaia ana karo aika a tangiria aika Iakoba ma Nei Rakera, ao n ikotaki naba ma tamana are e mamaaka te Atua. E kabooaki nako teuaei bwa te kaaunga i Aikubita. E katea te banna ni katoto ae moanibaan te raoiroi te ataeinimwaane ae Ioteba, n arona ni mwamwakuri, ni kakaonimaki ao ni maiuakina te aroaro ni maiu ae riai. E ngae ngke e toro Ioteba iroun Botiba, ae te aomata ae e aki taromauria Iehova, ma e kakaonimaki ni kaakaraoa ana mwakuri ma nanona ni koaua, ai ngaia are e a katikui taekan ana bwai ni kabane ana toka i nanoni baina. (Karikani Bwaai 39:2-6) E teimatoa ni kakaonimaki Ioteba nakon Iehova, ao imwina riki ngke e a manga karinaki n te karabuti, bon akea te tai ae taekina iai ae kangai: “Tera manenan te teimatoa ni kakaonimaki?” E ngae ngke e a kabureaki, ma e bon teimatoa naba ni kaotioti aroaro aika raraoi ao imwin te tai ae aki maan ao e a anganaki te kona ni kaeti taekan bwaai tabeua ake a riki i nanon te karabuti. (Karikani Bwaai 39:17-22) E kakabwaiaki iroun te Atua, ao ni kaineti ma ane e koreaki ni Karikani Bwaai 39:23, ‘E memena Iehova ma Ioteba.’
Ai bebete ra iroun Ioteba, are e a raroa nako ngkai mairouia ana utu aika mamaaka te Atua, bwa e na kaboraoa maiuna ma beekan ake e mena i buakoia, ke ni katotonga maiuiia kaain Aikubita aika kammaira! Ma e taona nanona maiai ao e teimatoa n tou mwin ana kaetieti te Atua, ao ni kawakina itiakina naba e ngae ngke e a kaaitaraki ma te kataaki ae te kabanea ni korakora. Ngke e okiokiria buun Botiba ni kaumakia bwa e na wene ma ngaia, e nanomatoa n rawa ao e taku: “N na iranna iai ni karaoa te bure ae ababaki aei, ma ni bure nakon te Atua?”—Karikani Bwaai 39:7-9.
Ni boong aikai, taani Kakoaua aika rooro-n-rikirake a riai ni mutiakin ana kauring te Baibara ibukin taian iraorao aika bubuaka, aaro ni kakukurei aika kammaira, te bwaitingako, ao anene aika kammaira. A bon ataia bwa “a memena matan Iehova n taabo ni kabane, n tarataraiia akana buakaka ma akana raoiroi.”—Taeka N Rabakau 15:3.
E Rawa Mote n te ‘Kukurei ae Reke man te Bure’
E ikawairake Mote n te tabo are a mwaiti iai bouannanti ao kakaaean te kakukurei are n ana baareti Barao. E taekinaki n te Baibara ni kangai: “Te onimaki . . . are e rawa iai [Mote] n aranaki ba natin neiere te natinuea n Aikubita. E tangira riki te bainikirinaki i buakoia ana aomata te Atua, nakon te kukurei ae teutana ae a reke man te bure.”—Ebera 11:24, 25, BK.
A kona naba n reke kakabwaia man te irekereke ma waakin te maiu aei, ma a kai mauna nako. Maanna ae te kabanea n abwabwaki bon tii ni karokoa ae roko tokin te aonnaba aei. (1 Ioane 2:15-17) E aki raoiroi ngkanne touan mwin ana banna ni katoto Mote? E taekinaki ae kangai n te Baibara: “E teimatoa n ana iango, n ai aron te aomata ae e nora te Atua ae e aki nonoraki.” (Ebera 11:27, BK) E kaatuua ana iango i aon bwaai n taamnei ake a a tia ni kaakaraoaki naba irouia ana bakatibu ake a mamaaka te Atua. E kakairi n ana kaantaninga Iehova ao e karaoia bwa aan maiuna n te aro are e a katea tiana ae kaakaraoan nanon te Atua.—Te Otinako 2:11; Mwakuri 7:23, 25.
Ngkana a mena rooro-n-rikirake aika mamaaka te Atua n te tabo ae akea tangiran te Atua ao te itangitangiri iai, a kona ngkanne ni kakorakoraia n iraorao ma Iehova rinanon te reirei i bon irouia bwa a aonga n ataa raoi riki “te Atua ae e aki nonoraki.” E na reke buokaia rooro-n-rikirake aikai bwaa a na kaatuui aia iango i aoni bwaai n taamnei, ngkana a katabetabeia n taai nako ma mwakuri ni Kristian n reitaki naba ma te katoatai ni kaei bobotaki ao kaakaraoan te mwakuri ni minita. (Taian Areru 63:6; 77:12) A riai ni kakorakoraia ni karikirakea te onimaki ma te kaantaninga ae nene n aron Mote. A na bon nakoraoi bwaai ni kabane ibukiia ngkana a kabotoi aia iango ma aia mwakuri i aon Iehova ao ni kukurei n riki bwa raoraona naba.
E Kamanena Wiina Ibukin Kamoamoan te Atua
Temanna te roro-n-rikirake ae kakoauaki bwa e kaakaraoa ae rangi n raoiroi e ngae ngke e a raroa nako ma mwengana, bon te ataeinnaine ae kaain Iteraera are e kairaki nako bwa te taenikai irouia kaain Turia n ana bong ana burabeti te Atua ae Eritai. E riki neiei bwa ana toro buun te mataniwi ibukin te taanga ni buaka, ae e rebera ae arana Naaman. E taku te ataeinnaine aei nakon ana toka te aine: “E bia mena au toka te mwaane iroun te burabeti are i Tamaria! ao e na kamaiua iai man reberana.” Ibukin ana uarongorongo te ataeinnaine aei, e a nako Naaman ni kawara Eritai i Iteraera ike e a toki iai reberana. Irarikin anne, e a riki Naaman bwa te tia taromauria naba Iehova.—2 Uea 5:1-3, 13-19.
E kaotaki man ana katoto te ataeinnaine aei, bwa a riai rooro-n-rikirake ni kamanenai wiia ibukin karinean te Atua e ngae ngkana a raroa nako ma aia karo. Ngke arona bwa anuan te ataeinnaine aei te “taetae n nanobaba” ke te “taetae ni winikamwarane,” e na kona n namakina te raunnano ibukin kamanenan wiina n te aro ae uaana, n aron are e a tia ni karaoia n te tai are e angaraoi iai? (I-Ebeto 5:4; Taeka N Rabakau 15:2) E ururing rikaaki te ataeinimwaane ae Níkos, are 20 tabun n ririki, ae e kabureaki ibukin rawana n irekereke ma te buaka ao e taku: “I noria bwa e a moanna ni kekerikaki raoiroin ara taetae-ni-kawai bwa tao kioina ngke ti a bon raroa nako ma aia kairiri ara karo ao te ekaretia i nanon tikura ni kabureaki n te tabo n ununiki teuana. Bon akea neboan Iehova ae reke n arora aei.” E kakukurei bwa a a bon tia ni buokaki Níkos ma tabeman riki bwa a na mwamwannanoi ana reirei Bauro ni kaineti ma aei aika kangai: “Te wene ni bure, ao te kamaira nako, ao te mataai ni kanibwaibwai, a na tai atongaki i roumi, n ai aron are riai irouia ake a itiaki.”—I-Ebeto 5:3.
Bon te Aomata ni Koaua Iehova Irouia
E noraki koauan ana reirei te Baibara are e taekinaki iroun Iesu, bwa te kakaonimaki nakoni bwaai aika uarereke e kona ni karekea te kakaonimaki nakoni bwaai aika bubura riki, man rongorongoia raoraon Taniera ake teniman ake kaain Ebera i Baburon ngkoa. (Ruka 16:10) Ngke a kaaitara mwaane aikai ma aia kangaanga ae kanakin amwarake ake a tabu kanakia n Ana Tua Mote, a na boni bae n iangoa ae akea riki aia konaa iai bwa are buure ngaiia n te aba ae tiaki abaia. Ma ai kakabwaiaki ra mwaane aikai ibukin aroia ni mutiakini bwaai, aika aongkoa a kona n iangoaki bwa a aki bati ni kakawaki! E kakoauaki bwa e raka riki marurungia ao wanawanaia nakoia raoia n taenikai ake a teimatoa ni kakana ana amwarake te uea aika kangkang. Akea te nanououa bwa a kakorakoraki ibukin aroia ni kakaonimaki nakoni bwaai aika uarereke aikai, n te aro are ngke a a kaitaraa kataakia ae rawawata riki n aron te bobaraki n taromauria te boua, a bon teimatoa naba n rawa ni bita aia koaua.—Taniera 1:3-21; 3:1-30.
E bon rangi ni kakoauaki irouia rorobuaka aika teniman aikai bwa bon te aomata ni koaua Iehova. E ngae ngke a raroa nako man mwengaia ao man nibwan taromaurian te Atua, ma a bon nanomatoa naba ni kateimatoaa itiakia i buakoia kaain te aonnaba aei. (2 Betero 3:14) E rangi ni kakawaki aia itoman ma Iehova mangaia are a kukurei riki n anga maiuiia iai.
E na Aki Kitaniko Iehova
Ngkana a raroa nako rooro-n-rikirake ma aomata aika tangiraki ao n onimakinaki irouia, a na kona ngkanne n namakina te mweebuaka, te nanououa, ao te raraoma. Ma e ngae n anne, a kona ni kaaitarai kataakia n akea te nanououa teutana kioina ngkai “e na aki kitania” Iehova. (Taian Areru 94:14, BK) E tauraoi Iehova ni buokia rooro-n-rikirake aikai bwa a na teimatoa n nakonako i nanon “kawain te raoiroi,” ngkana a “maraki ibukin te raoiroi.”—1 Betero 3:14; Taeka N Rabakau 8:20.
E teimatoa Iehova ni kakorakoraia ao ni kakabwaiaia Ioteba, Mote, ataeinnainen Iteraera are te toro, ao rorobuaka ake I-Ebera ake teniman. Ni boong aikai, e kamanena taamneina ae raoiroi, ana Taeka, ao ai ana botaki, ni kateimatoaia iai te koraki ake a “buaka n te buaka ae raoiroi ae ana buaka te onimaki,” ao e kamenaa imwaia kaniwangaia ae te “maiu are aki toki.” (1 Timoteo 6:11, 12) E boni koaua, bwa a kona aomata n nakonako n te aro ae tau ma nanon Iehova, ao e bon riai ni karaoaki.—Taeka N Rabakau 23:15, 19.
[Kabwarabwara ae nano]
a Nora Te Taua-n-Tantani, ae bwain Okitobwa 1 1996, iteraniba 28-30.
b A a tia ni bitaki aara tabeua.
[Te Bwaoki n te iteraniba]
KAARO, KATAUBOBONGAIA NATIMI!
“Aroni kanoani kainikatebe i nanoni bain te aomata ae korakora, ao ai aroia naba natiia aomata n aia bongi n ataei.” (Taian Areru 127:4) E aki kona n roko n te tabo are e kaantaningaki iai kanoan te kainikatebe ngkana e bure toron maaireakina. E kainnanoaki iai te mwaatai ni maairea te tabo teuana are e na katebeaki. N aron naba anne, a aki kona n tauraoi ataei ni kaaitarai kangaanga aika a kona n riki n te tai are a a raroa nako iai man mwengaia, ngkana akea te kairiri ae riai mairouia kaaro.—Taeka N Rabakau 22:6.
A kai namakina kani karaoan ae a tangiria ataei aika uarereke, ke a kai kariaia bwa a na iraraang n “aia kaibabaru kairake.” (2 Timoteo 2:22, BK) E kauringira te Baibara ni kangai: “E anga te rabakau te kai ni kataere ma te boaa te aba: Ao te tei ae e aki tauaki arona e kamaamaaea tinana.” (Taeka N Rabakau 29:15) Aki-mwannanoan tiatianakin aroia kaain te roro-n-rikirake, e na karekea te aki-taubobonga iroun te ataei ni kaaitarai kataaki, ao kangaangan te maiu are a kona n riki ngkana e a raroa nako mani mwengana.
N te kawai ae oota raoi man onimakinaki, a bon riai kaaro aika Kristian ni maroro ma natiia i aoni kangaanga n aekaia nako, kataaki, ao ai aroaro ni maiu aika kona ni kaaitara ma ngaai rooro-n-rikirake, n te waaki ae buakaka ae ngkai. E ngae ngke akea kaantaningan rikin baika bubuaka ke te bwarannano, ma a boni kona kaaro ni kabwarabwarai aaro aika a aki raraoi ake e na kona ni kaitiboo ma ngaai te roro-n-rikirake ngkana e a raroa nako man mwengana. A “anganaki iai akana a ro nanoia te nanowanawana, . . . [ao] e na anganaki iai te rorobuaka te ataibwai ma te wanawana,” ngkana e kauataoaki te reirei aei ma ana rabakau te Atua.—Taeka N Rabakau 1:4.
A na tokanikai i aon aia kangaanga ataei, ake a a tia ni karinaki i nanoia tangiran aroaro aika raraoi ake mairoun te Atua irouia aia karo. Te katoa tai n reirei n te Baibara n te utu, te mamaroro i marenaia, ao tabeakinan mweeraoia natiia e kona ni karekea te tokanikai iai. A riai kaaro n reireinia natiia taekan te Atua n te aro ae manena ma n riai, bwa a aonga ni kona n tei i aoni waeia nakon taai aika a na roko. Man aia katoto kaaro ae a kaotiotia, a kona n reiakinia iai natiia bwa a kona ni maeka n te aonnaba aei n te aro are a na aki riki iai bwa ana bwai te aba.—Ioane 17:15, 16.
[Taamnei n iteraniba 19]
A a tia rooro-n-rikirake tabeman aika Kristian ni kitani mwengaia
[Taamnei n iteraniba 20]
Ngkana a rarawa nakon te kaririaki rooro-n-rikirake, a kona ni katotonga iai Ioteba ao n teimatoa n itiaki
[Taamnei n iteraniba 22]
Kakairi iroun te ataeinnaine are te toro are te I-Iteraera, are e karekea kamoamoan Iehova mai wina