Katauraoakira Raoi Ibukin Te Anga Reirei N Ana Taeka Te Atua
“Te Atua; are katauira naba ba tan reirei.”—2 I-KORINTO 3:5, 6.
1, 2. Baikara waaki n ua rongorongo ake a kataaki ni karaoaki n taai tabetai, ao bukin tera bwa angiia a aki nakoraoi?
E NA tera am iango ngkana ko a anganaki naba te mwakuri ae ko kabi karaoana? Iangoia bwa aongkoa e a riki aei: Bwaai ni mwakuri ake ko kainnanoi a a bane ni mena i matam, ao man tauraoi nakoni kabonganakiia. Ma bon akea bwaatim ni karaoa te mwakuri, ao ae kamarakinano riki bwa e rangi ni kataweaki te mwakuri aei, bwa iai aomata aika a tataningaiko. Ai boni kaun ra te mwaan aei!
2 Bon te kangaanga raoi ni koaua aio. Iangoa te katoto aei. N taai tabetai, Aaro ni Krititentom a kona ni bairea karaoan te mwakuri n uarongorongo man te auti teuana nakon teuana. A aki nakoraoi angiin waaki aikai, ao a kai toki i nanon tabeua te wiki ke te namwakaina. Bukin tera? Ibukina bwa e aki buokia moa kaain ana Aaro Krititentom bwa a na rabakau n te mwakuri anne. Irarikina, a bon aki naba rabakau mataniwina n te mwakuri n uarongorongo, e ngae ngke a kabanei ririki aika a bati ni kuura aika ririeta ke n aia kuura Aaro. Ti na kanga n taekina anne?
3. Tera nanon taeka aika “kona” ao “katauira” aika a kabonganaki n te 2 I-Korinto 3:5, 6?
3 Ana Taeka te Atua e kabwarabwaraa te bwai ae e na kataua te Kristian bwa te tia taekina te rongorongo ae raoiroi ni koaua. E kairaki te abotoro Bauro iroun te Atua bwa e na korea ae kangai: “Ti aki taku ba ti kona i roura n nanona te bwai teuana, ngkana ti bon iangoia i roura; ma ti kona iroun te Atua; are katauira naba ba tan reirei.” (2 I-Korinto 3:5, 6) Iangoi taeka aika “kona” ao “katauira” aika a kabonganaki n te kibu aei. Tera ae nanonaki n taeka aikai? E taku te Vine’s Expository Dictionary of Biblical Words: “Ngkana [te taeka n Erene ae rairaki ikai] e kabonganaki n taekina te bwai, ao e nanona ae ‘e tau mwaitina;’. . . ma ngkana e kabonganaki ni kaineti ma aomata, e nanonaki iai ‘mwaatai’ ke ‘bwaati.’” Te aomata are e “kona” ke e ‘katauaki,’ e mwaatai ao e bwaati ni karaoa te mwakuri are e mwiokoaki iai. Eng, minita ni koaua ibukin tataekinan te rongorongo ae raoiroi, a bon tau ibukin karaoan te mwakuri aei. A mwaatai, a tau, ao a bwaati n uarongorongo.
4. (a) E kanga ana katoto Bauro ni kaotia bwa te mwaatai n te mwakuri ni minita ni Kristian, e aki tii kaineti nakoia aomata tabeman aika rineaki? (b) Baikara ana anga Iehova aika tenua ake e katauira iai bwa minita?
4 E nako maia te kona ni katauaki anne? Man ana konabwai te aomata? Man wanawanana? Man buburan ana reirei? A bane n reke bwaai akanne iroun te abotoro Bauro. (Mwakuri 22:3; I-Biribi 3:4, 5) Ma e karinanoa ni kaotia bwa e tau n riki bwa te minita, tiaki man buburan ana reirei, ma boni mairoun Iehova ae te Atua. A tii kona n tau nako iai aomata tabeman aika rineaki? E koroboki Bauro nakoia kaain te ekaretia i Korinto ao e kabongana te taeka ae “katauira” Anne are e a katereterea bwa Iehova, e kakoauaa raoi bwa ana toro aika kakaonimaki a bane ni mwaatai, ao man tauraoi ni karaoa te mwakuri are e mwiokoia iai. E kanga Iehova ni katauia Kristian ni koaua ni boong aikai? Ti na maroroakin aanga aika tenua ake e kabonganai: (1) ana Taeka, (2) taamneina ae raoiroi, ao (3) ana botaki i aon te aba.
Ti Mwaatai man Ana Taeka Iehova
5, 6. Tera aron rotakia Kristian ni koaua n te Baibara?
5 Te moani bwai, e kanga ni buokira ana Taeka te Atua bwa ti na tau n riki bwa minita aika a mwaatai? E korea ae kangai Bauro: “E anganaki te aba te Baibara ni kabanea iroun Tamnein te Atua, ao e manena nakon te reirei, ao nakoni kaotan ana buakaka te aomata nako ina, ao nakoni manga-kaetana, ao nakoni kawanawanana n te raoiroi: ba e aonga ni moan te raoiroi ana aomata te Atua, ao e na kabaneaki ni kataeaki nangina nakoni makuri aika raraoi ni bane.” (2 Timoteo 3:16, 17) Ma ngaia are e buokira te Baibara bwa ‘e na kabaneaki ni kataeaki nangira’ bwa ti aonga ni karaoa te ‘mwakuri ae raoiroi’ ae reiakinaia aomata ana Taeka te Atua. Ma tera aroia kaain Aaro ni Krititentom? Bon iai naba aia Baibara, ma e na kanga te boki ae tii teuana ni buokia aomata tabeman bwa a na riki bwa minita aika a mwaatai, ao e na aki buokia ake tabeman? Te reke iai e irekereke ma ara kaantaninga ni kaineti ma te Baibara.
6 Te kananokawaki, bwa angiina ake a kaakaei taromauri, a aki butimwaea ana rongorongo te Baibara bwa te bwai “ae boni koaua, ba bon ana taeka te Atua.” (1 I-Tetaronike 2:13) E bon aki raoiroi aroaron Krititentom n te itera aei. Imwin kabaneakin ririki aika bati n aia kuura Aaro ake a ririeta, e noraki imwina bwa a tau aia mataniwi n riki bwa taan anga reirei n ana Taeka te Atua? A aki, ibukina bwa tabeman, a kakoauaa te Baibara ngke a moana aia kataneiai, ma a manga nanououa iai imwin banen aia tai! Ngaia are a aikoa tataekina ana Taeka te Atua, bwa a mwaiti mai buakoia aika a aki kakoauaa, ma a a tabeakini riki bwaai tabeua n aia mwakuri ni minita. A tabe itera ni kaineti ma waaki n tautaeka, a anga reirei i aon katamaroan aroia aomata, ke a kaatuui riki aia iango aomata n aia taromauri. (2 Timoteo 4:3) Ni kaitaran anne, Kristian ni koaua a toua mwin ana katoto Iesu Kristo.
7, 8. Tera okoron aron Iesu ma mataniwin Aaro n ana bong, ni kaineti ma ana Taeka te Atua?
7 E aki kariaia Iesu bwa e na kabuakakaki ana iango irouia mataniwin Aaro. Ngkana e reireina te kurubu ae uarereke, n aroia ana abotoro, ke te koraki ae bati, ao e boni kakabongana te Baibara. (Mataio 13:10-17; 15:1-11) Te mwakuri aei are e a kaota iai kaokorona ma mataniwin Aaro n ana bong, bwa te koraki aikai a aki toki ni kabwarai nanoia aomata man neneran ana bwai te Atua aika nano. Ni koauana, bon te katei bwa te tia reirei ni boong akekei e tabuaki ni maroroakin reirei aika nano man te Baibara ma aomata tabemwaang, ma tii nakon ana aomata are e reireinna are e rangi ni kinaa, ma e na maraara bwanana ao e na rabuna atuna. Mataniwin Aaro akanne a rangi ni kawakini katei nikawai ni kaineti ma maroroakinan mwakoron te Baibara tabeua, ao ngaia naba anne aroia ni kaineti ma atongan aran te Atua!
8 Tiaki anne aron Kristo. E kakoaua bwa tiaki tii aika a rineaki, ma bon aomata ni kabane aika a riai n iangoi “taeka nako aika a oti nako mai win te Atua.” E aki tii anga te atatai Iesu nakoia taan rabakau tabeman. E tuangia taan rimwina ni kangai: “Ae I tuangingkami n te ro, ao kam na kaotia n te ngaina; ane kam kaongoaki n te wirikiriki, ao takaruaia i aon taubukin auti.” (Mataio 4:4; 10:27, BK) E ingainga nanon Iesu ni kan tibwatibwa te atatai i aon taekan te Atua ma aomata aika a bati.
9. A kanga ni kabongana te Baibara Kristian ni Koaua?
9 Ana Taeka te Atua boni ngaia aan ara reirei. Ngkana ti karaoa ara reirei n aia Maneaba n Uea Ana Tia Kakoaua Iehova, e aki tau bwa ti na tii wareki kiibu ake a rineaki man te Baibara. E riai bwa ti na kabwarabwaraa, n taekina te kabotau ae kaota aron kabonganana, ao ni kabwarabwaraa nanona ae boraoi ma rongorongon te Baibara ae bwanin. Tiara ae ti uaiakinna, boni karaoan ana reirei te Baibara bwa e na kaunga, ao karinan rongorongona i nanoia taan ongora. (Neemia 8:8, 12) E riai ni kabonganaki te Baibara ngkana a kainnanoaki reirei n ibuobuoki ao ngkana te aomata e anganaki te reirei ni kaetieti. E ngae ngkana a kakaokoro nako aia taetae ana aomata Iehova, ao ma ni kakaokoro nako kateia, ma a boni bane ni karinea te boki ae te kabanea ni kakawaki, ae te Baibara.
10. Tera aron rotakira man ana rongorongo te Baibara?
10 Iai mwaakan te Baibara ngkana e kabonganaki n te aro ae rine. (Ebera 4:12) E kairiia aomata bwa a na karaoi bitaki i nanon maiuia, n aron te tannako man kakaraoan te wene ni bure, te wene ni kimoa, taromaurian bouannanti, te koro ni manging, ao ai te iraa, aika bwaai aika bobuaka ma ana reirei te Baibara. E a tia naba ni buokia aomata aika bati bwa a na kanakoa te aomata nikawai ao ni karina te aomata nabangkai. (I-Ebeto 4:20-24) Eng, ngkana ti karinea riki te Baibara nakon ana atatai te aomata ke te katei, ma ni kakaonimaki raoi ni kabonganaa, ao e na boni buokira bwa ti na mwaatai ma n tau n anga reirei n ana Taeka te Atua.
Ti Mwaatai n Taamnein Iehova
11. Bukin tera bwa e taekinaki taamnein Iehova ae raoiroi bwa “te tia Buobuoki”?
11 Te kauoua ni bwai, ti na maroroakina taben Taamnein Iehova ae raoiroi, ke mwaakana ae mwamwakuri, ae karaoira bwa ti na mwaatai. Ti riai n aki mwaninga ae moan te korakora taamnein Iehova. E a tia Iehova n angan Natina te mwioko bwa e na kabongana te mwaaka anne ni buokia Kristian ni koaua ni kabane. E eti Iesu ngke e atonga te taamnei ae raoiroi bwa “te tia Buobuoki.” (Ioane 16:7) E kaumakia taan rimwina bwa a na butiia Iehova anganakiia te taamnei anne, ao e karaui naba nanoia n tuangia bwa e na bon anganiia Iehova ma te tituaraoi.—Ruka 11:10-13; Iakobo 1:17.
12, 13. (a) Bukin tera ngkai e kakawaki bwa ti na tataro ni bubutii buokara n ara mwakuri ni minita mairoun te taamnei ae raoiroi? (b) A kanga ni kaotia Baritaio bwa e bon aki mwakuri te taamnei ae raoiroi irouia?
12 Ti riai n tataro ni bubutii reken te taamnei ae raoiroi ni katoa bong, ao riki ibukin buokara n ara mwakuri ni minita. Tera ae kona n rotiira, man te mwaaka ae mwamwakuri aei? E kona ni mwakuri n ara iango ao nanora, ma ni buokira bwa ti na bitii aroarora, n rikirake n te aro n taamnei, ao n onea mwin te aomata nikawai n te aomata nabangkai. (I-Korote 3:9, 10) E kona ni buokira naba bwa ti na karikirakei aroaro ni Kristian aika a raraoi i nanora. Angiina mai buakora a kona ni kamatenanoa te kibu ae I-Karatia 5:22, 23. Kiibu aikai a karinani uaan taamnein te Atua. Te moan bon te tangira. Moan te kakawaki te aroaro aei n ara mwakuri ni minita. Bukin tera?
13 Te tangira bon te tia kaunganano. Tangiran Iehova ao tangiraia aomata e kairiia Kristian ni koaua bwa a na tibwatibwa te rongorongo ae raoiroi. (Mareko 12:28-31) Ngkana akea te tangira ae ai aron anne, ao ti na bon aki kona n tau n anga reirei n ana Taeka te Atua. Iangoa te kaokoro i marenan Iesu ao Baritaio. E taekina ae kangai Mataio 9:36 ni kaineti ma Iesu: “Ao ngke E noriia aomata aika bati, ao E nanoangaiia, ba a rawawata, ao a mae nako, n ai aroia tiibu aika akea te tia kawakinia.” Tera aroia Baritaio nakoia aomata aika a raarikin? A taku: “Te na-n-aomata aei aika a babanga n te Tua a na bon reke kaiia.” (Ioane 7:49) Bon akea aia tangira Baritaio aikai nakoia aomata ma e bati aia kabuakaka ibukia, ngaia are e teretere bwa e bon aki mwakuri taamnein Iehova irouia.
14. Tera aron rotakira ae riai n aron Iesu ni kaotiota te tangira n ana mwakuri ni minita?
14 E nanoangaia aomata Iesu. E tabeakina naba marakiia. E ataia bwa a a tia ni bwainikirinaki, a rawawata, ao a mae nako, n ai aroia tiibu aika akea te tia kawakinia. E tuangira Ioane 2:25 bwa Iesu e “ata ae i nanon te aomata.” Kioina ngkai bon te tia Mwakuri ae Rabakau ngaia ae e mwakuri i rarikin Iehova n tain te karikibwai, ngaia are e a bon rangi n nano iai ana atatai i aoia aomata. (Taeka N Rabakau 8:30, 31) Te atatai anne, are e a kananoa riki ana tangira. E bia kairira te tangira anne n taai nako n ara mwakuri n uarongorongo! Ngkana ti namakinna bwa ti riai ni katamaroaa riki arora iai, ti riai n tataro ibukin taamnein Iehova ae raoiroi ao ni karaoa nanon ara tataro n ara mwakuri. E na boni kaekaira Iehova. E na kanakoa te mwaaka ae moan te korakora aei bwa e na buokira n arona riki aroaron te Kristo, ae te aomata ae rangi n tau n tataekinan te rongorongo ae raoiroi.
15. Bukin tera ngkai a botau raoi taeka ake n Itaia 61:1-3 ma aroaron Iesu, ao a kanga taeka aikai ni kaota aia kairua taani koroboki ma Baritaio?
15 E a kanga ni mwaatai iai Iesu? E taku, “E mena Tamnein Iehova i aou.” (Ruka 4:17-21) Eng, Iehova e mwiokoa Iesu iai rinanon te taamnei ae raoiroi, ngaia are akea riki te reirei ae e kainnanoia. A mwiokoaki naba mataniwin Aaro n ana bong Iesu iroun te taamnei ae raoiroi? A aki. Ao a aki tau naba ni kakoroa bukin are taekinaki n Itaia 61:1-3, are e warekia Iesu ni kabaibati nakoia aomata ao e boni kainetia ma ngaia. Taiaoka ni wareki kiibu akanne, ao n noria bwa a bon aki tau iai taani mwamwana te aba ake taani koroboki ma Baritaio. Akea te rongorongo ae raoiroi ae a na tataekinna nakoia aika a kainnano. A na kanga n tataekina te kamaiuaki nakoia taenikai ao te manga noraba nakoia mataki? Bwa boni mataki naba ngaiia ni bwaai n taamnei, ao a baeruarua n aia katei aomata! A aki tau ngaiia n reireinia aomata, ma tera arora iai ngaira?
16. Tera te bwai ae a kona ni kakoauaa ana aomata Iehova ni boong aikai, ni kaineti ma tauiia n riki bwa minita?
16 Te koaua bwa ti bon aki reirei n ana kuura ae rietata Krititentom. Ti aki naba karekea ara beeba n reirei man aia kuura Aaro. Te koaua ngkanne bwa ti a bon aki tau? Tiaki ngaia anne! Rineakira bwa ana tia Kakoaua e bon nako mairoun Iehova. (Itaia 43:10-12) Ngkana ti tataro ni bubutii anganakira te taamnei ae raoiroi ao ni karaoa nanon ara tataro, e na bon reke rabakaura ae bati. E koaua bwa ti aki kororaoi ni katotonga aroaron te tia Reirei ae Kakannato ae Iesu. Ma e ngae n anne, tiaki te koaua bwa ti karabwarabwa ngkai e kabongana taamneina Iehova ni kataubobongaira bwa ti aonga n tau n anga reirei n ana Taeka?
Ti Mwaatai man Ana Botaki Iehova
17-19. A kanga ni buokira botaki ake nimaua ake a katauraoaki ni katoa wiki man ana botaki Iehova?
17 Ti na nora ngkai te katenua ni bwai are e katauraoira iai Iehova bwa ti na anga reirei n ana Taeka, are bon ana ekaretia i aon te aba, ke ana botaki, are e reiakinira bwa ti na riki bwa minita. N te aro raa? Iangoi waaki tabeua ake ti reireinaki iai! I nanon teuana te wiki, ti kaakaei botaki ni Kristian aika nimaua mwaitiia. (Ebera 10:24, 25) Ti bobotaki ni kurubu aika a uarereke n te Reirei n te Boki n te Ekaretia bwa ti na ukeuke i aon te Baibara man booki ake a a tia ni katauraoaki man ana botaki Iehova. Man ara kakauongo ao ara kaekaeka, ti reirei mai iai ao ti kaungaia naba tabeman. Ti karekei naba reireiara ao tabeakinara n tatabemanira nako mairoun te tia kaira te reirei n te boki. N te Kabwarabwara Ibukia Aomata Nako ao n te Reirei i aon Te Taua-n-Tantani, ti a karekei iai karara n taamnei aika a rangi n raraoi riki.
18 Ara Kuura ni Kataneiai Ibukia Taan Uarongorongo e kataneiaira n te anga reirei. Ni katauraoan ara reirei, ti reireinira iai arora ni kabongana ana Taeka te Atua ni maroro i aon reirei aika a kakaokoro nako. (1 Betero 3:15) Ko a tia n anganaki am reirei i aon te maroro ae bati n ataaki, ao ni kunea bwa iai reireiam ae boou iai? E bon riiriki anne. Te anga ae te kabanea n tamaroa ibukin karaoiroan ara atatai n te reirei teuana, bon reiakinaia aomata taekana. E ngae ngkana akea ara reirei ae ti mwiokoaki bwa ti na karaoia, ma ti boni kona naba n riki bwa taan anga reirei aika a mwaatai. Ti kona ni karekei reireiara mairouia taan anga reirei mai moa, man taraakin aroia ae raoiroi, ao ti kona n iangoi katotongani banna akanne.
19 Te Botaki Ibukin te Uarongorongo e katauraoira nakon te anga reirei n ana Taeka te Atua. Ni katoa wiki, ti aki toki ni kimwareirei ni kabwarabwara aika a raraoi, taiani maroro, ao ai kaotioti aika a kaineti ma ara mwakuri ni minita. Tera ae ti na taekinna ngkana ti tataekina te rongorongo? Ti na kanga ni waaki ma kangaanga aika a kakaokoro nako n ara mwakuri ni minita? Baikara kawai ibukin te uarongorongo aika a uki nakoira, ake ti na kainnanoa manga ukerakina riki? Tera ae e na buokira bwa ti na mwaatai riki n anga reirei ngkana ti okiria aomata ao n reirei n te Baibara ma ngaiia? (1 I-Korinto 9:19-22) Titiraki aikai a rinanoaki ma ni kabwarabwaraki raoi n te Botaki Ibukin te Uarongorongo. A bati naba reirei n te botaki aika a boto i aon Ara Mwakuri ni Minita Ibukin te Tautaeka n Uea, ae te bwai n reirei teuana ae ti anganaki ibukin buokara n ara mwakuri ae kakawaki aei.
20. Ti na kanga ni kakabwaiaki mani kaakaean botaki ao ruunga?
20 E rababa nako kataneiakira ngkana ti kakatauraoi ao ti kaakaei ara botaki, ao ngkana ti kamanenaa reiakinara iai ngkana ti anga reirei nakoia aomata. Ma tiaki tii anne. Iai naba ara botaki aika a bubura riki, n aron taian runga ao bwabwaro, ake a kakaraoaki ibukira bwa ti aonga n riki bwa taan anga reirei n ana Taeka te Atua aika a mwaatai riki. Ao ai ingainga ra nanora ni kan ongora raoi iai ao ni manga mwakuria reireiara mai iai!—Ruka 8:18.
21. Tera te kakoaua ae oti bwa e nakoraoi kataneiakira, ao antai ae e na kamoamoaki iai?
21 Iai uaan kataneiakira mairoun Iehova? Ti na nora mwina ni bwaai aika a a tia n riki. Ni katoa ririki ao iai aomata aika ngaa ma ngaa mwaitiia ake a reiakinaki booto n reirei man te Baibara, ao maiuakinan are e kaantaningaia te Atua ibukia. E a tabe n rikirake riki ngkai mwaitira, ma akea i buakora ae kamoamoa iai. Ti na karaurau n tarai bwaai n te aro ae riai n aron are e karaoia Iesu. E taku: “Akea ae e kona n nakoiu ngkana e aki katikia te Tama are e kanakoai.” N aroia abotoro rimoa, angiina mai buakora bon aomata aika mangori, ae uarereke aia reirei. (Ioane 6:44, BK; Mwakuri 4:13) Ma nakoraoin ara mwakuri e mena mwiokona iroun Iehova, are e katikia aomata aika a raraoi nanoia nakon te koaua. E kangai Bauro: “I uniki aroka ngai, ao e teboki Aboro; ma E karikirake te Atua.”—1 I-Korinto 3:6.
22. Bukin tera bwa ti na aki kabwarai nanora, ma ti na kabanea korakorara nakon te mwakuri ni minita ni Kristian?
22 Eng, Iehova ae te Atua e tabeakina ara mwakuri n anga reirei n ana Taeka. Ti boni bae n namakina te aki-tau n anga reirei, n taai tabetai. Ma uringnga bwa Iehova ae e katikia aomata nakoina ao nakon Natina. Bon Iehova naba ae katauira bwa minita nakoia aomata aika boou, rinanon ana Taeka, taamneina ae raoiroi, ao ai ana botaki i aon te aba. Ti riai ni butimwaea te kataneiaki mairoun Iehova, n arora ni kakamanenai bwaai aika raraoi ake e tabe n anganira ngkai bwa ti aonga n tauraoi raoi n anga reirei n ana Taeka te Atua!
Ko na Kanga ni Kaeka?
• E kanga ni kataubobongaira te Baibara nakon te mwakuri n uarongorongo?
• Tera manenan te taamnei ae raoiroi ni kaineti ma kataubobongakira bwa minita?
• Baikara aaro aika e buokira iai ana botaki Iehova bwa ti na tau nakon tataekinan te rongorongo ae raoiroi?
• Tera bukina bwa ti na aki raraoma ngkana ti karaoa te mwakuri ni minita?
[Taamnei n iteraniba 29]
Iesu e kaotiota tangiraia aomata irouna ngke e anga reirei n ana Taeka te Atua