Tai Rin Nakon Te Tabo Ae Karuanikai!
BON tabeia taan rabakau i aon te warekeno bwa a na tutuo ma n iangoi nanon taiani koaua aika a kaotaki iai, ao ngkanne, a na katanoata ngkana iai te urarake ae nang riki n te warekeno. (Ngke e a tia n urarake te Maunga ae Fugen, bureitiman a tukiia aomata bwa a na aki rin nakon te tabo ae karuanikai.) N aron anne, taan reirei n te Baibara a tarataraa te kanikina ibukin “tokin te waaki i aon te aonnaba,” ma n tuangia aomata taekan te kangaanga ae nang roko.—Mataio 24:3, NW.
Ni mwakoron te Baibara anne ae e taekina kaanin rokon te kabuanibwai ae na kabuta te aonnaba, ti kona ni wareki taekan bwaai aika a na kaoti moa, ni kangai: “Ba ane e na tei rake te botanaomata teuana n eka nako te botanaomata teuana, ao uean te uea temanna n eka nako uean te uea temanna: ao ane a na roko rongo ma mwaeiein te aba, n te aba teuana ao n te aba teuana. . . . Ao ane a na tei rake burabeti ni kewe aika bati, ao ane a na burebureiia aomata aika bati. Ao ane e a kani mauna tangiran te Atua irouia aomata aika bati, ba ane e na kabatiaki te buakaka. . . . Ao ane e na tataekinaki euangkerion uean te Atua aei i aonaba ni bane ba te bwai ni kaotioti nakoia botanaomata ni kabaneia; ao ngkanne e na roko naba iai te toki.”—Mataio 24:7-14.
E aki kainnanoaki bwa ti na riki bwa taan rabakau ni kakaei nanon rongorongon aonnaba ngkai, bwa ti aonga ni kona n ataia bwa e a tabe ngkai ni kakoroaki bukin te taetae ni burabeti aei. Ao e a moamoa riki norakin anne man 1914, n ua ngkai. Te tienture anne e nori buaka ake a kabuta te aonnaba ni kabane aika uoua, a mwaiti naba buaka imarenaia kaain te aba ae tii teuana, buaka aika uarereke imarenaia botannaomata, ao buaka aika a boto i aon kaokoron te reeti n aomata ke te Aro. E rootaki te botannaomata n te rongo imwin buaka aikai, ao iai naba te kainnano ae riiriki naba imwin kabuanibwai tabeua aika a riki n te aonnaba. A mwaiti aomata ake a a tia ni kamateaki ni mwaeiein te aba. A rikirake katei n Aro ae iai aia mataniwi aika buakaka, ao taani kakairi irouia aika iai aorakin aia iango. ‘Kabatian te buakaka,’ e tukia aomata man kaotan te tangira, ao e aki bati n noraki ngkai te nano n iraorao imarenaia aomata.
E a tabe ni kakoroaki ngkai bukin te makuri n tataekina te rongorongo ni katobibia te aonnaba, ae boni kanoan naba te kanikina arei. Manga tara tinanikun te boki aei ao ko na noria iai taeka aika “Tataekinan Ana Tautaeka N Uea Iehova,” aika a atuna naba te maekatin aei. Te Taua-n-Tantani ae e boreetiaki ngkai n taetae aika 132 mwaitiia ao ae kabutaki n te mwaiti ae raka nakon 22 te mirion ni katoa tai, bon te bwai ni mwakuri ae kakawaki ibukia aomata aika a tataekina “euangkerion uean te Atua aei” ni katobibia te aonnaba. Kanoan naba te euangkerio aei bon te rongorongo ae te tia Karika te iuniweeti ae Iehova ae te Atua, e a tia ni katea te Tautaeka n Uea i karawa ae e na kamauna te waaki ae buakaka ae ngkai, ma ni karokoa te baretaiti i aon te aonnaba. Te koaua bwa e a oti ngkai te kanikina ae kaotia bwa e nang mwakuri te Atua, ao ae e kaotia naba bwa kaain te waaki i aon te aonnaba ae ngkai a kaitara ma te kangaanga ae karuanikai.—Kabotaua ma 2 Timoteo 3:1-5; 2 Betero 3:3, 4; Te Kaotioti 6:1-8.
Ana Bong Iehova ae Kakamaaku
Tera ae na riki ngkana e a bo ana tai Iehova ni karokoa ana motikitaeka? Ongora n ana kabwarabwara ibukin bwaai aika a na riki n te tai arei: “N na kaoti kamimi i karawa ao i aonaba, ae te raraa, ma te ai, ma buubu n ai aika kaanga boua. E na riki n ro taai, ao namakaina n raraa, i mwain rokon ana bong Iehova are kakanato are kakamaku.”—Ioera 2:30, 31.
E nang roko te bong arei, ae e na kakamaaku ma n urubwai riki nakon uraraken te warekeno, ke mwaeiein te aba n te tabo teuana. E taekina ae kangai te burabeti are Tebania: “E a kaan ana bong Iehova ae kakanato, e a kaan ao e bati ni waetata . . . e na bane te aba ni kanaki n ain ana tauanen: ba E na karaoa te toki, eng, te toki ae kakamaku, ae tokiia akana maeka i aon te aba ni kabaneia.” E ngae ngkana “e aki kona naba aia tirewa ma aia koora ni kamaiuia ni bongin unin Iehova,” ma bon iai te anga teuana ae a kona aomata n rawei maiuia n te bong ae kakamaaku arei.—Tebania 1:14-18.
E kaota aron reken anne Tebania ngke e kangai: “Ngkae e tuai n roko uran unin Iehova i aomi, ngkae e tuai n roko bongin unin Iehova i aomi . . . kam na ukoukora Iehova, ngkami aika kaain aonaba aika kam nimamanei ni kabaneingkami, . . . ukoukora te raoiroi, ukoukora te nimamanei: tao ane kam na karabaki iai ni bongin unin Iehova.” (Tebania 2:2, 3) Ti kona ni katanira ngkana ti ‘ukoukora Iehova, te raoiroi, ao te nimamanei.’ Antai ni boong aikai aika a tabe n ukoukora Iehova?
Tao n am iango ko na reita te taeka ae “Iehova” ma kaain Ana Tia Kakoaua Iehova, ibukina bwa ko ataa aia mwakuri n tataekina te rongorongo. Tao ko a karekea te maekatin aei mairouia. A kinaaki naba bwa aomata aika a maiuakina te maiu ae itiaki ma n eti. A keiakina aron karinan te “aomata nabangkai,” are nanona naba bwainan te nimamannei. (I-Korote 3:8-10) A ataia bwa aroaroia anne bon uaan te reireinaki iroun ana botaki Iehova ae nonoraki, ao taan tei ibukin te botaki aei bon aia ekaretia Ana Tia Kakoaua Iehova ni kabuta te aonnaba. Eng, ko kona ni kataniko naba irarikia ‘tari ni kabane i aon te aba’ aika a mena ibuakoia Ana Tia Kakoaua Iehova ni katobibia te aonnaba.—1 Betero 5:9.
Kataniko Ngkai Naba
Ngkana ti na katanira n te aro ae ti na ukoukora Iehova, ti riai n riki bwa raoraona. Tera ae nanonaki iai? E kaeka te Baibara: “Kam aki ata te raoraona te aba ba bon ribaan te Atua? Ma ngaia aei, ba ane kan raona te aba, ao e riki ba ana kairiribai te Atua.” (Iakobo 4:4) Ngkana ti na raona te Atua, ti riai ni kakeaa man nanora, tangiran te aonnaba ae buakaka ae ngkai ae e bati ni kaotaki iai te nano ni karitei nakon te Atua.
E reireinira ni kangai te Baibara: “Kam na tai tangira aon te aba, ao tai tangiri naba bwain aon te aba. Ngkana e tangira aon te aba te aomata, ao e aki mena tangiran te Tama i nanona; Ba bwaai ni kabane aika mena i aon te aba, ae ana kaibabaru te rabata, ma aia kaibabaru maata, ma kainikatongan te maiu aei, a aki riki mairoun te Tama, ma a riki mai aon te aba. Ao e kume ni mauna aon te aba ma kaibabaruna: ma ane kakaraoa ae E tangiria te Atua, ao e teimatoa n aki toki.” (1 Ioane 2:15-17) Angiia aomata n taai aikai a kairaki n tangiran kaibwabwarun te rabwata—n aron akean taotaonan nanoia nakon tangiran te wene ni bure, te mataai ni kanibwaibwai n te mwane ae bati, ao te babakanikawai n aron kabonganan mwaakaia. Ma a riai ni kakeai bwaai aikai, aomata aika a tangiria ni mena n ana itera Iehova.—I-Korote 3:5-8.
Tao ko a tia ni wareware n te maekatin aei n taai tabetai, ao tao ko a nano naba n aron kabwarabwaran taetae ni burabeti man te Baibara aika a kaotaki iai. Ma e ngae n anne, tao ko iremwe ni manga reitiko riki ma Ana Tia Kakoaua Iehova n te aro ae ko na iraorao ma ngaiia. Ma ngkana ti kaitara ma te kabuanibwai teuana, e na bon tau tii te ongongora ngkana e katanoataki rokon te bwai ae karuanikai anne? N aron ae ti kona n noria man are e a riki n te urarake i aon te Maunga are Fugen, ti riai naba ni mutiakina te katanoata. Uringa bwa bon iai taani kareke rongorongo ao taan rawe taamnei aika 15 mwaitiia aika a kabuanibwai maiuiia ngke a kataia ni karekei rongorongo aika a boou iai. Ao te tia rawe taamnei temanna e a mate naba ngke e tabe n rawe taamnei. Temanna te tia rabakau n te warekeno—are e a tia ni kangai bwa “Ngkana e a roko te bong are N na mate iai, ao I tangiria ni mate irarikin wiin katatin te warekeno”—e a boni mate naba n aron are e tangiria. Bon aomata aika a nanona raoi aia mwakuri ao tiaia ake a uaiakini, nakekei. Ma e ngae n anne, a kabuanibwai maiuiia iai—ae boon aki-mutiakinan te reirei ae katanoataki.
A mwaiti aomata n taai aikai aika a ongora rongorongon ana moti te Atua are e na kamauna te waaki ae buakaka ae ngkai, ao a ataa teutana aron koauan te reirei ae katanoataki. ‘Tao e na bon roko n te taina,’ a kona n taekinna, ‘ma tiaki n te bong aei.’ A iri nanoia ni kakiriariaa ana bong Iehova, bwa a rawa n tukaki man karaoan te bwai ae aongkoa e kakawaki riki irouia.
Bon iai ana kangaanga Baruka n te itera anne. N nakoana n tia koroboki iroun te burabeti rimoa are Ieremia, e ninikoria Baruka n tuangia tibun Iteraera taekan te kabuanibwai ae nang ruona Ierutarem. Ma e ngae n anne, n te taina, e a bwara nanona ni mwiokoana. Ibukin anne, e a kaetaki iroun Iehova ni kangai: “Ko ukoukori baika kakanato ba am bwai? Tai ukoukori.” Ngkana te kaubwai, ke te kakannato, ke te toronibwai, ma Baruka e aki riai n ‘ukoukori baika kakannato ibon ibukina.’ E riai n tabeakina te bwai ae tii teuana, ae kakaraoan nanon te Atua ae buokaia aomata bwa a na tei n Ana itera. Boon karaoan anne, bon anganakina ‘maiuna bwa kanga konana.’ (Ieremia 45:1-5) N aron anne, ti aki riai n ‘ukoukori baika kakannato ibon ibukira,’ ma ti riai n ukoukora Iehova, are boni ngaia ae kona ni kairira bwa ti na kamaiuaki.
N te Maunga ae Fugen, a raka riki nakon tengauni ma uoman, mwaitiia bureitiman ao taan ibuobuoki n tiri ai aika a tei iai ngke a taonaki ni bwaai aika mika aika a raanga nako man te warekeno arei. A kataia ni kataniia ma ni buokia aomata aika a nang reke nako n te kabuanibwai. Nakai bon ai aroia mwaane ao aine aika a rangi ni kan ibuobuoki, aika a kakorakoraia ni kataia ni katamaroa riki aron te aonnaba aei. E ngae ngkai a rangi n raraoi nanoia aomata aikai, ma “e aki konaki ni kaetaki ae baoua.” (Te Minita 1:15) E aki kona ni kaetaki te waaki ae ngkai ae bwaoua. E riai ngkana ti karikira bwa ‘raoraon te aonnaba aei’ n te aro ae ti kataia ni kamaiua te waaki ae kabuta aonnaba ngkai, ae e a tia te Atua ni motikia bwa e na kamaunaa?
Ngkana Ko a tia ni Biri Nako ao Tai Manga Oki
Bon te bwai teuana te biri nako man te waaki ae nang kabuanibwai aei, ma ai bon te bwai teuana riki, te tiku ni katanaki ma ‘taari ni kabaneia.’ (1 Betero 2:17) Ti bia aki mwanuokinia taan ununiki i aon te Maunga are Fugen, ake a biri nako moa, ma a manga okiri abaia n tuoi arokaia. Tao a rangi n tangiria ni manga okiri maiuia ake a “taneiai” ni maiuakin. Ma ko ataia bwa a karaoa ae aki wanawana ngke a motiki nanoia bwa a na manga oki nako iai. Tao tiaki aia moan tai arei n rin nakon te tabo ae karuanikai arei. Tao a a tia ni manga oki ni mena iai teutana mai imwaina, ao akea te bwai are e a riki nakoia. Tao n te tai are imwina, a kamaania riki teutana, ao akea naba te bwai are e a riki iai. Tao a moanna n taneiai n riaon te rain ae tuka rokoia aomata n te kabuanibwai, ao a reke nanoia iai bwa a na kamaania riki n te tabo ae karuanikai arei.
Iesu Kristo e taekina naba te bwai ae ai aron anne ae na riki inanon ‘tain tokin te waaki i aon te aonnaba.’ E kangai: “Ba aron te aba ni boong ake i mwain te ieka ngke a amamarake ma ni momoi, ma n iein, ma n anganga te aba nakon te iein ni karokoa te bong are e rin iai Noa i nanon te ake, ao a aki ata te ieka ngke e tuai n roko n uotiia nako aomata ni kabaneia; ao ai aron naba rokon Natin te Aomata.”—Mataio 24:3, 38, 39.
Taraia bwa Iesu e taekina te amwamwarake, te momoi, ao te iein. Bon akea buren bwaai aikai imatan Iehova. Ma tera te kangaanga iai? Aomata ake a maiu n ana tai Noa “a aki ata” te ieka, are e kairiia bwa a na boni maiu nako naba ni karaoa ae a taneiai ni kakaraoia. N tain te kabuanibwai, e aki kona te aomata ni karaoa ae e “taneiai” ni kakaraoia. Ngkana ko a tia ni birinako ke ni kaokoroko ma te aonnaba ae nang kamaunaki aei, ko riai ni buakana kaririakim ae ko na manga okiria ni kabonganai bwaina aika aongkoa ko na kabwaia mai iai. (1 I-Korinto 7:31) Tao ko kona n otinako man te nne ni katantan n taamnei ma ni manga rin iai, n aki ataaki iroun te aomata temanna. Ma karaoan anne e na bae ni kairiko bwa ko na taku bwa ko kona ni manga okira te aonnaba aei, ma ni kamaaniko riki iai inanon taai tabeua. E aki maan ao e kona n reke te iango aei iroum: “E na bon aki roko te toki n te bong aei.”
Iangoia naba taani kabuti taxi ake teniman ake a kabuanibwai maiuiia ngke a tiku n tataninga rokoia taani kareke rongorongo ao taan rawe taamnei, ngke e raanga nako bwain te warekeno ni karaaben te maunga. Tabeman n taai aikai a kona n iriri ma aomata tabeman ake a kamatoa nanoia ni manga okira te aonnaba. Ma n aki ongeia bwa tera bukina, ae teretere bwa akea uaana ngkana e kamwaneaki te aomata bwa e na manga rin nakon te tabo ae karuanikai.
Aomata ni kabane ake a reke nako n uraraken te Maunga ae Fugen, a kitana te nne ni kamaiu ao a rin nakon te tabo ae karuanikai. A kaantaningaia bwa e na bon urarake te maunga arei n te tai teuana, ma akea mai buakoia ae e taku bwa e na urarake n te bong naba arei. Ngkana a taratara te kanikina ibukin tokin te waaki i aon te aonnaba aei, a mwaiti aomata aika a kaantaninga rokon ana bong Iehova n te tai teuana, ma tiaki n te tai ae waekoa. Tabeman a taku bwa e na bon aki kona n roko te bong arei n te “bong aei.” E boni kamamate te aeka ni kaantaninga aei.
“E na roko ana bong [Iehova] n ai aron te tia ira,” e reirei te abotoro Betero. Ti riai ni kamarurungira ni “kaantaninga rokon ana bong te Atua ma ni barekia,” ma ni ‘kakorakoraira bwa ti aonga n noraki bwa ti raoi ao akea barekara.’ (2 Betero 3:10-14) E kaantaningaki rokon te baretaiti i aon te aonnaba ae kairaki iroun ana Tautaeka n Uea te Atua, imwin kamaunan te waaki ae ngkai. Ti bia aki iangoia bwa ti na manga rin nakon te tabo ae karuanikai ibukin kakoroan nanon te iango teuana ae reke iroura, bwa n te bong are ti a manga okira te aonnaba iai, ao boni ngaia te bong are e a kona n roko iai ana bong Iehova.
Kataniko ibuakoia ana aomata Iehova ma n titiku irouia.
[Taamnei n iteraniba 7]
Kataniko ibuakoia ana aomata Iehova ma n titiku irouia
[Te Kabwarabwaraan te Taamnei 4]
Iwasa/Sipa Press