Te Kaantaninga Ibukia Maate ae Kona n Onimakinaki

E KOREA ae kangai te aine ae 25 ana ririki: “E mate tinau ae tabekai n 1981 n te kaentia. Ti rangi n rotakibuaka iai ngai ma mwaneu ae tabekaki naba. Ai bon 17 au ririki n te tai anne, ao mwaneu 11. I rangi n rawawata ni buana mai rarikiu. Ibukin reireiau are aongkoa e a mena i karawa, I a kani bakabureai bwa I aonga ni mena i rarikina. E riki bwa kaanga raoraou ae I rangi n tatangiria.”

E taraa n rangi n aki riai ngkai iai mwaakan te mate n anaa ae ko tangiria. Ni matena, e a rangi ni kakaiaki riki iangoan are ko nang aki manga taetae ma ngaia, n aki ngare ma ngaia, ke n rabwatia. E aki toki te maraki anne, e ngae ngkana ko a tuangaki bwa e mena i karawa are ko tangiria.

Moan te kaokoro te kaantaninga iai ae reke n te Baibara. N aron are ti a tia n noria, e kaotaki n te Baibara bwa ko boni kona ni manga kaitiboo ma maate ake ko tangiriia n te tai ae na roko, tiaki i karawa ae aki ataaki tabuaiakana, ma i aon te aba ikai n te tai are e nang bati iai te rau ao karaoan ae raoiroi. N te tai anne, a na kona ni karekea te maiu ae kororaoi aomata ae akea te aoraki ke te mate iai. Ma a kona n taku tabeman: ‘Bon te karioiango baenne!’

Ko na kanga ni kakoauaa raoi te kaantaninga aei? Imwain ae ko kona n onimakina te berita teuana, ko riai n ataia bwa te aomata are karaoa te berita, e kani kakoroa bukina ao iai mwaakana ni karaoa anne. Antai are e berita bwa a na manga maiu maate?

N 31 C.E., e kamatoaa Iesu Kristo ni berita ni kangai: “E kautiia maate te Tama, ao E kamaiuia; ao ai aron naba te Nati, E kamaiuia naba akana E kani kamaiuia. Kam na tai mimi n aei: ba e na bon roko te aua, ae a na bane iai n ongo bwanana [Iesu] aomata ake a mena i nanon ruaia ni mate [“ake a uringaki,” NW], ao a na oti nako.” (Ioane 5:​21, 28, 29) Eng, e beritanna Iesu Kristo bwa mirion ma mirion maate aika a na manga maiu i aon te aba aei, ao ni kona ni maiu n aki toki n te baretaiti ae bati te rau iai. (Ruka 23:43; Ioane 3:16; 17:3; kabotaua ma Taian Areru 37:29 ao Mataio 5:5.) Kioina ngkai Iesu are e berita, ti kona ni kakoauaa ae e kani kakoroa bukina. Ma e boni kona ni karaoia?

Ngke e a kaania uoua te ririki imwin ana berita Iesu, ao e a kakoauaki raoi bwa e boni kani kautiia maate ao iai naba mwaakana ni karaoia.

“Rataro, Nakomai, Otinako!”

Bon te karaki ae rota te nano. E a rangi ni kakaiaki aorakin Rataro. A kanakotaeka mwanena aika Maria ao Mareta nakon Iesu, are e mena n iteran te Karaanga are te Ioretan n te tai arei ni kangai: “Te Uea, akea ba e aoraki teuare Ko tangiria.” (Ioane 11:3) A ataia ae tatangiraki Rataro iroun Iesu. Tiaki e na kan nako Iesu n nora raoraona are e aoraki? Ma e kamimi bwa e aki waekoa n nako Betania Iesu, ma e bon tiku naba n te tabo are e mena iai i nanon uabong riki.​—Ioane 11:​5, 6.

E mate Rataro tabeua te tai imwin kanakoan rongorongon aorakina. E ataa te tai are e mate Rataro iai Iesu ao e rangi ni kan tabeakinna. N rokon Iesu i Betania, ao e a tia ni mate raoraona are taatangiria i nanon abong. (Ioane 11:​17, 39) E kona Iesu ni manga kaoka maiun te aomata ae e a tia ni mate n te maan anne?

Ngke e a ongo Mareta ae te aine ae timwaati bwa e a roko Iesu, ao e biri ni butimwaeia. (Kabotaua ma Ruka 10:​38-42.) E ringaki nanon Iesu n nanokawakin neiei, ao e karaua nanona ni kangai: “E na boni manga uti mwanem.” Ngke e kaota onimakinan te manga-uti neiei nakon taai aika a na roko, ao e kamataataa Iesu ni kangai: “Boni Ngai te manga-uti, ao te maiu: ane onimakinai, ngkana tao e boni mate, ao e na boni manga maiu.”​—Ioane 11:​20-25.

Ngke e a roko Iesu n te ruanimate ao e a tua bwa e na kanakoaki te atibu are mataroana. Imwin tatarona ni kabaibati ao e tua ni kangai: “Rataro, nakomai, otinako!”​—Ioane 11:​38-43, BK.

A bane aomata ake a roko n taraa te ruanimate. E a tii otinako naba man te rotongitong buraburan te aomata. A niniraki ni bwaai ni kabaebae rangana ma baina, ao ubuna e niraki n te kunnikai. E tua Iesu ni kangai: “Kabara, ao kanakoa.” Ngke e a bwara kabaeana, ao e a noraki bwa ngaia bon Rataro are e a tia ni mate i nanon abong!​—Ioane 11:44.

Bon te Koaua Bwa E Riki Aei?

Karakinan kautan Rataro rimoa n ana Euangkerio Ioane bon te rongorongo ae koaua. Tiaki te kario ibukina bwa e kabwarabwaraki raoi iai bwaai aika riki. Ngkana e kananououaki koauana, titeboo ma ai boni kananououan naba taiani kakai ni kabane ake a taekinaki n te Baibara, n ikotaki naba ma manga-utin Iesu Kristo. Ao ngkana e kakeweaki manga-utin Iesu, ao e a kakeweaki naba te onimaki ni Kristian ae bwanin.​—1 I-Korinto 15:​13-15.

Ngkana ko kakoauaa bwa iai te Atua, ao e na bae n akea am kangaanga ni kakoauan te manga-uti. E kangai kabwarabwarana: E kona n rawea taamneina te aomata ni kainrawetaamnein te viteo, ni kabwarabwaraa iai aron tibwaakin abana. Imwin matena a kona n nora taamneina ana koraki ao raoraona, ao n ongo naba ana moti. Tebubua te ririki n nako ao e aki kona ni kakoauaki aron te aeka n rawerawe aei. Tabeman aomata ngkai aika mena n taabo aika raroa nako n aron buuki, a aki ataa naba te aeka n rawerawe anne ao ai aron te kakai irouia. Ngkana a kona ni kabongana ana karikibwai te Atua aomata, ni karaoa te kai n rawetaamnei ae kamimi aei, ao tiaki bwa e na kona te tia Karikiriki ni karaoi bwaai aika kamimi riki? E aki ngkanne riai bwa Teuare karika te maiu, e kona naba ni manga karika kaua te maiu?

Te kakai are manga kaokan maiun Rataro, e a karekea onimakinan Iesu ae korakora ao te manga-uti. (Ioane 11:​41, 42; 12:​9-11, 17-19) Ma e kakukurei naba noran nanon Iehova ma Natina bwa a boni kani kautiia maate.

‘E Ingainga Nanon te Atua’

Aron Iesu ni kaineti ma maten Rataro, e kaota ana mwamwannano ngkai Natin te Atua ngaia. Korakoran nanona iai e katereterea raoi ae e kani kautiia maate. Ti wareka ae kangai: “Ngke e roko Maria ike E mena iai Iesu, ao ngke e noria, ao e katorobubua ni bobaraki i rarikini waena, ao e taku nako Ina, Te Uea, ngke Ko mena ikai, ao e bon aki mate mwaneu. Ao Iesu, ngke E noria ba e tang, ao I-Iutaia ake a iria ba a tangi naba, ao E ngirangira i nanona, ao E rawawata, ao E taku, Kam kaki ia? A taku nako Ina, Te Uea, mai noria. E tang Iesu. Ma ngaia are a taku I-Iutaia, Noria, ai kabatia ra tangirana i Rouna!”​—Ioane 11:​32-36.

E teretere korakoran ana nanoanga Iesu ikai n taeka aika tenua ae: E “ngirangira,” e “rawawata,” ao e “tang.” Taetae n Erene aika kabonganaki ikai a kaotia bwa e rangi n rotaki Iesu ni maten Rataro are raoraona, ao n norakin mwaanen Rataro n tang, n te aro are a tiinako iai rannimatana.a

Te bwai ae rangi ni kamimi bwa Iesu e a tia naba ni kaoka maiuia uoman aomata mai mwaina. Ao e a manga rangi ni kani karaoia naba nakon Rataro. (Ioane 11:​11, 23, 25) Ma e ngae n anne, e bon “tang” naba. Nanona ngkanne bwa kaokan maiuia aomata iroun Iesu, tiaki te mwakuri ae e a tii karaoia naba. Ma e oti man ana mwamwannano ao korakoran nanona bwa e rangi ni kani katoka te uruakinnano ae reke man te mate.

Kioina ngkai Iesu ‘boni katotongan raoi Iehova ae te Atua,’ anne naba ae ti kariaa mairoun Tamara are i karawa. (Ebera 1:3) Ibukina bwa e rangi ni kani karaoa te kautiuti Iehova, e taku te mwaane ae kakaonimaki ae Iobi: “Ngkana tao e mate te aomata, ao e na manga maiu ke e aki? . . . Ko na weteai iai, ao I a kaekako. Ane ko na tangira ana mwakuri baim iai.” (Iobi 14:​14, 15) Te taeka rimoa ae rairaki ikai bwa “ko na tangira” e kaota ingaingan nanon te Atua ni kani karaoia. (Karikani Bwaai 31:30; Taian Areru 84:2) E mataata ngkanne bwa e kariariaa kautaia maate Iehova.

Ma ti kona ni kakoauaa raoi te berita ibukin te manga-uti? Eng, akea te nanououa bwa a uaia Iehova ao Natina ni kani kakoroa bukina ao iai mwaakaia ni karaoia. Tera nanon aei iroum? Iai te kaantaninga ibukim bwa ko na manga kaitibooaki ma maate ake ko tangiriia, n te aonnaba n te tai ae rangi ni kaokoro arona ma ngkai!

E a tia ni berita Iehova ae te Atua are e moani karika te botannaomata n te oo-n-aroka ae rangi ni kan, bwa e na manga kaoka te Baretaiti nakon te aonnaba, ao e na kairaki n Ana Tautaeka mai karawa, iroun Iesu Kristo. (Karikani Bwaai 2:​7-9; Mataio 6:10; Ruka 23:​42, 43) N okin te Baretaiti anne ao a na kona ni karekea iai aomata, te maiu are aki toki ao ai akea ngkanne aoraki n aekaia nako. (Te Kaotioti 21:​1-4; kabotaua ma Iobi 33:25; Itaia 35:​5-7.) E nang akea naba te riribai, te inanonano ao te iowawa ibukin kaokoron te reeti ke te katei, ao te rawawata ibukin akean te mwane. E na kautiia maate Iehova ae te Atua nakon te aonnaba ae itiaki, rinanon Iesu Kristo.

Anne naba ngkai ana kaantaninga te aine ae te Kristian are e taekinaki ni moan te mwakoro aei. Tabeua te ririki imwin maten tinana, ao e a buokaki irouia Ana tia Kakoaua Iehova bwa e na reiakina raoi kanoan te Baibara. E ururing ni kangai: “Imwin reiakinan te kaantaninga ibukin te manga-uti, ao I a bon tang. Moan te kakukurei ataakin ae N na manga bon nora tinau.”

Ngkana ko rangi ni kan nora naba am koraki ae e a tia ni mate, a kukurei Ana tia Kakoaua Iehova ni buokiko bwa ko na mataata n te kaantaninga aei. E aera ko aki kawariia n Aia Tabo n Taromauri ae uakaan ma ngkoe, ke kororeta nakon te atureti ae karinanaki i aon iteraniba 32.

[Kabwarabwara ae nano]

Iangoi Titiraki Aikai

Ngke e mate raoraon Iesu ae Rataro, e kanga ni kaotia bwa iai mwaakana ao nanona ni kani kautiia mate?

E aera ngkai ti kakoauaa karakin te Baibara ae taekan kautan Rataro bwa rongorongon rimoa ae boni koaua?

E kanga te rongorongo n Ioane mwakoro 11, ni kaota korakoran nanon Iesu ni kani katoka te uruakinnano ae reke man te mate?

Tera ae oti iai bwa Iehova ae te Atua, e rangi n tauraoi ni kautiia maate?

[Bwaoki n iteraniba 28]

Kiibu Aika Karaunano

A teimatoa Kristian aika kakaonimaki ni kabwarabwaraa aroia ni kaaitarai rawawataia ni kangai: “N na kaongoraeko taekan te kibu ae I rangi n taatangiria man te Baibara.” Ngkana iai nanokawakim ao tao a na bae ni buokiko kiibu tabeua.

“E na karaoiroaki . . . te Tama ae nanoangaea te aba, ae te Atua ae te tia karika kabebetean te nano ni kabanea; ae kabebetei nanora n rawawatara ni kabane.”​—2 I-Korinto 1:​3, 4.

“Ko kaurea baim, ao Ko kabaneia akana maiu ni kanuaiia n te bwai ae a tangiria.”​—Taian Areru 145:16.

“E motika te bong [te Atua] are E na kaeti iai taekaia kaain aonaba n te raoiroi iroun te Aomata are E rineia; are E angania aomata ni kabaneia kakoauana, ngke E kautia mai buakoia maate.”​—Mwakuri 17:31.

“Ngai, ae boni Ngai, te tia kabebetea nanom.”​—Itaia 51:12.

“Aron temanna ae e kabebetea nanona tinana, ao ai arou naba, ba N na kabebetei nanomi.”​—Itaia 66:13.

“Aei kabebetean nanou i nanon rawawatau. Ngkae e kamaiuai am taeka. Iehova, I uring am moti ake ngkoangkoa, ao I kabebetea nanou. I butiko ba e na riki am atataiaomata ba kabebeteau, n ai aron am taeka nakon am toro.”​—Taian Areru 119:​50, 52, 76.

“E na bon roko te aua, ae a na bane iai n ongo bwanana aomata ake a mena i nanon ruaia ni mate [“ake a uringaki,” NW], ao a na oti nako; akana karaoa ae raoiroi, nakon te manga-uti are ana bwai te maiu.”​—Ioane 5:​28, 29.

[Taamnei n iteraniba 27]

Ana mwamwannano Iesu ngke e kauta Rataro, e kaota iai ae e rangi ni kani katoka te uruakinnano ae reke n te mate

[Taamnei n iteraniba 30]

E na karekea te kimwareirei nakoia te botannaomata, te manga-uti ae aanaki n ana karea ni kaboomwi Kristo Iesu