Mɛni Ji Ŋwɛi?
Hetoo ni Biblia lɛ kɛhãa
Yɛ Biblia lɛ mli lɛ, wiemɔ ni ji “ŋwɛi” lɛ hiɛ shishinumɔi srɔtoi etɛ: (1) ŋwɛi ni wɔkɛ wɔhiŋmɛi naa; (2) he ni Yehowa kɛ mumɔŋ bɔɔ nii lɛ yɔɔ; kɛ (3) okadi ko ni tsɔɔ hegbɛ ni nɔ kwɔ loo mɔ ko ni ahã lɛ hegbɛ ni nɔ kwɔ. Yɛ eko fɛɛ eko mli lɛ, sane ni asusuɔ he lɛ hãa anaa ŋwɛi nɛɛ ateŋ nɔ ni atsɔɔ lɛ.a
Ŋwɛi ni wɔkɛ wɔhiŋmɛi naa. Yɛ shishinumɔ nɛɛ naa lɛ, “ŋwɛi lɛ” damɔ shi kɛhã ŋwɛigbɛ, he ni kɔɔyɔɔ lɛ tswaa yɛ, he ni loofɔji filikiɔ yɛ, ni atatu lɛ woɔ ni ehãa nugbɔ kɛ snoo nɛɔ, ni srawa hu gbalaa yɛ lɛ. (Lala 78:26; Abɛi 30:19; Yesaia 55:10; Luka 17:24) Agbɛnɛ hu, ebaanyɛ edamɔ shi kɛhã ŋwɛiniiaŋ, he ni “hulu lɛ kɛ nyɔŋtsere lɛ kɛ ŋulamii lɛ” yɔɔ lɛ.—5 Mose 4:19; 1 Mose 1:1.
He ni Yehowa kɛ mumɔŋ bɔɔ nii lɛ yɔɔ. Wiemɔ ni ji “ŋwɛi” lɛ hu baanyɛ adamɔ shi kɛhã mumɔŋ shihilɛhe lɛ, ni ji shihilɛ ko ni nɔ kwɔ fe adesai anɔ, ni ebɛ jeŋ ni wɔnaa nɛɛ mli. (1 Maŋtsɛmɛi 8:27; Yohane 6:38) Yehowa Nyɔŋmɔ, ni eji “Mumɔ” lɛ, kɛ ŋwɛibɔfoi ni ebɔ lɛ ji mɛi ni yɔɔ mumɔŋ shihilɛhe nɛɛ. (Yohane 4:24; Mateo 24:36) Bei komɛi lɛ, awieɔ “ŋwɛi” he oookɛɛ gbɔmɔ, ni akɛdamɔɔ shi kɛhãa ŋwɛibɔfoi anɔkwafoi lɛ, ni ji “mɛi krɔŋkrɔŋi lɛ asafo lɛ.”—Lala 89:5-7.
Agbɛnɛ hu Biblia lɛ kɛ wiemɔ ni ji “ŋwɛi” lɛ tsuɔ nii kɛdamɔɔ shi kɛhãa he ko pɔtɛɛ ko yɛ mumɔŋ shihilɛ he lɛ, he ni Yehowa diɛŋtsɛ yɔɔ lɛ, ni ji ‘eshihilɛhe lɛ.’ (1 Maŋtsɛmɛi 8:43, 49; Hebribii 9:24; Kpojiemɔ 13:6) Akɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ, Biblia lɛ gba fɔ̃ shi akɛ abaashɛ Satan kɛ daimonioi lɛ kɛjɛ ŋwɛi afɔ̃ shikpɔŋ nɛɛ nɔ, ni aŋmɛŋ amɛ gbɛ dɔŋŋ ni amɛyapue yɛ Yehowa hiɛ. Kɛ̃lɛ, amɛkã he amɛji mumɔŋ bɔɔ nii.—Kpojiemɔ 12:7-9, 12.
Okadi kɛhã hegbɛ ko ni nɔ kwɔ loo hegbɛ gojoo. Ŋmalɛi lɛ kɛ “ŋwɛi” tsuɔ nii hu kɛdamɔɔ shi kɛhãa hegbɛ ko ni nɔ kwɔ, bei pii lɛ ekɔɔ nɔyeli hegbɛi ahe. Mɛi ni baanyɛ ahiɛ hegbɛ nɛɛ ji:
Yehowa Nyɔŋmɔ diɛŋtsɛ akɛ Nuŋtsɔ ofe lɛ.—2 Kronika 32:20; Luka 15:21.
Nyɔŋmɔ Maŋtsɛyeli lɛ, ni ji nɔyeli ni baaye adesai anɔyelii anajiaŋ lɛ. Biblia lɛ tsɛɔ nakai Maŋtsɛyeli lɛ akɛ “ŋwɛi hei” lɛ.—Yesaia 65:17; 66:22; 2 Petro 3:13.b
Wolo ni ji Cyclopedia ni McClintock kɛ Strong ŋma lɛ wie akɛ ŋwɛi hei ni awie he yɛ Yesaia 65:17 lɛ damɔ shi kɛhã “nɔyeli hee, maŋtsɛyeli hee.”—Kpo IV, baafa 122.
Kristofoi, ni be ni amɛyɔɔ shikpɔŋ nɔ lɛ, amɛyɛ hiɛnɔkamɔ akɛ amɛbaaya ŋwɛi lɛ.—Efesobii 2:6.
Adesai anɔyelii ni amɛhole amɛhenɔ yɛ amɛshishibii lɛ anɔ.—Yesaia 14:12-14; Daniel 4:20-22; 2 Petro 3:7.
● Mumɔi fɔji ni miiye je lɛ nɔ ŋmɛnɛ.—Efesobii 6:12; 1 Yohane 5:19.
Te ŋwɛi yɔɔ tɛŋŋ?
Nibii babaoo yaa nɔ yɛ mumɔŋ shihilɛhe lɛ. Mumɔŋ bɔɔ nii akpekpei ohai abɔ ni ‘yeɔ Yehowa wiemɔ lɛ nɔ’ lɛ ji mɛi ni yɔɔ jɛmɛ.—Lala 103:20, 21; Daniel 7:10.
Biblia lɛ wieɔ ŋwɛi he akɛ he ko ni la ni anyɛŋ abɛŋkɛ yɔɔ. (1 Timoteo 6:15, 16) Yɛ Ezekiel ninaa lɛ mli lɛ, ewie ŋwɛi he akɛ jɛmɛ “kpɛlɛɔ waa,” ni yɛ Daniel ninaa lɛ mli lɛ, Daniel wie ŋwɛi he akɛ ‘la ni tamɔ faa ni miiho.’ (Ezekiel 1:26-28; Daniel 7:9, 10) Ŋwɛi yɛ krɔŋkrɔŋ, loo jɛmɛ tse jogbaŋŋ, ni eyɛ fɛo hu.—Lala 96:6; Yesaia 63:15; Kpojiemɔ 4:2, 3.
a [FOOTNOTES]