“Mɛɖé wɛ a nyí bo xɔ akwɛ́ ɖésú”!

1-2. Nɛ̌ mǐ ka sixú kú d’é jí ɖɔ mǐ xɔ akwɛ́ ɖo Jexóva nukúnmɛ gbɔn?

MƐSƐNTƆ́ vívɛ́ Jexóva tɔn ɖé lɛ́ nɔ lin ɖɔ émí kún hwɛ́n nǔ káká ɖé ó. Bóyá mɛɖé lɛ́ wɛ ko wa nǔ xá yě cí nǔ ɖɔ yě kún hwɛ́n nǔɖé ó ɖɔhun. Nǔ mɔ̌hun wɛ xá we a? Ényí nǔ mɔ̌hun wɛ xá we ɔ, nɛ̌ a ka sixú kú d’é jí ɖɔ émí xɔ akwɛ́ ɖo Jexóva nukúnmɛ gbɔn?

² Tan Biblu tɔn ɖěɖěe xlɛ́ lěe Jexóva ba ɖɔ è ní nɔ wa nǔ xá gbɛtɔ́ lɛ́ gbɔn é gbígbéjé kpɔ́n sixú d’alɔ we. Vǐ tɔn Jezu nɔ wlí yɛ̌yi nú mɛ lɛ́, bo nɔ lɛ́ ɖó sísí nú yě. Mɔ̌ mɛ ɔ, é nɔ xlɛ́ ɖɔ mɛɖéesɔ́hwetɔ́ ɖěɖěe nɔ lin ɖɔ émí kún hwɛ́n nǔ káká ɖé ó lɛ́ é, xɔ akwɛ́ ɖo émí kpó Tɔ́ émítɔn kpó nukúnmɛ tawun. (Jaan 5:19; Ebl. 1:3) Ðo xóta élɔ́ mɛ ɔ, mǐ ná gbéjé: (1) lěe Jezu d’alɔ mɛ lɛ́ bɔ yě mɔ ɖɔ émí xɔ akwɛ́ gbɔn é kpó (2) lěe mǐ sixú ná gǎnjɛwú mǐɖésúnɔ ɖɔ mǐ xɔ akwɛ́ tawun ɖo Mawu nukúnmɛ gbɔn é kpó kpɔ́n.—Ajée 2:7.

LĚE JEZU D’ALƆ MƐ LƐ́ BƆ YĚ TUUN ÐƆ ÉMÍ XƆ AKWƐ́ GBƆN É

3. Nɛ̌ Jezu ka wa nǔ xá Galiléenu ɖěɖěe byɔ́ alɔdó tɔn lɛ́ é gbɔn?

³ Ðo tomɛyiyi wɛnjíjlá tɔn Jezu tɔn atɔngɔ́ ɔ hwenu ɖo Galilée ɔ, mɛ lɛ́ nɔ gosín fí vovo wá gɔ̌n tɔn, ɖótó è, b’ɛ nɔ lɛ́ gbɔ azɔn nú yě. Jezu ɖ’ayi wú ɖɔ “è gbídí kɔ nú yě bo lɛ́ dó vɛ̌ nú yě lɛ̌ngbɔ́ e ma ɖó lɛ̌ngbɔ́nyitɔ́ ǎ lɛ́ é ɖɔhun.” (Mat. 9:36; kpɔ́n tínmɛ e Biblu nǔkplɔ́nkplɔ́n tɔn ná d’é wú é.) Sinsɛngán yětɔn lɛ́ nɔ mɔ ɖɔ yě kún hwɛ́n nǔtí ó, bo tlɛ nɔ ylɔ́ yě ɖɔ “mɛ ɖěɖěe è dó nu lɛ́ é.” (Jaan 7:47-49; tínmɛ e Biblu nǔkplɔ́nkplɔ́n tɔn ná d’é wú é.) Amɔ̌, Jezu wlí yɛ̌yi nú yě gbɔn hwenu zínzán dó kplɔ́n nǔ yě kpó azɔn gbigbɔ nú yě kpó gblamɛ. (Mat. 9:35) Gɔ́ ná ɔ, bo ná dó d’alɔ mɛ gěgé d’é jí ɔ, é kplɔ́n azɔ̌ mɛsɛ́dó tɔn lɛ́ bónú yě ná ɖ’alɔ ɖo wɛnɖagbejíjlázɔ́ ɔ mɛ, bo lɛ́ ná acɛ yě bónú yě ná nɔ gbɔ azɔn tɛnmɛ tɛnmɛ lɛ́.—Mat. 10:5-8.

4. Étɛ́ lěe Jezu wa nǔ xá mɛɖéesɔ́hwetɔ́ e ɖótó è lɛ́ é gbɔn é ka kplɔ́n mǐ?

⁴ Jezu wlí yɛ̌yi nú tóɖóetɔ́ lɛ́, bo lɛ́ ké ya nú yě, bɔ mɔ̌ mɛ ɔ, é xlɛ́ ɖɔ mɛ ɖěɖěe gbɛtɔ́ lɛ́ nɔ mɔ dó mɔ mɛ ma xɔ akwɛ́ hweɖélɛ́nu lɛ́ é xɔ akwɛ́ ɖo émí kpó Tɔ́ émítɔn kpó nukúnmɛ. Ényí a ɖo Jexóva sɛn wɛ, bo ka nɔ xo nǔ kpɔ́n ɖɔ émí xɔ akwɛ́ a jí hǔn, lin tamɛ dó lěe Jezu ké ya nú mɛɖéesɔ́hwetɔ́ ɖěɖěe ba ná kplɔ́n nǔ ɖo gɔ̌n tɔn lɛ́ é gbɔn é jí. Mɔ̌ wiwa sixú d’alɔ we bɔ a ná mɔ lě do a xɔ akwɛ́ ɖo Jexóva nukúnmɛ sɔ é.

5. Tínmɛ ninɔmɛ e mɛ nǎwe Galiléenu e Jezu xo go é ɖe é.

⁵ É nyí ahwan lɛ́ kɛ́ɖɛ́ wɛ Jezu kplɔ́n nǔ ǎ, loɔ, é lɛ́ sɔ́ ayi ɖó mɛ ɖokpó ɖokpó jí. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, ɖo sinsɛnzɔ́ Jezu tɔn hwenu ɖo Galilée ɔ, é xo go nǎwe ɖé b’ɛ ɖo hun ɖi wɛ sín xwe 12 ɖíe. (Mak. 5:25) Sɛ́n ɔ ɖɔ ɖɔ é nyí mɛ blíblí, bɔ mɛ ɖěbǔ e ɖ’alɔ wǔtu tɔn é lɔ ná nyí mɛ blíblí. Énɛ́ ná ko zɔ́n tawun bɔ é ná nɔ sixú wa nǔ ɖó kpɔ́ xá mɛ ɖěvo lɛ́ ǎ. Gɔ́ ná ɔ, é ná sixú sɛn Jexóva ɖó kpɔ́ xá mɛ ɖěvo lɛ́ ɖo kplɔ́ngbasá lɛ́, alǒ ɖo xwe lɛ́ hwenu ǎ. (Lev. 15:19, 25) É ɖo wɛn ɖɔ nǎwe énɛ́ se wǔvɛ́ ɖo agbaza kpó lěe nǔ nɔ cí nú mɛ é kpó lixo.—Mak. 5:26.

6. Nɛ̌ è ka gbɔ azɔn nú nǎwe e ɖo hun ɖi wɛ é gbɔn?

⁶ Nǎwe énɛ́ e ɖo wǔvɛ́ se wɛ tawun é ba ɖɔ Jezu ní gbɔ azɔn nú émí. Amɔ̌, é yi Jezu gɔ́n tlɔlɔ ǎ. Étɛ́wú? Bóyá, ninɔmɛ tɔn sixú ko zɔ́n bɔ winnyá hu i. Alǒ é sixú ko ɖo xɛsi ɖi wɛ ɖɔ Jezu ná nya émí, ɖó mɛ blíblí wɛ n’i, bɔ é ɖó ná byɔ́ mɛ mɛ ǎ. Énɛ́ wú ɔ, awu Jezu tɔn aga tɔn ɔ wú jɛ́n é ɖ’alɔ, bo kú d’é jí ɖɔ nǔ énɛ́ e émí wa é kɔ́kɔ́ɖɔ́kɔ́ ná zɔ́n bɔ azɔn ná gbɔ nú émí. (Mak. 5:27, 28) Nǔɖiɖi tɔn ka nyí dó vɔ̌tɔ́ ǎ, azɔn tɔn gbɔ. Énɛ́ gúdo ɔ, Jezu kanbyɔ́ ɖɔ mɛ̌ ka ɖ’alɔ wǔtu émítɔn a jí, bɔ é yí gbe ɖɔ émí wɛ wa mɔ̌. Nɛ̌ Jezu ka wa nǔ xá ɛ gbɔn?

7. Nɛ̌ Jezu ka wa nǔ xá nǎwe énɛ́ e ɖo wǔvɛ́ se wɛ tawun é gbɔn? (Maki 5:34)

⁷ Jezu wa nǔ xá nǎwe ɔ kpó xomɛnyínyɔ́ kpó kpódó sísí kpán. É ɖ’ayi wú ɖɔ “xɛsi jɛ nǎwe ɔ jí bɔ é jɛ sísɔ́sísɔ́ jí.” (Mak. 5:33) Ðó é tuun lěe nǔ cí nú nǎwe ɔ é wútu ɔ, é ɖɔ xó dó vɔ́ gǎnjɛwú ná ɛ. É tlɛ ylɔ́ ɛ ɖɔ “vǐ nyɔ̌nu” émítɔn. Jezu zán xógbe énɛ́ bá dó ɖe xlɛ́ ɖɔ émí ɖó sísí nú nǎwe ɔ kɛ́ɖɛ́ wú wɛ ǎ, loɔ, bá dó lɛ́ ɖe xomɛnyínyɔ́ kpó wǎnyíyí kpó xlɛ́ wútu wɛ. (Xa Maki 5:34.) Tínmɛ e Biblu nǔkplɔ́nkplɔ́n tɔn ná dó xógbe énɛ́ wú é ɖɔ ɖɔ “tan énɛ́ wɛ nyí tan ɖokpó e mɛ Jezu ylɔ́ nyɔ̌nu ɖé ɖɔ ‘vǐ nyɔ̌nu’ ɖe é, bóyá, ɖó ninɔmɛ syɛ́nsyɛ́n nyɔ̌nu ɔ tɔn kpó ‘sísɔ́ e sísɔ́ wɛ’ é ɖe é kpó wú.” Dǒ nukún lěe é ná ko mɔ kɔ dó sa fún sɔ é mɛ kpɔ́n! Ényí Jezu ma ko ɖɔ xó dó vɔ́ gǎnjɛwú ná ɛ wɛ ǎ ɔ, azɔn tɔn ná ko gbɔ có, é ka sixú ɖidó wǔɖéwúɖé, ɖó é ɖo wǔvɛ́ se wɛ ɖo lěe nǔ nɔ cí nú mɛ é linu wútu. Amɔ̌, Jezu ba ná wa nǔ n’i hú azɔn gbigbɔ n’i kpowun; é ba ɖɔ é ní tuun ɖɔ vǐ nyɔ̌nu vívɛ́ Tɔ́ mǐtɔn jǐxwé tɔn wǎnyíyínɔ ɔ tɔn wɛ é nyí.

8. Wǔvɛ́ tɛ́ lɛ́ nɔví nyɔ̌nu e nɔ nɔ Brésil é ɖé ka ɖó ná ɖí xwi xá?

⁸ Égbé ɖésú ɔ, mɛsɛntɔ́ Mawu tɔn ɖé lɛ́ ɖo azɔn jɛ wɛ bɔ énɛ́ nɔ wa nǔ dó yě wú ɖo lěe nǔ nɔ cí nú mɛ é linu. Nɔví nyɔ̌nu ɖé nɔ nyí Mariaa bo nyí gběxosín-alijítɔ́, bo nɔ nɔ Brésil; wɔ̌nɖowǔnánɔ tɔn wɛ è ji, énɛ́ wɛ nyí ɖɔ é ɖó afɔ we lɛ́ ɖě ǎ, é ka lɛ́ ɖó alɔ amyɔ ɔ lɔmɔ̌ ǎ. É tínmɛ ɖɔ: “Mɛ lɛ́ nɔ ɖo ya dó nú mì wɛ magbokɔ ɖo wěmaxɔmɛ ɖó wɔ̌nɖowǔnánɔ e un nyí é wú. Mɛ lɛ́ nɔ sa nyǐ ylɔ́ mì, b’ɛ nɔ ɖ’akpɔ nú mì tawun. Mɛ e tlɛ ɖo xwédo ce mɛ lɛ́ é nɔ wa nǔ xá mì ɖo ali ɖé nu bɔ un nɔ mɔ ɖɔ un kún hwɛ́n nǔɖé ó.”

9. Nɛ̌ è ka d’alɔ Maria bɔ éɖésúnɔ mɔ ɖɔ émí xɔ akwɛ́ ɖo Jexóva nukúnmɛ gbɔn?

⁹ Nɛ̌ è ka d’alɔ Maria gbɔn? Hwenu e é húzú Kúnnuɖetɔ́ Jexóva tɔn é ɔ, nǔɖitɔ́ hǎtɔ́ tɔn lɛ́ dó gbɔ n’i, bo lɛ́ d’alɔ ɛ bɔ é nɔ ɖó linlin e Jexóva nɔ ɖó dó wǔ tɔn é. É ɖɔ: “Nɔví súnnu kpó nɔví nyɔ̌nu kpó gěgé d’alɔ mì. Un nɔ dó kú nú Jexóva kpó ayi bǐ kpó ɖó xwédo gbigbɔ tɔn ɖaaɖagbe e é ná mì é wú.” Nɔví súnnu kpó nɔví nyɔ̌nu kpó gbigbɔ tɔn Maria tɔn lɛ́ d’alɔ ɛ b’ɛ kú d’é jí ɖɔ émí xɔ akwɛ́ ɖo Mawu nukúnmɛ.

10. Tagba tɛ́ lɛ́ Mali Magidálanu ka ɖí xwi xá? (Kpɔ́n ɖiɖe lɛ́ lɔmɔ̌.)

¹⁰ Lin tamɛ dó lěe Jezu d’alɔ mɛ ɖěvo gbɔn é jí, é wɛ nyí Mali Magidálanu. Awǒvi tɛ́nwe wɛ ɖo jǐ tɔn! (Luk. 8:2) É cí ɖɔ é nɔ wa nǔ ɖo ali ɖé lɛ́ nu b’ɛ nɔ hu ado tawun, ɖó awǒvi e ɖo jǐ tɔn lɛ́ é wú, bɔ wǎgbɔ tɔn ɔ, mɛ lɛ́ nɔ gbɔn zɔzɔ n’i. Ðo hwe énɛ́ lɛ́ e vɛ́ wǔ ɖo gbɛzán tɔn mɛ lɛ́ é nu ɔ, é ná ko mɔ ɖɔ mɛɖé kún yí wǎn nú émí ó, émí kún ɖo ayijayǐ mɛ ó, bo kún lɛ́ ɖó ɖɔxátɔ́ ó. É cí ɖɔ Jezu nya yɛ nyanya e ɖo tagba dó nú nǎwe ɔ wɛ lɛ́ é sín jǐ tɔn, b’ɛ húzú ahwanvú tɔn kanɖódónǔwútɔ́. Ali ɖěvo tɛ́ nu Jezu ka d’alɔ Mali Magidálanu ɖe b’ɛ mɔ nukúnnú jɛ lěe é xɔ akwɛ́ ɖo Mawu nukúnmɛ sɔ é mɛ?

11. Nɛ̌ Jezu ka xlɛ́ Mali Magidálanu ɖɔ é xɔ akwɛ́ ɖo Mawu nukúnmɛ gbɔn? (Kpɔ́n ɖiɖe lɛ́ lɔmɔ̌.)

¹¹ Jezu byɔ́ Mali Magidálanu ɖɔ é ní xwedó émí ɖo tomɛyiyi wɛnjíjlá tɔn émítɔn lɛ́ hwenu.b Énɛ́ zɔ́n bɔ é kpo ɖo nǔ e kplɔ́n mɛ ɖěvo lɛ́ wɛ Jezu ɖe é sín le ɖu wɛ. Jezu lɛ́ sɔ́ éɖée xlɛ́ ɛ gbe e gbe é fɔ́n sín kú é. É ɖo ahwanvú nukɔntɔn ɖěɖěe Jezu ɖɔ xó ná gbe énɛ́ gbe lɛ́ é mɛ. Jezu tlɛ zɔ́n ɛ ɖɔ é ní yi ɖɔ nú mɛsɛ́dó émítɔn lɛ́ ɖɔ émí ko fɔ́n sín kú. Nǔ ɖěɖěe xlɛ́ ɖɔ é xɔ akwɛ́ tawun ɖo Jexóva nukúnmɛ lɛ́ é nɛ́!—Jaan 20:11-18.

12. Étɛ́ ka zɔ́n bɔ Lidia mɔ ɖɔ émí kún xɔ akwɛ́ ó?

¹² Mali Magidálanu ɖɔhun ɔ, mɛ gěgé nɔ lin égbé ɖɔ émí kún xɔ akwɛ́ ó. Nɔví nyɔ̌nu ɖé nɔ nyí Lidia, bo nɔ nɔ Espagne bo ɖɔ ɖɔ hwenu e nɔ émítɔn ɖo xo émítɔn é ɔ, é ɖo linlin wɛ bo ná ɖe. É flín lěe nɔ tɔn nɔ dó vɛ̌ n’i, bo nɔ lɛ́ ɖɔ alǎnnú n’i hwenu e é ɖo vǔ é gbɔn é. É ɖɔ: “Ðó nɔ ce ma nɔ xlɛ́ mì ɖɔ émí yí wǎn nú mì ǎ wútu ɔ, un nɔ ba hwebǐnu ɖɔ mɛ ɖěvo lɛ́ ní yí wǎn nú mì, bo nɔ lɛ́ ba ná nyí xɔ́ntɔn ce. Ado nɔ hu mì, ɖó un nɔ mɔ ɖɔ mɛɖé kún ná yí wǎn nú mì gbɔn mɔ̌ gbeɖé ó, ɖó nɔ ce nɔ bló bɔ un nɔ mɔ ɖɔ mɛ nyanya wɛ nú mì.”

13. Étɛ́ ka d’alɔ Lidia b’ɛ mɔ lěe é xɔ akwɛ́ ɖo nukún Jexóva tɔn mɛ gbɔn é?

¹³ Ée Lidia mɔ nǔgbó ɔ gúdo é ɔ, ɖɛ xixo, nǔ kplɔ́nkplɔ́n, gɔ́ nú xomɛ e nǔɖitɔ́ hǎtɔ́ tɔn lɛ́ nɔ nyɔ́ dó wǔ tɔn é kpó nǔ e yě nɔ wa n’i lɛ́ é kpó d’alɔ ɛ bɔ é mɔ ɖɔ émí xɔ akwɛ́ nú Jexóva. É ɖɔ: “Asú ce nɔ ɖɔ lě do é yí wǎn nú mì sɔ é nú mì hwɛhwɛ. É nɔ flín jijɔ ɖagbe e un ɖó lɛ́ é mì hwebǐnu. Xɔ́ntɔn vívɛ́ ɖěvo lɛ́ wa nǔ ɖokpó ɔ.” A ka tuun mɛɖé b’ɛ ɖó hudó alɔdó tɔn bá tuun lěe é xɔ akwɛ́ sɔ ɖo Jexóva nukúnmɛ é wɛ a?

LĚE MǏÐÉSÚNƆ NÁ ÐÓ LINLIN E JEXÓVA NƆ ÐÓ DÓ MǏ WÚ É GBƆN É

14. Nɛ̌ 1 Samuwɛ́li 16:7 ka d’alɔ mǐ bɔ mǐ tuun lěe Jexóva nɔ kpɔ́n mɛ lɛ́ gbɔn é gbɔn? (Kpɔ́n gbǎví “Étɛ́wú mɛ Jexóva tɔn lɛ́ ka nɔ xɔ akwɛ́ ɖo nukún tɔn mɛ?” ɔ lɔmɔ̌.)

¹⁴ Nɔ flín ɖɔ é kún nyí linlin e gbɛ ɔ nɔ ɖó dó wǔ we é wɛ Jexóva nɔ ɖó dó wǔ we ó. (Xa 1 Samuwɛ́li 16:7.) Lěe a xɔ akwɛ́ ɖo nukún tɔn mɛ sɔ é jínjɔ́n lěe a ɖe ɖo wěxo é, tɛn e mɛ a ɖe é, alǒ bǎ e mɛ a se wěma yi ɖó é jí ǎ. (Eza. 55:8, 9) Énɛ́ wú ɔ, ma nɔ zɔn dó nǔgbódodó gbɛ ɔ tɔn lɛ́ jí dó kpɔ́n lěe a xɔ akwɛ́ sɔ é ó, loɔ, nɔ zɔn dó nǔgbódodó Jexóva tɔn lɛ́ jí dó gbéjé lěe a xɔ akwɛ́ gbɔn é kpɔ́n. Biblu ɖɔ mɛɖé lɛ́ xó bɔ yě lin hweɖénu ɖɔ émí kún xɔ akwɛ́ ó, ɖi Elíi, Nɔemíi kpó Ana kpó. A ɖo tan yětɔn xa wɛ hǔn, ɖǒ ayi lěe Jexóva xlɛ́ ɖɔ yě xɔ akwɛ́ nú émí tawun gbɔn é wú. A sixú nɔ lɛ́ wlán nǔ ɖěɖěe jɛ dó jǐ towe bo xlɛ́ ɖɔ Jexóva yí wǎn nú we tawun, bɔ a lɛ́ xɔ akwɛ́ n’i ɖésú lɛ́ é ɖ’ayǐ. Gɔ́ ná ɔ, a sixú gbéjé xóta ɖěɖěe ɖo wěma mǐtɔn lɛ́ mɛ bo xlɛ́ ɖɔ a xɔ akwɛ́ lɛ́ é kpɔ́n.c

15. Étɛ́wú Jexóva ka ɖɔ dó Daniyɛ́li wú ɖɔ “mɛɖé wɛ [é] nyí bo xɔ akwɛ́ ɖésú”? (Daniyɛ́li 9:23)

¹⁵ Tuun ɖɔ gbejíninɔ towe zɔ́n bɔ a xɔ akwɛ́ ɖo Jexóva nukúnmɛ. Ðo hweɖénu, bóyá hwenu e gbeyíɖɔ Daniyɛ́li ɖo xwe 90 mɔ̌ ɖó wɛ é ɔ, é mɔ ɖɔ ‘nǔ ci kɔ nú émí tawun.’ (Dan. 9:20, 21) Nɛ̌ Jexóva ka dó wǔsyɛ́n lanmɛ n’i gbɔn? Mawu sɛ́ wɛnsagun Gabliyɛ́li dó Daniyɛ́li b’ɛ flín i ɖɔ “mɛɖé wɛ [é] nyí bo xɔ akwɛ́ ɖésú,” lé è ko se ɖɛ tɔn lɛ́. (Xa Daniyɛ́li 9:23.) Étɛ́ ka zɔ́n bɔ Daniyɛ́li xɔ akwɛ́ nú Mawu sɔmɔ̌? Gɔ́ nú jijɔ tootóbú ɖěvo e é ɖó lɛ́ é ɔ, é yí wǎn nú nǔjlɔ́jlɔ́wiwa, bo lɛ́ ɖo gbejí. (Ezek. 14:14) Jexóva bló bɔ è wlán tan énɛ́ dó Xó tɔn mɛ bá dó dó gbɔ nú mǐ. (Hlɔ̌. 15:4) Jexóva nɔ lɛ́ ɖótó ɖɛ towe lɛ́, bɔ wǎn e a yí nú nǔjlɔ́jlɔ́wiwa é kpó sinsɛnzɔ́ e a nɔ wa kpó gbejíninɔ kpó é nɔ su nukún tɔn mɛ.—Micée 6:8, tínmɛ e ɖo do lɛ́ é; Ebl. 6:10.

16. Étɛ́ ka sixú d’alɔ we bɔ a ná mɔ Jexóva dó mɔ Tɔ́ wǎnyíyínɔ ɖé?

¹⁶ Nɔ mɔ Jexóva dó mɔ Tɔ́ e yí wǎn nú we é. É nɔ ba ná d’alɔ we, é nyí hwɛ towe lɛ́ ba ná cyán wɛ é ɖe ǎ. (Ðɛh. 130:3; Mat. 7:11; Luk. 12:6, 7) Tamɛ linlin dó énɛ́ jí ko d’alɔ mɛ ɖěɖěe nɔ lin ɖɔ émí kún hwɛ́n nǔɖé ó lɛ́ é gěgé. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, lin tamɛ dó nɔví nyɔ̌nu e gosín Espagne bo nɔ nyí Eliana, b’ɛ sín nǔyá e asú tɔn nɔ ɖɔ n’i sín xwe mɔ̌kpán ɖíe lɛ́ é wú bɔ é mɔ ɖɔ è kún yí wǎn nú émí ó, bɔ émí kún lɛ́ hwɛ́n nǔtí ó é sín kpɔ́ndéwú jí. É ɖɔ: “Hweɖébǔnu e un mɔ ɖɔ un kún hwɛ́n nǔtí ó é ɔ, un nɔ tɛ́n kpɔ́n bo nɔ dó nukún mɛ kpɔ́n ɖɔ Jexóva hɛn mì dó awa tɔn lɛ́ mɛ, bo ɖo wǎnyíyí ɖe xlɛ́ mì wɛ, lobo ɖo xɛ nya ɖo jǐ ce wɛ.” (Ðɛh. 28:9) Nɔví nyɔ̌nu ɖé nɔ nyí Lauren bo gosín Afrique du sud bo ɖɔ: “Ényí Jexóva dɔn mì wá éɖée gɔ́n kpó xomɛnyínyɔ́ kpó, kpódó kan wǎnyíyí tɔn kpán, bo ma jó mì dó ǎ nú xwe tootóbú énɛ́ lɛ́ bǐ, bo tlɛ zán mì dó kplɔ́n nǔ mɛ ɖěvo lɛ́ ɔ, é ɖo wɛn ɖɔ é nɔ mɔ ɖɔ un xɔ akwɛ́, bo lɛ́ nyɔ́ zán.”—Oz. 11:4.

17. Étɛ́ ka sixú d’alɔ we bɔ a ná kú d’é jí ɖɔ nǔ émítɔn nyɔ́ Jexóva nukúnmɛ? (Ðɛhan 5:13) (Kpɔ́n ɖiɖe ɔ lɔmɔ̌.)

¹⁷ Kú d’é jí ɖɔ nǔ towe nyɔ́ Jexóva nukúnmɛ. (Xa Ðɛhan 5:13.) Davídi jlɛ́ nǔ mɛtɔn ní nyɔ́ Jexóva nukúnmɛ dó “gǎglónú” ɖaxó e nɔ nya xɛ ɖo nǔjlɔ́jlɔ́watɔ́ lɛ́ jí é wú. Tuuntuun ɖɔ nǔ towe nyɔ́ Jexóva nukúnmɛ kpó é ɖo gǔdo nú we kpó sixú zɔ́n bɔ nǔ xixo kpɔ́n dó hwiɖésúnɔ wú sɔ́ ná ɖí bú we ǎ. Nɛ̌ a ka sixú tuun ɖɔ nǔ émítɔn nyɔ́ Jexóva nukúnmɛ gbɔn? Lěe mǐ ko mɔ gbɔn wá yi é ɔ, Jexóva ná gǎnjɛwú énɛ́ we gbɔn Xó tɔn gblamɛ. Gɔ́ ná ɔ, é nɔ zán mɛxó agun tɔn lɛ́, xɔ́ntɔn vívɛ́ lɛ́ kpó mɛ ɖěvo lɛ́ kpó dó flín we ɖɔ hwi xɔ akwɛ́ ɖo nukún émítɔn mɛ. Nɛ̌ a ka ɖó ná wa nǔ gbɔn hwenu e è dó wǔsyɛ́n mɔ̌hun lanmɛ nú we é?

18. Étɛ́wú a ka ɖó ná nɔ yí gbe nú xó e è ɖɔ dó kpa we lɛ́ é?

¹⁸ Ma nɔ gbɛ́ xó ɖěɖěe mɛ ɖěɖěe tuun we, bo yí wǎn nú we lɛ́ é nɔ ɖɔ sín ayi mɛ dó kpa we lɛ́ é ó. Hɛn d’ayi mɛ ɖɔ Jexóva sixú zán yě dó bló bɔ a ná kú d’é jí ɖɔ nǔ émítɔn nyɔ́ nukún tɔn mɛ. Eliana e xó mǐ ɖɔ wá yi é ɖɔ: “Kpɛɖé kpɛɖé ɔ, un kplɔ́n bo nɔ yí gbe nú xomɛnyínyɔ́xó e mɛ ɖěvo lɛ́ nɔ ɖɔ nú mì é. É vɛ́ wǔ nú mì, amɔ̌, un tuun ɖɔ nǔ e Jexóva ba ɖɔ má wa é nɛ́.” Eliana ɖu gǎn e mɛxó agun tɔn lɛ́ dó kpó wǎnyíyí kpó lɛ́ é sín le. Gběxosín-alijítɔ́ wɛ é nyí din, bo lɛ́ nyí mɛɖéezéjótɔ́ e nɔ nɔ xwégbe bo nɔ w’azɔ̌ sɛ́dó Betɛ́li é.

19. Nɛ̌ a ka sixú kú d’é jí ɖɔ a xɔ akwɛ́ ɖo Mawu nukúnmɛ gbɔn?

¹⁹ Jezu flín mǐ kpó xomɛnyínyɔ́ kpó ɖɔ mǐ xɔ akwɛ́ ɖo Tɔ́ mǐtɔn jǐxwé tɔn ɔ nukúnmɛ ɖésú. (Luk. 12:24) Énɛ́ wú ɔ, mǐ sixú kú d’é jí ɖɔ mǐ xɔ akwɛ́ nú Jexóva. Mi nú mǐ ní ma wɔn énɛ́ gbeɖé ó! Gɔ́ ná ɔ, mi nú mǐ ní wa nǔ e wú mǐ kpé é bǐ dó d’alɔ mɛ ɖěvo lɛ́ bónú yě ní mɔ lěe yě xɔ akwɛ́ ɖo Jexóva nukúnmɛ gbɔn é!