WĚMASƐXWETƐN ƐNTƐNƐ́TI JÍ TƆN Watchtower tɔn
WĚMASƐXWETƐN ƐNTƐNƐ́TI JÍ TƆN
Watchtower tɔn
Fɔngbe
Á
  • Á
  • á
  • Ǎ
  • ǎ
  • É
  • é
  • È
  • è
  • Ě
  • ě
  • Ɛ́
  • ɛ́
  • Ɛ̌
  • ɛ̌
  • Ó
  • ó
  • Ǒ
  • ǒ
  • Ú
  • ú
  • Ǔ
  • ǔ
  • Í
  • í
  • Ǐ
  • ǐ
  • Ɔ́
  • ɔ́
  • Ɔ̌
  • ɔ̌
  • BIBLU
  • WĚMA LƐ́
  • KPLÉ LƐ́
  • w25 août wěx. 26-30
  • Lěe un ɖu ɖo winnyá jí bo wá bɛ́ sinsɛnzɔ́ mɛsɛ́dó tɔn gbɔn é

Video ɖě ko ɖo nǔ e a sɔ́ é jí ǎ.

Ma sin xomɛ ó, nǔɖé jɛ do ɖo nǔ e ba wɛ a ɖe é mɛ.

  • Lěe un ɖu ɖo winnyá jí bo wá bɛ́ sinsɛnzɔ́ mɛsɛ́dó tɔn gbɔn é
  • Atɔxwɛ Ee Ðò Axɔsuɖuto Jehovah Tɔn Jla Wɛ É (Nǔkplɔnkplɔn tɔn): 2025
  • Xótala lɛ́
  • Xóta mɔ̌hun ɖěvo lɛ́
  • SINSƐNZƆ́ HWEBǏNU TƆN BÍBƐ́
  • MƐSƐ́DÓ NYÍNYÍ WÁ JƐ JǏJLÓ MÌ JÍ
  • SINSƐNZƆ́ WIWA ÐO TO E MƐ AHWAN GBA NǓ ÐE É ÐÉ
  • WǓVƐ́ YƆ̌YƆ́ LƐ́
  • XWI ÐÍÐÍ XÁ TAGBA MƐÐÉSÚNƆ TƆN LƐ́
  • ALƆDÓ JEXÓVA TƆN SU NUKÚN CE MƐ
  • Jehovah “Xlɛ́ Ali Mì”
    Atɔxwɛ Ee Ðò Axɔsuɖuto Jehovah Tɔn Jla Wɛ É (Nǔkplɔnkplɔn Tɔn)—2021
  • Ye Sɔ́ Jlǒ Dó Sɔ́ Yeɖée Jó: Ðò Bulgarie
    Nǔ E Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ Mɔ Kpɔ́n lɛ É
  • Jexóva kplɔ́n azɔ̌ mì sín dɔ̌nkpɛ mɛ
    Atɔxwɛ ee ɖò Axɔsuɖuto Jehovah tɔn jla wɛ é (Nǔkplɔnkplɔn tɔn): 2026
Atɔxwɛ Ee Ðò Axɔsuɖuto Jehovah Tɔn Jla Wɛ É (Nǔkplɔnkplɔn tɔn): 2025
w25 août wěx. 26-30
Marianne Wertholz.

TAN GBƐZÁN TƆN

Lěe un ɖu ɖo winnyá jí bo wá bɛ́ sinsɛnzɔ́ mɛsɛ́dó tɔn gbɔn é

MƐ E TƆN WƐ É: MARIANNE WERTHOLZ

HWENU e un ɖo vǔ é ɔ, winnyá nɔ hu mì bɔ un nɔ lɛ́ ɖi xɛsi dó mɛ wú. Amɔ̌, Jexóva d’alɔ mì bɔ un wá jɛ wǎn yí nú gbɛtɔ́ lɛ́ jí bo wá hǔzú mɛsɛ́dó. Gbɔn nɛ̌ é? Bǐbɛ́mɛ ɔ, tɔ́ ce wɛ d’alɔ mì. Énɛ́ gúdo ɔ, kpɔ́ndéwú ɖagbe e nɔví nyɔ̌nu wínnyáwínnyá ɖé sɔ́ ɖ’ayǐ é lɔ d’alɔ mì. Gǔdo mɛ ɔ, xomɛnyínyɔ́ kpó suúlu kpó sín xó e asú ce nɔ ɖɔ lɛ́ é lɔ d’alɔ mì. Mi nú má kpi tan ce nú mi.

È ji mì ɖo 1951 ɖo Vienne ɖo Autriche, ɖo xwédo Katolíka tɔn ɖé mɛ. Un nɔ gba wǔ dó mɛ mɛ ǎ, amɔ̌, un ɖi nǔ nú Mawu bo nɔ xo ɖɛ sɛ́dó è hwɛhwɛ. Hwenu e un ɖó xwe tɛ́nnɛ é ɔ, tɔ́ ce jɛ nǔ kplɔ́n xá Kúnnuɖetɔ́ Jexóva tɔn lɛ́ jí; nɔ ce lɔ xo kpóɖó n’i ɖo táan kpɛɖé gúdo.

Nyi kpó nɔví nyɔ̌nu ce Elisabeth kpó (ɖo amyɔxwé)

É ná nɔ zaan é ɔ, mǐ hǔzú hǎgbɛ́ agun Döbling tɔn tɔn ɖo Vienne. Mǐ nɔ wa nǔ gěgé ɖó bǔ ɖo xwédo mǐtɔn mɛ. Mǐ nɔ xa Biblu bo nɔ lɛ́ kplɔ́n, mǐ nɔ yi kplé agun tɔn lɛ́, bo nɔ lɛ́ sɔ́ mǐɖée jó ɖo kpléɖókpɔ́ lɛ́ jí. Sín hwenu e un ɖo vǔ é wɛ tɔ́ ce ko dó wǎnyíyí e gɔ́ngɔ́n é ɖíɖó nú Jexóva dó ayi mɛ nú mì. Nǔgbó ɔ, tɔ́ ce sín ɖɛ wɛ nyí ɖɔ nyi kpó nɔví nyɔ̌nu ce kpó ní hǔzú gběxosín-alijítɔ́. Nǔ e ba wɛ nyɛ ka ɖe é nɛ́ ǎ.

SINSƐNZƆ́ HWEBǏNU TƆN BÍBƐ́

Un bló batɛ́mu hwenu e un ɖó xwe 14 é ɖo 1965. É ɖo mɔ̌ có, un nɔ mɔ ɖɔ é nɔ vɛ́ wǔ nú mì bónú má sɛkpɔ́ jǒnɔ lɛ́ ɖo sinsɛnzɔ́ ɔ mɛ. Un nɔ lɛ́ mɔ hwɛhwɛ ɖɔ mɛ wínnyáwínnyá gbɛ̌ ce lɛ́ kpɔ́n te hú mì, bɔ un nɔ ba vɛ́návɛ́ná ɖɔ yě ní yí wǎn nú mì. Énɛ́ wú ɔ, un bló batɛ́mu é ɔ, é lín vo ɖé cóbónú un jɛ gbɛ̌ dó xá mɛ ɖěɖěe ma nɔ sɛn Jexóva ǎ lɛ́ é jí ǎ. Nǔgbó wɛ ɖɔ un yí wǎn nú gbɛ̌ mɔ̌hun dídó, amɔ̌ ayixa ce nɔ ɖo hwɛ dó mì wɛ ɖó un nɔ zán hwenu ɖó kpɔ́ xá mɛ e ma nyí Kúnnuɖetɔ́ ǎ lɛ́ é dín. Amɔ̌, un ɖó abi e ná lɛ́ kɔ é ǎ. Étɛ́ ka d’alɔ mì?

Marianne kpó Dorothée kpó.

Un kplɔ́n nǔ gěgé ɖo Dorothée gɔ́n (ɖo amyɔxwé)

Hwenɛ́nu ɔ, nyɔ̌nuví ɖé nɔ nyí Dorothée bo wá agun mǐtɔn mɛ, xwe 16 wɛ é ɖó. Kan e é nɔ ɖó dó xwé ɖé gbe jɛ xwé ɖé gbe sín azɔ̌ ɔ wú é jí wǔ nú mì tawun. Nyɛ nyí mɛxó kpɛɖé n’i, amɔ̌, nyɛ nɔ yi kúnnuɖegbé káká ɖé ǎ. Un ɖɔ nú nyiɖée ɖɔ: ‘Kúnnuɖetɔ́ wɛ mɛjitɔ́ cɛ lɛ́ nyí, amɔ̌, Dorothée ɖó mɛɖé ɖo nǔgbó ɔ mɛ ǎ. Nɔ tɔn e ɖo azɔn jɛ wɛ é kpó é kpó wɛ ɖo kpɔ́, é ɖo mɔ̌ có, é ka nɔ tɔ́n yi sinsɛnzɔ́ ɔ mɛ hwebǐnu!’ Kpɔ́ndéwú tɔn dó wǔsyɛ́n lanmɛ nú mì nú má wa nǔ gěgé nú Jexóva d’é jí. É sɔ́ lín ǎ bɔ nyi kpó Dorothée kpó nɔ wa gběxosín-alijítɔ́zɔ́ ɖó kpɔ́. Gběxosín-alijítɔ́ alɔgɔ́tɔ́ wɛ mǐ nyí jɛ nukɔn, bɔ ɖo nukɔnmɛ ɔ, mǐ wá hǔzú gběxosín-alijítɔ́ hwebǐnu tɔn. Akpakpa jɛ nyi lɔ sɔ́ jí Dorothée ɖɔhun. É d’alɔ mì bɔ un bɛ́ Biblu kplɔ́nkplɔ́n ce nukɔntɔn ɔ. Ée hwenu ɖo yiyi wɛ é ɔ, un nɔ vo hú gǎn bo nɔ ɖɔ xó nú mɛ lɛ́ ɖo xwé yětɔn gbe, ɖo ali jí kpó ninɔmɛ ɖěvo lɛ́ mɛ kpó.

Xwe nukɔntɔn e mɛ un nyí gběxosín-alijítɔ́ é ɔ, nɔví súnnu Autriche-nu ɖé nɔ nyí Heinz bo wá agun mǐtɔn mɛ. É mɔ nǔgbó ɔ ɖo Canada, hwenu e é yi ba nɔví súnnu tɔn e nyí Kúnnuɖetɔ́ é kpɔ́n é. È sɛ́ Heinz dó agun mǐtɔn mɛ ɖo Vienne b’ɛ ná nyí gběxosín-alijítɔ́ titewungbe. Un mɔ ɛ tlóló é jɛ́n un yí wǎn n’i. Amɔ̌, éyɛ́ jló ná nyí mɛsɛ́dó, mɛsɛ́dó nyínyí sín linlin ɖě ka ɖo tamɛ nú nyɛ ǎ. Énɛ́ wú ɔ, ɖo bǐbɛ́mɛ ɔ, un hwlá lěe nǔ cí nú mì dó wǔ tɔn é. Amɔ̌, ɖo nukɔnmɛ ɔ, nyi kpó Heinz kpó byɔ́ xɔ́ntɔn mɛ, bo wlí alɔ, lobo jɛ gběxosín-alijítɔ́zɔ́ wa ɖó kpɔ́ jí ɖo Autriche.

MƐSƐ́DÓ NYÍNYÍ WÁ JƐ JǏJLÓ MÌ JÍ

Heinz nɔ ɖɔ xó nú mì hwɛhwɛ dó jlǒ e é ɖó bá nyí mɛsɛ́dó é jí. Nǔgbó wɛ ɖɔ é nɔ dó cɔcɔ nú mì gbeɖé ǎ, amɔ̌, é nɔ kan nǔ e nɔ sɔ́ akpakpa mɛ é ɖé lɛ́ byɔ́ mì ɖi: “Ðó mǐ ma ɖó vǐ ǎ wútu ɔ, mǐ ka sixú wa nǔ gěgé d’é jí ɖo sinsɛnzɔ́ Jexóva tɔn mɛ a?” Ðó un nɔ kú winnyá wútu ɔ, mɛsɛ́dó nyínyí nɔ dó xɛsi mì. Nǔgbó wɛ ɖɔ un nyí gběxosín-alijítɔ́, amɔ̌, un nɔ mɔ ɖɔ mɛsɛ́dó nyínyí ná hú agbɔ̌n mì. É ɖo mɔ̌ có, Heinz ɖó suúlu, bo kpo ɖo blǒbló wɛ bónú má lin tamɛ dó mɛsɛ́dó nyínyí jí. É nɔ lɛ́ dó wǔsyɛ́n lanmɛ nú mì, bónú má sɔ́ ayi ɖó alɔ dídó mɛ lɛ́ jí hú gǎn, adohu adohu ɖíɖó dó nyiɖésúnɔ wú jí. Wěɖexámɛ tɔn d’alɔ mì tawun.

Heinz ɖo nukún kpé dó Atɔxwɛ kplɔ́nkplɔ́n wú wɛ ɖo agun e nɔ dó Yougoslavie-gbe é kpɛví ɖé mɛ, ɖo Salzburg, ɖo Austriche, ɖo 1974

Kpɛɖé kpɛɖé ɔ, mɛsɛ́dózɔ́ jɛ jǐjló mì jí, énɛ́ wú ɔ, mǐ d’alɔ wěma mɛ bá yi wěmaxɔmɛ Galádi tɔn. Amɔ̌, mɛsɛntɔ́ alaxɔ tɔn ɖe wě xá mì ɖɔ, nyi ní to bló bónú lěe nyi nɔ dó Glɛ̌nsigbe gbɔn é ní kpɔ́n te d’é jí hwɛ̌. Ée un ɖo tíntɛ́nkpɔ́n wɛ bá bló bónú lěe un nɔ dó Glɛ̌nsigbe gbɔn é ná kpɔ́n te d’é jí b’ɛ ná bló xwe atɔn gúdo é ɔ, é kpácá mǐ tawun ɖɔ è sɛ́ mǐ dó agun e nɔ dó Yougoslavie-gbe é ɖé mɛ ɖo Salzbourg ɖo Autriche. Mǐ w’azɔ̌ ɖo gle ɔ mɛ nú xwe tɛ́nwe e bɔ d’é wú lɛ́ é, káká jɛ xwe ɖokpó e mǐ bló ɖo lɛ̌dózɔ́ ɔ mɛ é jí. Gbe e nɔ nyí serbo-croate é vɛ́ wǔ tawun, amɔ̌, mǐ ɖó mɛ gěgé bɔ yě nɔ kplɔ́n Biblu.

Énɛ́ gúdo ɔ, ɖo 1979 ɔ, è byɔ́ mǐ ɖɔ mǐ ní yí “gbɔjɛ” kléwún ɖo Bulgarie. È gbɛ́ wɛnjíjlázɔ́ ɔ ɖo fínɛ́. Énɛ́ wú ɔ, mǐ jlá wɛn tí ɖo gbɔjɛyíyí énɛ́ hwenu ǎ. Amɔ̌, mǐ hɛn ayi bo hɛn wěma kléwún kléwún ɖé lɛ́ yi to ɔ mɛ, yi jó nú nɔví nyɔ̌nu atɔ́ɔ́n éé nɔ nɔ Sofia, azinkan to ɔ tɔn é. Xɛsi ɖi mì tawun, amɔ̌, Jexóva d’alɔ mì tawun ɖo azɔ̌ énɛ́ e sɔ́ akpakpa mɛ é kɔn. È hɛn ɔ, è ná wlí nɔví nyɔ̌nu énɛ́ lɛ́ dó ganmɛ có, akɔ́nkpinkpan e yě ɖó é kpó awǎjijɛ e yě ɖó é kpó mimɔ zɔ́n bɔ un kán ɖ’é jí bo ná wa nǔ e wú un kpé é bǐ ɖo nǔ ɖěbǔ e tutoblónúnǔ Jexóva tɔn zɔ́n mì é kɔn.

É ná bló hwenu kpɛɖé gúdo é ɔ, mǐ lɛ́ d’alɔ wěma mɛ azɔn ɖěvo bo ná yi Galádi, bɔ gayɛnu tɔn ɔ, è ylɔ́ mǐ. Mǐ lin ɖɔ mǐ ná yi wěmaxɔmɛ ɔ dó Glɛ̌nsigbe mɛ ɖo États-Unis. Amɔ̌, ɖo novembre 1981 ɔ, Wěmaxɔmɛ Galádi tɔn e è gbló ada ná é bɛ́ ɖo Wiesbaden ɖo Allemagne. Énɛ́ wú ɔ, mǐ kpé wú bo yi wěmaxɔmɛ ɔ dó Jǎnmagbe mɛ, b’ɛ bɔ wǔ nú mì hú gǎn bɔ un mɔ nukúnnú jɛ nǔ lɛ́ mɛ. Fítɛ́ è ka ná sɛ́ mǐ dó?

SINSƐNZƆ́ WIWA ÐO TO E MƐ AHWAN GBA NǓ ÐE É ÐÉ

Kenya wɛ è sɛ́ mǐ dó! É ɖo mɔ̌ có, alaxɔ Kenya tɔn byɔ́ mǐ ɖɔ mǐ ná sixú wa sinsɛnzɔ́ ɖo Ouganda, to e ɖo akpá yětɔn é mɛ a jí. Xwe wǒ jɛjí jɛ nukɔn ɔ, ahwangán Idi Amin nɔ nukɔn nú ahwankpá ɖé bɔ è flí zinkpo sín glɔ̌ nú acɛkpikpa Ouganda tɔn. Ðo xwe e bɔ d’é wú lɛ́ é mɛ ɔ, acɛ gannaganna kpa nú mɛ tɔn zɔ́n bɔ è hu gbɛtɔ́ afatɔ́n mɔ̌kpán, bo lɛ́ zɔ́n bɔ gbɛ vɛ́ wǔ nú gbɛtɔ́ lǐvi mɔ̌kpán. Énɛ́ gúdo ɔ, ɖo 1979 ɔ, è lɛ́ flí zinkpo sín glɔ̌ nú acɛkpikpa Ouganda tɔn ɔ azɔn ɖěvo. Mi sixú ko mɔ nǔ jɛ nǔ e wú tɛnsisɛ yi to mɔ̌hun mɛ ɖó linkpɔ́n nú mì é wú. Amɔ̌, Galádi ko kplɔ́n mǐ ɖɔ mǐ ní ɖeji dó Jexóva wú. Énɛ́ wú ɔ, mǐ yí gbe ɖɔ mǐ ná yi.

Nǔ lɛ́ nylá ɖésú ɖo Ouganda. Heinz tínmɛ gbɔn lě ɖo Annuaire 2010 tɔn mɛ: “È sú azɔ̌xwé gěgé sín hɔn, . . . ɖi éé nɔ ná sin é kpó éé nɔ zɔ́n bɔ è nɔ tɛkan é kpó. . . . Tú dida kpó ajo kpó gba kpé, ɖo tají ɔ, ɖo zǎnmɛ. . . . Mɛ bǐ nɔ cí xɔ mɛ bo nɔ ɖo nukún ɖó wɛ, énɛ́ wɛ nyí ɖɔ è nɔ ɖo ɖɛ xo wɛ hwɛhwɛ ɖɔ ajotɔ́ lɛ́ ní ma wá ba jǒnɔ mɛ ɖo zǎnmɛ ó.” Wǔvɛ́ énɛ́ lɛ́ ɖo fínɛ́ có, nɔví ayǐ ɔ jí tɔn lɛ́ ɖo nukɔn yi wɛ ɖo gbigbɔ lixo!

Mǐ ɖo nǔɖuɖu ɖé ɖa wɛ ɖo Waiswa lɛ́ sín xwégbe

Nyi kpó Heinz kpó wá Kampala, azinkan Ouganda tɔn ɖo 1982. Ðo sun atɔ́ɔ́n nukɔntɔn lɛ́ mɛ ɔ, mǐ nɔ Sam Waiswa kpó Christina Waiswa kpó sín xwégbe, gɔ́ nú vǐ yětɔn atɔ́ɔ́n lɛ́ kpó hɛ̌nnumɔ yětɔn ɛnɛ kpó. Hwɛhwɛ ɔ, azɔn ɖokpó wɛ nɔví súnnu kpó nɔví nyɔ̌nu kpó Waiswa kpó xwédo yětɔn kpó nɔ ɖu nǔ gbe ɖokpó. É ɖo mɔ̌ có, yě nɔ ɖo gbesisɔmɛ hwebǐnu bo nɔ má nǔ kpɛ e ɖo yě sí é xá mǐ. Hwenu e nyi kpó Heinz kpó nɔ kpɔ́ xá Waiswa lɛ́ é ɔ, mǐ kplɔ́n nǔ tawun tawun gěgé, bɔ yě d’alɔ mǐ ɖo mɛsɛ́dózɔ́ mǐtɔn kɔn. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, mǐ kplɔ́n lěe è nɔ wa sin kwe gbɔn é bo nɔ zán sin kpɛɖé dó lɛ wǔ lobo nɔ wá zán wǔlɛsin ɔ hwenu e mǐ yi afɔ jí gúdo é. Ðo 1983 ɔ, nyi kpó Heinz kpó sɛ tɛn yi jɛ xwé ɖé gbe ɖo Kampala, ɖo xá e ɖo ayijayǐ mɛ hú gǎn é ɖé mɛ.

Mǐ ɖu sinsɛnzɔ́ ɔ sín vǐví tawun. Un flín ɖɔ ɖo sun ɖokpó mɛ ɔ, mǐ má xójláwéma 4000 jɛjí! Amɔ̌, nǔ ɖagbe hú gǎn ɔ wɛ nyí lěe mɛ lɛ́ nɔ yí nǔgbó ɔ gbɔn é. Yě nɔ ɖó sísí nú Mawu bo nɔ ba ná ɖɔ xó dó Biblu wú. Hwɛhwɛ ɔ, mǐ mɛ ɖokpó ɖokpó nɔ kplɔ́n Biblu xá mɛ 10 jɛ 15. Gɔ́ ná ɔ, mǐ kplɔ́n nǔ gěgé ɖo nǔkplɔ́ntɔ́ mǐtɔn lɛ́ gɔ́n. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, mǐ yí wǎn nú linlin ɖagbe e yě nɔ ɖó hwenu e yě xwe kplé lɛ́ kpó hwenu e yě gosín kplé lɛ́ ɖo aklúnɔzángbla ɖokpó ɖokpó mɛ é kpó. Yě nɔ hunhun nǔ ɖɔ gbeɖé ǎ, é nyɔ́ wa ɔ, nǔ ko wɛ jɛ́n yě nɔ ɖe hwebǐnu.

Ðo 1985 kpó 1986 kpó ɔ, è lɛ́ fun ahwan we ɖěvo lɛ́ ɖo Ouganda. Hwɛhwɛ ɔ, mǐ nɔ mɔ vǐ sɔ́ja lɛ́ bɔ yě nɔ hɛn tú agbɔ̌nnɔ lɛ́ bo nɔ ɖo de lɛ́ nu. Hwenɛ́nu ɔ, mǐ nɔ xo ɖɛ bo nɔ byɔ́ ayiɖote kpó fífá ayi mɛ tɔn kpó hwenu e mǐ ɖo mɛ ɖěɖěe ɖó jlǒ lɛ́ é ba wɛ ɖo sinsɛnzɔ́ ɔ mɛ é. Bɔ Jexóva ná sin nú ɖɛ mǐtɔn lɛ́. Hwɛhwɛ ɔ, bléwún wɛ mǐ nɔ wɔn xɛsi mǐtɔn lɛ́ hwenu e mǐ xo go mɛɖé bɔ é yí wɛn Axɔ́súɖuto ɔ tɔn ganjí é.

Heinz kpó nyɛ kpó, gɔ́ nú Tatjana (ɖo tɛ́ntin)

Mǐ lɛ́ ɖu vǐví kúnnuɖiɖe nú toɖévomɛnu lɛ́ tɔn. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, mǐ xo go Murat Ibatullin kpó Dilbar Ibatullin kpó, éé nyí asú kpó asi kpó bo gosín Tatarstan (Russie Centrale) é bo kplɔ́n Biblu xá yě. Dotóo wɛ Murat nyí. Yě mɛ we lɛ́ bǐ bló batɛ́mu bo kpo ɖo Jexóva sɛn wɛ kpó gbejíninɔ kpó. Nukɔnmɛ ɔ, un ɖó wǔjɔmɛ ɔ, bo xo go Tatjana Vileyska. Nǎwe ɖé wɛ bo gosín Ukraine bo ɖo linlin wɛ bo ná hu éɖée. Ée Tatjana bló batɛ́mu gúdo é ɔ, é lɛ́ kɔ yi Ukraine, bɔ nukɔnmɛ ɔ, é d’alɔ bɔ è tínmɛ wěma mǐtɔn lɛ́ dó Ukraine-gbe mɛ.a

WǓVƐ́ YƆ̌YƆ́ LƐ́

Hwenu e nyi kpó Heinz kpó yi gbɔjɛ ɖo Autriche ɖo 1991 é ɔ, alaxɔ xá ɔ mɛ tɔn ylɔ́ mǐ bo ɖɔ fí yɔ̌yɔ́ e è sɛ́ mǐ dó é nú mǐ: Bulgarie wɛ. Ée acɛkpikpa communisme tɔn j’ayǐ ɖo zǎnzǎnhwe jí Elɔ́pu tɔn gúdo é ɔ, è yí gbe nú azɔ̌ Kúnnuɖetɔ́ Jexóva tɔn lɛ́ tɔn ɖo sɛ́n linu ɖo Bulgarie. Lěe un ko ɖɔ gbɔn wá yi é ɔ, nyi kpó Heinz kpó hɛn ayi bo hɛn wěma mǐtɔn lɛ́ yi to énɛ́ mɛ ɖ’ayǐ hwenu e è gbɛ́ azɔ̌ mǐtɔn ɖo dɔ̌n é. Amɔ̌, din ɔ, wɛn jlá gbé wɛ è sɛ́ mǐ dó ɖo dɔ̌n.

È ɖɔ nú mǐ ɖɔ mǐ ní ma sɔ́ lɛ́ kɔ yi Ouganda ó. Énɛ́ wú ɔ, mǐ sɔ́ lɛ́ kɔ yi xwé mǐtɔn gbe bo yi bɛ́ nǔ mǐtɔn lɛ́ alǒ dó éɖabɔ nú xɔ́ntɔn mǐtɔn lɛ́ cóbó yi Betɛ́li Allemagne tɔn bo yí mɔ̌to lobo lɛ́ kɔ yi Bulgarie ǎ. È sɛ́ mǐ dó gbɛ̌ta e mɛ wɛnjlátɔ́ 20 mɔ̌ ɖe é ɖé mɛ ɖo Sofia.

Mǐ mɔ wǔvɛ́ yɔ̌yɔ́ gěgé ɖo Bulgarie. Nukɔn nukɔntɔn ɔ, mǐ se gbe ǎ. Gɔ́ ná ɔ, wěma ɖěɖěe tíin ɖo Bulgarie-gbe mɛ lɛ́ é jɛ́n nyí Oyọnẹn He Nọ Planmẹ Sọyi Ogbẹ̀ Madopodo Mẹ kpó Tan Biblu tɔn lɛ́ sín wěma ce kpó. Bɔ é vɛ́ wǔ nú mǐ bónú mǐ ná bɛ́ Biblu kplɔ́nkplɔ́n xá mɛ lɛ́. Wǔvɛ́ énɛ́ lɛ́ ɖo fínɛ́ có, gbɛ̌ta kléwún Kúnnuɖetɔ́ lɛ́ tɔn mǐtɔn e nɔ ɖó kan dó nǔ wú é ɖo nukɔn yi wɛ. Sinsɛn orthodoxe tɔn ɖ’ayi wú, bɔ fí e tagba jɔ tagba lɛ́ ɖo nǎ bɛ́ sín wɛ é nɛ́.

Ðo 1994 ɔ, sɛ́n lɛ́ gbɛ́ ɖɔ è kún tuun Kúnnuɖetɔ́ lɛ́ ó, bɔ è nɔ wa nǔ xá yě sinsɛngbɛ́ta baɖabaɖa e è ma yí gbe ná ǎ é ɖé ɖɔhun. È wlí nɔví súnnu ɖé lɛ́. Xójlágɔnu lɛ́ nɔ fúnfún adingban baɖabaɖa lɛ́ kpé dó mǐ wú, bo nɔ jlá ɖɔ é kún nyí vǐ kɛ́ɖɛ́ wɛ Kúnnuɖetɔ́ lɛ́ nɔ hu ó, loɔ, yě nɔ lɛ́ sísɛ́ Kúnnuɖetɔ́ ɖěvo lɛ́ ɖɔ yě ní hu yěɖée. Wɛn ɔ jíjlá vɛ́ wǔ nú nyi kpó Heinz kpó. Mǐ nɔ xo go gbɛtɔ́ hunnylámɔnɔ lɛ́ hwɛhwɛ, bɔ yě nɔ sú xó dó ta nú mǐ, ylɔ́ kponɔ lɛ́ nú mǐ, bo tlɛ nɔ nyi nǔ dó mǐ. Wěma lɛ́ sixú wá to ɔ mɛ ǎ, bɔ fí e è ná bló kplé lɛ́ ɖe é xíxáya lɔ wá zun kpɛtɛ. Kponɔ lɛ́ tlɛ wá gba mǐ dó ɖo kpléɖókpɔ́ ɖaxó mǐtɔn lɛ́ ɖokpó jí. Wǎngbɛ́númɛ mɔ̌hun ko má nyi kpó Heinz kpó ǎ. Yě gbɔn vo tawun nú Ouganda-nu lɛ́; Ouganda-nu lɛ́ nɔ ɖo gbesisɔmɛ bá kplɔ́n Biblu. Étɛ́ ka zɔ́n bɔ mǐ kpé wú bo dɛ ɖo hǔzúhúzú ɔ nu?

Gbɛ̌ dídó xá nɔví súnnu kpó nɔví nyɔ̌nu kpó xá ɔ mɛ tɔn lɛ́ hɛn awǎjijɛ wá nú mǐ. Nǔgbó ɔ e yě mɔ é nɔ víví nú yě, bɔ alɔ e dó yě wɛ mǐ ɖe é nɔ su nukún yětɔn mɛ. Yě bǐ nɔ nɔ bǔ, bo nɔ lɛ́ nɔ gǔdo nú yěɖée. Nǔ énɛ́ lɛ́ e jɛ é kplɔ́n mǐ ɖɔ ényí è na bo tlɛ sɔ́ azɔ̌ ɖěbǔ d’así nú mǐ ɔ, mǐ sixú ɖ’awǎjijɛ ényí mǐ kpo ɖo wǎn yí nú gbɛtɔ́ lɛ́ wɛ ɔ nɛ́.

Marianne Wertholz kpó Heinz Wertholz kpó.

Ðo alaxɔ Bulgarie tɔn mɛ, ɖo 2007

É ɖo mɔ̌ có, ayǐ ɖo hǐnhɔ́n wɛ é ɔ, nǔ lɛ́ wá kpɔ́n te. Sɛ́n lɛ́vɔ́ wá tuun tutoblónúnǔ mǐtɔn ɖo 1998, bɔ é sɔ́ lín ǎ bɔ wěma mǐtɔn gěgé lɛ́ tíin ɖo Bulgarie-gbe mɛ. Énɛ́ gúdo ɔ, ɖo 2004 ɔ, è sɔ́ alaxɔ yɔ̌yɔ́ e è gbá é d’alɔ mɛ nú Jexóva. Égbé ɔ, wɛnjlátɔ́ 2953 wɛ ɖo Bulgarie, bo ɖo agun 57 mɛ. Ðo xwe sinsɛnzɔ́ tɔn e wá yi é mɛ ɔ, gbɛtɔ́ 6475 wɛ wá kú Klísu tɔn flínflín domɛ. Nɔví nyɔ̌nu atɔ́ɔ́n géé wɛ ɖo Sofia ɖ’ayǐ, amɔ̌ din ɔ, mǐ ko ɖó agun tɛ́nnɛ! Mǐ mɔ nǔgbó nǔgbó ɖɔ “xwéta e hwe hú xwéta lɛ́ bǐ ɔ . . . ɖó gbɛtɔ́ afatɔ́n.”—Eza. 60:22.

XWI ÐÍÐÍ XÁ TAGBA MƐÐÉSÚNƆ TƆN LƐ́

Un ɖí xwi xá lanmɛzɔn gěgé ɖo gbɛzán ce mɛ. Ðo xwe lɛ́ vlamɛ ɔ, nǔtɛmɛ gěgé wɛ un ɖí xwi xá, káká jɛ éé tɛ mì dó taglomɛ é jí. Un yi bló hladíó, bɔ è w’azɔ̌ ganxixo 12 tɔn ɖé nú mì ɖo Inde bá dó ɖe nǔtitɛ ɔ hǎbǔ síin. Ée un nɔ alaxɔ Inde tɔn mɛ nú hwenu ɖé bo mɔ nyiɖée mɛ gúdo é ɔ, mǐ lɛ́ kɔ wá yi azɔ̌ mǐtɔn kɔn ɖo Bulgarie.

Énɛ́ gúdo zaan ɔ, Heinz jɛ azɔn e è nɔ ɖu gǔ tɔn ɖo mɛjitɔ́ mɛtɔn lɛ́ gɔ́n, b’ɛ ma nɔ tíin mɔ̌ ǎ é ɖé jɛ jí, bɔ è ylɔ́ ɖɔ Huntington sín azɔn. É nɔ vɛ́ wǔ n’i bónú é ná ɖi zɔnlin, ɖɔ xó, bo lɛ́ ɖ’acɛ dó nǔwiwa tɔn lɛ́ jí. Ée azɔn ɔ ɖo nukɔn yi wɛ é ɔ, nyi jɛ́n nɔ gbɔ bo nɔ ɖo alɔ dó è wɛ. É nɔ wá hú agbɔ̌n mì hweɖélɛ́nu, bɔ ado jɛ huhu mì dó lěe nǔ lɛ́ ná fó gbɔn é wú jí. É ɖo mɔ̌ có, nɔví súnnu wínnyáwínnyá ɖé nɔ nyí Bobi, bo nɔ byɔ́ Heinz hwɛhwɛ ɖɔ émí ná ɖɔ mawuxó xá ɛ. Heinz sín xó lɛ́ kpó nǔwiwa tɔn e jí é ma nɔ ɖ’acɛ dó ǎ lɛ́ é kpó nɔ hu winnyá nú Bobi ǎ. Ényí un ma kpé wú bo d’alɔ Heinz ǎ ɔ, un sixú gán jɛ Bobi wú hwebǐnu. Nyi kpó Heinz kpó wá gbeta ɔ kɔn ɖɔ mǐ kún ná ji vǐ ɖo gbɛ élɔ́ mɛ ó có, mǐ ka mɔ ɖɔ vǐ súnnu wɛ Bobi nyí bɔ Jexóva ná mǐ!—Mak. 10:29, 30.

Heinz lɛ́ ɖí xwi xá kansɛ́ɛzɔn. É blá wǔ ɖɔ asú vívɛ́ ce kú ɖo 2015. Ée Heinz kú gúdo é ɔ, un mɔ ɖɔ un kún ɖo ayijayǐ mɛ ɖěbǔ ó; un sixú ɖi ɖɔ é kú ǎ. Amɔ̌, ɖo ayi ce mɛ ɔ, é nɔ cí ɖɔ gbɛ wɛ é kpo ɖe ɖɔhun! (Luk. 20:38) Hwɛhwɛ ɔ, un nɔ flín xomɛnyínyɔ́xó tɔn lɛ́ kpó wě ɖagbe e é nɔ ɖe xá mì lɛ́ é kpó pɛ́pɛ́pɛ́. Xwe ɖěɖěe mǐ wa sinsɛnzɔ́ ná ɖó kpɔ́ kpó gbejíninɔ kpó lɛ́ é su nukún ce mɛ tawun.

ALƆDÓ JEXÓVA TƆN SU NUKÚN CE MƐ

É ɖo wɛn ɖɔ, Jexóva nɔ gǔdo nú mì ɖo tagba ce lɛ́ bǐ mɛ. É lɛ́ d’alɔ mì bɔ un ɖu ɖo winnyá kúkú jí, bo kpo ɖo wǎn yí nú gbɛtɔ́ lɛ́ wɛ ɖo mɛsɛ́dózɔ́ ce mɛ. (2 Tim. 1:7) Kpó alɔgɔ́ Jexóva tɔn kpó ɔ, nɔví nyɔ̌nu ce kpó nyi kpó bǐ ɖo sinsɛnzɔ́ hwebǐnu tɔn mɛ. É kpó asú tɔn kpó ɖo lɛ̌dózɔ́ wa wɛ din ɖo lɛ̌dó e mɛ è nɔ dó Serbie-gbe ɖe é ɖé mɛ, ɖo Elɔ́pu. Jexóva se ɖɛ ɖěɖěe tɔ́ ce xo hwenu e mǐ ɖo vǔ lɛ́ é!

Biblu kplɔ́nkplɔ́n ce ná mì fífá ayi mɛ tɔn. Ðo hwenu vɛ́ wǔ lɛ́ mɛ ɔ, un kplɔ́n bo xo ɖɛ “vívɛ́ vívɛ́” Jezu ɖɔhun. (Luk. 22:44) Ali e nu Jexóva se ɖɛ ce lɛ́ ɖe é ɖokpó wɛ nyí gbɔn wǎnyíyí kpó xomɛnyínyɔ́ kpó e xɔ́ntɔn e ɖo agun ce Nadezhda tɔn mɛ, ɖo Sofia lɛ́ é ɖe xlɛ́ mì é gblamɛ. Yě nɔ ylɔ́ mì dó mɛkplékpɔ́mɛ-núwiwa lɛ́ domɛ, bo nɔ ɖe nǔsumɛnukúnmɛ xlɛ́ mì hwɛhwɛ, b’ɛ nɔ víví nú mì tawun.

Un nɔ lin tamɛ dó fínfɔ́n sín kú jí hwɛhwɛ. Un nɔ dó nukún mɛ kpɔ́n, bo nɔ mɔ mɛjitɔ́ ce lɛ́ ɖo xwé mǐtɔn sín nukɔn, bɔ yě nyɔ́ ɖɛkpɛ tawun lěe yě cí hwenu e yě wlí alɔ é ɖɔhun. Un mɔ nɔví nyɔ̌nu ce, bɔ é ɖo nǔɖuɖu ɖa wɛ. Un mɔ Heinz b’ɛ ɖo te ɖo sɔ́ tɔn kpá. Tamɛ linlin mɔ̌hun lɛ́ nɔ zɔ́n bɔ un nɔ nya linlin nyanya lɛ́ dó gbě, bɔ kú dó nú Jexóva nɔ gɔ́ ayi ce mɛ.

Ényí un lin tamɛ dó gbɛzán ce jí, bo dó nukún sɔgúdo mɛ kpɔ́n sɛ́dó ɔ, un nɔ yí gbe nú xó élɔ́ lɛ́ e Davídi ɖɔ, b’ɛ ɖo Ðɛhan 27:13, 14 mɛ é kpó ayi bǐ kpó: ‘Nú un ma ka gán jɛ wú ɖɔ un ná mɔ xomɛnyínyɔ́ Jexóva tɔn ɖo ayǐkúngban jí fí ǎ ɔ, nɛ̌ gbɛ ce ka ná cí? Ðǒ nukún Jexóva, dǒ gǎn, kpan akɔ́n, ɖǒ nukún Jexóva.’

a Kpɔ́n tan gbɛzán tɔn Tatjana Vileyska tɔn ɖo Réveillez-vous! (Flanségbe) 22 décembre 2000 mɛ, wěx. 20-24.

    Fon Publications | (2008-2026)
    Sú kɔ́ntu towe
    Hun kɔ́ntu towe
    • Fɔngbe
    • Sɛ́ dó mɛɖé
    • Nǔjlómɛ lɛ́
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Sɛ́n e ɖɔ nǔ dó zǐnzán tɔn nu lɛ́ é
    • Sɛ́n nǔ e kan mɛɖésúnɔ lɛ́ é tɔn lɛ́
    • Paramètres de confidentialité
    • JW.ORG
    • Hun kɔ́ntu towe
    Sɛ́ dó mɛɖé