TAN GBƐZÁN TƆN
Jexóva kplɔ́n azɔ̌ mì sín dɔ̌nkpɛ mɛ
UN ÐO wěma kpɛví e nɔví súnnu ɔ sɔ́ nú mì é kpɔ́n wɛ dáán. È wlán nǔ élɔ́ d’é jí: “David Splane, 8 avril 1953: ‘Jlǎ vivɔnu gbɛ ɔ tɔn.’” Un kanbyɔ́ ɖɔ: “Étɛ́ ka nyí énɛ́?” Nɔví súnnu ɔ ɖɔ: “Azɔ̌wéma towe wɛ nú a ná xwlé xóɖiɖɔ mɛ ɖo Wěmaxɔmɛ sinsɛnzɔ́ Axɔ́súɖuto ɔ tɔn.”a Un ɖɔ n’i ɖɔ: “Un ma ka dó nyǐkɔ wěma mɛ bo ná xwlé xóɖiɖɔ mɛ ɖo wěmaxɔmɛ nɛ́!”
Mi nú má bɛ́ tan ɔ sín do. È ji mì ɖo wɛ̌kɛ́hwan IIgɔ́ ɔ hwenu ɖo Calgary ɖo Canada. Xwe 75 ko wá yi din bɔ gběxosín-alijítɔ́ wínnyáwínnyá e nɔ nyí Donald Fraser é wá xúxú hɔn mǐtɔn, bɔ nɔ ce yí gbe nú Biblu kplɔ́nkplɔ́n. É yí wǎn nú nǔgbó ɔ, amɔ̌, azɔn syɛ́nsyɛ́n e jɛ wɛ é ɖe é zɔ́n bɔ é nɔ sixú yi kplé lɛ́ domɛ ɖo gbesisɔmɛ ǎ. É ɖo mɔ̌ có, é yi nukɔn bo bló batɛ́mu ɖo 1950. É blá wǔ ɖɔ é sɔ́ bló xwe we cóbónú é kú ǎ. Tɔ́ ce ko yí nǔgbó ɔ hwenɛ́nu ǎ, amɔ̌, é yí gbe bɔ nɔví súnnu ɖé xwlé xóɖiɖɔ mɛ dó cyɔ ɔ jí.
Ée è ɖi nɔ ce b’ɛ bló azǎn yɔywɛ ɖé gúdo é ɔ, nɔví nyɔ̌nu mɛxómɔ e gbigbɔ sɔ́ bɔ é nɔ nyí Alice é ylɔ́ mì nú kplé. É tuun mì ɖó ényí nɔ ce kpé wú bo xwe kplé aklúnɔzángbla fífó tɔn lɛ́ ɔ, un nɔ xwedó è yi. Un kanbyɔ́ tɔ́ ce ɖɔ un sixú yi a jí. É yí gbe, bo lɛ́ ɖɔ ɖɔ émí ná xwedó mì “azɔn ɖokpó” énɛ́ bá mɔ tɛn dó dó kú nú nɔví súnnu e xwlé xóɖiɖɔ mɛ ɖo nɔ ce sín cyɔɖiɖi hwenu é. Kplé ɖaaɖagbe nukɔntɔn e domɛ tɔ́ ce yi é nɛ́. Lěe è ná xwlé xóɖiɖɔ mɛ gbɔn é jí wɛ è ɖɔ xó dó bɔ nǔ e é se lɛ́ é dɔn ɛ tawun. Tɔ́ ce ɖɔ émí ná nɔ yi kplé énɛ́ domɛ ɖo aklúnɔzángbla lɛ́ bǐ mɛ. Kpɛɖé kpɛɖé ɔ, é jɛ kplé ɖěvo lɛ́ yi jí.
Hwe ɔ nu ɔ, Wěmaxɔmɛ sinsɛnzɔ́ Axɔ́súɖuto ɔ tɔn sín nukúnkpénǔwútɔ́ nɔ xa wěmaxɔmɛví lɛ́ bǐ sín nyǐkɔ dó jǐ, bɔ yě mɛ ɖokpó ɖokpó nɔ ɖɔ: “Un ɖo fí.” Gbadanu ɖokpó ɔ, un byɔ́ ɖɔ è ní xa nyǐkɔ ce ɖo kplé e ná bɔ d’é wú é jí. Nɔví súnnu ɔ kpa mì kpó akpakpa sɔ́ mɛ kpó, é ka sɔ́ tínmɛ nǔ e énɛ́ nɔ byɔ́ é nú mì ǎ.
Un tuun ɖěbǔ ɖɔ nyiɖée zé jó wɛ un ɖe bo ná nɔ xwlé xóɖiɖɔ mɛ ɖo wěmaxɔmɛ ǎ, nǔ e ba wɛ un ɖe kpowun é wɛ nyí ɖɔ è ní nɔ xa nyǐkɔ ce. Kplé e bɔ d’é wú é hwenu ɔ, è ylɔ́ nyǐkɔ ce bɔ un ɖɔ kpó xomɛhunhun kpó ɖɔ “un ɖo fí.” Kplé ɔ fó gúdo é ɔ, mɛ gěgé wá kpa mì. Aklúnɔzángbla gěgé gúdo ɔ, è sɔ́ azɔ̌wéma e xó un ɖɔ ɖo bǐbɛ́mɛ xóta élɔ́ tɔn é nú mì.
Ado hu mì. Hwenɛ́nu ɔ, è nɔ byɔ́ wěmaxɔmɛví lɛ́ ɖɔ yě ní sɔ́ nǔ nú xóɖiɖɔ cɛ́jú ayizɛ́n jɛ tántɔn tɔn. Wěmaxɔmɛvízɔ́ ɖě ɖe bo nyí Biblu xixa kɛ́ɖɛ́ ǎ. Tɔ́ ce d’alɔ mì bɔ un sɔ́ nǔ nú xóɖiɖɔ ɔ bo lɛ́ gbɔn jí azɔn 20 cóbó wá xwlé mɛ. Énɛ́ gúdo ɔ, è ɖe wě xá mì b’ɛ d’alɔ mì tawun. Xwe lɛ́ vlamɛ ɔ, Jexóva kplɔ́n azɔ̌ mì gbɔn tɔ́ ce, nɔví súnnu kpó nɔví nyɔ̌nu kpó nǔwúkpétɔ́ lɛ́ kpó tutoblónúnǔ tɔn kpó gblamɛ.
JEXÓVA KPO ÐO AZƆ̌ KPLƆ́N MÌ WƐ
Alice e xó un ɖɔ wá yi é kplɔ́n azɔ̌ mì hwenu e un jɛ alɔ ɖó ɖo sinsɛnzɔ́ ɔ mɛ jí é. Hwenɛ́nu ɔ, è nɔ dó wǔsyɛ́n lanmɛ nú mǐ ɖɔ mǐ ní xa wěmafɔ atɔn nú xwétɔ́ ɔ, bo sɔ́ wěma n’i. Ényí xóɖiɖɔ jɛ jǐ ce ɔ, Alice nɔ dó éɖée gesí, nɔ bɛ́ xóɖɔɖókpɔ́ ɔ, bo nɔ ɖɔ nyi ní xa wěmafɔ nukɔntɔn ɔ. Énɛ́ gúdo ɔ, un nɔ gbɛ kan dó xóɖɔɖókpɔ́ ɔ nu bo nɔ xa wěmafɔ wegɔ́ ɔ kpó atɔngɔ́ ɔ kpó, lobo nɔ zé wěma jó. Nukɔnmɛ ɔ, un wá kplɔ́n lěe nyiɖésú ná nɔ bɛ́ xóɖɔɖókpɔ́ gbɔn é. Ée papá ce bló batɛ́mu ɖo 1954 gúdo é ɔ, é gbɛ kan dó azɔ̌ e kplɔ́n mì wɛ è ɖe ɖo sinsɛnzɔ́ ɔ mɛ é nu. Tɔ́ ce nyí mɛjitɔ́ goɖokpónɔ có, é wa nǔ e wú é kpé é bǐ bo kplɔ́n mì ɖo nǔgbó ɔ mɛ. É nɔ sɔ́ nǔ gbigbɔ tɔn lɛ́ dó d’ayihún ɖěbǔ ǎ. Un tuun ɖɔ mǐ ɖó ná nɔ yi kplé lɛ́ bǐ, bo ná nɔ lɛ́ ɖɔ mawuxó ɖo aklúnɔzángbla fífó lɛ́.
Ðo xwe 12 e un bló ɖo wěmaxɔmɛ lɛ́ é mɛ ɔ, un kplɔ́n nǔ gěgé bɔ yě wá d’alɔ mì ɖo gbɛzán ce mɛ. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, un kplɔ́n matematíki kpó lěe è nɔ dó Glɛ̌nsigbe gbɔn é kpó. Glɛ̌nsigbe e un kplɔ́n é kpó nǔ ɖěɖěe un kplɔ́n ɖo lěe è nɔ wlán tan gbɔn é kpáxwé lɛ́ é kpó kpo ɖo alɔ dó mì wɛ káká jɛ égbé ɖo azɔ̌ e wa xá Azɔ̌xɔsá nǔwlánwlán tɔn wɛ un ɖe é kɔn.
Mɛ lɛ́ nɔ kanbyɔ́ mì hwɛhwɛ ɖɔ étɛ́wú nyi ka yí wǎn nú hanjiji sɔmɔ̌ a jí. Tɔ́ ce kpó nɔ ce kpó bǐ wɛ yí wǎn nú hanjiji. Hwenu e un ɖo xwe tɛ́nwe ɖó wɛ é ɔ, un kplɔ́n pianóó xixo nú hwenu ɖé, amɔ̌, mɛ̌si ce mɔ ɖɔ nyi kún ɖó nǔwúkpíkpé káká ɖé ó. É ɖɔ nú papá ce ɖɔ nyi ní ɖó te. Un mɔ nukúnnú jɛ nǔ e wú wɛ é mɛ. Nǔxixo nɔ sɔ́ akpakpa mì sɔmɔ̌ hwe ɔ nu ǎ.
Sun yɔywɛ ɖé gúdo ɔ, papá ce yí mɛ̌si ɖěvo nú mì. Gayɛnu tɔn ɔ, un kplɔ́n pianóó xixo kpó hanjiji kpó bǐ, bo yi nukɔn tawun. Hwenu e un ɖo vǔ é ɔ, gbe nyɔ́ han nú mì tawun, bɔ un ɖu ɖo agbahwlɛ́nhwlɛ́n gěgé jí. Nǔ e gbé nya wɛ un ɖe bo ɖo nǔxixo kplɔ́n wɛ é wɛ nyí ɖɔ ná ɖó kúnnuɖewéma, b’ɛ ná zɔ́n bɔ un ná nɔ kplɔ́n nǔxixo mɛ, bo ná mɔ tɛn dó kpé nukún dó nyiɖée wú ɖo sinsɛnzɔ́ hwebǐnu tɔn mɛ. Amɔ̌, un ɖó ayi wú ɖɔ nǔ kplɔ́nkplɔ́n dó nǔxixo wú kpó nǔ kplɔ́nkplɔ́n nú tɛ́nkpɔ́n lɛ́ kpó ná byɔ́ hwenu ɖo así ce dín. Énɛ́ wú ɔ, un gbɔ bo jó nǔxixo kplɔ́nkplɔ́n dó, bo d’alɔ wěma mɛ bá nyí gběxosín-alijítɔ́ hwebǐnu tɔn. 1963 wɛ mǐ ɖe.
GBĚXOSÍN-ALIJÍTƆ́ZƆ́ WIWA NƆ HƐN AWǍJIJƐ WÁ
Ée un wa gběxosín-alijítɔ́zɔ́ nú xwe ɖokpó gúdo é ɔ, è jɔ wǔ mì bɔ un nyí gběxosín-alijítɔ́ titewungbe ɖo Kapuskasing ɖo Ontario. Daniel Skinner wɛ nyí gběxosín-alijítɔ́gbɛ́ ce; é ɖó xwe cɛ donu we jɛjí. É kplɔ́n nǔ gěgé mì dó lěe nǔ lɛ́ nɔ nyí gbɔn ɖo agun ɔ mɛ é wú. Xwe 20 wɛ un ɖó bɔ è sɔ́ mì bɔ un ná nɔ wěɖegbɛ́ sinsɛnzɔ́ tɔn agun tɔn mɛ, énɛ́ wú ɔ, nǔ gěgé ɖo te kpɔ́n mì bɔ un ná kplɔ́n. É víví nú mì tawun ɖɔ azɔ̌ kplɔ́nkplɔ́n mɛ wínnyáwínnyá lɛ́ lɛ́ ɖo tají nú tutoblónúnǔ ɔ. Ényí yě nɔ dó gǎn ɔ, Jexóva sixú zán yě, yě ná bo tlɛ kpo ɖo wǐnnyáwínnyá mɛ tawun ɔ nɛ́.
Kapuskasing lɔ ɖó wǔvɛ́ tɔn lɛ́. Ðo avivɔhwenu ɔ, jɔhɔn nɔ fá tawun hweɖélɛ́nu. Afɔ wɛ nyi kpó Dan kpó nɔ zɔn hú gǎn gbɔn fí bǐ. É ɖo mɔ̌ có, nǔ e d’awǎjijɛ nú mì lɛ́ é ɖokpó wɛ nyí nɔví nyɔ̌nu Linda Cole e un xo go, b’ɛ wá húzú Linda Splane ɖo nukɔnmɛ é.
Linda nɔ ɖó kan dó nǔ wú tawun ɖo sinsɛnzɔ́ ɔ mɛ, bo ɖó mɛbakpɔ́n gěgé. É nɔ ná nǔ mɛ tawun, bo nɔ lɛ́ yá wǔ dó mɛ. Nɔví nyɔ̌nu gbejínɔtɔ́ wɛ nɔ tɔn Goldie nyí. Tɔ́ tɔn Allen klán gbe xá nǔgbó ɔ ɖo bǐbɛ́mɛ. É ɖo mɔ̌ có, Goldie nɔ kplá Linda kpó nɔví tɔn John kpó, kpódó Gordon kpó yi kplé lɛ́ ɖo gbesisɔmɛ, bo nɔ lɛ́ kplɔ́n azɔ̌ yě ɖo sinsɛnzɔ́ ɔ mɛ. Goldie, Linda, John kpó Gordon kpó bǐ wá húzú gběxosín-alijítɔ́. Xwe ɖé lɛ́ gúdo ɔ, Allen wá yí nǔgbó ɔ, bo nɔ ɖó kan dó nǔ gbigbɔ tɔn lɛ́ wú tawun.
Ðo 1965 ɔ, è ylɔ́ mì nú Wěmaxɔmɛ sinsɛnzɔ́ Axɔ́súɖuto ɔ tɔn ɖo Betɛ́li Canada tɔn nú sun ɖokpó nú è ná kplɔ́n azɔ̌ mì d’é jí. Ée un ɖo wěmaxɔmɛ ɔ é ɔ, è byɔ́ mì ɖɔ nyi ní d’alɔ wěma mɛ bá yi Galádi. Un lin gbeɖé ɖɔ un ɖó nǔwúkpíkpé ɔ bá nyí mɛsɛ́dó ǎ, amɔ̌, un d’alɔ wěma ɔ mɛ. È ylɔ́ mì nú klási 42gɔ́ ɔ. Ðo Galádi ɔ, mɛ̌si mǐtɔn lɛ́ nɔ ɖɔ lěe mǐ ɖo nukɔn yi wɛ gbɔn é nú mǐ hwɛhwɛ. Ðo bǐbɛ́mɛ ɔ, è dó wǔsyɛ́n lanmɛ nú mì ɖɔ nyi ní kplɔ́n nǔ gěgé dó tutoblónúnǔ ɔ wú ɖo wěmaxɔmɛ ɔ hwenu. É ɖo wɛn ɖɔ wěɖexámɛ ɖagbe wɛ nyí énɛ́ nú xwe 21 mɛví ɖé.
Nǔ e mǐ kplɔ́n ɖo Galádi lɛ́ é ɖokpó wɛ nyí lěe è ná wa nǔ xá xójlágɔnu lɛ́ gbɔn é: hladíóxwé lɛ́, televizyɔnxwé lɛ́ kpó xójláwémawlántɔ́ lɛ́ kpó. É sɔ́ akpakpa mì tawun. Hwe ɔ nu ɔ, un tuun lě do nǔ énɛ́ lɛ́ ná wá d’alɔ mì ɖo nukɔnmɛ sɔ é dín ǎ; nǎ wá ɖɔ xó d’é wú.
È SƐ́ MÌ DÓ SENEGAL
Ée mǐ yí kúnnuɖewéma bɔ é ná bló azǎn yɔywɛ ɖé gúdo é ɔ, nyi kpó mɛsɛ́dógbɛ́ ce Michael Höhle kpó yi Sénégal ɖo Aflíka, fí e è sɛ́ mǐ dó é. Hwenɛ́nu ɔ, wɛnjlátɔ́ 100 mɔ̌ wɛ ɖo to ɔ mɛ.
É kpé xwe ɖokpó ǎ bɔ è ɖɔ nú mì ɖɔ nyi ná nɔ wa azɔ̌ gbe ɖokpó ɖo aklúnɔzángbla ɖokpó mɛ, ɖo alaxɔ mɛ. Xɔ ɖokpó jɛ́n nyí “alaxɔ” ɔ, bo ɖo xwé e gbe mɛsɛ́dó lɛ́ nɔ nɔ é. Nǔgbó wɛ ɖɔ fí ɔ d’agba ǎ, amɔ̌, Emmanuel Paterakis e nyí mɛsɛntɔ́ alaxɔ tɔn é nɔ flín mì hwebǐnu ɖɔ alaxɔ ɔ wɛ sɔ́ tutoblónúnǔ Jexóva tɔn sín afɔ ɖó te ɖo to ɔ mɛ. É wá su gbe ɖokpó bɔ nɔví Paterakis ɖɔ ɖɔ mǐ ná wlán wěma ɖokpó dó dó wǔsyɛ́n lanmɛ nú mɛsɛ́dó lɛ́ bǐ. Wlɛnwín e bɔ wǔ bo lɛ́ kpɔ akwɛ́ bɔ é ná zán dó wlán wěma sɛ́ dó mɛ gěgé zɛ̌ɛ́n é ɖě ɖe hwe ɔ nu ǎ, énɛ́ wú ɔ, macínu e nɔ xo wěma é wɛ mǐ zán dó wlán ɖokpó ɖokpó ná. É nɔ byɔ́ azɔ̌ tawun, ɖó è ɖó ná wlán nǔ ɖěbǔ gbɔ ǎ!
Ée gbadanu su bɔ un lɛ́ kɔ xwe xɔ ce mɛ é ɔ, nɔví súnnu Paterakis sɔ́ wěmakpo ɖokpó nú mì. É ɖɔ: “David, tutoblónúnǔ ɔ sɛ́ wěma dó we.” Ée un wá hun wěmakpo ɔ é ɔ, un mɔ wěmasɛ́dómɛ e un wlán é ɖokpó ɖ’é mɛ! Nǔ énɛ́ e jɛ é flín mì ɖɔ un ɖó ná ɖó sísí nú tutoblónúnǔ ɔ, alaxɔ xá e mɛ un ɖe é tɔn ná bo d’agba, alǒ hwe ɔ nɛ́.
Nyi kpó mɛsɛ́dó gbɛ̌ ce lɛ́ kpó ɖo Sénégal, ɖo 1967
Un zun xɔ́ntɔn xá nɔví e ɖo agun ɔ mɛ lɛ́ é gěgé, bo nɔ zán hwenu xá xwédo yětɔn lɛ́ ɖo síbígbe gbadanu lɛ́ hwɛhwɛ. Hwenu énɛ́ lɛ́ víví tawun! Mǐ kpo ɖo xó ɖɔ wɛ káká jɛ égbé. Flanségbe e un kplɔ́n ɖo dɔ̌n é nɔ d’alɔ mì hwenu e un nɔ ɖo alaxɔ lɛ́ ba kpɔ́n wɛ é.
Ðo 1968 ɔ, nyi kpó Linda kpó d’akpá ɖɔ mǐ ná da mǐɖée. Sun ɖé lɛ́ gúdo ɔ, un tɛ́n kpɔ́n bá mɔ azɔ̌ e ná zɔ́n bɔ nyi kpó Linda kpó ná sixú wa gběxosín-alijítɔ́zɔ́ ɖó kpɔ́ ɖo Sénégal é, amɔ̌, azɔ̌gán lɛ́ nɔ ba ná yí to ɔ mɛ nu lɛ́ hú jǒnɔ lɛ́ d’azɔ̌ mɛ. Wǎgbɔ tɔn ɔ, ée un lɛ́ kɔ yi Canada gúdo é ɔ, mǐ wlí alɔ bɔ è sɔ́ mǐ gběxosín-alijítɔ́ titewungbe ɖo Edmundston, New Brunswick; toxo kpɛví ɖé wɛ, bo ɖo tokpɔn Québec tɔn sín dogbó jí.
Alɔwlíwlí mǐtɔn hwenu ɖo 1969
MǏ WA GBĚXOSÍN-ALIJÍTƆ́ZƆ́ ÐO NEW BRUNSWICK KPÓ QUÉBEC KPÓ
Wɛnjlátɔ́ ɖě ɖo toxo ɔ mɛ ǎ, Biblu kplɔ́ntɔ́ kwínwe ɖé jɛ́n ɖo fínɛ́. Sinsɛn Katolíka tɔn sín nǔkplɔ́nmɛ lɛ́ wɛ dó ɖɔ do ɖo gbɛzán mɛ lɛ́ tɔn mɛ. Ðibla nyí xwé lɛ́ bǐ wú wɛ yě nɔ wlán dó ɖɔ mǐ ɖo Kúnnuɖetɔ́ Jexóva tɔn ɖě ba wɛ ǎ. Hwenɛ́nu ɔ, mǐ nɔ ké ya nú wuntun mɔ̌hun lɛ́ sɔ lěe é ɖe gbɔn égbé din é ǎ. Énɛ́ wú ɔ, xwé ɖé ɖó wuntun ɔ kpó é gbɔ kpó ɔ, mǐ nɔ byɔ́ mɛ. Aklúnɔzángbla ɖokpó ɖokpó mɛ ɔ, sinsɛn Katolíka tɔn nɔ wlán nǔ élɔ́ dó xójláwéma xá ɔ mɛ tɔn mɛ: “Mi nú mǐ ní tɔ́n ahwan Kúnnuɖetɔ́ Jexóva tɔn lɛ́.” Mǐ mɛ “Kúnnuɖetɔ́” ɛnɛ jɛ́n ɖo toxo ɔ mɛ: Victor Norberg kpó Velda Norberg kpó, gɔ́ nú Linda kpó nyɛ kpó; énɛ́ wú ɔ, mǐ tuun ɖɔ mǐdɛɛ lɛ́ ɖɔ wɛ yě ɖe!
Un ná wɔn azɔn nukɔntɔn e nukúnkpénǔwútɔ́ lɛ̌dó tɔn wá ba mǐ kpɔ́n é gbeɖé ǎ. Ée aklúnɔzángbla ɔ fó é ɔ, é ɖɔ nú mǐ ɖɔ: “Bóyá nǔ ɖokpó e mi sixú wa é wɛ nyí ɖɔ mi ná d’alɔ mɛ lɛ́ bɔ yě ná húzú linlin e yě nɔ ɖó dó Kúnnuɖetɔ́ Jexóva tɔn lɛ́ wú é.” Bɛ́ sín hwenɛ́nu ɔ, énɛ́ húzú nǔ e gbé mǐ nɔ nya é, b’ɛ ka w’azɔ̌! Dɛ̌dɛ̌ dɛ̌dɛ̌ ɔ, mɛ lɛ́ mɔ ɖɔ Kúnnuɖetɔ́ Jexóva tɔn lɛ́ nɔ sɔ́ yěɖée hwe, bo gbɔn vo nú yɛhwenɔ Katolíka tɔn lɛ́. Agun kpɛví ɖokpó ko ɖo toxo énɛ́ mɛ din.
Ée mǐ bló xwe ɖokpó mɔ̌ ɖo toxo énɛ́ e jɛ zɔ é mɛ gúdo é ɔ, è byɔ́ mǐ ɖɔ mǐ ní wá d’alɔ agun ɖaxó ɖé ɖo toxo Québec tɔn mɛ. Nɔví e ɖo fínɛ́ lɛ́ é nɔ yí mɛ tawun, bɔ mǐ ɖu sun ayizɛ́n e mǐ bló ɖo fínɛ́ lɛ́ é sín vǐví tawun, cóbó wá byɔ́ lɛ̌dózɔ́ mɛ.
Mǐ wa lɛ̌dózɔ́ ɖo xwe 14 e bɔ d’é wú lɛ́ é mɛ ɖo tokpɔn Québec tɔn mɛ. Hwe énɛ́ lɛ́ nu víví tawun! Azɔ̌ ɔ yi nukɔn tawun ɖo Québec, bɔ hwɛhwɛ ɔ, è nɔ mɔ bɔ xwédo e ɖo agun ɖokpó ɔ mɛ lɛ́ é gěgé nɔ ɖo gǎn dó wɛ bá bló batɛ́mu!
MǏ NƆ FLÍN MƐ ÐĚÐĚE W’AZƆ̌ SYƐ́NSYƐ́N LƐ́ É
Nɔví súnnu kpó nɔví nyɔ̌nu kpó e ɖo fí e è nɔ dó Flanségbe ɖe ɖo Canada lɛ́ é nɔ yí wǎn nú mɛ tawun. Yě nɔ ɖɔ xó nyi wɛn, nɔ ɖ’awǎjijɛ, bɔ akpakpa nɔ lɛ́ sɔ́ yě. É ɖo mɔ̌ có, nǔgbó ɔ yíyí ɖo xá ɔ mɛ nɔ bɔ wǔ hwebǐnu ǎ, bɔ gbeklánxámɛ xwédo tɔn sixú syɛ́n tawun. Mɛɖé lɛ́ tlɛ kpo ɖo vǔ tawun có, mɛjitɔ́ yětɔn nǔmaɖitɔ́ lɛ́ gblɔ́n adǎn nú yě bo ɖɔ: “A ná ɖó nǔ kplɔ́nkplɔ́n xá Kúnnuɖetɔ́ Jexóva tɔn lɛ́ te, alǒ a ná tɔ́n sín xwégbe!” É ɖo mɔ̌ có, yě jó gbe ǎ. Jexóva ná nɔ gó ɖó yě wú tawun!
Un jló ná lɛ́ ɖɔ xó dó gběxosín-alijítɔ́ hwebǐnu tɔn kpó titewungbe kpó gbejínɔtɔ́ ɖěɖěe wa sinsɛnzɔ́ ɖo Québec hwenɛ́nu lɛ́ é wú. Canada sín akpá ɖěvo lɛ́ xwé wɛ gěgé yětɔn gosín. Gɔ́ nú Flanségbe e yě ɖó ná kplɔ́n é ɔ, yě ɖó ná lɛ́ kplɔ́n lěe è nɔ wa nǔ gbɔn, bo nɔ lin nǔ gbɔn ɖo xá énɛ́ e mɛ sinsɛn Katolíka tɔn jínjɔ́n ayǐ ɖe é.
È nɔ sɛ́ gběxosín-alijítɔ́ titewungbe lɛ́ dó xá ɖěɖěe jɛ zɔ bɔ wɛnjlátɔ́ ma ɖe ǎ lɛ́ é mɛ hwɛhwɛ. Ðó mɛ e ɖo xá ɔ mɛ lɛ́ é nɔ yí wǎn nú Kúnnuɖetɔ́ lɛ́ ǎ wútu ɔ, é nɔ vɛ́ wǔ bónú è ná mɔ xɔ, bo tlɛ lɛ́ mɔ azɔ̌ hwenu kléwún tɔn. Mɛ e tlɛ wlí alɔ yɔ̌yɔ́ lɛ́ é nɔ so gbɛ̌ta mɛ ɛnɛ, ayizɛ́n, alǒ tántɔn tɔn bo nɔ xáya xwé ɖó kpɔ́ bá dó kpé akwɛ́zínzán lɛ́ wú. Yě sixú xáya yěɖokpó ǎ kpowun. Azɔ̌syɛ́nsyɛ́nwatɔ́ wɛ gběxosín-alijítɔ́ kanɖódónǔwútɔ́ énɛ́ lɛ́ nyí. Ényí yě jɛ Biblu kplɔ́n xá mɛɖé jí ɔ, yě nɔ wa nǔ e wú yě kpé é bǐ dó d’alɔ mɛ ɔ. Québec sɔ́ ɖó hudó alɔdó tɔn din ǎ; gběxosín-alijítɔ́ énɛ́ lɛ́ gěgé ko gosín fínɛ́ bo yi fí ɖěvo e hudó sukpɔ́ ɖe é.
Hwenu e mǐ ɖo lɛ̌dózɔ́ ɔ mɛ é ɔ, mǐ nɔ tɛ́n kpɔ́n bo nɔ w’azɔ̌ xá mɛ wínnyáwínnyá lɛ́ ɖo samedi lɛ́ zǎnzǎn hwɛhwɛ. Énɛ́ zɔ́n bɔ mǐ tuun wǔvɛ́ e ɖí xwi xá wɛ yě ɖe lɛ́ é. Mɛ wínnyáwínnyá énɛ́ lɛ́ ɖé lɛ́ ɖo mɛsɛ́dózɔ́ wa wɛ din ɖo gbě ɖěvo jí, alǒ ɖo wǔjɔmɛzɔ́ ɖěvo lɛ́ wa wɛ.
Ðo hwe énɛ́ lɛ́ nu ɔ, agun ɖé lɛ́ nɔ kpé wú bo nɔ sú sánsin kpó nǔɖuɖu kpó sín akwɛ́ mǐtɔn lɛ́ ǎ, énɛ́ wú ɔ, akwɛ́ nɔ wá hwedó mǐ hweɖélɛ́nu ɖo sun fífó. Ðo ninɔmɛ énɛ́ lɛ́ mɛ ɔ, mǐ gán jɛ Jexóva wú bǐ mlɛ́mlɛ́, ɖó éɖokpónɔ jɛ́n sixú mɔ nukúnnú jɛ ninɔmɛ mǐtɔn wú. É ka jó mǐ dó kpɔ́n ǎ. É nɔ bló gbɔn ɖě bɔ mǐ nɔ kpé wú bo nɔ yi agun e mǐ ná kpɔ́n bɔ d’é wú é mɛ.
NǓ E UN KPLƆ́N ÐO NƆVÍ SÚNNU GBEJÍNƆTƆ́ LƐ́ GƆ́N LƐ́ É
Un ko ɖɔ xó dó lě do nǔ e mǐ kplɔ́n dó lěe è ná wa nǔ xá xójlázɔ́watɔ́ lɛ́ gbɔn é wú ɖo Galádi é hɛn le wá nú mì sɔ é jí. Hwe ɔ nu ɖo Québec ɔ, ali gěgé wɛ hun nú mǐ nú mǐ ná ɖe kúnnu ɖo hladíó, telée kpó xójláwéma lɛ́ mɛ kpó. Un nɔ w’azɔ̌ xá Léonce Crépeault hwɛhwɛ; nukúnkpénǔwútɔ́ tomɛyitɔ́ gbɛ̌ ce wɛ, bɔ nǔwiwa alɔ ɖ’alɔ mɛ xá xójlázɔ́watɔ́ lɛ́ bí alɔ n’i tawun. Ényí mǐ jɛ xójlázɔ́watɔ́ lɛ́ gɔ́n ɔ, é nɔ bɛ́ xó alɔsekpɛ́nnánɔ ɖé ɖɔhun ǎ, é nyɔ́ wa ɔ, é nɔ ɖɔ: “Mɛɖaxó, nyi kpó gbɛ̌ ce kpó ɔ, mɛsɛntɔ́ wɛ mǐ nyí kpowun. Mǐ tuun nǔ káká ɖé dó xó ɖɔ dó to jí wú ǎ. Amɔ̌, è zɔ́n mǐ ɖɔ mǐ ní ɖɔ nú mɛ lɛ́ ɖɔ Kúnnuɖetɔ́ Jexóva tɔn lɛ́ ɖo kpléɖókpɔ́ ɖaxó ɖokpó ná bló wɛ. Ényí mi sixú d’alɔ mǐ ɔ, é ná víví nú mǐ tawun.” Lěe é nɔ ɖɔ xó kpó mɛɖéesɔ́hwe kpó gbɔn é nɔ zɔ́n bɔ ali e hɛn ɔ, é ná ko sú dó mǐ ɖ’ayǐ lɛ́ é gěgé nɔ hun nú mǐ.
Nukɔnmɛ ɔ, alaxɔ byɔ́ mì ɖɔ nyi ní w’azɔ̌ xá nɔví súnnu Glen How e nyí sɛ́nzɔ́watɔ́ mǐtɔn lɛ́ ɖokpó é dó xó syɛ́nsyɛ́n ɖěɖěe sixú dɔn xójlázɔ́watɔ́ lɛ́ é jí. Un ɖu le nǔ e un kplɔ́n ɖo Galádi lɛ́ é kpó nǔ e un kplɔ́n ɖo Léonce gɔ́n lɛ́ é kpó tɔn. Wǔjɔmɛ ɖaxó wɛ azɔ̌ wiwa xá nɔví How nyí. É nɔ ɖi xɛsi ɖěbǔ ɖo hwɛ nukɔn ǎ, amɔ̌, hú gǎn bǐ ɔ, é yí wǎn nú Jexóva tawun.
Ðo 1985 ɔ, è sɛ́ mǐ dó lɛ̌dó e mɛ papá ce ɖe ɖo gbadahwe jí Canada tɔn é, b’ɛ zɔ́n bɔ mǐ kpé nukún dó wǔ tɔn. Ðo sun atɔn gúdo ɔ, é kú. Mǐ gbɛ kan dó lɛ̌dózɔ́ ɔ nu ɖo fínɛ́ káká jɛ 1989 hwenu e è ylɔ́ mǐ ɖɔ mǐ ní wá gɔ́ nú xwédo Betɛ́li États-Unis tɔn tɔn é; mǐ ɖó nukún tɔn ɖěbǔ ǎ. Énɛ́ byɔ́ ɖɔ mǐ ná jó lɛ̌dózɔ́ e wa wɛ mǐ ko ɖe sín xwe ɖibla yi 19 ɖíe é dó. Mǐ nɔ xwé gěgé gbe, bo ɖu nǔɖuɖu alɔkpa gěgé ɖo nɔví lɛ́ gɔ́n ɖo xwe lɛ́ vlamɛ. Mǐ dó kú nú nɔví ɖěɖěe yí mǐ dó xwé yětɔn lɛ́ gbe, bo lɛ́ yí jǒnɔ mǐtɔn lɛ́ é bǐ tawun!
MǏ WÁ ÉTATS-UNIS
Ée un wá Brooklyn é ɔ, Azɔ̌xɔsá sinsɛnzɔ́ tɔn wɛ è sɛ́ mì dó. Azɔ̌ e è kplɔ́n mì ɖo fínɛ́ é nɔ su nukún ce mɛ hwebǐnu. Nǔ e un kplɔ́n ɖo fínɛ́ lɛ́ é ɖokpó wɛ nyí ɖɔ, un ɖó ná lin ɖɔ un mɔ nukúnnú jɛ nǔɖé mɛ, ma xo kúnnuɖenú lɛ́ kplé ǎ. Ðo 1998 ɔ, è sɛ́ mì dó Azɔ̌xɔsá nǔwlánwlán tɔn, fí e un kpo ɖo nǔwlánwlán kplɔ́n ɖe wɛ káká jɛ égbé é. Nú xwe mɔ̌kpán ɔ, è jɔ wǔ mì bɔ un nyí alɔgɔ́tɔ́ nú nɔví súnnu John Barr éé nyí titoblónúnǔtɔ́ Azɔ̌xɔsá nǔwlánwlán tɔn tɔn é. Nǔ e un kplɔ́n ɖo gɔ̌n tɔn é kpó hwenu e un zán ɖó kpɔ́ xá ɛ é kpó nɔ su nukún ce mɛ káká jɛ égbé. É nɔ ɖe jijɔ ɖagbe klisánwun tɔn lɛ́ xlɛ́ tawun.
Mǐ kpó John Barr kpó, kpó Mildred Barr kpó
Azɔ̌ wiwa ɖó kpɔ́ xá nɔví súnnu kpó nɔví nyɔ̌nu kpó e ɖo Azɔ̌xɔsá nǔwlánwlán tɔn lɛ́ é nɔ víví tawun. Yě nɔ xo ɖɛ dó bɛ́ azɔ̌ yětɔn, bo nɔ tuun bǐ mlɛ́mlɛ́ ɖɔ gbigbɔ mímɛ́ Jexóva tɔn wɛ nyí tɔn bɔ émí nɔ kpé azɔ̌ ɖagbe e émí nɔ wa lɛ́ é wú, é kún nyí nǔwúkpíkpé émítɔn lɛ́ wɛ ó.
Un ɖo nukɔn nú hanjigbɛ́ Watchtower tɔn ɖo kplé xwewú xwewú tɔn 2009 tɔn hwenu
Un ɖo Biblu má wɛ ɖo kplé akɔjɔkplé tɔn 2014 tɔn hwenu ɖo Séoul, Corée
È lɛ́ jɔ wǔ nyi kpó Linda kpó bɔ mǐ yi ba nǔɖitɔ́ hǎtɔ́ gbejínɔtɔ́ mǐtɔn lɛ́ kpɔ́n ɖo to 110 mɛ. Mǐ mɔ lěe mɛsɛ́dó lɛ́, mɛ e ɖo Wěɖegbɛ́ alaxɔ tɔn mɛ lɛ́ é kpó mɛ ɖěvo e ɖo sinsɛnzɔ́ hwebǐnu tɔn mɛ lɛ́ é kpó yí wǎn nú Jexóva sɔ é. Mǐ lɛ́ mɔ ɖɔ ahwan, akwɛ́yózo kpó yadónúmɛ kpó ɖo to énɛ́ lɛ́ mɛ có, wɛnjlátɔ́ e ɖo fínɛ́ lɛ́ é ka ɖo Jexóva sɛn wɛ kpó kanɖódónǔwú kpó, kpó gbejíninɔ kpó. Jexóva ná nɔ gó ɖó yě wú tawun!
Ðo xwe lɛ́ vlamɛ ɔ, Linda d’alɔ mì tawun ée un ɖo tíntɛ́nkpɔ́n wɛ bá kpé azɔ̌ e è sɔ́ d’así nú mì lɛ́ é wú wɛ é. É yí wǎn nú gbɛtɔ́, bo nɔ ɖo ali e nu é ná d’alɔ mɛ ɖěvo lɛ́ ɖe é ba wɛ hwebǐnu. Alɔ lɛ́ bí n’i tawun ɖo mawuxóɖiɖɔ hwenu e è ɖo nǔ ɖěvo lɛ́ wa wɛ é mɛ. Énɛ́ zɔ́n bɔ é ko dɔn mɛ gěgé wá nǔgbó ɔ mɛ, káká jɛ mɛ e awakanmɛ ko kú é ɖé lɛ́ jí. Nǔníná ɖé wɛ Linda nyí bo gosín Jexóva gɔ́n! Nǔ e nɔví súnnu kpó nɔví nyɔ̌nu kpó wínnyáwínnyá lɛ́ nɔ wa dó d’alɔ mǐ ɖo tomɛyiyi mǐtɔn lɛ́ hwenu é kpó alɔ ɖěvo e yě nɔ dó mǐ din e xwe mǐtɔn ko ɖo sisɛ yi wɛ lɛ́ é kpó nɔ su nukún mǐtɔn mɛ tawun.—Mak. 10:29, 30.
Ényí un lin tamɛ dó xwe kanwe e ko wá yi lɛ́ é jí ɔ, é nɔ su nukún ce mɛ tawun. Un yí xó nú ɖɛhanwlántɔ́ e wlán nǔ élɔ́ é: “Mawu ce, a kplɔ́n nǔ mì sín dɔ̌nkpɛ mɛ, bɔ káká wá jɛ égbé ɔ, un ɖo azɔ̌ ɖagbe ɖagbe e a wa lɛ́ jlá wɛ.” (Ðɛh. 71:17) Ényí un kpo ɖo gbɛ jɛ́n wɛ ɔ, un ná kpo ɖo mɔ̌ wa wɛ.
a Kplé aklúnɔzángbla tɛ́ntin tɔn hwenu wɛ è nɔ kplɔ́n azɔ̌ énɛ́ mɛ ɖe din.