کتاب شمارهٔ ۱۷ اِسْتَر

نگارنده:‏ مُرْدِخای

محل نگارش:‏ شوش،‏ عیلام

تاریخ اتمام نگارش:‏ حدود ۴۷۵ ق.‏م.‏

شامل وقایع دوران:‏ حدود ۴۹۳–‏۴۷۵ ق.‏م.‏

به بیان ساده،‏ این داستان اخشورش،‏ پادشاه فارس است که به عقیدهٔ بعضی‌ها همان خشایارشا اوّل می‌باشد که اِسْتَر یهودی،‏ دختر عموی مُرْدِخای جانشین زن یاغیگر او وَشتی گردید.‏ هامان اَجاجی نقشهٔ مرگ مُرْدِخای و تمامی یهودیان را کشید،‏ اما خود بر داری که به دستور خود او ساخته شده بود،‏ آویخته شد.‏ در حالی که مُرْدِخای به مقام نخست‌وزیری ترفیع یافت و یهودیان آزاد گردیدند.‏

^۲ البته،‏ کسانی هستند که می‌گویند کتاب اِسْتَر نه الهامی و نه مفید است،‏ بلکه صرفاً داستانی زیباست.‏ ادعای آن‌ها بر این مبناست که نام خدا در این کتاب نیامده است.‏ اگرچه در این نوشته مستقیماً به خدا اشاره نشده است،‏ اما در متن عبری در چهار مورد جداگانه تتراگراماتُن یا چهار حرف اصلی کلمهٔ یَهُوَه به صورت ی‌ه‌وه (‏ عبری יהוה)‏ دیده می‌شود.‏ این حروف حداقل در سه نسخه از دست‌نوشته‌های عبری مشخص می‌شوند.‏ و همچنین در ماسورا با حروف قرمز مشخص شده‌اند.‏ همچنین،‏ در اِسْتَر ۷:‏۵ ظاهراً حروفی از اسم الٰهی «من هستم» وجود دارد.‏ —‏ به پاورقی اِسْتَر ۱:‏۲۰؛‏ ۵:‏۴،‏ ۱۳؛‏ ۷:‏۷‏،‏ و همچنین به ۷:‏۵ ترجمهٔ د‏.‏ج.‏ رجوع کنید.‏

^۳ در طول گزارش شدیداً مشهود است که مُرْدِخای شریعت یَهُوَه را قبول و از آن اطاعت می‌کرد.‏ او در برابر مردی که احتمالاً از عَمالیقیان بود تعظیم نکرد؛‏ خدا عَمالیقیان را برای نابودی تعیین کرده بود.‏ (‏ اس ۳:‏۱،‏ ۵؛‏ تث ۲۵:‏۱۹‏؛‏ ۱ سمو ۱۵:‏۳)‏ اظهار مُرْدِخای در اِسْتَر ۴:‏۱۴ نشان می‌دهد که انتظار رهایی از طرف یَهُوَه را دارد و طی همه وقایع به هدایت الٰهی ایمان می‌ورزد.‏ اِسْتَر به مدت سه روز،‏ پیش از آنکه نزد پادشاه برود روزه می‌گیرد،‏ و یهودیان نیز با او روزه می‌گیرند،‏ که نشانگر توکّل آنان بر خداست.‏ (‏ اس ۴:‏۱۶‏)‏ تدبیر و نظارت خدا در وقایعی چنین مشخص می‌شود که اِسْتَر مورد لطف هیجای،‏ مستحفظ زنان واقع می‌شود و بی‌خوابی پادشاه در شب که باعث می‌شود گزارش‌های دولتی را بطلبد و دریابد که مُرْدِخای به سبب اَعمال نیکوی خود پاداش نگرفته است.‏ (‏ اس ۲:‏۸،‏ ۹‏؛‏ ۶:‏۱-‏۳ را با امثال ۲۱:‏۱ مقایسه کنید.‏)‏ بدون شک،‏ کلمات «ایّام روزه و تضرّع ایشان» اشاره‌ای به دعای آنان است.‏ —‏ اس ۹:‏۳۱‏.‏

^۴ حقایق بسیاری صحّت و واقعی بودن گزارش را ثابت می‌کنند.‏ این کتاب از سوی یهودیان مورد قبول بود و آن را مگیل‌لاه به معنی «طومار» می‌خواندند.‏ به نظر می‌رسد که عَزْرا این کتاب را در مجموعهٔ کتب الهامی عبری قرار داده بود و اگر افسانه می‌بود آن را رد می‌کرد.‏ تا امروز،‏ یهودیان عید فوریم یا قرعه‌ها را برای آزادی بزرگ یهودیان در ایّام اِسْتَر جشن می‌گیرند.‏ این کتاب،‏ آداب و رسوم و طریق زندگی فارسیان را هماهنگ با حقایق تاریخی و کشفیات باستان‌شناسی توضیح می‌دهد.‏ برای مثال،‏ کتاب اِسْتَر به دقت شرح می‌دهد که چگونه فارسیان به اشخاص احترام می‌گذاشتند.‏ (‏ ۶:‏۸‏)‏ حفاری‌های باستان‌شناسی قصر پادشاه را درست مطابق با جزئیات کتاب اِسْتَر آشکار کردند.‏a —‏ ۵:‏۱،‏ ۲‏.‏

^۵ این دقت همچنین در خود متن دیده می‌شود.‏ این کتاب به دقت نام سران و ناظران و حتی نام ده پسر هامان را نیز بیان می‌کند.‏ اصل و نسب مُرْدِخای و اِسْتَر از قیس که از خاندان بنیامین است می‌آید.‏ (‏ ۲:‏۵-‏۷‏)‏ به گزارش‌های مکتوب دولت فارس ارجاع‌هایی شده است.‏ (‏ ۲:‏۲۳‏؛‏ ۶:‏۱‏؛‏ ۱۰:‏۲‏)‏ کتاب به زبان عبری جدید نوشته شده است،‏ و از کلمات و اصطلاحات زیادی از زبان فارسی و آرامی در آن استفاده شده است،‏ و سبک نگارش آن با کتاب تواریخ،‏ عَزْرا و نَحَمِیا مطابقت می‌کند.‏ بدین ترتیب نحوهٔ نگارش این کتاب با زمان نوشته شدن آن هماهنگی کامل دارد.‏

^۶ به نظر می‌رسد که وقایع کتاب اِسْتَر در زمانی رخ می‌دهند که امپراتوری قدرتمند فارس به اوج خود رسیده بود،‏ و وقایع ۱۸ سال از سلطنت اخشورش (‏ اردشیر اوّل)‏ را در بر دارد.‏ دورهٔ زمانی این کتاب که تقریباً به سال ۴۷۵ ق.‏م.‏ می‌رسد از شواهد منابع یونانی،‏ فارسی و بابلی مشخص می‌شود.‏b مُرْدِخای،‏ شاهد عینی و شخصیت مهم گزارش،‏ به احتمال زیاد نگارندهٔ این کتاب است؛‏ گزارش‌های مفصل و دقیق نشان می‌دهند که نگارنده باید در طول این وقایع در قصر شوش زندگی کرده باشد.‏c اگرچه اسم او در کتاب‌های دیگر ذکر نشده است،‏ اما هیچ شکی نیست که مُرْدِخای شخصی واقعی در تاریخ بوده است.‏ جالب این که نسخه‌ای بدون تاریخ و به خط میخی پیدا شده است که اِی.‏ آنگناد از کشور آلمان در خصوص آن اظهار می‌دارد که به مردوکا (‏ مُرْدِخای؟‏)‏ به عنوان سرور دارالسلطنهٔ سوسا (‏ شوش)‏ در طول حکومت اردشیر اوّل اشاره دارد.‏d شکی نیست که مُرْدِخای گزارش وقایع اِسْتَر را درست بعد از وقوع آن‌ها و در حدود سال ۴۷۵ ق.‏م.‏ در شوش به اتمام رسانید.‏

چرا مفید است

^۱۶ در حالی که هیچ یک از نگارندگان کتاب مقدّس مستقیماً از اِسْتَر نقل‌قول نمی‌کند،‏ اما این کتاب با بقیهٔ نوشته‌های الٰهی هماهنگی کامل دارد.‏ در حقیقت،‏ مثال‌های باشکوهی از اصول کتاب مقدّس ارائه می‌دهد که بعداً در نوشته‌های یونانی مسیحی ذکر شده‌اند و برای پرستندگان یَهُوَه در سرتاسر ادوار کاربرد دارند.‏ مطالعهٔ بخش‌های ذیل نه تنها این امر را نشان می‌دهد،‏ بلکه برای ایمان مسیحی بناکننده خواهد بود:‏ اِسْتَر ۴:‏۵ —‏ فیلِپّیان ۲:‏۴؛‏ اِسْتَر ۹:‏۲۲ —‏ غَلاطیان ۲:‏۱۰‏.‏ تهمتی که بر یهودیان زده شده بود،‏ مبنی بر اینکه آن‌ها از قوانین پادشاه اطاعت نمی‌کنند همانند تهمتی است که بر مسیحیان اوّلیه زده شد.‏ (‏ اس ۳:‏۸،‏ ۹‏؛‏ اعما ۱۶:‏۲۱؛‏ ۲۵:‏۷‏)‏ خادمان واقعی یَهُوَه با پیروی از نمونهٔ باشکوه مُرْدِخای،‏ اِسْتَر و یهودیان،‏ بدون ترس و با توکّل همراه با دعا بر قدرت رهانندهٔ الٰهی با این تهمت‌ها روبرو می‌شوند.‏ —‏ اس ۴:‏۱۶؛‏ ۵:‏۱،‏ ۲؛‏ ۷:‏۳-‏۶؛‏ ۸:‏۳-‏۶؛‏ ۹:‏۱،‏ ۲.‏

^۱۷ به عنوان افراد مسیحی نباید فکر کنیم که وضعیت ما با وضعیت مُرْدِخای و اِسْتَر فرق می‌کند.‏ ما هم تحت «قدرت‌های برتر» در یک دنیای غریب زندگی می‌کنیم.‏ آرزوی ما این است که در هر کشوری که اقامت داریم،‏ شهروندانی مطیع قانون باشیم،‏ اما در عین حال می‌خواهیم به درستی ‹آنچه مال قیصر است به قیصر و آنچه مال خدا است به خدا› بدهیم.‏ (‏ روم ۱۳:‏۱؛‏ لو ۲۰:‏۲۵‏)‏ وزیر اعظم،‏ مُرْدِخای و ملکه اِسْتَر نمونه‌های خوبی از اخلاص و اطاعت در وظایف دنیوی خود به جا گذاشتند.‏ (‏ اس ۲:‏۲۱-‏۲۳‏؛‏ ۶:‏۲،‏ ۳‏،‏ ۱۰‏؛‏ ۸:‏۱،‏ ۲‏؛‏ ۱۰:‏۲‏)‏ اما،‏ مُرْدِخای شجاعانه از فرمان سلطنتی مبنی بر تعظیم کردن به هامان اَجاجی که شخصی منفور بود سرپیچی کرد.‏ علاوه بر این،‏ وقتی هامان توطئه کرد تا یهودیان را نابود کند،‏ مُرْدِخای ترتیبی داد که این توطئه قانوناً خنثی شود.‏ —‏ ۳:‏۱-‏۴‏؛‏ ۵:‏۹‏؛‏ ۴:‏۶-‏۸‏.‏

^۱۸ همهٔ شواهد به این اشاره می‌کنند که کتاب اِسْتَر بخشی از کتاب مقدّس می‌باشد،‏ و «از الهام خدا .‏ .‏ .‏ و مفید است» حتی بدون اشارهٔ مستقیم به خدا و نام او،‏ کتاب اِسْتَر مثال‌هایی عالی از ایمان ارائه می‌دهد.‏ مُرْدِخای و اِسْتَر صرفاً تصوّرات داستان‌نویس نیستند،‏ بلکه آن‌ها خادمان واقعی یَهُوَه خدا بودند؛‏ اشخاصی که برای نجات،‏ به قدرت یَهُوَه اعتماد کامل داشتند.‏ اگرچه آن‌ها تحت «قدرت‌های برتر» و در سرزمینی غریب زندگی می‌کردند،‏ ولی از هر وسیلهٔ قانونی برای دفاع از منافع امّت خدا و پرستش آنان استفاده کردند.‏ امروزه ما نیز می‌توانیم الگوی آنان را دنبال کنیم و «در حجّت و اثبات انجیل» ملکوت نجات‌بخش خدا شریک شویم.‏ —‏ فیل ۱:‏۷‏.‏

‏[پاورقی‌ها]‏