کتاب شمارهٔ ۱۶ نَحَمِیا

نگارنده:‏ نَحَمِیا

محل نگارش:‏ اورشلیم

تاریخ اتمام نگارش:‏ بعد از ۴۴۳ ق.‏م.‏

شامل وقایع دوران:‏ ۴۵۶–‏بعد از ۴۴۳ ق.‏م.‏

نَحَمِیا که به معنی «یاه تسلّی می‌دهد» است خادم یهودی پادشاه فارس،‏ اَرْتَحْشَستا (‏ اردشیر درازدست)‏ بود.‏ او مقام ساقی پادشاه را داشت.‏ شخص ساقی می‌بایست بسیار معتمد و محترم می‌بود.‏ خیلی‌ها آرزوی رسیدن به چنین مقامی را می‌کردند،‏ زیرا شرفیابی به حضور پادشاه را در زمانی که از لحاظ فکری مستعد و شاد بود و آمادگی داشت تا لطفی کند،‏ امکان‌پذیر می‌ساخت.‏ اما،‏ نَحَمِیا یکی از اسیران وفادار بود که اورشلیم را بر ‹همهٔ شادمانی خود ترجیح می‌داد.‏› (‏ مز ۱۳۷:‏۵،‏ ۶‏)‏ در فکر نَحَمِیا مقام و دارایی مهم نبود،‏ بلکه برقراری پرستش یَهُوَه مهم بود.‏

^۲ در سال ۴۵۶ ق.‏م.‏ آنانی که از ‹اسارت باقی مانده بودند،‏› یعنی باقی‌ماندگان یهودی که به اورشلیم برگشته بودند،‏ پیشرفتی نداشتند و در شرایط اسفباری به سر می‌بردند.‏ (‏ نح ۱:‏۳‏)‏ از دیوار شهر چیزی جز خرده‌سنگ باقی نمانده بود،‏ و مردم در نظر دشمنانشان خوار و ذلیل بودند.‏ نَحَمِیا غمگین بود.‏ اما زمان مقرّر یَهُوَه فرا رسیده بود تا کاری در مورد دیوار اورشلیم صورت بگیرد.‏ بود و نبود دشمن نمی‌توانست اثری در جریان بگذارد زیرا که زمان بنا شدن اورشلیم و دیوارهای حفاظتی آن رسیده بود؛‏ نقطهٔ عطفی که یَهُوَه در نبوّت خود به آن اشاره کرده بود یعنی همان نبوّتی که به دانیال در رابطه با آمدن مسیح داده بود.‏ (‏ دان ۹:‏۲۴-‏۲۷‏)‏ بدین ترتیب،‏ یَهُوَه امور را به دست گرفت و از نَحَمِیای وفادار و غیور برای انجام ارادهٔ الٰهی خود استفاده کرد.‏

^۳ بدون شک نَحَمِیا نگارندهٔ کتابی است که به اسم خود او می‌باشد.‏ اوّلین جمله،‏ «کلام نَحَمِیا ابن حَکَلْیا» و استفاده از ضمیر اوّل‌شخص در نوشتن این کتاب به وضوح این موضوع را ثابت می‌کند.‏ (‏ نح ۱:‏۱‏)‏ کتاب‌های عَزْرا و نَحَمِیا در اصل یک کتاب بودند،‏ و عَزْرا نامیده می‌شدند.‏ بعدها یهودیان آن را به دو قسمت تقسیم کردند،‏ کتاب اوّل و دوّم عَزْرا نامیدند،‏ و سپس کتاب دوّم عَزْرا به نام نَحَمِیا معروف شد.‏ ۱۲ سال فاصله بین آخرین وقایع عَزْرا و اوّلین وقایع نَحَمِیا وجود دارد،‏ که در نتیجه تاریخ کتاب نَحَمِیا دورهٔ زمانی ۴۵۶ ق.‏م.‏ تا بعد از ۴۴۳ ق.‏م.‏ را در بر می‌گیرد.‏ —‏ ۱:‏۱‏؛‏ ۵:‏۱۴‏؛‏ ۱۳:‏۶‏.‏

^۴ کتاب نَحَمِیا با دیگر نوشته‌های الهامی هماهنگی دارد و به حق متعلّق به آن است.‏ این کتاب بارها به شریعت اشاره کرده است.‏ اشاره به موضوعاتی همچون مصاهرَت [ازدواج] با بیگانگان (‏ تث ۷:‏۳؛‏ نح ۱۰:‏۳۰‏)‏ وام یا قرض (‏ لاو ۲۵:‏۳۵-‏۳۸؛‏ تث ۱۵:‏۷-‏۱۱؛‏ نح ۵:‏۲-‏۱۱‏)‏،‏ و عید خیمه‌ها (‏ تث ۳۱:‏۱۰-‏۱۳؛‏ نح ۸:‏۱۴-‏۱۸‏)‏.‏ به علاوه،‏ این کتاب ابتدای تحقق نبوّت دانیال را مشخص می‌کند که اورشلیم دوباره بنا می‌شود،‏ اما با مخالفت و «در زمان‌های تنگی.‏» —‏ دان ۹:‏۲۵‏.‏

^۵ در مورد سال ۴۵۵ ق.‏م.‏ که تاریخ مسافرت نَحَمِیا به اورشلیم برای بازسازی دیوار شهر است چه می‌توان گفت؟‏ شواهد معتبر تاریخی یونان،‏ فارس،‏ و بابل نشان می‌دهد که اَرْتَحْشَستا در سال ۴۷۵ ق.‏م.‏ به پادشاهی می‌رسد و سال ۴۷۴ ق.‏م.‏ اوّلین سال سلطنت او شروع می‌شود.‏a بدین ترتیب،‏ بیستمین سال پادشاهی او به تاریخ ۴۵۵ ق.‏م.‏ می‌رسد.‏ نَحَمِیا ۲:‏۱-‏۸ نشان می‌دهد که در بهار همان سال،‏ در ماه نیسان از ماه‌های یهودی بود که نَحَمِیا،‏ ساقی پادشاه،‏ از پادشاه اجازه یافت اورشلیم،‏ دیوار آن و دروازه‌هایش را تعمیر و بازسازی کند.‏ در پیشگویی دانیال قید شده است که «از صدور فرمان به جهت تعمیر نمودن و بنا کردن اورشلیم با (‏ ظهور)‏ مسیح رئیس» ۶۹ هفتهٔ سالی یا ۴۸۳ سال خواهد بود؛‏ نبوّتی باشکوه که با مسح شدن عیسی در سال ۲۹ م.‏ تحقق یافت.‏ این تاریخی است که هم با تاریخ دنیا و هم با تاریخ کتاب مقدّس هماهنگی دارد.‏b (‏ دان ۹:‏۲۴-‏۲۷؛‏ لو ۳:‏۱-‏۳،‏ ۲۳‏)‏ در حقیقت،‏ کتاب‌های نَحَمِیا و لوقا به طور جالب توجهی به پیشگویی دانیال مربوط می‌شوند و نشان می‌دهند که یَهُوَه مؤلف و بانی تحقق یافتن نبوّت حقیقی است!‏ کتاب نَحَمِیا واقعاً بخشی از نوشته‌های الهامی است.‏

چرا مفید است؟‏

^۱۶ وقف نَحَمِیا به خدا باید برای کسانی که دوستدار پرستش حقیقی هستند الگویی ترغیب‌کننده باشد.‏ او موقعیتی خوب را ترک کرد تا متواضعانه سرپرستی امّت یَهُوَه را به عهده بگیرد.‏ او حتی اعاناتی را که داشتنِ آن حقش می‌بود رد کرد،‏ و مادیگرایی را صریحاً به عنوان یک دام محکوم نمود.‏ نَحَمِیا غیورانه پرستش یَهُوَه را میان قوم اسرائیل حمایت کرد.‏ (‏ ۵:‏۱۴،‏ ۱۵‏؛‏ ۱۳:‏۱۰-‏۱۳‏)‏ نَحَمِیا نمونه‌ای عالی از تواضع و حکمت برای ما است،‏ مردی شجاع که با وجود خطر برای راستی عمل کرد.‏ (‏ ۴:‏۱۴‏،‏ ۱۹،‏ ۲۰‏؛‏ ۶:‏۳‏،‏ ۱۵‏)‏ او ترس درست از خدا داشت و به بنای ایمان همخدمتان علاقه‌مند بود.‏ (‏ ۱۳:‏۱۴‏؛‏ ۸:‏۹‏)‏ قاطعانه شریعت یَهُوَه را به جا آورد،‏ به خصوص اگر که در رابطه با پرستش حقیقی و جلوگیری از نفوذ غریبان بود،‏ مانند ازدواج با بت‌پرستان.‏ —‏ ۱۳:‏۸‏،‏ ۲۳-‏۲۹‏.‏

^۱۷ در سرتاسر کتاب مشهود است که نَحَمِیا کاملاً با شریعت یَهُوَه آشنا بود،‏ و به خوبی از آن استفاده کرد.‏ او برکت یَهُوَه را که در تثنیه ۳۰:‏۱-‏۴ وعده داده بود طلبید و ایمان کامل داشت که یَهُوَه در خصوص او وفادارانه عمل خواهد کرد.‏ (‏ نح ۱:‏۸،‏ ۹‏)‏ او گردهمایی‌های زیادی ترتیب داد،‏ اساساً به این دلیل که یهودیان با چیزهایی که قبلاً نوشته شده بودند آشنا شوند.‏ هنگام خواندن شریعت،‏ نَحَمِیا و عَزْرا مشتاقانه کلام خدا را برای مردم روشن و واضح می‌ساختند تا بر طبق آن رفتار کنند.‏ —‏ ۸:‏۸‏،‏ ۱۳-‏۱۶‏؛‏ ۱۳:‏۱-‏۳‏.‏

^۱۸ توکّل کامل نَحَمِیا به یَهُوَه و تقاضای متواضعانهٔ او ما را تشویق می‌کند تا طرز فکری مشابه داشته،‏ در دعاهایمان وابستگی‌مان را به خدا نشان دهیم.‏ توجه کنید که چگونه در دعاهایش خدا را جلال می‌دهد،‏ به گناهان قومش اعتراف می‌کند و تمنا دارد که نام خدا تقدیس شود.‏ (‏ ۱:‏۴-‏۱۱‏؛‏ ۴:‏۱۴‏؛‏ ۶:‏۱۴‏؛‏ ۱۳:‏۱۴‏،‏ ۲۹‏،‏ ۳۱‏)‏ مردم آماده بودند از راهنمایی‌های حکیمانهٔ او پیروی کنند.‏ آن‌ها از انجام ارادهٔ خدا شاد می‌شدند.‏ چنین موضوعی نشان می‌دهد که این سرپرست غیور نیرویی تقویت‌کننده برای مردم خدا بود.‏ واقعاً چه نمونهٔ الهام‌بخشی!‏ اما،‏ در غیبت این سرپرست حکیم،‏ چه زود مادیگرایی،‏ فساد و ارتداد میان قوم اسرائیل رخنه کرد!‏ به طور حتم این امر باید به سرپرستان امروزی قوم خدا خاطرنشان سازد که هوشیار،‏ برای منافع برادران مسیحی،‏ غیور و در هدایت ایشان در طریق پرستش حقیقی،‏ فهیم و استوار باشند.‏

^۱۹ نَحَمِیا به کلام خدا اعتماد کامل نشان داد.‏ او نه تنها معلّم غیور نوشته‌های مقدّس بود،‏ بلکه از آن تعلیمات هنگام تعیین میراث قوم مبنی بر نسب‌نامه‌ها و برقراری خدمت کاهنان و لاویان بین مردم بازگردانده شدهٔ خدا استفاده کرد.‏ (‏ نح ۱:‏۸؛‏ ۱۱:‏۱–‏۱۲:‏۲۶؛‏ یوش ۱۴:‏۱–‏۲۱:‏۴۵‏)‏ این می‌باید تشویق زیادی برای باقی‌ماندگان یهودی بوده باشد.‏ اطمینان و اعتماد آن‌ها را به وعدهٔ عظیمی که در مورد ذریّت و بازسازی قبلاً داده شده بود و می‌بایست تحت حکومت آن ذریّت انجام شود،‏ تقویت کرد.‏ این امید باز آمدن ملکوت است که خادمان خدا را برمی‌انگیزاند تا شجاعانه برای منافع ملکوت مبارزه کنند و در بنای پرستش حقیقی در سرتاسر زمین مشغول باشند.‏

‏[پاورقی‌ها]‏