کتاب شمارهٔ ۳۵ حَبَقُّوق
نگارنده: حَبَقُّوق
محل نگارش: یهودا
تاریخ اتمام نگارش: حدود ۶۲۸ ق.د.م. ( ؟)
۱. چه حقایق محضی در نبوّت حَبَقُّوق برجسته شده است؟
حَبَقُّوق یکی دیگر از آن نگارندگان نوشتههای مقدّس عبرانی است که اصطلاحاً انبیای کوچک نامیده شدهاند. امّا رؤیای او و اعلاناتی که از خدا به او الهام شده است به هیچ وجه از دید امّت خدا کماهمیّت نیست. از آنجا که نبوّت او تشویقآمیز و تقویّتکننده است برای خادمان خدا در سختیها کمک بزرگی میباشد. این کتاب دو حقیقت محض را برجسته میسازد: یَهُوَه خدا سلطان عالَم است و عادلان به ایمان زندگی میکنند. این نوشتهها اخطاری برای مخالفان خادمان خدا و کسانی که ریاکارانه ادعا میکنند که امّت خدا میباشند به شمار میآید. و نیز الگویی از ایمان قوی به یَهُوَه است که مستحق سرودهای ستایشآمیز میباشد.
۲. در مورد نگارندهٔ کتاب حَبَقُّوق چه اطلاعاتی داده شده است؟
۲ کتاب حَبَقُّوق چنین آغاز میشود: «وحی که حَبَقُّوق نبی آن را دید.» ( حب ۱:۱) حَبَقُّوق نبی ( به عبری خَوَقّوق ) که مفهوم نامش «آغوش محبّتآمیز» میباشد که بود؟ هیچگونه اطلاعاتی در خصوص والدین، طایفه، زندگی و مرگش داده نشده است. نمیتوان با اطمینان گفت که وی یکی از نوازندگان لاوی معبد بوده، ولی از زیرنویس این کتاب که میگوید: «برای سالار مغنّیان [نوازندگان] ذوات اوتار [تارها]» میتوان چنین استنباط نمود.
۳. چه موقعیّتهایی در خصوص یهودا به زمان نوشتن کتاب حَبَقُّوق اشاره مینماید؟
۳ حَبَقُّوق چه موقع این اظهارات نبوی را بیان نمود؟ زیرنویس مذکور و این گفته که «خداوند در هیکل قدس خویش است» نشانگر این است که در آن موقع معبد اورشلیم هنوز پابرجا بود. ( ۲:۲۰) این نکته همراه با پیام نبوی بیانگر این موضوع میباشد که این اظهارات کمی قبل از نابودی اورشلیم در ۶۰۷ ق.د.م. بیان شده است. ولی چند سال قبل از این جریان؟ باید پس از حکومت پادشاه خداترس یُوشیّا یعنی بین سالهای ۶۵۹-۶۲۹ ق.د.م. بوده باشد. این نبوّت اقدامی را پیشگویی میکند و میگوید که حتّی اگر بیان شود مردم یهودا قادر به باور کردن آن نخواهند بود. بدین وسیله خود این پیشگویی سرنخی به ما میدهد. چه سرنخی؟ خدا کلدانیان ( بابلیان) را برمیانگیزد تا یهودای بیایمان را تنبیه نماید. ( ۱:۵، ۶) این شرایط مشابه اوضاعی است که در اوایل حکومت پادشاه بتپرست یَهُویاقیم در یهودا رواج داشت، یعنی وقتی که بیایمانی و بیعدالتی در یهودا رایج شده بود. یَهُویاقیم توسط فرعون نِکُو به قدرت رسیده بود و در آن زمان، سرزمین یهودا تحت نفوذ مصر قرار داشت. تحت چنین شرایطی مردم احساس میکردند که هر گونه احتمال حمله از جانب بابل بیاساس است. ولی نَبُوکَدْنَصَّر فرعون نِکُو را در کَرْکَمیش در سال ۶۲۵ ق.د.م. شکست داد و قدرت مصر را در هم شکست. پس میتوان گفت که این نبوّت قبل از وقوع این رویداد بیان شده است. بنابراین اطلاعات موجود به آغاز حکومت یَهُویاقیم ( در سال ۶۲۸ ق.د.م.) اشاره مینماید و حاکی از آن است که حَبَقُّوق با اِرْمیا همعصر بوده است.
۴. چه مدارکی برای اثبات الهامی بودن کتاب حَبَقُّوق وجود دارد؟
۴ از کجا میدانیم که این کتاب از خدا الهام شده است؟ مجموعههای باستانی نوشتههای مقدّس عبرانی قانونی بودن کتاب حَبَقُّوق را تصدیق میکنند. با اینکه از این کتاب نام نمیبرند، ولی معلوم است که آن را یکی از ‹ دوازده نبی کوچک› به شمار میآورند، وگرنه رقم این انبیا بدون حَبَقُّوق به ۱۲ نمیرسید. پولُس رسول این نبوّت را بخشی از نوشتههای مقدّس الهامشده میدانست، از این رو، نقل قولی مستقیم از حَبَقُّوق ۱:۵ نموده، در اشاره به این متن میگوید: «آنچه در صُحُف انبیا مکتوب است.» ( اعما ۱۳:۴۰، ۴۱) پولُس در نامههای خود چندین مرتبه به این کتاب اشاره میکند. یقیناً تحقّق گفتههای حَبَقُّوق بر ضدّ یهودا و بابل نشان میدهد که او واقعاً نبی یَهُوَه خداست که به نامش و برای جلالش لب به سخن گشوده است.
۵. مطالبی را که در حَبَقُّوق آمدهاند به طور خلاصه شرح بده.
۵ کتاب حَبَقُّوق از سه باب تشکیل شده است. دو باب اوّل گفتگویی است بین نگارندهٔ این کتاب و یَهُوَه. این بابها در مورد قدرت کلدانیان و ماتم و اندوهی که در انتظار امّت بابل بود سخن میگوید. حَبَقُّوق در مورد آنان میگوید که بر آنچه متعلّق به آنان نیست اضافه میکنند و برای خانهٔ خود بدی را کسب مینمایند، شهری به خون بنا میکنند و در پرستش خود از بتهای تراشیده استفاده مینمایند. باب سوّم از جلال خدا در روز جنگ سخن میگوید و به حدّی پرشور و چشمگیر است که هیچ همتایی ندارد. این باب دعایی است که به شکل ناله و ماتم سراییده شده و «در سطح اشعار عبرانی، یکی از عالیترین و باشکوهترین اشعار» خوانده شده است.a
چرا مفید است؟
۱۲. پولُس در مورد حَبَقُّوق ۲:۴ به چه کاربردهای مفیدی اشاره مینماید؟
۱۲ از آنجا که پولُس رسول نبوّت حَبَقُّوق را به جهت تعلیم مفید دانست از باب ۲، آیهٔ ۴، در سه موقعیّت گوناگون نقل قول نمود. پولُس برای اینکه نشان دهد که بشارتْ قدرت خدا برای رستگاری ایمانداران است به مسیحیان روم نوشت: «که در آن عدالت خدا مکشوف میشود، از ایمان تا ایمان، چنانکه مکتوب است که عادل به ایمان زیست خواهد نمود.» وقتی پولُس به غَلاطیان نامه نوشت تأکید نمود که از طریق ایمان برکت خواهند یافت: «امّا واضح است که هیچ کس در حضور خدا از شریعت عادل شمرده نمیشود، زیرا که ‹عادل به ایمان زیست خواهد نمود.› » پولُس همچنین در نامهٔ خود به عبرانیان نوشت که مسیحیان باید ایمانی زنده داشته باشند تا جان خود را دریابند و دوباره به کلام یَهُوَه به حَبَقُّوق اشاره نمود. با وجود این او فقط کلام حَبَقُّوق را که میگوید: «عادل به ایمان زیست خواهد نمود» نقل نمیکند، بلکه بر طبق ترجمهٔ یونانی سَبْعینی ( سپتواجینت ) در ادامهٔ سخنان خود میگوید: «اگر مرتد شود نَفْس من با وی خوش نخواهد شد.» سپس در خاتمه میگوید: که ما ‹از ایمانداران هستیم تا جان خود را دریابیم.› — روم ۱:۱۷؛ غلا ۳:۱۱؛ عبر ۱۰:۳۸، ۳۹.
۱۳. تحقّق دقیق نبوّت حَبَقُّوق بر ضدّ یهودا و بابل چه چیزی را در خصوص داوری خدا مشخص میکند؟
۱۳ نبوّت حَبَقُّوق برای مسیحیان امروزه که به نیرو محتاج هستند بسیار مفید میباشد؛ به ما میآموزد که به خدا تکیه کنیم. این نبوّت برای هشدار دادن به دیگران در مورد داوری خدا نیز بسیار مفید است. درسی که از این هشدار میآموزیم از این قرار است: گمان مبرید که داوری خدا تأخیر یافته، «البتّه خواهد آمد.» ( حب ۲:۳) یقیناً نبوّت ویرانی یهودا توسط بابل به حقیقت پیوست و بابل در سال ۵۳۹ ق.د.م. به تصرّف مادیان و پارسها در آمد. همهٔ این نبوّتها بدون شک به انجام رسید. چه هشداری برای باور کردن کلام خدا! بنابراین، پولُس رسول مفید دانست تا برای هشدار دادن به یهودیان معاصر خود از حَبَقُّوق نقل قول نماید تا ایمان خود را از دست ندهند: «احتیاط کنید، مبادا آنچه در صُحُف انبیا مکتوب است، بر شما واقع شود، که ‹ای حقیرشمارندگان، ملاحظه کنید و تعجّب نمایید و هلاک شوید زیرا که من عملی را در ایّام شما پدید آرم، عملی که هر چند کسی شما را از آن اعلام نماید، تصدیق نخواهید کرد.› » ( اعما ۱۳:۴۰، ۴۱؛ حب ۱:۵، سَبْعینی ) یهودیان بیایمان همانطور که هشدار عیسی را در مورد نابودی اورشلیم باور ننموده بودند به هشدار پولُس نیز بیاعتنایی کردند؛ آنها با عواقب بیایمانی خود وقتی مواجه شدند که لشکر روم اورشلیم را در سال ۷۰ د.م. ویران کرد. — لو ۱۹:۴۱-۴۴.
۱۴. الف) نبوّت حَبَقُّوق چگونه مسیحیان امروزه را تشویق به داشتن ایمانی قوی میکند؟ ب) بر طبق نبوّت حَبَقُّوق دوستداران عدالت چه اطمینان شادیبخشی میتوانند داشته باشند؟
۱۴ امروزه نیز نبوّت حَبَقُّوق مسیحیان را تشویق به داشتن ایمانی قوی میکند زیرا در دنیایی مملو از شرارت زندگی میکنند. از این رو، آنها میتوانند به دیگران تعلیم دهند و این سؤال را که مردم در سرتاسر جهان از آنان میکنند پاسخگو باشند؛ آیا خدا شریران را تنبیه خواهد نمود؟ به کلام نبوی حَبَقُّوق توجه کنید: «برایش منتظر باش زیرا که البتّه خواهد آمد و درنگ نخواهد نمود.» ( حب ۲:۳) باقیماندهٔ مسحشدهٔ وارثان ملکوت با وجود ناآرامیهای بسیاری که در سرتاسر دنیا به چشم میخورد، کلام حَبَقُّوق را در خصوصِ اَعمال تنبیهآمیز یَهُوَه در گذشته از یاد نمیبرند که میگوید: «برای نجات قوم خویش و خلاصی مسیح خود بیرون آمدی.» ( ۳:۱۳) یَهُوَه براستی «قدّوس» آنان است و از ازل آن ‹صخرهای› است که شریران را تنبیه مینماید و به کسانی که محبّت دارد زندگی میبخشد. کسانی که به عدالت و درستی علاقهمندند از ملکوت و حاکمیّت او شادی نموده میگویند: «لیکن من در خداوند شادمان خواهم شد و در خدای نجات خویش وجد خواهم نمود. یَهُوَه خداوند قوّت من است.» — ۱:۱۲؛ ۳:۱۸، ۱۹.
]پاورقی]
a کتاب دوازده انبیای کوچک، ۱۸۶۸، ئی. هِندِرسون، صفحهٔ ۲۸۵.