اکتبر
دوشنبه، ۱ اکتبر (۹ مهر)
او آرزوی ترسندگان خود را برمیآورد؛ و فریاد کمکشان را شنیده، نجاتشان میبخشد.—مز ۱۴۵:۱۹
برای قدرت به یَهُوَه روی آورید. یَهُوَه خدایی است «که پایداری و دلگرمی میبخشد.» (روم ۱۵:۵) او مشکلاتی را که ما با آن روبرو هستیم کاملاً درک میکند و در کنار آن از محیط اطرافمان، احساسات و حتی از ساختار ژنتیکیمان و تأثیر این عوامل بر ما آگاه است. بهراستی او بهترین کسی است که میتواند آنچه برای پایداری به آن نیاز داریم به ما ببخشد. چگونه یَهُوَه خدا دعاهای ما را برای دریافت قدرت و پایداری پاسخ میدهد؟ هنگامی که از یَهُوَه خدا میخواهیم که در مقابله با مشکلات به ما یاری رساند، او «راه گریزی» پیش پایمان میگذارد. (۱قر ۱۰:۱۳) آیا این بدین معنی است که مشکلمان را برطرف میکند؟ ممکن است چنین باشد. اما اغلب، او برای مشکل ما راهی مهیا میسازد ‹تا بتوانیم در برابر آن پایداری کنیم.› آری، یَهُوَه به ما قدرت میبخشد تا بتوانیم «در همه حال با بردباری و شادی» پایداری کنیم. (کول ۱:۱۱) از آنجا که او با محدودیتهای جسمی، ذهنی و عاطفی ما کاملاً آشناست، هیچ گاه اجازه نمیدهد شرایط تا جایی پیش رود که نتوانیم به او وفادار بمانیم. ب۱۶/۴ ۲:۵، ۶
سهشنبه، ۲ اکتبر (۱۰ مهر)
پس مال قیصر را به قیصر بدهید و مال خدا را به خدا.—مت ۲۲:۲۱
از یک سو کلام خدا از ما میخواهد که مطیع حکومتها و حکمرانان باشیم و از سوی دیگر میگوید که نخست از خدا اطاعت کنیم، نه از انسان. (اعما ۵:۲۹؛ تیت ۳:۱) آیا در اینجا تضادی وجود دارد؟ به هیچ وجه! اصل اطاعتِ نسبی، به ما در درک این فرامین و اطاعت از آنها کمک میکند. عیسی این اصل را در آیهٔ امروز خلاصه کرد. ما به اختیارات دولتی که تحت حکمرانی آن زندگی میکنیم گردن مینهیم، به این معنی که از قوانین آن حکومت اطاعت میکنیم، به مسئولین آن احترام میگذاریم و مالیاتمان را میپردازیم. (روم ۱۳:۷) اما اگر دولتها از ما بخواهند که قانون خدا را زیر پا بگذاریم، با احترام آن را رد میکنیم. ما همواره در امور سیاسی این دنیا بیطرفمیمانیم. (اشع ۲:۴) از آنجا که یَهُوَه خدا به دولتهای انسانی اجازهٔ موجودیت داده است، ما با آنها مخالفت نمیکنیم و یا در فعالیتهای ملیگرانه و وطنپرستانه شرکت نمیکنیم. (روم ۱۳:۱، ۲) تلاش نمیکنیم که بر سیاستمداران اِعمال نفوذ کنیم، در رأیگیریها شرکت نمیکنیم، در پی تغییر دولتها نیز نیستیم و مسند سیاسی نیز برنمیگزینیم. ب۱۶/۴ ۴:۱، ۲
چهارشنبه، ۳ اکتبر (۱۱ مهر)
برای تو همچون شخصی از اقوام دیگر . . . باشد.—مت ۱۸:۱۷
اختلاف میان مسیحیان اغلب در خلوت میان طرفین اختلاف برطرف میشود و باید نیز چنین باشد. اما عیسی اشاره کرد که شاید لازم باشد در شرایطی خاص برای حل اختلاف، موضوع با پیران جماعت در میان گذاشته شود. (مت ۱۸:۱۵-۱۷) اگر فرد متخلّف به برادر خود، به آن «دو یا سه شاهد» و به جماعت گوش ندهد، چه خواهد شد؟ عیسی گفت: «همچون شخصی از اقوام دیگر و خراجگیر باشد.» این گفته، امروز به این معنی است که شخص باید از جماعت اخراج شود. از آنجا که برداشتن قدم آخر میتواند به اخراج شخص بینجامد، پس آن گناه اختلافی جزئی نیست، بلکه باید دو خصوصیت زیر را دارا باشد. اول این که گناهی باشد که میتوانسته میان طرفین حل شود، اما حل نشده است، همچنین آن گناه در حدّی جدّی است که اگر حل نشود، به اخراج شخص میانجامد. این گناه میتواند گناهی باشد که در آن تا حدّی فریبکاری دخیل است یا شامل تهمت و افترایی باشد که نام شخص را لکهدار میکند. فقط زمانی که شرایط چنین باشد باید به سه قدمی که در مَتّی ۱۸:۱۵-۱۷ نوشته شده است عمل کرد. ب۱۶/۵ ۱:۱۴
پنجشنبه، ۴ اکتبر (۱۲ مهر)
در همه حال دریابید که خواست یَهُوَه چیست.—افس ۵:۱۷
موقعیتهای بیشماری پیش میآید که کتاب مقدّس در مورد آنها قانون مشخصی نداده است. برای نمونه در خصوص پوشش و لباس مناسب برای مسیحیان قوانینی با جزئیات در کتاب مقدّس نیامده است. در واقع حکمت یَهُوَه در پس این امر دیده میشود، چون لباس و پوشش مردم در سراسر زمین کاملاً با یکدیگر متفاوت است و حتی پس از چندین سال نیز تغییر میکند. اگر در کتاب مقدّس فهرستی از لباس و پوشش مناسب برای مسیحیان ذکر میشد، اکنون برای دنیای امروز قابل استفاده نبود. به دلیل مشابه، در کلام الهامی خدا در خصوص حرفه، امور مربوط به سلامتی و تفریحات، فهرستی از بایدها و نبایدها نیامده است. تصمیمگیری در خصوص این امور به هر شخص و سرپرست خانواده سپرده شده است. در مواردی که فرامینی مشخص در کتاب مقدّس نیامده است، چه باید بکنیم؟ به جای این که صرفاً بر مبنای خواست و میل شخصیمان تصمیم بگیریم، باید با در نظر گرفتن شرایطمان تصمیمی بگیریم که یَهُوَه خدا را خشنود میسازد و مورد تأیید اوست. آنگاه میتوانیم اطمینان داشته باشیم که او به ما یاری میکند تا نتیجهٔ خوبی حاصل شود.—مز ۳۷:۵. ب۱۶/۵ ۳:۲، ۶
جمعه، ۵ اکتبر (۱۳ مهر)
آن را نه به عنوان کلام انسان، بلکه به عنوان کلام خدا پذیرفتید، چنان که حقیقتاً نیز چنین است.—۱تسا ۲:۱۳
بیگمان هر یک از ما به بخشهای خاصّی از کتاب مقدّس علاقهٔ ویژهای داریم. برخی از خواندن انجیلها لذّت میبرند چون تصویری زیبا از یَهُوَه خدا ارائه میدهد که در شخصیت پسرش تجلّی شده است. (یو ۱۴:۹) برخی دیگر به بخشهایی که شامل پیشگویی است علاقهمندند، مثل کتاب مکاشفه که چشماندازی از «آنچه باید بهزودی رخ دهد» را به تصویر میکشد. (مکا ۱:۱) کدام یک از ماست که از کتاب مزامیر تسلّی نگرفته باشد یا از کتاب امثال درسهایی عملی و کارساز نیاموخته باشد؟ بیتردید کتاب مقدّس کتابی است برای همه. چون ما به کتاب مقدّس دلبسته و علاقهمندیم، از مطالعهٔ نشریاتی که بر پایهٔ کتاب مقدّس تهیه میشود نیز بسیار لذّت میبریم. برای نمونه از غذای روحانیای که از طریق کتابها، بروشورها، مجلّات و دیگر نشریات به ما میرسد، قدردانیم. میدانیم که یَهُوَه این تدارکات را برای ما دیده است تا ما از نظر روحانی هوشیار بمانیم، تغذیه شویم و ایمانمان استوار گردد.—تیت ۲:۲. ب۱۶/۵ ۵:۱-۳
شنبه، ۶ اکتبر (۱۴ مهر)
ثمرهٔ روح محبت، شادی، آرامش، بردباری، مهربانی، نیکویی، ایمان، ملایمت و خویشتنداری است. هیچ قانونی وجود ندارد که اینها را منع کند.—غلا ۵:۲۲، ۲۳
روح خدا میتواند به طرق گوناگون ما را شکل دهد. برای نمونه، میتواند به ما کمک کند که شخصیت مسیحی را در خود پرورش دهیم که مشخصهٔ آن برخورداری از ثمرهٔ روح است. یک جنبه از ثمرهٔ روح محبت است. ما به خدا عشق و محبت میورزیم و میخواهیم که مطیع او باشیم و در دستان او شکل گیریم، چون دانستهایم که فرامین او باری سنگین نیست. روح خدا همچنین میتواند به ما قدرت بخشد که با تأثیرات دنیا و روحیهٔ بد آن مقابله کنیم. (افس ۲:۲) پولُس رسول که در جوانی شدیداً تحت تأثیر روحیهٔ متکبّر علمای یهودی قرار داشت، بعدها چنین نوشت: «به یاری او که به من قوّت میبخشد، قدرت هر چیز را دارم.» (فیلیپ ۴:۱۳) پس باشد که ما نیز همچون پولُس همواره خواهان روح مقدّس خدا باشیم. یَهُوَه تمنا و التماس خالصانهٔ آنانی را که دلی افتاده دارند، اجابت میکند.—لو ۱۱:۱۳. ب۱۶/۶ ۱:۱۲
یکشنبه، ۷ اکتبر (۱۵ مهر)
ای یَهُوَه خدای ما، جلال و حرمت و قدرت شایستهٔ توست.—مکا ۴:۱۱
یَهُوَه تنها خدا و خداوند یکتاست از این رو در پرستش او باید تماماً وقف او باشیم. پرستش باید تنها مختص او باشد، به این معنی که در پرستش یَهُوَه خدا نه جایی برای خدایی دیگر است و نه جایی برای اعتقاد یا عملی که به پرستشی دیگر مربوط شود. موضوع این نیست که یَهُوَه خدایی در میان خدایان دیگر و والاترین و پرقدرتترین آنان است، بلکه باید همواره در نظر داشت که تنها او خدای حقیقی است و پرستش تنها مختص اوست. برای وقف کامل به یَهُوَه خدا نباید اجازه دهیم که در زندگیمان هیچ چیز جایی را که مختص اوست، اشغال کند. چه چیزهایی میتواند چنین جایگاهی در زندگیمان داشته باشد؟ در ده فرمان، یَهُوَه روشن ساخت که قوم او نباید هیچ خدای دیگری به جز او داشته باشند و نباید به اعمالی دست زنند که نشانی از بتپرستی دارد. (تث ۵:۶-۱۰) امروزه بتپرستی صورتهای مختلف دارد، حتی تشخیص برخی از آنها میتواند دشوار باشد. اما خواستههای یَهُوَه در این خصوص هیچ تغییری نکرده است، یَهُوَه خدا اکنون نیز «خداوندِ یکتاست.»—مرق ۱۲:۲۹. ب۱۶/۶ ۳:۱۰، ۱۲
دوشنبه، ۸ اکتبر (۱۶ مهر)
اگر شما خطاهای دیگران را ببخشید، پدر آسمانی شما نیز شما را خواهد بخشید.—مت ۶:۱۴
زمانی که پِطرُس از عیسی پرسید: «چند بار باید برادری را که در حق من گناه میکند، ببخشم؟ تا هفت بار؟» عیسی گفت: «به تو میگویم، نه تا هفت بار، بلکه تا ۷۷ بار.» روشن است که منظور عیسی از این گفته این بود که ما باید همواره آمادهٔ بخشش دیگران باشیم و بخشش باید اولین خواست ما و تمایل غالب ما باشد. (مت ۶:۱۵؛ ۱۸:۲۱، ۲۲) به یاد داشتن این حقیقت نیز عاقلانه است که همهٔ ما خطا میکنیم و این خطاها میتواند باعث رنجش دیگران شود. در کتاب مقدّس آمده است که اگر متوجه شویم کسی از ما رنجیده است باید نزد او برویم و بکوشیم صلح را با او برقرار کنیم. (مت ۵:۲۳، ۲۴) مسلّماً این که دیگران خطاهای ما را ببخشند مایهٔ خوشحالی ماست، پس ما خود نیز باید دیگران را ببخشیم. (۱قر ۱۳:۵؛ کول ۳:۱۳) اگر ما بدون قید و شرط دیگران را ببخشیم، یَهُوَه خدا نیز ما را میبخشد. بله، در خصوص واکنش نسبت به خطاهای دیگران، ما مسیحیان باید پدر رحیم و آسمانیمان را سرمشق قرار دهیم که خطاهای ما را میبخشد.—مز ۱۰۳:۱۲-۱۴. ب۱۶/۶ ۴:۱۵، ۱۷
سهشنبه، ۹ اکتبر (۱۷ مهر)
از بشارت دادن شرمسار نیستم؛ چون بشارت در واقع قدرت خداست برای نجات هر که ایمان بیاورد.—روم ۱:۱۶
در این دوران آخر، مأموریت موعظه به قوم یَهُوَه سپرده شده است و از طریق آنان «این خبر خوشِ پادشاهی، در سراسر زمین موعظه خواهد شد تا برای همهٔ قومها شهادتی شود.» (مت ۲۴:۱۴) پیامی که ما به گوش مردم میرسانیم نیز «در مورد بشارت لطف خدا» است. تمامی برکاتی که ما آرزو داریم تحت پادشاهی خدا نصیبمان شود، با لطف خدا از طریق مسیح به تحقق میرسد. (افس ۱:۳) آیا شما نیز همچون پولُس قدردانیتان را از لطف یَهُوَه نشان میدهید و با غیرت در خدمت موعظه شرکت میکنید؟ (روم ۱:۱۴، ۱۵) به طرق مختلف ما انسانهای گناهکار از لطف یَهُوَه برخوردار میشویم. از این رو، ما نیز وظیفه داریم مردم را از محبت یَهُوَه خدا آگاه سازیم و به آنان نشان دهیم که چگونه میتوانند شخصاً از آن فایده ببرند. ب۱۶/۷ ۴:۴، ۵
چهارشنبه، ۱۰ اکتبر (۱۸ مهر)
پس شما نیز آماده باشید، زیرا پسر انسان در ساعتی خواهد آمد که انتظار ندارید.—لو ۱۲:۴۰
عیسی پیش از مرگش سه بار به شاگردانش در مورد «حکمران این دنیا» هشدار داد. (یو ۱۲:۳۱؛ ۱۴:۳۰؛ ۱۶:۱۱) عیسی میدانست که ابلیس مردم را به خواب بیتفاوتی نسبت به امور روحانی میبرد. ابلیس از ادیان کاذب برای فریب مردم استفاده میکند. از این رو امروزه بسیاری، پیشگوییهای روشن کتاب مقدّس را در مورد نابودی این نظام که به زودی صورت میگیرد، نادیده میگیرند. (صف ۱:۱۴) به وضوح میتوان دید که شیطان «ذهنهای این بیایمانان را کور کرده است.» (۲قر ۴:۳-۶) از این رو، وقتی در مورد حاکمیت عیسی و نزدیکی پایان این نظام صحبت میکنیم، آنان نمیخواهند بشنوند. اما اجازه ندهید که بیتفاوتی دیگران شما را دلسرد سازد یا بر هوشیاریتان خدشه وارد کند. شما میدانید که چرا هوشیاری اهمیت دارد. ب۱۶/۷ ۲:۱۱، ۱۲
پنجشنبه، ۱۱ اکتبر (۱۹ مهر)
هر یک از شما باید به زن خود همچون خویشتن محبت کند و زن نیز باید عمیقاً به شوهر خود احترام بگذارد.—افس ۵:۳۳
شادی عروس و داماد که زیبا و با وقار در روز ازدواجشان در کنار هم ایستادهاند، وصفناپذیر است. کلام خدا نیز حکمت لازم را به آنان میدهد. چرا که این خواست یَهُوَه خدا، بانی ازدواج است که هر یک از آنان در زندگی مشترکشان شاد و موفق باشند. (امث ۱۸:۲۲) با این همه، در کتاب مقدّس در خصوص زندگی مشترک میان انسانهای ناکامل بهروشنی آمده است که «در زندگی سختی خواهند کشید.» (۱قر ۷:۲۸) اما چگونه میتوان این مشکلات و سختیها را به حداقل رساند؟ و چگونه زوج مسیحی میتوانند زندگی مشترک موفقی داشته باشند؟ کتاب مقدّس به اهمیت محبت تأکید کرده است. دلبستگی و علاقه، (به یونانی فیلِئو) لازمهٔ زندگی مشترک است. عشق به همسر (به یونانی اِرُس) مایهٔ شادمانی است و محبت به خانواده (به یونانی ستُرگِه) برای زمانی که فرزندان به کانون خانواده میپیوندند، ضروری است. با این همه محبتی که موفقیت را در زندگی مشترک تضمین میکند، محبت اصولی یا همان آگاپه است. ب۱۶/۸ ۲:۱، ۲
جمعه، ۱۲ اکتبر (۲۰ مهر)
همواره مراقب شیوهٔ زندگی و تعلیم خود باش.—۱تیمو ۴:۱۶
تیموتائوس، در آن زمان مبشّری باتجربه بود. اما تنها در صورتی که «همواره مراقب» تعلیم خود میبود میتوانست خدمتش را به نحوی مؤثر انجام دهد. او نمیتوانست انتظار داشته باشد که مردم به شیوهٔ معمولِ او در تعلیم، واکنش مثبت نشان دهند. برای این که به دل شنوندگانش راه یابد، باید هماهنگ با نیاز آنان شیوهٔ تعلیم خود را تغییر میداد. ما نیز به عنوان مبشّران پادشاهی خدا باید چنین کنیم. اغلب در موعظهٔ خانهبهخانه مردم در خانههایشان نیستند. در بعضی مناطق نمیتوان به برخی ساختمانها و مجتمعهای مسکونی وارد شد. اگر شما در محدودهتان با چنین مشکلی روبرو هستید، شاید بهتر باشد که شیوههای دیگری را برای رساندن خبر خوش به کار بندید. موعظه در اماکن عمومی یکی از شیوههای مفید پخش خبر خوش است. برای بسیاری از مبشّران این شیوهٔ موعظه بسیار مؤثر و پربار بوده است. آنان در ایستگاههای قطار و اتوبوس، در بازارها، پارکها و دیگر مناطق پر رفتوآمد به مردم موعظه کردهاند. ب۱۶/۸ ۳:۱۴-۱۶
شنبه، ۱۳ اکتبر (۲۱ مهر)
دستهای سست و زانوهای لرزان را قوی کنید.—عبر ۱۲:۱۲
یَهُوَه خدا برادریِ جهانی را به ما بخشیده است، پرستندگان و خادمین مهربانش که میتوانند ما را دلگرم سازند. (عبر ۱۲:۱۲، ۱۳) در قرن اول بسیاری بدین شکل از نظر روحانی قوّت یافتند. امروزه نیز چنین است. به این فکر کنید که چگونه هارون و حور به معنی واقعی کلمه طی نبردی دستگیر موسی بودند. (خرو ۱۷:۸-۱۳) ما نیز میتوانیم دستگیر و پشتیبان دیگران باشیم و به شیوههای عملی به آنان یاری رسانیم. منظور چه کسانی است؟ میتوانیم به سالخوردگان، بیماران، کسانی که با مخالفت خانواده روبرویند، آنان که احساس تنهایی میکنند یا عزیزی را از دست دادهاند کمک کنیم. همچنین میتوانیم به جوانانی که برای دست زدن به عملی خطا تحت فشارند کمک کنیم یا به آن گروه از آنان که در زمینهٔ تحصیلات، مسائل مالی یا حرفهای تحت فشار قرار میگیرند تا در پی به اصطلاح «موفقیت» در دنیا باشند، یاری رسانیم. (۱تسا ۳:۱-۳؛ ۵:۱۱، ۱۴) به دنبال راههایی باشید که بتوانید در سالن جماعت، در خدمت موعظه، هنگام صرف غذا با دیگران یا گفتگو با تلفن علاقهٔ قلبیتان را به دیگران نشان دهید. ب۱۶/۹ ۱:۱۳، ۱۴
یکشنبه، ۱۴ اکتبر (۲۲ مهر)
همه را برای جلال خدا بکنید.—۱قر ۱۰:۳۱
ما موظفیم که به خاطر یَهُوَه خدای مقدّسمان، همایمانانمان و مردم محدودهٔ موعظهمان لباسی به تن کنیم که مایهٔ جلال یَهُوَه و حفظ حرمت پیاممان باشد. (روم ۱۳:۸-۱۰) این امر به خصوص زمانی که به فعالیتهای مسیحی میپردازیم اهمیت دارد، مثل شرکت در جلسات یا خدمت موعظه. ما باید لباسی به تن کنیم که شایستهٔ کسانی است که «خود را به خدا وقف کردهاند.» (۱تیمو ۲:۱۰) مسلّم است که هر لباسی مناسب هر منطقه نیست. از این رو قوم یَهُوَه در سراسر دنیا به آداب و رسوم محلّی نیز توجه دارند تا مایهٔ رنجش و آزردگی کسی نشوند. برای شرکت در مجمعها و کنگرهها باید لباسی مناسب و موقر پوشید و از سبکهای افراطی که در دنیا رواج دارد، پرهیز کرد. اگر لباسی مناسب به تن داشته باشیم، با افتخار هویت خود را به عنوان شاهد یَهُوَه معرفی میکنیم و هنگامی که فرصتی برای موعظه پیش آید، میتوانیم از آن بهره جوییم. ب۱۶/۹ ۳:۷، ۸
دوشنبه، ۱۵ اکتبر (۲۳ مهر)
هر خانهای به دست کسی ساخته میشود، اما سازندهٔ همه چیز خداست.—عبر ۳:۴
استدلال پولس بسیار منطقی و مؤثر است. بله، طرحهای پیچیده حاصل ذهنی هوشمند است. هنگام گفتگو با کسی که در درستی کتاب مقدّس تردید دارد میتوانید همین اصول اساسی را به کار بندید. نخست سعی کنید که واقعاً به اعتقاد او و این که به چه موضوعی علاقهمند است پی ببرید. (امث ۱۸:۱۳) اگر به موضوعات علمی علاقه دارد، احتمالاً برای او جالب است که به نکاتی اشاره کنید که دقت علمی کتاب مقدّس را نشان میدهد. برای برخی دیگر پیشگوییهای دقیق کتاب مقدّس و دقت تاریخی آن جذاب است. همچنین اشاره به اصول و راهنماییهای کتاب مقدّس همچون آنچه در موعظهٔ بالای کوه یافت میشود، میتواند برای مخاطبتان جالب باشد. به خاطر داشته باشید که هدف شما این است که مخاطبتان را جلب کنید نه این که بحث را ببرید. پس شنوندهٔ خوبی باشید. با احترام و ملایمت پرسشهایی مطرح کنید، بهخصوص هنگام گفتگو با شخصی که از شما مسنتر است. اگر به دیگران احترام بگذارید احتمال این که آنان نیز به عقاید شما احترام بگذارند بیشتر است. ب۱۶/۹ ۴:۱۴-۱۶
سهشنبه، ۱۶ اکتبر (۲۴ مهر)
شما نیز یکدیگر را برای جلال خدا بپذیرید.—روم ۱۵:۷
برای این که کمک کنید کسی که از کشور دیگر آمده است احساس غریبی نکند، صادقانه از خود بپرسید: ‹اگر من در کشوری دیگر بودم، دوست داشتم با من چگونه رفتار شود؟› (مت ۷:۱۲) با کسانی که خود را با محیط و کشوری جدید سازگار میکنند، صبور باشید. در ابتدا، شاید طرز فکر یا واکنش آنان را کاملاً درک نکنیم. با این حال، به جای این که انتظار داشته باشیم آنان فرهنگ ما را بپذیرند، چرا ما آنان را همان گونه که هستند نپذیریم؟ اگر در مورد کشور و فرهنگ آنان، اطلاعات کسب کنیم ارتباط برقرار کردن با آنان برایمان آسانتر خواهد بود. میتوانیم در پرستش خانوادگی زمانی را صرف کرده و در مورد فرهنگ و کشور مردمی تحقیق کنیم که با آنان آشنایی نداریم و در جماعت یا محدودهٔ موعظه روبرو میشویم. راه دیگر برای نزدیک شدن با افرادی از کشور دیگر، دعوت آنان به منزلمان برای صرف غذاست. از آنجا که یَهُوَه «درِ ایمان را به روی» اقوام مختلف گشوده است، آیا ما نیز نباید درِ خانهمان را به روی غریبانی که «از طریق ایمان خویشاوند ما هستند،» بگشاییم؟—اعما ۱۴:۲۷؛ غلا ۶:۱۰؛ ایو ۳۱:۳۲. ب۱۶/۱۰ ۱:۱۵، ۱۶
چهارشنبه، ۱۷ اکتبر (۲۵ مهر)
برای این که خسته و دلسرد نشوید به او بیندیشید.—عبر ۱۲:۳
پس از این که پولُس به مردان و زنان باایمان اشاره کرد، بارزترین نمونهٔ ایمان را برجسته ساخت. او در عبرانیان ۱۲:۲ در مورد سَرورمان عیسی مسیح چنین گفت: «به خاطر شادیای که پیش رو داشت تیر شکنجه را تحمّل کرده، شرمساری را بیاهمیت شمرد و حال به دست راست تخت خدا نشسته است.» به راستی ما باید به نمونهٔ ایمان عیسی بیندیشیم که با سختترین آزمایشها روبرو شد. مسیحیانی همچون آنتیپاسِ وفادار که در قرن اول به شهادت رسیدند، در پیروی از نمونهٔ عیسی حاضر به سازش نشدند. (مکا ۲:۱۳) پاداش آنان رستاخیز در آسمان بود، رستاخیزی برجستهتر از «رستاخیز بهتر» که مردان و زنان باایمانِ پیش از مسیح مشتاق آن بودند، یعنی رستاخیز بر روی زمین. (عبر ۱۱:۳۵) پس از برقراری پادشاهی خدا در سال ۱۹۱۴ تمامی این خادمان مسحشده و وفادار که در خواب مرگ بودند، به صورت موجودی روحی رستاخیز یافتند تا در آسمان به همراه عیسی بر انسانها حکمرانی کنند.—مکا ۲۰:۴. ب۱۶/۱۰ ۳:۱۲
پنجشنبه، ۱۸ اکتبر (۲۶ مهر)
هر روز . . . یکدیگر را قوّت قلب دهید.—عبر ۳:۱۳
برخی والدین به دلیل این که در کودکی از سوی والدینشان هرگز تشویق نشدند، فرزندانشان را تحسین نمیکنند و به آنان دلگرمی نمیدهند. بسیاری از کارمندان گله و شکایت میکنند که در محل کارشان تشویق و دلگرمی وجود ندارد و از سوی کارفرمایان خود تحسین نمیشوند. دلگرمی و قوّتقلب دادن به دیگران اغلب شامل این میشود که شخص را به دلیل کار خوبش تحسین کنیم و به او اطمینان بخشیم که دارای خصوصیاتی خوب است. همچنین میتوانیم ‹به کسانی که دلسرد شدهاند، دلگرمی بخشیم.› (۱تسا ۵:۱۴، پاورقی) واژهٔ یونانی که اغلب «دلگرمی» و «قوّتقلب» ترجمه میشود، به طور تحتاللفظی به مفهوم «کسی را به نزد خود فراخواندن» است. همچنان که دوشادوش برادران و خواهرانمان خدمت میکنیم، احتمالاً برایمان فرصتهایی پیش خواهد آمد تا بتوانیم آنان را تشویق کرده دلگرم سازیم. (جا ۴:۹، ۱۰) آیا در فرصتهای مناسبی که پیش میآید به دیگران میگوییم که چرا آنان را دوست داریم و برایشان ارزش قائلیم؟ پیش از این که به این سؤال پاسخ دهیم، مفید خواهد بود که بر این گفتهٔ کتاب امثال تأمّل و تفکر کنیم: «چه نیکوست سخنی که به وقتش گفته شود!»—امث ۱۵:۲۳. ب۱۶/۱۱ ۱:۳-۵
جمعه، ۱۹ اکتبر (۲۷ مهر)
اینک چه خوش و چه دلپسند است که برادران به یکدلی با هم به سر برند!—مز ۱۳۳:۱
یَهُوَه در پیشگوییای در رابطه با وضعیت آیندهٔ پرستندگانش گفت: «بیگمان باقیماندگان اسرائیل را جمع خواهم کرد. ایشان را همچون گوسفندان با هم در آغل خواهم نهاد.» (میکا ۲:۱۲) او همچنین از طریق صَفَنیای نبی گفت: «زبان قومها را به زبانی پاک [به زبان حقیقت] تبدیل خواهم کرد، تا همگی نام یهوه را بخوانند و او را به یکدلی خدمت کنند [او را در اتحاد بپرستند].» (صف ۳:۹) حقیقتاً سپاسگزاریم که این افتخار را داریم که یَهُوَه خدا را در اتحاد و یگانگی بپرستیم. واضح است که پندهای الهامشده در کلام یَهُوَه خدا به مسیحیان قرن اول در قُرِنتُس و شهرهای دیگر کمک کرد تا پاکی، صلح و وحدت جماعت را حفظ کنند. (۱قر ۱:۱۰؛ افس ۴:۱۱-۱۳، پاورقی؛ ۱پطر ۳:۸) امروزه به خاطر تلاش اشخاصی که در سازمان خدا هستند و به طور متحد موعظه میکنند، مردم سراسر زمین میتوانند به شناخت مقاصد شگفتانگیز خدا دست یابند. ب۱۶/۱۱ ۲:۱۶، ۱۸
شنبه، ۲۰ اکتبر (۲۸ مهر)
شما . . . «کاهنانی هستید که پادشاهند، همچنین ملتی مقدّس و مردمی متعلّق به خدایید تا خصوصیات عالی کسی را اعلام کنید» که شما را از تاریکی به نور شگفتانگیز خود فراخوانده است.—۱پطر ۲:۹
طی قرون اول میلادی، هنوز مردم بسیاری میتوانستند کتاب مقدّس را به زبانهای یونانی و لاتین بخوانند و درک کنند. بدین شکل، آنان این فرصت را داشتند که تعالیم کلام خدا را با عقاید کلیسا مقایسه کنند. برخی از آنان به دلیل آنچه میخواندند، اعتقادات و احکام کلیسا را که برخلاف تعالیم کتاب مقدّس بود، رد میکردند. البته، اظهار نظر در آن موارد بسیار خطرناک بود و حتی ممکن بود به قیمت جان شخص تمام شود. با گذشت زمان، تعداد کسانی که قادر بودند کتاب مقدّس را به زبانهای یونانی و لاتین بخوانند و درک کنند، کمتر میشد و کلیسا نیز اجازه نمیداد که کلام خدا به زبانهای رایج ترجمه شود. هر کس که با عقاید کلیسا مخالفت میکرد، به شدّت مجازات میشد. حتی اگر برای خادمان وفادار و مسحشدهٔ خدا گرد هم آمدن ممکن بود، باید بسیار مراقب میبودند. مسحشدگان نیز که از دید یَهُوَه خدا ‹کاهن› شمرده میشوند، قادر نبودند به گونهای سازمانیافته خدمت کنند. بابِل بزرگ همهٔ مردم را کاملاً در چنگ خود گرفته بود. ب۱۶/۱۱ ۴:۸، ۱۰، ۱۱
یکشنبه، ۲۱ اکتبر (۲۹ مهر)
بدکاران، پادشاهی خدا را به میراث نخواهند برد.—۱قر ۶:۹
ما باید از گناهان جدّی که برخی اعضای جماعت قُرِنتُس پیشتر مرتکب میشدند، پرهیز کنیم. در غیر این صورت نمیتوانیم بگوییم که لطف خدا را پذیرفتهایم و دیگر ‹گناه بر ما تسلّط ندارد.› اما آیا مصمم نیز هستیم که هر آنچه در توان داریم انجام دهیم تا از گناهانی که برخی آن را کوچک میشمارند، بپرهیزیم و «از دلْ مطیع» باشیم؟ (روم ۶:۱۴، ۱۷) به پولُس رسول فکر کنید. میتوانیم اطمینان داشته باشیم که او از گناهان بزرگی که در اول قُرِنتیان ۶:۹-۱۱ به آن اشاره شده است، مبرّا بود. با این همه اعتراف کرد که گناهکار است. او مینویسد: «اما من نفسانی و همچون برده به گناه فروخته شدهام. من نمیدانم چرا چنین میکنم؛ زیرا کاری که میخواهم نمیکنم، بلکه کاری که از آن نفرت دارم، انجام میدهم.» (روم ۷:۱۴، ۱۵) پس اعمال گناهآلود دیگری نیز وجود دارد که پولُس تلاش میکرد از آنها بپرهیزد. (روم ۷:۲۱-۲۳) باشد ما نیز که میکوشیم «از دلْ مطیع» باشیم، از چنین اعمالی پرهیز کنیم. ب۱۶/۱۲ ۱:۱۵، ۱۶
دوشنبه، ۲۲ اکتبر (۳۰ مهر)
نگرانی خود را به یَهُوَه بسپار، که او تکیهگاه تو خواهد بود.—مز ۵۵:۲۲
زمانی که با وضعیتی ناراحتکننده، با تشویش و نگرانی روبرو میشوید سفرهٔ دلتان را پیش پدر آسمانی مهربانمان باز کنید. اگر برای حل مشکلی هر آنچه که در توان داشتید انجام دادهاید، واضح است که نگرانی و غصه نمیتواند قدمی پیش ببرد، بلکه دعایی از صمیم دل است که میتواند به شما کمک کند. (مز ۹۴:۱۸، ۱۹) طبق فیلیپیان ۴:۶، ۷ یَهُوَه به دعایی خالصانه، از صمیم دل و التماسآمیزی که ما پیوسته در حضورش میآوریم، پاسخ میدهد. چگونه؟ او به ما آرامش خاطر میبخشد، آرامشی که میتواند ذهن و دل ما را از احساسات نگرانکننده آزاد سازد. تجربهٔ شخصی بسیاری درستی این امر را ثابت کرده است. یَهُوَه خدا به آنان یاری رسانده است که به جای نگرانی و دلواپسی، آرامش عمیقی کسب کنند که فراتر از درک بشر است. شما نیز میتوانید این امر را تجربه کنید. «آرامش خدا» میتواند بر هر مشکلی که شما با آن روبرویید، پیروز شود. شما میتوانید کاملاً به این وعدهٔ پرمهر یَهُوَه اعتماد داشته باشید: «پس ترسان مباش زیرا من با تو هستم، و هراسان مباش زیرا من خدای تو هستم.»—اشع ۴۱:۱۰. ب۱۶/۱۲ ۳:۳، ۴
سهشنبه، ۲۳ اکتبر (۱ آبان)
با ایمان بود که موسی وقتی بزرگ شد، امتناع کرد که پسرِ دخترِ فرعون خوانده شود.—عبر ۱۱:۲۴
موسی نیز به جای چشم دوختن به گنجهای مصر و «به جای لذّتِ زودگذرِ گناه، برگزید که همراه قوم خدا مورد آزار قرار گیرد.» (عبر ۱۱:۲۵، ۲۶) باشد که ایمان این خادمان خدا را سرمشق قرار داده، نعمت پرارزش ارادهٔ آزاد را ارج نهیم و در جهت خواست خدا آن را به کار گیریم. هر چند که شاید آسانتر به نظر رسد که دیگران برای ما تصمیمگیری کنند، اما با این کار خود را از یکی از زیباترین برکات ارادهٔ آزاد محروم میکنیم. این برکت در تَثنیه ۳۰:۱۹، ۲۰ به صراحت بیان شده است. در آیهٔ ۱۹ انتخابی که قوم اسرائیل با آن روبرو بودند، آمده است. آیه۲۰ٔ گویای این امر است که یَهُوَه خدا این فرصت باارزش را به آنان بخشید تا آنچه در دل داشتند، ابراز کنند. ما نیز میتوانیم پرستش یَهُوَه خدا را برگزینیم. انگیزهای بالاتر از این نیست که نعمت خداداد ارادهٔ آزادمان را برای ابراز عشق و محبتمان به او و جلال او به کار گیریم. ب۱۷/۱ ۲:۱۰، ۱۱
چهارشنبه، ۲۴ اکتبر (۲ آبان)
بر یَهُوَه توکل نما و نیکویی کن . . . و امانت را بپرور.—مز ۳۷:۳
یَهُوَه خدا از ما میخواهد که از تواناییهایمان در جهت درست استفاده کنیم. چرا؟ چون ما را دوست دارد و میداند که بهکارگیری آنچه به ما بخشیده است برایمان رضایت به همراه دارد. در عین حال یَهُوَه خدا میداند که تواناییهای ما انسانها محدود است. ما خود هیچ گاه نمیتوانیم به تنهایی ناکاملی، گناه و مرگ را از میان برداریم. همچنین نمیتوانیم دیگران را به کاری مجبور کنیم، چرا که هر کس با ارادهٔ آزاد آفریده شده است. (۱پاد ۸:۴۶) افزون بر این، شناخت، علم و تجربیات ما در زندگی هر چقدر هم که باشد، در مقایسه با یَهُوَه همچون کودکی بیش نیستیم. (اشع ۵۵:۹) در هر شرایطی باید برای راهنمایی به یَهُوَه روی آوریم، با اعتماد و اطمینان به این که او حامی ما خواهد بود و آنچه را که از قدرت و توان ما خارج است، برای ما انجام خواهد داد. یَهُوَه خدا میخواهد که ما برای حل مشکلاتمان آنچه بجاست و در توانمان است به عمل آوریم و به دیگران یاری رسانیم. (مز ۳۷:۳) پس این دو امر ضروری است، ‹توکل کردن بر یَهُوَه› و ‹نیکویی کردن› همچنین باید ‹امانت را بپروریم› به این معنی که با وفاداری عمل کنیم و این خصوصیت را در خود پرورش دهیم. ب۱۷/۱ ۱:۲-۴
پنجشنبه، ۲۵ اکتبر (۳ آبان)
همراه من از اردن عبور کن و من نزد خویش در اورشلیم برای تو تدارک خواهم دید.—۲سمو ۱۹:۳۳
بَرزِلّایی این پیشنهاد را رد کرد. چرا؟ او به داوود پادشاه گفت چون سنی از او گذشته است نمیخواهد با آمدن به دربار باری برای او باشد و پیشنهاد کرد این افتخار نصیب کِمهام شود که احتمالاً پسرش بود. (۲سمو ۱۹:۳۱-۳۷) تواضع بَرزِلّایی باعث شد که تصمیمی معقولانه بگیرد. دلیل این که بَرزِلّایی پیشنهاد داوود را رد کرد این نبود که تصوّر کند کفایت قبول آن مسئولیت در دربار را ندارد یا بخواهد در پیری زندگی آرامی پیش گیرد. بلکه تشخیص داده بود که محدودیتها و شرایطش تغییر کرده است. او نمیخواست بیش از توانش مسئولیت بپذیرد. (غلا ۶:۴، ۵) اگر در پی مقام باشیم یا بخواهیم شهرت و آوازهای به هم زنیم، راه را برای خودخواهی، رقابت و در نهایت دلسردی هموار ساختهایم. (غلا ۵:۲۶) اما تواضع موجب میشود که شخص با دیگران همکاری کند تا همگی توان و تواناییهایشان را در جهت جلال یَهُوَه و کمک به دیگران به کار برند.—۱قر ۱۰:۳۱. ب۱۷/۱ ۴:۵، ۶
جمعه، ۲۶ اکتبر (۴ آبان)
خدا هرآنچه را که ساخته بود دید، و اینک بسیار نیکو بود.—پیدا ۱:۳۱
یَهُوَه آفریدگاری عظیم است. تمام آفریدههای او فوقالعاده است. (ار ۱۰:۱۲) اگر به جهان هستی بنگریم، میبینیم که برای همه چیز حد و مرزی نهاده شده است. در واقع یَهُوَه خدا قانونگذار است. او به دلیل مهر و محبت خود، نه تنها قوانین فیزیکی، بلکه قوانین اخلاقی را نیز پایهگذاری کرد تا همه چیز در هماهنگی و نظم صورت گیرد. (مز ۱۹:۷-۹) از این رو، همه چیز در عالم هستی در جای معین خود قرار دارد و بر طبق مقصود خدا عمل میکند. برای مثال، نیروی جاذبه باعث میشود که اتمسفر نزدیک زمین بماند و از طریق آن آب اقیانوسها و دریاها و جزر و مد آنها کنترل میشود. بدون نیروی جاذبه زندگی بر زمین امکانپذیر نمیبود. در واقع، هماهنگی و نظم کاملی که در جهان هستی وجود دارد، به دلیل قوانین و حد و مرزی است که یَهُوَه خدا گذاشته است. این نظم بهروشنی نشان میدهد که او از آفرینش زمین و انسان مقصودی داشته است. پس آیا بجا نیست که در خدمت موعظه توجه مردم را به یَهُوَه خدا جلب کنیم که جهانی با چنین نظم شگفتانگیزی آفریده است؟—مکا ۴:۱۱. ب۱۷/۲ ۱:۴، ۵
شنبه، ۲۷ اکتبر (۵ آبان)
موسی را . . . توسط فرشتهای که در بوته بر او ظاهر شد، فرستاد تا هم حاکم و هم رهاننده باشد.—اعما ۷:۳۵
پس از موسی، یوشَع جانشین او از طریق فرشتهای که خود را «سردار لشکر خداوند» معرفی کرد، قدرت یافت تا قوم خدا را در جنگ با کنعانیان یاری رساند. (یوش ۵:۱۳-۱۵؛ ۶:۲، ۲۱) بعدها حِزْقیای پادشاه با وضعیتی بسیار سخت روبرو شد. سپاه بسیار نیرومند آشور اورشلیم را به حمله تهدید میکرد. در یک شب «فرشتهٔ خداوند بیرون آمد و صد و هشتاد و پنج هزار تن» از سپاه آشور را کشت. (۲پاد ۱۹:۳۵) البته فرشتگان کاملند، اما مردانی که از یاری آنان برخوردار میشوند، ناکامل. برای نمونه، یک بار موسی در حرمت نهادن به خدا کوتاهی کرد. (اعد ۲۰:۱۲) یوشَع پیش از بستن عهدی با جِبعونیان از یَهُوَه خدا راهنمایی نخواست. (یوش ۹:۱۴، ۱۵) حِزْقیای پادشاه نیز برای مدتی کوتاه «دلش مغرور گردید.» (۲توا ۳۲:۲۵، ۲۶) با وجود ناکاملی این مردان، یَهُوَه خدا از اسرائیلیان انتظار داشت که از آنان اطاعت کنند. یَهُوَه از طریق فرشتگان از این مردان حمایت میکرد. آری، یَهُوَه بود که قومش را هدایت میکرد. ب۱۷/۲ ۳:۷-۹
یکشنبه، ۲۸ اکتبر (۶ آبان)
برکت، حرمت، جلال و قوّت، همیشه و تا ابد از آنِ تختنشین و برّه باد.—مکا ۵:۱۳
حرمت و عزّت نهادن به این مفهوم است که به شخص توجهی خاص و احترامی ویژه نشان دهیم. ما انسانها معمولاً به اشخاصی حرمت مینهیم که از مقام و وظیفهای مهم برخوردارند یا با رفتارشان نشان دادهاند که شایستهٔ آن حرمتند. اما به چه کسانی باید حرمت و عزّت نهاد و چرا؟ همان گونه که در مکاشفه ۵:۱۳ میخوانیم، واضح است که آن «تختنشین و برّه» یعنی یَهُوَه خدا و عیسی مسیح شایستهٔ حرمت و عزتند. در باب ۴ کتاب مکاشفه مخلوقات روحی یک دلیل این که چرا یَهُوَه خدا شایستهٔ حرمت است با صدای بلند بیان میکنند. آنان خطاب به یَهُوَه خدا که «همیشه و تا ابد زنده است» چنین میگویند: «ای یَهُوَه خدای ما، جلال و حرمت و قدرت شایستهٔ توست؛ زیرا تو همه چیز را آفریدی و به خواست تو بود که همه چیز به وجود آمد و آفریده شد.»—مکا ۴:۹-۱۱. ب۱۷/۳ ۱:۱، ۲
دوشنبه، ۲۹ اکتبر (۷ آبان)
نادان است آن که بر خویشتن توکل دارد.—امث ۲۸:۲۶
برای بسیاری طرز فکر و ایدهٔ متداول در تصمیمگیری به گوش گرفتن این گفته است: «ببین دلت چه میگوید!» اما پیش گرفتن راهی که دلمان ما را به آن میکشد میتواند خطرناک باشد. در واقع میتوان گفت این کار خلاف تعالیم کتاب مقدّس است. کتاب مقدّس به ما هشدار میدهد که برای تصمیمگیری به دل و احساسات خود توکل نکنیم. گزارشهای کتاب مقدّس عواقب تلخ چنین تصمیمگیریهایی را نشان میدهد و روشن میسازد که دل انسان ناکامل او را فریب میدهد، چرا که «دل از همه چیز فریبندهتر است، و بسیار بیمار.» (ار ۳:۱۷؛ ۱۳:۱۰؛ ۱۷:۹؛ ۱پاد ۱۱:۹) پس اگر صرفاً از دلمان پیروی کنیم، نتیجه چه خواهد بود؟ برای مثال، گرفتن تصمیم درست برای فرد خشمگین و عصبانی دشوار است. (امث ۱۴:۱۷؛ ۲۹:۲۲) همچنین شخصی که دلسرد و مأیوس است نیز نمیتواند تصمیمی عاقلانه بگیرید. (اعد ۳۲:۶-۱۲؛ امث ۲۴:۱۰) واضح است که اگر هنگام تصمیمگیری اجازه دهیم احساسات و تمایلاتمان بر ما چیره شود، این احساسات و تمایلات به سادگی میتواند ما را فریب دهد. ب۱۷/۳ ۲:۱۲، ۱۳
سهشنبه، ۳۰ اکتبر (۸ آبان)
خداوندا، تمنا دارم به یاد آوری که چگونه وفادارانه و با تمامی دل در حضورت سلوک کردهام.—۲پاد ۲۰:۳
تمامی ما ناکاملیم و انسان ناکامل خطا میکند. بهراستی از یَهُوَه سپاسگزاریم که «با ما مطابق گناهانمان رفتار نمیکند.» او با فراهم کردن قربانی عیسی به ما فرصت توبه بخشیده است و خود آمادهٔ بخشش ماست. (مز ۱۰۳:۱۰) با این همه، برای این که روزانه پرستش ما مورد قبول یَهُوَه خدا باشد، طبق گفتهٔ داوود به سلیمان باید یَهُوَه خدا را «با دلی کامل» خدمت نماییم. (۱توا ۲۸:۹) کسی که میخواهد خدا را با تمامی دل خدمت کند، در واقع میخواهد که خود را کاملاً و تا ابد وقف او سازد. در کتاب مقدّس واژهٔ «دل» اغلب به باطن شخص اشاره دارد. باطن شخص امیال، طرز فکر، گرایشها، رفتار، قابلیتها، انگیزهها و اهداف شخص را در بر میگیرد. پس کسی که با تمامی دل خود یَهُوَه را خدمت میکند، از روی عادت یا اجبار چنین نمیکند. ما نیز با وجود ناکاملی میتوانیم خدا را با تمامی دل یا دلی کامل خدمت کنیم. چرا که میتوانیم بدون هیچ ریا از صمیم دل خود را وقف او سازیم.—۲توا ۱۹:۹. ب۱۷/۳ ۳:۱، ۳
چهارشنبه، ۳۱ اکتبر (۹ آبان)
[یَهُوَه] بر افتادگان نظر میکند، ولی متکبران را از دور میشناسد.—مز ۱۳۸:۶
اگر ما به دستاوردی میرسیم آیا ممکن است یَهُوَه خدا ‹ما را به حال خود واگذاشته است› تا آنچه در دل داریم آشکار سازیم؟ برای مثال، ممکن است برادری با تلاش فراوان سخنرانیای آماده کند و آن را در مقابل حضار بسیاری ایراد نماید. بسیاری نیز از بابت کاری که کرده است تعریف و تمجید میکنند. واکنش او در مقابل آنان چگونه خواهد بود؟ بجاست زمانی که مورد تحسین قرار میگیریم این گفتهٔ عیسی را به کار بندیم: «شما نیز وقتی همهٔ وظایف خود را انجام دادید، بگویید: ‹ما غلامانی لایق تحسین نیستیم. آنچه انجام دادهایم، باید انجام میدادیم.› (لو ۱۷:۱۰) از تجربهٔ حِزِقیا نیز میتوان درسی ارزشمند گرفت. این که غرور حِزِقیا به این دلیل بود که «در برابر احسانی که به وی شده بود رفتاری شایسته نشان نداد.» (۲توا ۳۲:۲۴-۲۷، ۳۱) تأمّل بر این که یَهُوَه خدا برای ما چه کرده است به ما یاری میکند از رفتاری که یَهُوَه از آن نفرت دارد، پرهیز کنیم. ما میتوانیم از یَهُوَه سپاسگزار و قدردان باشیم، کسی که وفادارانه از قومش را حمایت و پشتیبانی میکند. ب۱۷/۳ ۴:۱۲-۱۴