کتاب شمارهٔ ۳۳ میکاه
نگارنده: میکاه
محل نگارش: یهودا
تاریخ اتمام نگارش: قبل از سال ۷۱۷ ق.د.م.
شامل وقایع دوران: حدود ۷۷۷ ق.د.م. تا ۷۱۷ ق.د.م.
۱. میکاه چه نوع شخصی بود؟
مردی بالغ را تصوّر کن که سالیان متمادی وفادارانه به یَهُوَه خدمت کرده است. مردی شجاع را تصوّر کن که بتواند با شهامت به حاکمان قوم خود بگوید: ‹ای شما که از نیکویی نفرت دارید و بر بدی مایلید و گوشت قوم مرا میخورید، و پوست ایشان را از تن ایشان میکَنید . . . .› مردی فروتن را تصوّر کن که افتخار همهٔ اظهارات خود را به یَهُوَه نسبت میدهد یعنی همان خدایی که به واسطهٔ روح او صحبت میکرد. آیا از آشنایی با چنین کسی لذّت نمیبردی؟ تصوّر کن چه اطلاعات غنی و پندهای حکیمانهای میتوانست به زبان آورد! میکاهِ نبی درست چنین مردی بود. جای بسی خوشحالی است که هنوز به پندهای او در کتابی که به اسم خود اوست دسترسی داریم. — میکا ۳:۲، ۳، ۸.
۲. در مورد میکاه و زمان نبوّت او چه میدانیم؟
۲ در کتاب میکاه در مورد خود میکاه مطالبی بسیار اندک بیان شده است، درست همانند بسیاری از انبیای دیگر؛ زیرا که پیام مهمتر از حامل آن یعنی نگارندهاش میباشد. نام میکاه اختصاری است از میکائیل (یعنی «کیست مانند خدا؟») یا میکایا (یعنی «کیست مانند یَهُوَه؟»). میکاه در طول حکومت یوتام، آحاز و حِزْقِیّا (۷۷۷-۷۱۷ ق.د.م.) به عنوان نبی خدمت میکرد و از این رو با انبیایی مانند اِشَعْیا و هوشَع معاصر بود. (اشع ۱:۱؛ هو ۱:۱) دورهٔ نبوّت او دقیقاً مشخص نیست ولی از ۶۰ سال تجاوز نمیکند. احتمالاً میکاه نبوّتهای خود را در مورد ویرانی شهر سامره قبل از نابودی آن شهر در سال ۷۴۰ ق.د.م. اعلان کرده و نگارش کلّ کتاب را نیز تا پایان حکومت حِزْقِیّا در سال ۷۱۷ ق.د.م. به اتمام رسانده است. (میکا ۱:۱) میکاه نبیای روستایی از روستای مورَشَت، در هامون یا دشت حاصلخیز واقع در جنوب غربی اورشلیم بود. آشنایی او با زندگی روستایی را با توجه به مثالهایی که برای فهماندن اظهارات خود به کار میبرد میتوان تشخیص داد. — ۲:۱۲؛ ۴:۱۲، ۱۳؛ ۶:۱۵؛ ۷:۱، ۴، ۱۴.
۳. میکاه در چه دوران سرنوشتسازی خدمت میکرد و چرا یَهُوَه او را به نبوّت گماشت؟
۳ میکاه در زمانی بحرانی و سرنوشتسازی زندگی میکرد. وقایعی که بسرعت اتفاق میافتادند از نابودی پادشاهیهای اسرائیل و یهودا خبر میدادند. تخم فساد اخلاقی و بتپرستی در اسرائیل کاشته شده بود که سرانجام باعث نابودی آن امّت به دست آشوریان شد. شواهد حاکی از آنند که این نابودی در طول زندگی میکاه رخ داد. در اوّل، مملکت یهودا طی پادشاهی یوتام آنچه در نظر خدا درست بود به جا میآورد، بعد طی پادشاهی آحازِ نافرمان از شرارت اسرائیل تقلید کرد و سپس در طول حکومت حِزْقِیّا دوباره به وضعیّتی بهتر بازگشت. یَهُوَه میکاه را فرستاد تا به مردم خود از آنچه که میخواست بر سر ایشان بیاورد اخطار دهد. بدین صورت، نبوّتهای میکاه، نبوّتهای اِشَعْیا و هوشَع را تأیید میکند. — ۲پاد ۱۵:۳۲–۲۰:۲۱؛ ۲توا بابهای ۲۷-۳۲؛ اشع ۷:۱۷؛ هو ۸:۸؛ ۲قر ۱۳:۱.
۴. چه چیزی اصالت کتاب میکاه را ثابت میکند؟
۴ دلایل زیادی برای اثبات اصالت کتاب میکاه وجود دارد. یهودیان همیشه این کتاب را به عنوان بخشی از کتب قانونی عبری پذیرفتهاند. اِرْمیا ۲۶:۱۸، ۱۹ مستقیماً به سخنان میکاه اشاره میکند: «صَهْیُون را مثل مزرعه شیار خواهند کرد و اورشلیم خراب شده، کوه این خانه به بلندیهای جنگل مبدّل خواهد گردید.» (میکا ۳:۱۲) زمانی که پادشاه بابل و سربازانش در سال ۶۰۷ ق.د.م. اورشلیم را با خاک یکسان و آن را «ضایع کردند،» این نبوّت دقیقاً به حقیقت پیوست. (۲توا ۳۶:۱۹) نبوّت مشابهای در مورد سامره میگوید آن شهر «به تودهٔ سنگ» تبدیل خواهد شد که همانطور هم شد. (میکا ۱:۶، ۷) زمانی که آشوریان در سال ۷۴۰ ق.د.م. حکومت شمالی اسرائیل را به تسخیر درآوردند، شهر سامره را نیز به نابودی کشاندند. (۲پاد ۱۷:۵، ۶) بعدها اسکندر کبیر در قرن چهارم ق.د.م. بر شهر سامره غالب آمد، و در قرن دوّم ق.د.م. به وسیله یهودیان تحت سلطهٔ یوحنّا هیرکانُس اوّل نابود شد. در خصوص این آخرین مورد نابودی سامره، «فرهنگ کتاب مقدّس وِسْتمینْستِر جدید» (انگل.، چاپ ۱۹۷۰)، صفحهٔ ۸۲۲ اظهار میدارد: «فاتح، سامره را ویران کرده، سعی نمود هر گونه آثاری از آن را چنان محو کند که گویی هرگز شهری حصاردار بر آن تپه وجود نداشته است.»
۵. علم باستانشناسی چگونه تحقّق نبوّتهای میکاه را تصدیق میکند؟
۵ شواهد باستانشناسی بر تحقّق پیشگویی میکاه صحه میگذارد. برای مثال، در تاریخنامههای آشوریان به نابودی سامره به دست نیروهای آشور اشاره شده است. سَرْجون (یا سارگون) پادشاه آشور با غرور تمام گفت: «من سامره (سامِرینا) را محاصره کرده و آن را فتح کردم.»a امّا در واقع پادشاه قبل از سَرْجون، شَلْمَناسَر پنجم بود که پیروزی را کامل کرد. یک وقایعنامه بابلی در مورد شَلْمَناسَر اظهار میدارد: «او سامره را ویران کرد.»b سَنْخاریب نیز واقعهٔ حمله بر یهودا را که در طول حکومت حِزْقِیّا رخ داد و میکاه نیز پیشگویی کرده بود به تفصیل درج کرده است. (میکا ۱:۶، ۹؛ ۲پاد ۱۸:۱۳) او چهار تخته سنگ برجسته و منقوش بر دیوار کاخ خود در نِینَوا نصب نموده است که مشروحی است از تصرّف شهر لاخیش (لاکیش). او در منشور خود اظهار کرده است: «من ۴۶ شهر مستحکم او را محاصره کردم . . . ۲۰۰٬۱۵۰ نفر از مردم آنجا را بیرون کردم . . . او را در اورشلیم، در اقامتگاه اشرافیاش مانند پرندهای در قفس زندانی کردم.» سَنْخاریب همچنین از باجی که حِزْقِیّا به وی پرداخته بود مینویسد، اگرچه در مورد مقدار باج مبالغه کرده است. البتّه وی در مورد مصیبتی که لشکرش به آن دچار شد چیزی ذکر نمیکند.c — ۲پاد ۱۸:۱۴-۱۶؛ ۱۹:۳۵.
۶. چه نکتهای هر گونه تردید را در مورد الهامی بودن کتاب میکاه برطرف میکند؟
۶ برای برطرف کردن هر گونه تردید در مورد الهامی بودن کتاب، میتوان به نبوّت برجستهٔ میکاه ۵:۲ اشاره کرد که محل تولّد مسیح را پیشگویی میکند. (مت ۲:۴-۶) همچنین، سخنانی مشابه بعضی از سخنان متن این کتاب را میتوان در نوشتههای یونانی مسیحی مشاهده کرد. — میکا ۷:۶، ۲۰؛ مت ۱۰:۳۵، ۳۶؛ لو ۱:۷۲، ۷۳.
۷. در مورد قدرت بیان میکاه چه میتوان گفت؟
۷ با وجود اینکه میکاه از اهالی یکی از روستاهای یهودا بود، هیچ گونه ضعفی در بیان افکار خود نداشت. بعضی از برجستهترین اظهارات کلام خدا در کتاب او یافت میشوند. برای مثال، باب ششم به صورت گفتگویی بسیار گیرا نوشته شده است. پریدن میکاه از یک نکته به نکتهای دیگر، از لعنت به برکت و بالعکس، توجه خواننده را مجذوب خود میکند. (میکا ۲:۱۰،۱۲؛ ۳:۱،۱۲؛ ۴:۱) تشبیهات جالب توجه در سخنگویی وی فراوان است. به عنوان مثال، میخوانیم که با پیشروی یَهُوَه «کوهها زیر او گداخته میشود و وادیها مُنْشَقّ میگردد، مثل موم پیش آتش و مثل آب که به نشیب ریخته شود.» — ۱:۴؛ همچنین ۷:۱۷ ملاحظه شود.
۸. هر کدام از سه بخش کتاب میکاه شامل چیست؟
۸ این کتاب را میتوان به سه بخش تقسیم کرد که هر بخش با کلمهٔ «بشنوید!» شروع شده است و شامل سرزنش، هشدار از تنبیه و وعدهٔ برکت میباشد.
چرا مفید است؟
۱۶. الف) چگونه ثابت شد که نبوّت میکاه برای زمان حِزْقِیّا مفید بوده است؟ ب) این کتاب شامل چه تذکّرات قدرتمندی برای زمان حاضر است؟
۱۶ تقریباً ۲۷۰۰ سال پیش، ثابت شد که کتاب میکاه برای سرزنش و توبیخ بسیار مفید است، زیرا پیام میکاه بر دل حِزْقِیّا پادشاه یهودا، نشست و سبب شد وی مردم را به توبه هدایت کند و دست به اصلاحات دینی زند. (میکا ۳:۹-۱۲؛ ار ۲۶:۱۸، ۱۹؛ با ۲پادشاهان ۱۸:۱-۴ مقایسه شود.) امروزه این نبوّت الهامی بسیار مفیدتر است. ای کسانی که ادعا به پرستش خدا میکنید، سخنان میکاه را بشنوید که بوضوح بر ضدّ دین کاذب، بتپرستی، دروغگویی و خشونت اخطار میدهد! (میکا ۱:۲؛ ۳:۱؛ ۶:۱) پولُس این اخطارها را در ۱قُرِنتیان ۶:۹-۱۱ تکرار میکند و میگوید مسیحیان حقیقی اکنون طاهر شدهاند ولی هر کسی که چنین کارها را به عمل آورد وارث ملکوت خدا نمیگردد. میکاه ۶:۸ بوضوح و با سادگیِ بیان اظهار میدارد که یَهُوَه از انسان میخواهد تا با او با انصاف و رحمت و فروتنی سلوک نماید.
۱۷. میکاه کسانی را که تحت اذیّت و آزار و سختیها خدا را خدمت میکنند، چگونه تشویق میکند؟
۱۷ میکاه پیام خود را در میان ملّتی اعلام میکرد که بین آنها چنان تفرقهای افتاده بود که ‹دشمن شخص، اعضای خانوادهٔ خودش بود.› بعضی اوقات مسیحیان حقیقی در وضعیّتی مشابه موعظه میکنند، و بعضی از آنها از طرف نزدیکان خود نزد دشمنانشان لو داده میشوند و تحت اذیّت و آزار شدید قرار میگیرند. آنان همیشه باید با صبر و تحمّل، منتظر یَهُوَه «خدای نجات خود» باشند. (میکا ۷:۶، ۷؛ مت ۱۰:۲۱، ۳۵-۳۹) آنانی که در مقابل آزارها یا مأموریّتهای دشوار، مانند میکاه برای رساندن پیام یَهُوَه شجاعانه بر وی توکّل میکنند «از قوّت روح خداوند» پر میشوند. میکاه نبوّت کرد که چنین شجاعتی مخصوصاً در «بقیّهٔ یعقوب» مشهود خواهد شد. اینان «در میان امّتها و در وسط قومهای بسیار، مثل شیر» ولی در عین حال مانند شبنم پرطراوت و باران یَهُوَه خواهند بود. واقعاً که این صفات در ‹باقیماندهٔ اسرائیل یا یعقوب› که اعضای جماعت مسیحی قرن اوّل شدند، چه بارز و آشکار بود. — میکا ۳:۸؛ ۵:۷، ۸؛ روم ۹:۲۷؛ ۱۱:۵، ۲۶.
۱۸. کدام نبوّت میکاه به ملکوت خدا از طریق مسیح عیسی مربوط میشود؟
۱۸ تولّد عیسی در بیتلَحَم، که تحقّق نبوّت میکاه بود، نَه تنها الهامی بودن کتاب او را تأیید میکند بلکه روشن میسازد که مضمون متن این نبوّت در واقع پیشنمایشی است از آمدن ملکوت خدا تحت پادشاهی عیسی مسیح. عیسی همان کسی است که از بیتلَحَم (خانهٔ نان) آمده تا فواید زندگیبخش قربانیاش را نصیب کسانی کند که به او ایمان آورند. اوست که ‹در قوّت یَهُوَه گله را میچراند› و بزرگ شده، صلح را تا اقصا نقاط جهان در میان گلهٔ متّحد و بازگردانده شدهٔ خدا برقرار میکند. — میکا ۵:۲، ۴؛ ۲:۱۲؛ یو ۶:۳۳-۴۰.
۱۹. الف) ایمان آنانی که در «ایّام آخر» زندگی میکنند چگونه تقویّت میگردد؟ ب) میکاه چگونه سلطنت یَهُوَه را تمجید میکند؟
۱۹ نبوّت میکاه بسیار دلگرمکننده است زیرا نشان میدهد که در «ایّام آخر» «امّتهای بسیار» در پی تعلیم یَهُوَه برمیآیند. «و ایشان شمشیرهای خود را برای گاوآهن و نیزههای خویش را برای ارّهها خواهند شکست و امّتی بر امّتی شمشیر نخواهد کشید و بار دیگر جنگ را نخواهند آموخت. و هر کس زیر مَوِ خود و زیر انجیر خویش خواهد نشست و ترسانندهای نخواهد بود زیرا که دهان یَهُوَه صبایوت تکلّم نموده است.» این امّت با رها کردن پرستش کاذب به میکاه ملحق شده، اظهار میدارد: «ما به اسم یَهُوَه خدای خود تا ابدالآباد سلوک خواهیم نمود.» حقیقتاً، نبوّت میکاه ایمان را قوی میکند و پیشنگرشی از اتفاقات مهم میدهد. همچنین، یَهُوَه را به عنوان سلطان و پادشاه ابدی تمجید میکند که از این لحاظ نوشتههای او بسیار شایان توجه و برجسته است. و چه زیبا و هیجانآورند این سخنان: «خداوند در کوه صَهْیُون بر ایشان از الآن تا ابدالآباد سلطنت خواهد نمود.» — میکا ۴:۱-۷؛ ۱تیمو ۱:۱۷.
]پاورقیها]
a «متون باستانی خاور نزدیک» (انگل.)، تدوین و گردآوری، جِیمز بی. پریچارد، ۱۹۷۴، صفحهٔ ۲۸۴.
b «تاریخنامههای آشوریان و بابلیان» (انگل.)، تألیف اِی. کِی. گرِیسون، ۱۹۷۵، صفحهٔ ۷۳.
c «متون باستانی خاور نزدیک» (انگل.)، ۱۹۷۴، صفحهٔ ۲۸۸؛ «بینش بر نوشتههای مقدّس» (انگل.)، جلد دوّم، صفحات ۸۹۴، ۸۹۵.