Πώς να Προσεύχεσθε και να Εισακούεσθε από τον Θεό

ΑΠΟ παλαιότατων χρόνων, οι άνθρωποι αισθάνονταν την ανάγκη να προσεύχονται στον Θεό. Αναγνωρίζοντας το πόσο ασήμαντοι και ανίκανοι είναι για να τον πλησιάσουν, χωρίς κάποια βοήθεια, επενόησαν πολυάριθμα «βοηθήματα» για προσευχή.

Μερικά άτομα χρησιμοποιούν προσευχητάρια. Διαβάζουν προσευχές που έχουν γραφή για διάφορες περιστάσεις, με την ελπίδα ότι αυτές θα τους βοηθήσουν να κερδίσουν την εύνοια του Θεού. Άλλοι προσεύχονται σε αγίους, παρακαλώντας τους να μεσολαβήσουν στον Θεό για λογαριασμό τους. Μια άλλη κοινή μέθοδος είναι το να αποστηθίζουν προσευχές και κατόπιν να χρησιμοποιούν κάποιο ροζάριο για να μετρούν τις φορές που τις επαναλαμβάνουν.

Ωστόσο, ακόμη και μερικοί θρησκευτικοί ηγέτες εκκλησιών που χρησιμοποιούν τέτοια βοηθήματα τα θεωρούν ανεπαρκή. Πιστεύουν ότι η ανθρώπινη γλώσσα είναι ανεπαρκής για να προσευχηθή κανείς στον Θεό και προσεύχονται σε γλώσσες, χρησιμοποιώντας λέξεις που δεν καταλαβαίνουν.

Ο Ρωμαιοκαθολικός ιερεύς Δαυίδ Γκέρετς, ηγούμενος ενός Βενεδικτίνου μοναστηρίου στο Πέκος του Νέου Μεξικού, είπε: «Όσο περισσότερο ζω, τόσο περισσότερο διαπιστώνω ότι δεν γνωρίζομε πώς να προσευχηθούμε.» Είπε ότι η προσευχή σε «γλώσσες» θα μπορούσε να επιτρέψη στο άγιο πνεύμα «να κάνη εκ μέρους σας μια τέλεια προσευχή,» και παρετήρησε: «Βλέπετε, υπάρχει κάποιο χάσμα επικοινωνίας μεταξύ του ατόμου και του Θεού που πρέπει να γεφυρωθή, και η ομιλία σε γλώσσες ίσως είναι ένας τρόπος για να το γεφυρώσωμε.»

Ωστόσο, είναι ενδιαφέρον να σημειώσωμε τι δείχνει η Βίβλος. Μας λέγει για τις διδασκαλίες και τις συνήθειες του Ιησού και των αποστόλων του και αφηγείται τις πράξεις άλλων πιστών ανδρών των αρχαίων χρόνων. Αλλά η Βίβλος δεν δείχνει ότι υπήρχε κάποιο «χάσμα επικοινωνίας» μεταξύ των πρώτων Χριστιανών και του Ιεχωβά Θεού.

Ίσως να ενδιαφέρεσθε να εξετάσετε αυτά τα «βοηθήματα προσευχής» ένα-ένα χωριστά, για να δήτε αν βοηθούν ή εμποδίζουν την αληθινή προσευχή. Στη συνέχεια θα εξετάσωμε τι λέγει η Βίβλος για προσευχές που πραγματικά εισακούονται από τον Θεό.

Χρήσις Προσευχηταρίων

Μολονότι αυτό μπορεί να εκπλήξη πολλά άτομα σήμερα, η Βίβλος ποτέ δεν λέγει ότι χρειάζεται κανείς κάποιο προσευχητάριο για να μάθη τι να πη στον Θεό. Κανένα βιβλίο τυπικών προσευχών, που επενοήθησαν και κατεγράφησαν από κάποιον άλλο, δεν χρησιμοποιήθηκε από τον λαό του Θεού στους αρχαίους χρόνους για να πλησιάση τον Θεό.

Η Βίβλος αποκαλεί τον Θεό Πατέρα. (Ρωμ. 1:7) Θα μπορούσατε να φαντασθήτε τα παιδιά σας να είναι υποχρεωμένα να διαβάζουν τα λόγια κάποιου άλλου για να σας πουν: «Παρακαλώ,» «Σ’ ευχαριστώ,» «Δείξε μου τι να κάνω,» ή, «Έχω ένα πρόβλημα και χρειάζομαι τη βοήθεια σου»;

Είναι αλήθεια ότι η Βίβλος περιέχει ωραίες προσευχές. Το βιβλίο των Ψαλμών περιέχει μια συλλογή θαυμασίων ασμάτων αίνου και ευχαριστίας προς τον Θεό, από τα οποία πολλά είναι έξοχες προσευχές. Φυσικά, τα άτομα που εκτιμούν το προνόμιο της προσευχής θα διαλέγουν τα λόγια τους προσεκτικά, ανταποκρινόμενοι στο προνόμιο ν’ απευθύνονται σ’ έναν στοργικό Θεό. Αλλά η Βίβλος δείχνει ότι οι προσευχές μας μπορούν να είναι πολύ απλές.

Σε μια παραβολή, ο Ιησούς Χριστός έδωσε ένα εξέχον παράδειγμα προσευχής. Μίλησε για κάποιον ταπεινό τελώνη, ο οποίος δεν τολμούσε ούτε τα μάτια του να σηκώση προς τον ουρανό, αλλά συνεχώς κτυπούσε το στήθος του, λέγοντας: «Ο Θεός ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ.» Τι θα μπορούσε να είναι πιο απλό απ’ αυτό; Ωστόσο, ο Ιησούς είπε: «Σας λέγω, Κατέβη ούτος, εις τον οίκον αυτού δεδικαιωμένος» περισσότερο από έναν υπερήφανο Φαρισαίο που εξύψωνε τον εαυτό του ακόμη και όταν απευθυνόταν στον Θεό.—Λουκ. 18:9-14.

Οι προσευχές που εξιστορούνται στη Βίβλο—ακόμη και οι θαυμάσιοι Ψαλμοί—απεικονίζουν φιλία με τον Θεό. Οι δούλοι του Ιεχωβά των αρχαίων χρόνων δεν θεωρούσαν τον Θεό ότι ήταν απλώς μια αφηρημένη «δύναμις προς το καλό» στο σύμπαν. Μάλλον, τον ανεγνώριζαν ως ένα ισχυρό πνευματικό πρόσωπο. Απευθύνοντο σ’ αυτόν ως Ιεχωβά, χρησιμοποιώντας το εξυψωμένο όνομα που είχε δώσει ο ίδιος στον εαυτό του. Αυτό επηρέαζε τον τρόπο με τον οποίο του μιλούσαν. Εκλιπαρούσαν την εύνοιά του. Επιζητούσαν την ευλογία του. Επεδίωκαν τη συγχωρητικότητά του.—Ψαλμ. 39:12.

Πράγματι, είναι καταπληκτικό να σκεφθούμε ότι οι άνθρωποι μπορούν να μιλούν στον Θεό και ότι εκείνος τους ακούει. Αλλά η Βίβλος περιγράφει ακριβώς μια τέτοια σχέσι. Ο Ψαλμός 139 δείχνει ωραία την ικανότητα του Ιεχωβά να δίδη προσοχή σ’ ένα άτομο. Αν νομίζετε ότι ο Θεός δεν θα μπορούσε να ενδιαφέρεται για σας ως άτομο, τότε διαβάστε ολόκληρο τον ψαλμό αυτόν, στον οποίο ο Δαβίδ είπε, εν μέρει: «Κύριε, εδοκίμασάς με και με εγνώρισας. Συ γνωρίζεις το κάθισμα μου και την έγερσίν μου· Νοείς τους λογισμούς μου από μακρόθεν· εξερευνάς το περιπάτημά μου και το πλαγίασμά μου και πάσας τας οδούς μου γνωρίζεις.» (Ψαλμ. 139:1-3) Η κατανόησις αυτής της σχέσεως επέτρεψε στους δούλους του Θεού στο παρελθόν ν’ απευθύνουν εκφράσεις παρακλήσεως και ευχαριστίας απ’ ευθείας στον Δημιουργό.

Ο Θεός γνωρίζει τις αδυναμίες μας και τις ικανότητες μας. Φυσικά, όταν προσευχώμαστε, πρέπει να μιλάμε όσο πιο καλά μπορούμε. Αλλά εκείνο που λέμε, αντιπροσωπεύει πιο πολύ τις σκέψεις μας από εκείνο που διαβάζομε. Το να χρησιμοποιούμε τις λέξεις που κάποιος άλλος έγραψε σ’ ένα προσευχητάριο, στην πραγματικότητα, δεν θα έδειχνε ειλικρίνεια και οικειότητα στις εκφράσεις μας προς τον Θεό.

Πρέπει να Προσευχώμεθα σε «Αγίους»;

Η Βίβλος δεν λέγει ότι οι πρώτοι Χριστιανοί προσηύχοντο σε «αγίους.» Δεν μας λέγει ότι τους χρειαζόμαστε ως «μεσίτες» ή για να μεσολαβήσουν στον Θεό για λογαριασμό μας. Οι Γραφές δεν δίνουν παραδείγματα πιστών δούλων του Θεού να προσεύχωνται σε νεκρούς ανθρώπους, ή να προσπαθούν να τους πείσουν να τους κάνουν χάρες.a Στην πραγματικότητα, η Βίβλος δείχνει ότι οι νεκροί «άγιοι» δεν θα μπορούσαν να το κάνουν αυτό, επειδή λέγει ότι οι νεκροί «δεν γνωρίζουσιν ουδέν.» Σύμφωνα με τη Βίβλο, οι νεκροί δεν έχουν συνειδητότητα στους τάφους τους, περιμένοντας την ανάστασι.—Εκκλησ. 9:5, 10· Ιωάν. 5:28, 29· 11:24.

Έτσι, αντί να μας λέγη να προσευχώμαστε στους αγίους η Βίβλος μάς λέγει: «Εν παντί πράγματι ας γνωρίζωνται τα ζητήματα σας προς τον Θεόν μετ’ ευχαριστίας δια της προσευχής και της δεήσεως.» (Φιλιππ. 4:6) Έτσι, η Γαλλική δημοφιλής έκφρασις. «καλύτερα κάνε τις δουλειές σου με τον καλό Κύριο παρά με τους αγίους του,» είναι πολύ πιο αληθινή απ’ ότι φαντάζονται πολλά άτομα που την λέγουν.

Η προσευχή προς τον Θεό δεν μοιάζει με την προσέγγισι σε μερικούς Ευρωπαίους βασιλείς των αρχαίων χρόνων, κάτω από την βασιλεία των οποίων εκείνοι «τους οποίους γνωρίζατε στην αυλή» ίσως να ήταν σημαντικώτεροι από τη δικαιοσύνη της υποθέσεως σας. Οι πρώτοι Χριστιανοί, των οποίων οι πράξεις καταγράφονται στη Βίβλο, δεν αισθάνοντο την ανάγκη να προσευχηθούν μέσω κάποιου στον ουρανό εκτός από τον Ιησού Χριστό, στο όνομα του οποίου απηύθυναν τις προσευχές τους στον Θεό. Ο ίδιος ο Ιησούς είπε: «Εγώ είμαι η οδός και η αλήθεια και η ζωή· ουδείς έρχεται προς τον Πατέρα, ειμή δι’ εμού,» και προσέθεσε να ‘ζητώμεν εν τω ονόματί του.’—Ιωάν. 14:6, 14.

Η Νέα Καθολική Εγκυκλοπαιδεία παραδέχεται ότι οι πρώτοι Χριστιανοί, προσηύχοντο στον Θεό, και όχι στους αγίους, όταν λέγη; «Συνήθως στην Κ[αινή] Δ[ιαθήκη], όλες οι προσευχές, ιδιωτικές και δημόσιες λειτουργικές προσευχές, απευθύνονται στον Θεό τον Πατέρα μέσω του Χριστού.» Δηλώνει επίσης: «Η προσευχή πρέπει να είναι έκφρασις της φιλίας κάποιου με τον Θεό.»—Τόμος XI, σελ. 670, 673.

Το να έχετε «φιλία με τον Θεό» εξαλείφει την ανάγκη να μιλά κάποιος άλλος για σας—ακόμη κι αν αυτό ήταν δυνατό. Οι Χριστιανοί δεν χρειάζεται να προσέρχωνται στον Θεό μέσω «αγίων,» επειδή φοβούνται ν’ απευθυνθούν στον Θεό άμεσα. Ο Παύλος, ένας απόστολος του Ιησού Χριστού, έδειξε ότι δεν χρειαζόμεθα τέτοιους μεσολαβητές με τον Θεό, επειδή έχομε «παρρησία» (ελευθερία λόγου) στο να απευθυνώμεθα σ’ αυτόν μέσω του Ιησού. Ο Παύλος έδωσε τη συμβουλή: «Ας πλησιάζωμεν λοιπόν μετά παρρησίας εις τον θρόνον της χάριτος, δια να λάβωμεν έλεος και να εύρωμεν χάριν προς βοήθειαν εν καιρώ χρείας.» (Εβρ. 4:14-16) Αν έχομε τέτοια «παρρησία» στις προσευχές μας, δεν χρειάζονται άλλοι μεσολαβητές.

Τι Θα λεχθή για το Ροζάριο;

Όσο και να ψάξετε στις Άγιες Γραφές δεν θα βρήτε τίποτα που να λέγη ότι οι άνθρωποι χρειάζονται ένα ροζάριο ή παρόμοια μέσα για να μετρούν τις προσευχές που έχουν απομνημονεύσει. Στην πραγματικότητα, η Βίβλος δεν δείχνει ότι η ίδια προσευχή πρέπει να επαναλαμβάνεται πολλές φορές.

Είναι αλήθεια ότι οι Γραφές προτρέπουν τους Χριστιανούς να «εμμένουν εις την προσευχήν.» (Ρωμ. 12:12) Αλλ’ αυτό δεν σημαίνει να επαναλαμβάνουν το ίδιο πράγμα πολλές φορές. Ο Ιησούς είπε: «Όταν δε προσεύχησθε, μη βαττολογήσητε ως οι εθνικοί· διότι νομίζουσιν ότι με την πολυλογίαν αυτών θέλουσιν εισακουσθή. Μη ομοιωθήτε λοιπόν με αυτούς.» (Ματθ. 6:7, 8) Αν η ίδια μνημονευθείσα προσευχή δεν πρέπει να λέγεται πολλές φορές, προφανώς δεν θα χρειάζωνται ούτε χάνδρες για να μετρήσουν πόσες φορές λέγεται.

Πληρούν οι «Γλώσσες» κάποια ανάγκη;

Έχοντας υπ’ όψιν τους ανθρώπινους περιορισμούς μας μήπως θα μπορούσαν «οι γλώσσες» να βοηθήσουν το άγιο πνεύμα να «κάνη για σας μια τέλεια προσευχή»; Εκείνοι που έχουν αυτή την άποψι παραβλέπουν την οικειότητα της προσευχής όπως δηλώνει η Γραφή. Η προσευχή δεν είναι κάποια μαγική φόρμουλα, η ακριβής λήψις της οποίας φέρνει όφελος. Αντιθέτως, πολλά εξαρτώνται απ’ τον τρόπο με τον οποίο μιλάμε στον Θεό και εκφράζομε την εκτίμησί μας και τις ανάγκες μας.

Ποια έκφρασι εκτιμάτε περισσότερο από ένα παιδί—τις απλές, ειλικρινείς ευχαριστίες του ή τα περίτεχνα λόγια που κάποιος του είπε να πη, αλλά τα οποία προφανώς δεν καταλαβαίνει; Τότε, λοιπόν, δεν είναι λογικό να σκεφθούμε ότι ένας νοήμων και στοργικός ουράνιος Πατέρας εκτιμά τις απλές, ειλικρινείς παρακλήσεις σας και εκφράσεις σας περισσότερο από τις άγνωστες λέξεις που εντυπώνονται σ’ εσάς από κάποια εξωτερική πηγή;

Ο ψαλμωδός δεν είπε ότι είχε πλησιάσει τον Θεό σε μια «άγνωστη γλώσσα.» Αντ’ αυτού, είπε: «Έκραξα εν όλη καρδία· άκουσον μου» Κύριε.» (Ψαλμ. 119:145) Πώς θα μπορούσε μια έκφρασις να είναι από την καρδιά αν το άτομο που την λέγει δεν γνωρίζη ούτε τη σημασία της ακόμη;—Παράβαλε με 1 Κορ. 14:14, 15.

Ο Ιησούς έδωσε ένα υπόδειγμα προσευχής. Ένα πολύ απλό υπόδειγμα. Αυτό το Πρότυπο Προσευχής (που συχνά την αποκαλούν «Κυριακή» ή «Πάτερ ημών») καταγράφεται στα εδάφια Ματθαίος 6:9-13. Μας δίνει την προοπτική μιας κατάλληλης προσευχής. Το όνομα του Θεού, η βασιλεία του και η εκτέλεσις του θελήματος του έρχονται πρώτα. Έπειτα έρχονται οι ανάγκες του ατόμου (περιλαμβανομένης και της απλής υλικής ανάγκης ‘του άρτου του επιουσίου’), η συγχώρησις των αμαρτιών και απελευθέρωσις από τον πειρασμό και τον πονηρό, τον Σατανά τον Διάβολο.

Δεν υπάρχει τίποτε το περίτεχνο, τίποτε το ρητορικό, στην «Κυριακή Προσευχή.» Στην πραγματικότητα, στην Μετάφρασι Νέου Κόσμου των Αγίων Γραφών αυτή η Υποδειγματική Προσευχή περιέχει μόνο 59 λέξεις. Καμμιά απ’ αυτές δεν είναι δύσκολο να κατανοηθή. Κανένα μέρος της δεν είναι σε άγνωστη γλώσσα. Αυτός που προσεύχεται καταλαβαίνει τι ζητά, και το ζητά απλά, όπως ακριβώς ένα άτομο θα μιλούσε σ’ ένα στοργικό πατέρα. Στην πραγματικότητα, ο Ιησούς εισήγαγε αυτή την Υποδειγματική προσευχή με τα καθησυχαστικά λόγια: «Εξεύρει ο Πατήρ σας τίνων έχετε χρείαν, πριν σεις ζητήσητε παρ’ αυτού.»—Ματθ. 6:8.

Οι άνθρωποι που προσεύχονται σε «γλώσσες,» μερικές φορές λέγουν ότι χρησιμοποιούν «γλώσσες αγγέλων.» Ωστόσο, δεν υπάρχει ένδειξις στις Γραφές ότι ο Ιησούς Χριστός χρησιμοποιούσε κάποιον ειδικό τρόπο ομιλίας στην προσευχή του προς τον ουράνιο Πατέρα του. Οι προσευχές του Ιησού που αναφέρονται στη Βίβλο δεν ήσαν πέραν από την εκφραστική ικανότητα των ανθρωπίνων λέξεων. Και υπάρχει περίπτωσις να έχη κανείς σήμερα να πη μεγαλύτερα πράγματα στον Θεό απ’ αυτό που είχε ο Ιησούς;

Εξετάστε την απλότητα της σύντομης προσευχής του Ιησού στην Γεθσημανή τη νύχτα προ του θανάτου του: «Αββά [μια λέξις που σημαίνει «μπαμπά»] ο Πατήρ, πάντα είναι δυνατά εις σε· απομάκρυνον απ’ εμού το ποτήριον τούτο. Ουχί όμως ό,τι θέλω εγώ, αλλ’ ό,τι συ.» (Μάρκ. 14:36) Τι θα μπορούσε να είναι πιο απλό απ’ αυτό; Ωστόσο, ο ίδιος ο Ιησούς έκανε αυτή την προσευχή. Ακόμη πιο άμεση, όμως, ήταν η τελευταία του προσευχή, τη στιγμή του θανάτου του. Στο εδάφιο Λουκάς 23:46 διαβάζομε: «Και φωνάξας με φωνήν μεγάλην ο Ιησούς είπε· Πάτερ εις χείρας σου παραδίδω το πνεύμα μου· και ταύτα ειπών εξέπνευσεν.»

Πώς να Εισακούωνται

Είδαμε ότι το αν εισακούωνται οι προσευχές μας δεν εξαρτάται από τις ειδικά διατυπωμένες προσευχές σ’ ένα βιβλίο, ούτε από μια έκκλησι στους «αγίους.» Δεν εξαρτάται απ’ την επανάληψι του ιδίου πράγματος καθωρισμένες φορές, ενώ ταυτόχρονα μετράμε με το ροζάριο. Ούτε εξαρτάται από τη χρήσι «γλωσσών» για να πούμε πράγματα που δεν καταλαβαίνομε. Αντιθέτως, για να εισακούωνται οι προσευχές μας απαιτείται να πλησιάζωμε τον Θεό μέσω του Ιησού Χριστού και το αν θα εισακουσθούν εξαρτάται από τις καρδιές μας και από την υπακοή μας σ’ αυτόν.

Ο απόστολος Ιωάννης έγραψε: «Αγαπητοί, εάν η καρδία ημών δεν μας κατακρίνη, έχομεν παρρησίαν προς τον Θεόν, και ό,τι αν ζητούμεν λαμβάνομεν παρ’ αυτού, διότι φυλάττομεν τας εντολάς και πράττομεν τα αρεστά ενώπιον αυτού. Και αύτη είναι η εντολή αυτού, το να πιστεύσωμεν εις το όνομα του Υιού αυτού Ιησού Χριστού και να αγαπώμεν αλλήλους καθώς έδωκεν εντολήν εις ημάς.»—1 Ιωάν. 3:21-23.

Οι προσευχές μας πρέπει να είναι σε αρμονία με το θέλημα του Θεού και τους σκοπούς του. Έτσι, ο Ιωάννης είπε: «Αύτη είναι η παρρησία, την οποίαν έχομεν προς αυτόν, ότι εάν ζητώμεν τι κατά το θέλημα αυτού, ακούει ημάς.»—1 Ιωάν. 5:14.

Η Παροιμία λέει: «Ο Κύριος είναι μακράν από των ασεβών· Εισακούει δε της δεήσεως των δικαίων.» (Παροιμ. 15:29) Εκείνοι που υπακούουν στις εντολές του Θεού και προσεύχονται σε αρμονία με τους σκοπούς του έχουν τη διαβεβαίωσι ότι τα «αυτιά» του είναι ανοικτά σ’ αυτούς.—Ψαλμ. 10:17· 1 Πέτρ. 3:12.

Μεγάλη είναι η χάρις του Ιεχωβά Θεού να μας επιτρέπει να τον πλησιάζωμε μέσω προσευχής. Μια τέτοια σχέσις είναι ένα ανεκτίμητο προνόμιο. Αν εκτιμούμε την ευκαιρία να πλησιάζωμε τον Θεό, και αν διατηρούμε τις καρδιές μας ευαίσθητες ως προς το θέλημα του, οι διάνοιες μας θα λαμβάνουν σωστές αποφάσεις και θα μας κατευθύνουν να ενεργούμε με τρόπους που επιδοκιμάζονται από τον Θεό. Ποιο θα είναι το αποτέλεσμα; Ακριβώς το αντίθετο από το να έχωμε ένα «χάσμα επικοινωνίας» με τον Θεό. Εν σχέσει μ’ αυτό ο μαθητής Ιάκωβος έγραψε: «Πλησιάσατε εις τον Θεόν, και θέλει πλησιάσει εις εσάς.»—Ιακ. 4:8.

[Υποσημειώσεις]