Χρήση και Κατάχρηση των Βοηθημάτων Πρόνοιας

ΦΑΝΤΑΣΤΕΙΤΕ μια χώρα με αμέτρητους άντρες, γυναίκες και παιδιά που πεθαίνουν από την κακή διατροφή· όπου τα πλήθη περιπλανιούνται από τόπο σε τόπο χωρίς σπίτι ή δουλειά· όπου εκατοντάδες χιλιάδες ζουν σε τενεκεδένιες παράγκες, κατοικούν σε «σπίτια» φτιαγμένα από κουτιά ή από σκουριασμένους σκελετούς αυτοκινήτων· όπου οι ζητιάνοι παραμένουν στη ζωή κλέβοντας ή ψάχνοντας για τροφή στα σκουπίδια.

Όχι, δεν περιγράφουμε καμιά χώρα της Ασίας ή της Αφρικής που την έχει πλήξει η φτώχεια. Περιγράφουμε τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής πριν από 50 χρόνια κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Ύφεσης. Τον καιρό εκείνο εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρώπη όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν απελπιστικά φτωχοί, με μικρή ελπίδα βελτίωσης στην κατάστασή τους. Για να εμποδίσουν την επιστροφή στην φτώχεια αυτή, πολλές κυβερνήσεις καθιέρωσαν την κοινωνική πρόνοια.

Σήμερα οι εργαζόμενοι σε πολλές βιομηχανικές χώρες απολαμβάνουν σχετική οικονομική ασφάλεια επειδή υπάρχουν κυβερνητικά προγράμματα για οικονομική βοήθεια. Σε μερικές χώρες παίρνουν χορηγίες, όπως επιδόματα για κάθε παιδί. Ίσως πληρώνουν φόρους που τους δίνουν το δικαίωμα να αξιώνουν τις χορηγίες αυτές για να τους βοηθούν να ξεπερνούν τη δυσκολία σε περιόδους ανεργίας, να καλύπτουν τους λογαριασμούς των γιατρών ή να παίρνουν σύνταξη. Στις χώρες αυτές αν οι πολίτες περνούν δυσκολίες συχνά υπάρχει η δημόσια βοήθεια που τους βοηθάει να επιβιώσουν.

Όλα αυτά τα προγράμματα είναι πολύ ανθρωπιστικά. Παρόλ’ αυτά έχουν οδηγήσει σε προβλήματα. Μερικοί άνθρωποι έχουν πικραθεί γιατί υποψιάζονται ότι οι φόροι τους χρησιμοποιούνται για να συντηρούν ανθρώπους οι οποίοι θα μπορούσαν να δουλέψουν για να ζήσουν αν το ήθελαν. Άλλοι νομίζουν ότι είναι αναξιοπρεπές να δέχονται ελεημοσύνη. Πώς θα πρέπει να αντιμετωπίζει ο Χριστιανός την κοινωνική πρόνοια; Είναι σωστό να τη δέχεται; Υπάρχουν καθόλου κίνδυνοι;

Καθοδηγία Από τη Γραφή

Γύρω στις 3.000 χρόνια πριν, δύο χήρες με το όνομα Ναομί και Ρουθ μετακόμισαν στην πόλη της Βηθλεέμ στον Ιούδα. Ήταν άπορες, αλλά δεν πέθαναν της πείνας. Γιατί; Γιατί ο νόμος στη χώρα εκείνη είχε κάνει ειδική πρόνοια για τη συντήρηση των φτωχών, ιδιαίτερα για τις χήρες και τα ορφανά.—Δευτερονόμιον 26:12, 13.

Στις μέρες των Χριστιανών αποστόλων, οι φτωχοί συχνά βοηθούνταν μέσω της Χριστιανικής εκκλησίας. Για παράδειγμα, ο απόστολος Παύλος έγραψε στον πρεσβύτερο Τιμόθεο μια επιστολή, που περιλάμβανε οδηγίες για ένα τακτικό επίδομα στις ηλικιωμένες χήρες, οι οποίες δεν είχαν οικογένεια για να τις φροντίσουν.—1 Τιμόθεον 5:3-16.

Σήμερα, ο αρχαίος εκείνος νόμος του Ισραήλ και η επιστολή του αποστόλου Παύλου στον Τιμόθεο αποτελούν και τα δυο μέρη της Αγίας Γραφής. Ώστε, η Βίβλος ενθαρρύνει την αρχή του να δίνουμε βοήθεια σ’ αυτούς που έχουν ανάγκη. Πράγματι, οι Χριστιανοί που έχουν τη δυνατότητα να το κάνουν αυτό, είναι υποχρεωμένοι να βοηθούν τους φτωχούς αδελφούς τους.—1 Ιωάννου 3:17.

Τι θα πούμε, όμως, όταν το κράτος έχει προγράμματα για την οικονομική βοήθεια των πολιτών του; Ο Χριστιανός μπορεί να συνεργαστεί με αυτό. Όλοι οι Χριστιανοί είναι υποχρεωμένοι να πληρώνουν «εις όντινα οφείλετε τον φόρον τον φόρον, εις όντινα το δασμόν τον δασμόν.» (Ρωμαίους 13:7) Αυτό θα περιλάμβανε όλους τους φόρους που έχουν ξεχωριστεί να χρησιμοποιηθούν για κρατικά επιδόματα.

Με το ίδιο τεκμήριο είναι κατάλληλο να δεχόμαστε οποιαδήποτε από τα επιδόματα αυτά τα οποία έχουμε το νόμιμο δικαίωμα να παίρνουμε λόγω παρουσιαζομένων καταστάσεων. Ο απόστολος Παύλος είπε ότι η κυβέρνηση «είναι του Θεού υπηρέτης εις σε προς το καλόν.» (Ρωμαίους 13:4) Ώστε οποιεσδήποτε χορηγίες, οποιαδήποτε βοήθεια με τη μορφή συντάξεως ή ιατροφαρμακευτικής περιθάλψεως, ακόμη και η δημόσια βοήθεια εξαιτίας απορίας, όλες μπορούν να γίνουν δεκτές από τον Χριστιανό ο οποίος έντιμα έχει δικαίωμα σ’ αυτά. Όμως, μπορεί να δημιουργηθούν προβλήματα.

Μια Ευσυνείδητη Απόφαση

Αναλογιστείτε την κατάσταση όπου ένας νεαρός έχει διαλέξει την καριέρα του ολοχρόνιου κήρυκα. Επειδή αυτή είναι άμισθη, εθελοντική εργασία, δουλεύει ένα μέρος του χρόνου του για να συντηρείται. Μπορεί να συμβεί ώστε επειδή η μόνη ολιγόωρη εργασία, που μπορεί να βρει του δίνει εισόδημα κατώτερο από ένα συγκεκριμένο ποσό, να έχει το δικαίωμα για τα κρατικά βοηθήματα. Θα πρέπει να κάνει αίτηση γι’ αυτά;

Ασφαλώς δεν αποφεύγει την εργασία. Καταβάλλει μια προσπάθεια να συντηρήσει τον εαυτό του με έντιμο τρόπο. Στο βαθμό που οι αρχές κατανοούν πλήρως την κατάστασή του και συμφωνούν ότι δικαιούται τα βοηθήματα αυτά, ίσως δεν υπάρχει κανένας λόγος για να αρνηθεί να δεχτεί οποιεσδήποτε συμπληρωματικές παροχές μπορεί να πάρει. Δεν είναι ντροπή να δεχτεί τη βοήθεια αυτή. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ακόμη και μερικοί που εργάζονται στο στρατό παίρνουν τέτοια βοηθήματα.

Ωστόσο σε μερικά μέρη οι άνθρωποι είναι ευαίσθητοι πάνω στο θέμα της κυβερνητικής βοήθειας. Στα μέρη αυτά μια τέτοια κατάσταση θα μπορούσε να ενοχλήσει την τοπική κοινότητα. Γιαυτό, ο Χριστιανός θα πρέπει να σκεφτεί προσεχτικά την κατάσταση.

Θυμηθείτε τον απόστολο Παύλο. Ενόσω ήταν στην Κόρινθο και στη Θεσσαλονίκη αρνήθηκε την οικονομική βοήθεια από τις εκκλησίες, αν και είχε το δικαίωμα να τη ζητήσει. Γιατί; Για να αποφύγει τη δημιουργία προβλημάτων στους συγχριστιανούς του εκεί. (2 Κορινθίους 11:9· 2 Θεσσαλονικείς 3:8, 9) Ωστόσο, σε άλλους τόπους προφανώς δέχτηκε πράγματι τη βοήθεια.—1 Κορινθίους 9:6, 9.

Άλλες καταστάσεις από τις οποίες μερικοί έχουν ενοχληθεί περιλαμβάνουν γυναίκες οι οποίες δεν έχουν συζύγους για να τις βοηθήσουν να αναθρέψουν τα παιδιά τους. Θα πρέπει να βγουν να δουλέψουν ή θα πρέπει να επιδιώξουν τις κυβερνητικές παροχές;

Ασφαλώς, αυτό εναπόκειται στη συγκεκριμένη γυναίκα για να αποφασίσει. Στο τέλος-τέλος, πρόκειται για τα δικά της παιδιά. Σε μια περίπτωση, η μητέρα μπορεί να νομίζει ότι έχει κάθε δικαίωμα να επωφεληθεί από την κυβερνητική οικονομική βοήθεια η οποία της επιτρέπει να είναι μαζί με τα νεαρά παιδιά της όλη την ώρα. Μια άλλη με παιδιά που πηγαίνουν στο σχολείο ίσως να νομίζει ότι θα ήταν ασύνετο να μη βρίσκεται στο σπίτι της όταν τα παιδιά επιστρέφουν από το σχολείο κάθε μέρα.

Από την άλλη μεριά, μια άλλη μητέρα μπορεί να νομίζει ότι είναι σωστό να πηγαίνει στη δουλειά και να αφήνει τα παιδιά της στη φροντίδα κάποιου άλλου στη διάρκεια της μέρας. Κάθε κατάσταση είναι διαφορετική, και κανείς δεν πρέπει να επικρίνει κάποιον άλλον για την πορεία που αποφασίζει να ακολουθήσει. Η διοίκηση ενός σπιτιού και η ανατροφή παιδιών είναι ευθύνες βαριές, που απαιτούν χρόνο ιδιαίτερα από μια γυναίκα μοναχή. Οι οικογένειες αυτές με τον ένα γονέα θεωρούνταν ότι χρειάζονταν ιδιαίτερη βοήθεια στις μέρες των Ισραηλιτών. Σήμερα, κάθε γυναίκα πρέπει να μετράει την ατομική της οικονομική κατάσταση και άλλες περιστάσεις και να αποφασίζει πώς να χειριστεί την κατάσταση.—Δευτερονόμιον 24:19-21· Ιακώβου 1:27.

Αλλά μερικές φορές οι άνθρωποι παίρνουν αποφάσεις που είναι σαφώς εσφαλμένες.

Οι Πειρασμοί της Κρατικής Βοήθειας

Για παράδειγμα, σε μερικές χώρες, όταν κάποιος χάνει την εργασία του, το επίδομα ανεργίας μπορεί να φτάνει το 80 τα εκατό του μισθού. Ένας που παίρνει τις χορηγίες αυτές μπορεί να σκεφτεί, Ποιος λόγος υπάρχει να ψάξω για μια άλλη δουλειά; Ο Χριστιανός μπορεί ακόμη και να διακρίνει ότι υπάρχουν πλεονεκτήματα στο να μη βρει άλλη δουλειά. Δεν είναι υποχρεωμένος να ακούει την άσχημη γλώσσα και μπορεί να αποφεύγει τις κακές συναναστροφές που συχνά αποτελούν πρόβλημα στην κοσμική εργασία.

Είναι αυτός ο διαλογισμός σωστός; Όχι, βέβαια. Καταρχή, παραβλέπει το γεγονός ότι το επίδομα ανεργίας συνήθως καταβάλλεται με την προϋπόθεση ότι κάποιος ψάχνει για να βρει εργασία. Αν δεν ψάχνει, τότε αυτό είναι απάτη. Έξαλλου τα χρήματα για τις χορηγίες αυτές προέρχονται από τους φόρους που καταβάλλουν οι άλλοι άνθρωποι. Με άλλα λόγια, άλλοι άνθρωποι δουλεύουν για να συντηρήσουν τη δική του οικογένεια. Είναι αυτή μια κατάσταση που θα έπρεπε να κάνει ευτυχισμένο κάποιο Χριστιανό που έχει την ικανότητα να εργάζεται;—Ματθαίος 7:12.

Όταν ο Παύλος έγραψε στην εκκλησία της Θεσσαλονίκης, μίλησε για κάποιους που δεν εργάζονταν και είπε: «‘Εάν τις δεν θέλη να εργάζηται, μηδέ ας τρώγη.» (2 Θεσσαλονικείς 3:10) Αυτή ήταν σοφή συμβουλή. Ο άνθρωπος βρίσκει ικανοποίηση από την εργασία. (Εκκλησιαστής 2:24) Αν δεν μπορέσει να κρατιέται απασχολημένος σε παραγωγική εργασία, αυτό μπορεί να έχει κακό αποτέλεσμα πάνω του. Μπορεί να οδηγηθεί σε απογοήτευση ή ακόμη και σε έγκλημα. «Ο οκνηρός εις το έργον αυτού είναι βεβαίως αδελφός του ασώτου.»—Παροιμίαι 18:9.

Αλήθεια, κατά καιρούς όταν δεν υπάρχει εργασία, εξαναγκάζεται κανείς να εξαρτηθεί από τις κρατικές χορηγίες. Αλλά όταν υπάρχει εργασία την οποία θα μπορούσε κανείς να δεχτεί, τότε ισχύει η συμβουλή του Παύλου: «Φιλοτιμήσθε εις το να ησυχάζητε και να καταγίνησθε εις τα ίδια και να εργάζησθε με τας ιδίας υμών χείρας, καθώς σας παρηγγείλαμεν, δια να περιπατήτε με ευσχημοσύνην προς τους έξω.»—1 Θεσσαλονικείς 4:11, 12.

Αλλά δεν θα μπορούσε ένας Χριστιανός που παίρνει την κυβερνητική χορηγία αντί να αρχίσει να εργάζεται πλήρες ωράριο σε μια εργασία να απασχοληθεί περισσότερο στη Χριστιανική δράση; Ίσως ναι. Αλλά ποιο αποτέλεσμα θα είχε αυτό πάνω στους άλλους; Ο Παύλος συσχετίζει την ‘εργασία με τας ιδίας υμών χείρας’ με το να ‘περιπατεί κανείς με ευσχημοσύνη προς τους έξω.’ Εκείνοι που αποφεύγουν την εργασία δεν χαίρουν σεβασμού. Η κακή τους φήμη είναι πιθανό να αντισταθμίσει οποιοδήποτε καλό μπορεί να επιτελεστεί με άλλους τρόπους.—1 Τιμόθεον 3:7.

Ο πειρασμός της κρατικής οικονομικής βοήθειας μπορεί να οδηγήσει και σ’ άλλα προβλήματα. Πριν από λίγο καιρό κάποιος μετανάστευσε σε μια χώρα με τέτοιου είδους χορηγίες και έκανε αίτηση για επίδομα ανεργίας. Στην αίτηση του απέκρυψε το γεγονός ότι κάτεχε περιουσία στην πατρίδα του—ένα γεγονός που θα τον είχε κάνει ακατάλληλο για τις χορηγίες. Κι έτσι, πήρε χρήματα από το κράτος αποκρύβοντας την αλήθεια.

Η απάτη μπορεί να διενεργηθεί με πολλούς τρόπους. Για να πάρει την οικονομική βοήθεια, μια σύζυγος μπορεί να πει στις αρχές ότι ο σύζυγός της την έχει εγκαταλείψει. Αλλ’ ο σύζυγος μπορεί να μένει ακόμη στο σπίτι μαζί της. Ένα ζευγάρι μπορεί να πάρει διαζύγιο—αλλά να συνεχίσει να ζει μαζί—προκειμένου να αποκτήσει περισσότερες χορηγίες. Άγαμες γυναίκες είναι γνωστό ότι έχουν αποκτήσει παράνομα παιδιά για να πάρουν αυξημένη βοήθεια. Ή ίσως το άτομο έχει τα απαιτούμενα προσόντα για να αποκτήσει ορισμένες χορηγίες, αλλά η κατάσταση μπορεί να αλλάξει. Μπορεί να βρει δουλειά, για παράδειγμα. Αλλά αν δεν αναφέρει την αλλαγή, τότε συνεχίζει να παίρνει την οικονομική βοήθεια από το κράτος.

Αυτές είναι τυπικές παραβιάσεις του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας. Αποκρύπτοντας τα γεγονότα, λέγοντας ευθέως ψέματα ή παραβιάζοντας με κάποιον άλλο τρόπο τις Χριστιανικές αρχές, μερικές φορές είναι πιθανό να εξαπατήσουμε τις αρχές και να πάρουμε παραπάνω χρήματα. Αλλά η Βίβλος προειδοποιεί: «Ο Κύριος [Ιεχωβά, ΜΝΚ] βδελύττεται τον σκολιόν· το δε απόρρητον αυτού φανερώνεται εις τους δικαίους.» Επίσης δηλώνει: «Το αποκτάν θησαυρούς δια ψευδούς γλώσσης είναι ματαιότης άστατος των ζητούντων θάνατον.» (Παροιμίαι 3:32· 21:6) Κανείς Χριστιανός δεν θα ήθελε να είναι βδελυκτός στα μάτια του Ιεχωβά.

Αλλά πρέπει να φυλαχτούμε από έναν άλλο κίνδυνο που υπάρχει σ’ αυτό το ζήτημα.

Τάση να Επαναπαύεται Κανείς στην Κοινωνική Πρόνοια

Οι άνθρωποι που γνωρίζουν ότι υπάρχουν κοινωνικές παροχές μπορεί να γίνουν ανεύθυνοι. Μπορεί να φτάσουν να στηρίζονται πάνω στο κράτος για να αντιμετωπίσουν ευθύνες που η Βίβλος λέει ότι πρέπει να τις χειρίζονται τα άτομα. Σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να μεγάλωσαν κάτω από συνθήκες όπου επικρατούσε αυτή η άποψη. Ίσως για αρκετές γενιές έχουν μεγαλώσει με τη δημόσια βοήθεια, και τους είναι δύσκολο να φανταστούν οποιονδήποτε άλλον τρόπο ζωής.

Ωστόσο, οι διευθετήσεις ενός κράτους να δίνει οικονομική βοήθεια δεν απαλλάσσουν έναν Χριστιανό από τις θεόδοτες ευθύνες του. Ο Παύλος είπε: «Εάν τις δεν προνοή περί των εαυτού και μάλιστα των οικείων, ηρνήθη την πίστιν και είναι απίστου χειρότερος.» (1 Τιμόθεον 5:8) Αν, σε μερικές χώρες, το κράτος βοηθάει την κεφαλή του σπιτικού για να φροντίσει την οικογένειά του—μέσω συνταξιοδοτήσεως των ηλικιωμένων, των οικογενειακών επιδομάτων και παρόμοιων παροχών—μπορεί να είναι ευγνώμων γι’ αυτήν την προμήθεια. Αλλά η φροντίδα της οικογένειάς του εξακολουθεί να είναι δική του ευθύνη.

Παρόμοια, ο απόστολος Ιωάννης είπε ότι είναι ευθύνη του Χριστιανού να βοηθάει τους φτωχότερους αδελφούς του. (1 Ιωάννου 3:17) Αλήθεια, σε μερικές χώρες το κράτος μπορεί να κάνει μερικές υλικές προμήθειες για τους φτωχούς. Αλλά αυτό δεν απαλλάσσει τους Χριστιανούς από την υποχρέωση να βοηθούν. Ο Χριστιανός πρέπει να συνηθίσει να είναι άγρυπνος για να προσφέρει υλική και πνευματική βοήθεια σ’ εκείνους που την έχουν αληθινά ανάγκη.

Ναι, οι κυβερνητικές αυτές διευθετήσεις για την παροχή οικονομικής βοήθειας είναι μια ανθρωπιστική βοήθεια του «Καίσαρα». Αν δεν υπήρχε αυτή, οι Χριστιανικές εκκλησίες πιθανώς θα έπρεπε να κάνουν πολύ περισσότερα σχετικά με αυτό το θέμα από όσα κάνουν τώρα. Παρόλ’ αυτά, ο Χριστιανός δεν πρέπει να καταχράται τις προμήθειες αυτές. Δεν πρέπει να λέει ψέματα, να αποκρύβει την αλήθεια ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο να συμβιβάζει τους Χριστιανικούς κανόνες. Και δεν πρέπει να στηρίζεται πάνω στο κράτος για να φροντίζει για τις Θεόδοτες ευθύνες του.

Στην επιστολή του στους Εβραίους, ο απόστολος Παύλος είπε: «Ο τρόπος σας έστω αφιλάργυρος, αρκείσθε εις τα παρόντα, διότι αυτός [ο Ιεχωβά] είπε· Δεν θέλω σε αφήσει ουδέ σε εγκαταλείψει.» (Εβραίους 13:5) Επίσης ενθάρρυνε τους Κορινθίους να κάνουν τα πάντα «εις δόξαν Θεού».—1 Κορινθίους 10:31.

Τι υπέροχες αρχές τονίζονται εκεί! Να αποφεύγουμε την αγάπη για το χρήμα. Να εμπιστευόμαστε στον Ιεχωβά για όλα τα πράγματα, ενώ δεχόμαστε από το κράτος τις ωφέλειες εκείνες στις οποίες έχουμε το νόμιμο δικαίωμα. Σε καθετί που κάνουμε, ν’ αναλογιζόμαστε το αποτέλεσμα πάνω στο όνομα του Θεού. Αν φυλάττουμε αυτές τις τρεις αρχές καλά στο νου μας, θα βοηθηθούμε να έχουμε τη σωστή άποψη για την κοινωνική πρόνοια.

[Εικόνα στη σελίδα 9]

Για να εμποδιστεί η επανάληψη σκηνών τέτοιων όπως αυτή, καθιερώθηκε η κοινωνική πρόνοια

[Εικόνα στη σελίδα 11]

Το γεγονός ότι η χώρα παρέχει οικονομική βοήθεια δεν αφαιρεί καθεαυτό από κάποιον την ευθύνη του να φροντίζει για την οικογένειά του