Ως Πού θα Φθάνατε για να Περισώσετε το Γόητρο Σας;

ΜΠΟΡΕΙΤΕ να διακρίνετε καμμιά συσχέτισι μεταξύ του να κάμη κανείς χαρακίρι και του να «ακολουθή την τελευταία μόδα προσπαθώντας να εντυπωσιάση τους άλλους;» Ή μεταξύ του να καταχρεώνεται κανείς για μια πολυτελή θρησκευτική τελετή, και του ν’ αρνήται να αναγνωρίση την ήττα του σε μια συζήτησι; Η συσχέτισις είναι ότι το καθένα απ’ αυτά τα πράγματα υποκινείται πιθανώς από μια επιθυμία «περισώσεως του γοήτρου.»

Τι σημαίνει το να «περισωθή το γόητρο;» Στην Κινεζική γλώσσα, η λέξις «γόητρο» έχει τη σημασία της λέξεως «τιμή.» Το να περισώση λοιπόν κανείς το γόητρο σημαίνει να «διατηρήση την τιμή ή αυτοσεβασμό του,» ιδιαίτερα όταν απειλήται με «καταισχύνη.» Είναι σφάλμα αυτό; Η τήρησις αυτοσεβασμού δεν είναι κατ’ ανάγκην κακό πράγμα. Όταν ο Ιησούς μάς πρόσταξε ‘να αγαπούμε τον πλησίον μας σαν τον εαυτό μας,’ υπονοούσε ότι θα υπήρχε κάποιο ενδιαφέρον για τον εαυτό μας. (Ματθ. 22:39) Το να έχωμε αυτοσεβασμό μας βοηθεί να διατηρούμεθα καθαροί, αξιόπιστοι και έντιμοι. Ποιος θέλει να θεωρήται ακάθαρτος, αναξιόπιστος και ανέντιμος ;

Το νόημα του να περισώσωμε το γόητρο μας προχωρεί και πέρα απ’ αυτό. Υπονοεί ότι η καλή φήμη η τιμή μας είναι το πιο σπουδαίο πράγμα. Στην Ιαπωνία, παραδείγματος χάριν, σύμφωνα μ’ ένα παρατηρητή «η ντροπή έχει θέσι εξουσίας . . . όπως μια ‘καθαρή συνείδησις,’ ‘το να βρίσκεται κανείς σε αρμονία με τον Θεό,’ και η αποφυγή της αμαρτίας αποτελούν το περιεχόμενο της «ηθικής» στις Δυτικές χώρες. Ένα άτομο για να αποφύγη την ντροπή, δηλαδή να περισώση το γόητρο του έπρεπε να κάνη θυσίες, όπως ακριβώς ένας Χριστιανός θα έκανε θυσίες για να διατηρήση μια καθαρή συνείδησι. Κάποτε στην Ιαπωνία, μερικοί έκαναν ακόμη και χαρακίρι, ένας πολύ απαίσιος τρόπος αυτοκτονίας, όταν απειλούντο με ντροπή. Θα φθάνατε σεις σ’ αυτό το σημείο για να περισώσετε το γόητρο σας;

ΤΙ ΚΑΝΟΥΝ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΓΙΑ ΤΟ «ΓΟΗΤΡΟ»

Στην Ανατολή, μερικοί άνθρωποι ακόμη και τώρα αυτοκτονούν όταν αισθάνονται, ότι το «γόητρο» τους απειλήται, μολονότι συνήθως δεν φθάνουν στο σημείο να το κάνουν αυτό με χαρακίρι. Κάνουν κι άλλες θυσίες επίσης. Σε μια Βουδδιστική γιορτή σε μερικές περιοχές, συνηθίζεται να δαπανούν οι οικογένειες τα χρήματα διατροφής τους μιας εβδομάδας σε ένα τελετουργικό γεύμα για να κρατήσουν το γόητρο τους μπροστά στους γείτονες τους. Σε άλλα μέρη ένας άνθρωπος μπορεί να πάρη τον επισκέπτη του και να τον πάη στο πιο ακριβό εστιατόριο της πόλεως για να τον περιποιηθή. Ο άνθρωπος αυτός πιθανώς να μην έχη τα απαιτούμενα μέσα, και ίσως ο επισκέπτης να προτιμούσε να φάη στο σπίτι. Αλλά αυτός που τον φιλοξενεί αισθάνεται ότι οφείλει να το κάνη αυτό για να σώση το γόητρο του.

Σε μια χώρα, συνηθίζεται όταν παντρεύεται η κόρη κάποιου ο πατέρας να παρέχη ένα επιπλωμένο σπίτι για τους νεόνυμφους. Έτσι, σώζει το γόητρο του με το να επίπλωση το σπίτι πολύ καλά. Γι’ αυτό, μερικά άτομα χρεώνονται πάρα πολύ για να το κάνουν αυτό. Συνήθως, ο γαμβρός δίδει μια προίκα για τη νέα του σύζυγο. Χάριν του «γοήτρου,» ο νεαρός άνδρας μπορεί επίσης να χρεωθή για να τηρήση τα προσχήματα και να δώση μια μεγάλη προίκα. Εν τούτοις, ο πατέρας της νύμφης, ο οποίος πιθανόν να είναι ήδη χρεωμένος, αφού δώση το επιπλωμένο σπίτι, ίσως να επιστρέψη την προίκα. Και αυτός δεν θα ήθελε να χάση το γόητρο του με το να δεχθή τα χρήματα.

Θα φθάνατε σεις ποτέ σ’ αυτό το σημείο για να περισώσετε το γόητρο σας; Πολλοί το κάνουν αυτό. Υπάρχουν κι άλλοι τρόποι, επίσης, με τους οποίους μπορεί ένα άτομο να επηρεασθή από την επιθυμία να περισώση το γόητρο του. Σε μια Ανατολική χώρα, όταν ένα άτομο θέλη να γίνη Χριστιανός, συχνά κατηγορείται ότι χάνει το γόητρο του για την οικογένεια του με τη «συνταύτισί του με μια θρησκεία της Δύσεως.» Φυσικά, η Χριστιανοσύνη δεν είναι «θρησκεία της Δύσεως,» αλλά έτσι το θεωρούν εκεί. Και μολονότι δεν θέλομε να θίξωμε κανέναν χωρίς λόγο, προφανώς δεν είναι συνετό πράγμα να αποφεύγωμε να κάνωμε εκείνο που γνωρίζομε ότι είναι, ορθό για λόγους «γοήτρου.»

ΜΙΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΤΑΣΙΣ

Η τάσις να θέλωμε να περισώσωμε το γόητρο μας δεν παρατηρείται μόνο στην Ανατολή· είναι παγκόσμια. Πάρτε για παράδειγμα αυτό που λέγεται «ακολουθώ την τελευταία μόδα για να εντυπωσιάσω τους άλλους.» Παρατηρήστε κάποιον που έχει ένα αυτοκίνητο κατάλληλο για τις ανάγκες του. Μια μέρα ο γείτονας του αγοράζει ένα καινούργιο ακριβό αυτοκίνητο. Ο άνθρωπος αυτός που μέχρι τώρα ήταν πολύ ικανοποιημένος με το αυτοκίνητο του, τώρα δεν είναι ευχαριστημένος. Γιατί; Ντρέπεται μ’ αυτό. Το καινούργιο αυτοκίνητο του γείτονα του κάνει να φαίνεται παλιό το δικό του. Αγοράζει, λοιπόν, ένα καινούργιο αυτοκίνητο που ούτε το χρειάζεται ούτε έχει μέσα για να το αγοράση. Το ελατήριό του, το ότι ντρέπεται δηλαδή μπροστά στους γείτονες του, είναι το ίδιο σχεδόν με κείνο που ωδήγησε πολλούς Ανατολίτες να κάνουν χαρακίρι.

Επίσης, έχετε ποτέ οργισθή όταν κάποιος σας έδωσε μια συμβουλή ή σας έκανε μια παρατήρησι; Μήπως σκεφθήκατε: «Δεν είναι σωστό αυτό! Ποιος είναι αυτός τέλος πάντων για να με επικρίνη; Δεν είναι κανένας σπουδαίος!» Έτσι δικαιολογείτε τον εαυτό σας. Γιατί; Διότι εθίγει η υπερηφάνεια ή η τιμή σας.

Μερικές φορές, ένα άτομο μπορεί να κάνη μια μεγάλη θυσία προσπαθώντας να περισώση το γόητρο του. Ίσως να διαπράξη μια σοβαρή αμαρτία. Δεν μπορεί να καταφέρη τον εαυτό του να ομολογήση στους άλλους το αμάρτημα του και να ξεκαθαρίση το ζήτημα. Όταν το αδίκημα έλθη σε φως και οι ώριμοι Χριστιανοί το συζητούν μαζί του, αρνείται τα πάντα. Από ντροπή ή πείσμα, είναι μάλιστα διατεθειμένος να αποχωρισθή από τη Χριστιανική εκκλησία, θέτοντας έτσι σε κίνδυνο τη σχέσι του με τον Δημιουργό του και την ελπίδα του για αιώνια ζωή. Θα φθάνατε σεις σ’ αυτό το σημείο για να περισώσετε το γόητρο σας;

Τι γίνεται λοιπόν, αν κάποιος αμαρτήση απέναντί σας; Σας είναι εύκολο να τον συγχωρήσετε; Ή μήπως απαιτείτε «δικαιοσύνη»; «Μερικές φορές, ο Χριστιανός μπορεί να αμαρτήση σε κάποιον. Το άτομο που αδικήθηκε παρουσιάζει το ζήτημα στους πρεσβυτέρους της εκκλησίας, κι εκείνος που αδίκησε επιπλήττεται και επανορθώνεται. Αλλά εκείνος που αδικήθηκε δεν μπορεί να ξεχάση το ζήτημα. Νομίζει ότι οι πρεσβύτεροι ήσαν πολύ επιεικείς και πιστεύει ότι η βλάβη που υπέστη προσωπικά δεν ελήφθη αρκετά σοβαρά υπ’ όψιν. Γιατί όμως σκέπτεται έτσι; Μήπως το αίσθημα της προσβεβλημένης αξιοπρέπειας του είναι πιο σπουδαίο γι’ αυτόν από την αποκατάστασι του αδελφού του που έσφαλε; Με άλλα λόγια μήπως το «γόητρο» ή η τιμή του, απαιτούν να υποφέρη αυτός που τον αδίκησε;

Πολλά άλλα παραδείγματα θα μπορούσαν να αναφερθούνε. Έχετε ποτέ συναντήσει κανέναν που αρνείται να παραδεχτή ότι έχει άδικο, έστω και αν τα πράγματα είναι πολύ καθαρά στους άλλους; Ή γνωρίζετε κανένα άτομο που δεν του αρέσει να του κάνουν υποδείξεις, που προσβάλλει και θίγεται όταν η υπόδειξι που κάνει δεν γίνεται δεκτή από τους άλλους, ή που είναι ισχυρογνώμων και αμετάπειστος στη γνώμη του; Γνωρίζετε κανέναν που είναι πολύ περήφανος για τη θέσι που του δίνει γόητρο ή την ανώτερη μόρφωσί του ή, αντιθέτως, ντρέπεται που δεν έχει μια τέτοια μόρφωσι; Όλα αυτά τα χαρακτηριστικά μπορούν να εκδηλώνουν ενδιαφέρον για «γόητρο» δηλαδή για προσωπική τιμή,

Ένας Χριστιανός λοιπόν θα κάνη καλά να ρωτήση τον εαυτό του: «Ως που θα έφθανα εγώ για να περισώσω το γόητρο μου; Πραγματικά, πώς πρέπει εγώ να βλέπω το όλον ζήτημα περισώσεως του γοήτρου;»